II SA/Sz 1082/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę na uchwałę Rady Miasta dotyczącą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, uznając, że wyznaczone linie zabudowy były uzasadnione i nie naruszały prawa własności skarżących.
Skarżący E. M. i R. M. zaskarżyli uchwałę Rady Miasta w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "Warszewo-Odolany", zarzucając naruszenie przepisów dotyczących wyznaczania nieprzekraczalnych linii zabudowy na ich działce. Twierdzili, że ograniczenia te naruszają ich prawo własności i zasadę proporcjonalności. Sąd, po ponownym rozpoznaniu sprawy na skutek wyroku NSA, uznał, że wyznaczone linie zabudowy były uzasadnione potrzebą ochrony ładu przestrzennego, walorów krajobrazowych (widok na miasto) oraz stworzenia bufora między terenami o różnym przeznaczeniu. Sąd oddalił skargę, stwierdzając, że ograniczenia nie były nadmierne i nie naruszały prawa własności.
Sprawa dotyczyła skargi E. M. i R. M. na uchwałę Rady Miasta z dnia 12 grudnia 2005 r. nr XLVII/894/05 w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "Warszewo-Odolany" w Szczecinie, w części dotyczącej ich nieruchomości. Skarżący zarzucili uchwale naruszenie przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz Konstytucji RP, wskazując na dowolne i nieuzasadnione wyznaczenie nieprzekraczalnych linii zabudowy na ich działce, co miało naruszać zasadę proporcjonalności i równości oraz istotnie ograniczać ich prawo własności. Podnosili również, że wyznaczone linie zabudowy uniemożliwiają realizację zabudowy zgodnie z ustalonym wskaźnikiem intensywności zabudowy. Sąd pierwszej instancji pierwotnie oddalił skargę, jednak Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 13 października 2022 r. uchylił ten wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na konieczność oceny legalności planu z uwzględnieniem czytelnego załącznika graficznego oraz na to, że ocena ustaleń planu dotyczących korytarza widokowego i bufora podlega kontroli sądowej z punktu widzenia legalności, a nie tylko celowości. W ponownym rozpoznaniu sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, po analizie przedstawionych dowodów i argumentów, uznał, że uchwała nie narusza prawa. Sąd stwierdził, że wyznaczenie nieprzekraczalnych linii zabudowy od strony drogi publicznej było uzasadnione potrzebą ochrony walorów krajobrazowych (widoku na miasto) i stanowiło kontynuację linii wyznaczonych dla sąsiednich terenów. Linie te zostały ukształtowane w sposób uwzględniający rodzaj i charakter planowanej zabudowy oraz układy komunikacyjne. Odnosząc się do linii zabudowy od strony południowo-wschodniej, sąd uznał, że jej wyznaczenie było uzasadnione potrzebą stworzenia bufora między terenami o różnym przeznaczeniu (zabudowa jednorodzinna i wielorodzinna), co jest zgodne z zasadami ładu przestrzennego i ochrony środowiska. Sąd podkreślił, że gmina ma prawo ingerować w prawo własności w celu zapewnienia ładu przestrzennego, a ograniczenia nałożone na skarżących nie były nadmierne i nie wykluczały możliwości zagospodarowania działki zgodnie z jej przeznaczeniem. Sąd oddalił skargę, uznając, że uchwała nie narusza prawa w zaskarżonym zakresie.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (4)
Odpowiedź sądu
Nie, wyznaczenie nieprzekraczalnych linii zabudowy było uzasadnione potrzebą ochrony ładu przestrzennego, walorów krajobrazowych oraz stworzenia bufora między terenami o różnym przeznaczeniu, a ograniczenia nie były nadmierne.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że linie zabudowy zostały wyznaczone w sposób racjonalny, uwzględniając potrzeby ładu przestrzennego, ochronę widoku na miasto oraz separację terenów o różnym przeznaczeniu. Ograniczenia prawa własności były dopuszczalne i nie wykluczały możliwości zagospodarowania działki zgodnie z jej przeznaczeniem.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (13)
Główne
p.u.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.z.p. art. 1 § ust. 2 pkt 1, pkt 2, pkt 3, ust. 3, ust. 4
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
W planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym należy uwzględniać wymagania ładu przestrzennego, walory architektoniczne i krajobrazowe, ochronę środowiska, prawo własności, interes publiczny, ważenie interesu publicznego i prywatnego.
u.p.z.p. art. 15 § ust. 2 pkt 6
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Plan miejscowy musi określać zasady kształtowania zabudowy, w tym linie zabudowy.
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego art. 4 § pkt 6
Projekt planu miejscowego powinien zawierać określenie linii zabudowy, wielkości powierzchni zabudowy, udziału powierzchni biologicznie czynnej, gabarytów i wysokości zabudowy.
Pomocnicze
u.p.z.p. art. 4 § pkt 6
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
p.u.s.a. art. 1 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Kontrola sądowa ustaleń planu miejscowego z punktu widzenia legalności.
k.c. art. 140
Kodeks cywilny
Prawo własności.
Konstytucja RP art. 21 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Ochrona własności.
Konstytucja RP art. 31 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Ograniczenie prawa własności tylko w drodze ustawy i w zakresie uzasadnionym potrzebami państwa.
Konstytucja RP art. 32 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada równości.
Konstytucja RP art. 64
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo własności i jego ochrona.
u.g.n. art. 93
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Zgodność podziału nieruchomości z planem miejscowym.
p.u.s.a. art. 1 § ust. 2 pkt 1, pkt 3, pkt 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wymagania ładu przestrzennego, walory architektoniczne i krajobrazowe, ochrona środowiska.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Uzasadnienie wyroku NSA dotyczące konieczności oceny legalności ustaleń planu w zakresie korytarza widokowego i bufora.
Odrzucone argumenty
Zarzuty skarżących dotyczące naruszenia prawa własności, zasady proporcjonalności i równości poprzez wyznaczenie nieprzekraczalnych linii zabudowy. Zarzut, że wyznaczone linie zabudowy uniemożliwiają realizację zabudowy zgodnie z ustalonym wskaźnikiem intensywności zabudowy. Zarzut naruszenia art. 3 ust. 1 oraz art. 4 ust. 1 u.p.z.p. poprzez nadużycie władztwa planistycznego.
Godne uwagi sformułowania
nieprzekraczalna linia zabudowy ład przestrzenny walory krajobrazowe korytarz widokowy bufor zasada proporcjonalności prawo własności władztwo planistyczne
Skład orzekający
Katarzyna Sokołowska
przewodniczący sprawozdawca
Krzysztof Szydłowski
sędzia
Marzena Iwankiewicz
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących planowania przestrzennego, wyznaczania linii zabudowy, ochrony prawa własności oraz kontroli sądowej ustaleń planów miejscowych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wyznaczenia linii zabudowy w kontekście ochrony widoku i tworzenia bufora, a także oceny zgodności z prawem ustaleń planu miejscowego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy konfliktu między prawem własności a interesem publicznym w kształtowaniu ładu przestrzennego, co jest częstym tematem w prawie nieruchomości i administracyjnym.
“Linie zabudowy: Jak plan miejscowy ogranicza prawo własności?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Sz 1082/22 - Wyrok WSA w Szczecinie Data orzeczenia 2023-03-16 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-12-09 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie Sędziowie Katarzyna Sokołowska /przewodniczący sprawozdawca/ Krzysztof Szydłowski Marzena Iwankiewicz Symbol z opisem 6150 Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego 6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym) Hasła tematyczne Zagospodarowanie przestrzenne Sygn. powiązane II OSK 1485/23 - Wyrok NSA z 2023-10-18 Skarżony organ Rada Miasta Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 259 art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz.U. 2016 poz 778 art. 1 ust. 2 pkt 1, pkt 2, pkt 3, ust. 3, ust. 4, art. 15 ust. 2, pkt 6 Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym Dz.U. 2003 nr 164 poz 1587 art. 4 pkt 6 Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, Asesor WSA Krzysztof Szydłowski Protokolant starszy sekretarz sądowy Alicja Poznańska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 16 marca 2023 r. sprawy ze skargi E. M. i R. M. na uchwałę Rady Miasta Szczecin z dnia 12 grudnia 2005 r. nr XLVII/894/05 w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "Warszewo-Odolany" w Szczecinie oddala skargę. Uzasadnienie E. M. i R. M., dalej jako "skarżący", reprezentowani przez radcę prawnego, wystąpili do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie ze skargą na uchwałę Rady Miasta z dnia [...] grudnia 2005 r. nr [...] w sprawie Miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "[...]" w S. (Dz. Urz. Woj. Zach. z 2006 r., poz. [...]) w odniesieniu do nieruchomości Skarżących, tj. działki nr [...], obręb [...], zarzucając podjętej uchwale naruszenie: 1. art. 15 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 778 ze zm., dalej jako "u.p.z.p.") w zw. z § 4 pkt 6 i § 7 pkt 8 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. Nr 164, poz. 1587, dalej jako "rozporządzenie") poprzez wyznaczenie na działce skarżących nieprzekraczalnych linii zabudowy w sposób dowolny, bez jakiejkolwiek podstawy prawnej i racjonalnego uzasadnienia, 2. art. 21 ust. 1, art. 31 ust. 3 i art. 64 Konstytucji RP w zw. z art. 140 k.c. poprzez wyznaczenie przebiegu nieprzekraczalnych linii zabudowy na działce skarżących w sposób naruszający zasadę proporcjonalności, 3. art. 32 ust. 1 Konstytucji RP w zw. z art. 140 k.c. poprzez wyznaczenie przebiegu nieprzekraczalnych linii zabudowy na działce Skarżących w stosunku do sąsiednich działek z naruszeniem zasady równości, 4. art. 3 ust. 1 oraz art. 4 ust. 1 u.p.z.p. poprzez nadużycie władztwa planistycznego, objawiające się wprowadzeniem ograniczeń w zagospodarowaniu działki skarżących bez wykazania, że zaistniały podstawy do ich wprowadzenia. W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżący wnieśli o: – stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w części, tj. w zakresie § 27 ust. 3 pkt 2 części tekstowej uchwały jak również jej załącznika graficznego w stosunku do nieruchomość skarżących – tj. działki nr ew. [...] obręb [...], – zasądzenie od organu na rzecz skarżących kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Uzasadniając swoje stanowisko skarżący wskazali, że przyjęty w § 27 ust. 3 pkt 2 planu przebieg nieprzekraczalnych linii zabudowy w istotny sposób ogranicza ich prawo własności. Skarżący podjęli polemikę ze stanowiskiem zaprezentowanym w uchwale z dnia 26 marca 2019 r., stanowiącej odpowiedź na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, w którym Rada Miasta wskazała: po pierwsze, że nieprzekraczalna linia zabudowy na działce [...] jest kontynuacją obowiązującej linii zabudowy ustalonej wzdłuż drogi publicznej. Po drugie, wyznaczenie niezabudowanego korytarza wzdłuż ciągu komunikacyjnego łączącego ulicę dojazdową z ulicą [...] – poprzez ustalenie nieprzekraczalnych linii zabudowy – w ocenie Rady pozwoli na utrzymanie niezakłóconego widoku miasta. Po trzecie, ustalona od strony południowej linia zabudowy jest konsekwencją przyjętej zasady "budowania" bufora. Odnosząc się do pierwszego argumentu skarżący wskazali, że jest on nieprawdziwy, bowiem nie znajduje potwierdzenia w stanie faktycznym sprawy. Wyznaczona w północno – wschodniej części działki nr [...] nieprzekraczalna linia zabudowy nie stanowi kontynuacji obowiązującej linii zabudowy na sąsiadującym od północy terenie (działka nr [...]). Linia zabudowy na działce Skarżących jest bardziej odsunięta od linii rozgraniczającej drogę publiczną o symbolu [...], niż wynikałoby to z jej przedłużenia (patrz załącznik nr [...] – rysunek nr [...]). Nie znajduje również prawnego uzasadnienia wyznaczenie nieprzekraczalnej linii zabudowy od drogi gminnej (droga dojazdowa P.W. 4048 KDD) w odległości 7 m. W myśl art. 43 ust. 1 ustawy o drogach publicznych obiekty budowlane przy drodze gminnej powinny być usytuowane w odległości od zewnętrznej krawędzi jezdni co najmniej 6 m. w terenie zabudowanym. Jakkolwiek ww. przepis określa minimalną odległość od drogi gminnej (6 m), to jednak wyznaczenie jedynie na działce Skarżących nieprzekraczalnej linii zabudowy w odległości 7 m nie znajduje uzasadnienia względem pozostałych terenów z obszaru [...]. Jak wynika bowiem z rysunku planu, dla pozostałych nieruchomości z obszaru zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, położonych wzdłuż drogi, wyznaczono nieprzekraczalną linię zabudowy w odległości 5 m. Nie może również stanowić uzasadnienia dla odsunięcia linii zabudowy na działce skarżących w stosunku do linii rozgraniczającej drogi publicznej – ulicy dojazdowej (teren [...]) – powołanie się na chęć utrzymania korytarza widokowego miasta. Po pierwsze, nie jest to cel, który powinien być z gruntu nadrzędny względem ochrony prawa własności, po drugie, taki korytarz zostałby również utrzymany, gdyby nieprzekraczalna linia zabudowy była usytuowana bliżej linii rozgraniczającej drogi. Rada Miasta decydując o odsunięciu nieprzekraczalnej linii zabudowy od pasa drogi publicznej – w celu utworzenia korytarza widokowego miasta – uczyniła to kosztem jedynie nieruchomości skarżących. Jak wynika bowiem z rysunku planu, na terenie oznaczonym w planie symbolem [...] tylko na działce skarżących nr [...] linia ta została odsunięta o 7 m. Na sąsiadującej od północy działce nr [...] odległość nieprzekraczalnej linii zabudowy od pasa drogi ustalono jako 5 m. Rada Miasta nie przedstawiła również przekonywującej argumentacji dotyczącej ustanowienia nieprzekraczalnej linii zabudowy w odległości aż 10 m od południowo-wschodniej granicy działki. Rada wskazała, iż powodem tak dużego odsunięcia linii zabudowy od południowo – wschodniej granicy działki była chęć zachowania bufora między dwoma formami zabudowy (zabudową jednorodzinną i zabudową wielorodzinną). Skarżący podkreślili, że organ planistyczny nie ma obowiązku wyznaczenia linii zabudowy od strony granicy z nieruchomością sąsiednią stanowiącą własność innego podmiotu. Ustalenie linii zabudowy nie jest przez przepisy prawa w tym zakresie wymagane, jej brak nie wpływa na zaburzenie ładu przestrzennego, a ustawodawca przewidział pozostawienie kwestii odległości zabudowy od granicy z sąsiednią działką budowlaną przepisom szeroko rozumianego prawa budowlanego – rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Dalej skarżący podkreślili, że linia zabudowy nie jest tożsama z liniami rozgraniczającymi, o jakich mowa w art. 15 ust. 2 pkt 1 u.p.z.p., bowiem te linie wyznaczają wyłącznie rozgraniczenie terenów o różnym ich przeznaczeniu lub różnych zasadach zagospodarowania. Powołanie się zatem przez Radę Miasta na odsunięcie linii zabudowy na działce skarżących względem sąsiadującego terenu przewidzianego pod zabudowę wielorodzinną, w celu zachowania swoistego bufora, nie może stanowić uzasadnienia do tak istotnego ograniczenia prawa do zabudowy. Co jednak najistotniejsze, wyznaczone w przedmiotowym planie odległości nieprzekraczalnych linii zabudowy odbiegają w sposób zasadniczy od linii określonych na terenach sąsiednich. Jak wynika bowiem z rysunku planu, na działce nr [...], znajdującej się na terenie [...] – również przeznaczonym pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną, nieprzekraczalne linie zabudowy wyznaczono w odległości 5 m od granicy działki. Z kolei na sąsiadującej od południa działce nr [...], należącej do osoby prywatnej (dewelopera) – oznaczonej w planie jako tereny [...], U, tereny zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej – zapisy planu określają nieprzekraczalną linię zabudowy również w odległości 5 m. Brak jest zatem uzasadnienia dla wyznaczenia na działce Skarżących, usytuowanej pomiędzy ww. działkami, nieprzekraczalnej linii zabudowy od strony wschodniej w odległości 7 m, a od strony południowej w odległości aż 10 m. Również Rada Miasta nie wykazała żadnej szczególnej przesłanki, która uzasadniałaby potraktowanie w tak nierówny i niesprawiedliwy sposób Skarżących. Wyznaczając w taki sposób nieprzekraczalne linie zabudowy organ planistyczny dopuścił się naruszenia art. 64 ust. 2 w zw. z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. Już sam fakt naruszenia zasady równości uzasadnia uznanie zaskarżonej uchwały za nieważną w części dotyczącej nieruchomości Skarżących. Skarżący powinni posiadać przynajmniej porównywalne prawo do zabudowy swojej nieruchomości co pozostali właściciele działek znajdujących się w jednostce terenowej [...] i [...]. Ponadto, wyznaczenie na działce Skarżących od strony południowej linii zabudowy w odległości 10 m. nie pozostaje w racjonalnej i odpowiedniej proporcji. Zarówno z treści planu jak i stanowiska Rady, przedstawionego w odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa nie wynika, aby tak duże ograniczenie prawa własności względem tylko jednego podmiotu było konieczne. Jak już wskazywano powyżej, od południa działka nr [...] nie sąsiaduje z drogą publiczną, ani innym terenem objętym szczególną ochroną. Przedmiotowa działka graniczy z działką prywatną, przewidzianą również pod zabudowę mieszkaniową (zabudowę mieszkaniową wielorodzinną). Wyznaczenie zatem linii zabudowy w odległości 10 m. nie służy ani zapewnieniu prawidłowej obsługi ruchu drogowego, ani ochronie terenów cennych przyrodniczo, czy też podlegających opiece konserwatorskiej. Brak tym samym, zdaniem skarżących, podstaw do uznania, iż interes ogólny przemawiał za zaplanowaniem takiego przebiegu nieprzekraczalnej linii zabudowy. Gdyby nawet przyjąć, że ograniczenie prawa do zabudowy było podyktowane ochroną interesu publicznego (utrzymaniem niezakłóconego widoku miasta), to należy uznać, że odbyło się ono z naruszeniem zasady proporcjonalności. W ocenie skarżących argumentem wskazującym na wadliwe ustalenie nieprzekraczalnych linii zabudowy jest również to, że sposób w jaki wyznaczono nieprzekraczalne linie zabudowy na działce nr [...], uniemożliwi skarżącym zabudowę przedmiotowej działki w granicach przyjętego uchwałą wskaźnika maksymalnej intensywności zabudowy. Jeśli się bowiem weźmie pod uwagę wyznaczone w planie odległości nieprzekraczalnych linii zabudowy oraz obowiązek zachowania minimalnych odległości od granicy działki, skarżący w rzeczywistości będą mogli wybudować dom o maksymalnej powierzchni zabudowy jedynie ok. 25%. Powyższe potwierdza, że przyjęte przez Radę Miasta zapisy planu wzajemnie się wykluczają. W sytuacji, w której dana działka zlokalizowana jest w obszarze zabudowy, ale nieprzekraczalne linie zabudowy zostają tak wytyczone, że w istocie uniemożliwiają one realizację zabudowy o parametrach przewidzianych w planie – wówczas prawa właściciela stają się iluzoryczne. Zdaniem skarżących usprawiedliwieniem dla takiego działania nie może być argumentacja Rady, iż działka nr [...] została wydzielona z działek gruntu nr [...] i [...]. Zgodnie bowiem z utrwalonym orzecznictwem sądowym, prawidłowe ustalenie maksymalnego wskaźnika intensywności zabudowy w planie miejscowym ma na celu zapewnienie korzystnych warunków użytkowania terenu zgodnie z jego ustalonym przeznaczeniem. Powołując się na wyrok NSA podnieśli, że zapisy planu, w tym dotyczące obligatoryjnego wskaźnika intensywności zabudowy, czy wskaźnika maksymalnej powierzchni zabudowy, ustala się nie dla istniejącego, lecz projektowanego zainwestowania (por. wyrok NSA z dnia 19 listopada 2015 r., sygn. akt II OSK 635/14). W odpowiedzi na skargę Rada Miasta wniosła o jej oddalenie i wskazała, że podstawę prawną wyznaczenia linii zabudowy stanowią art. 1 ust. 2 pkt 1 i pkt 2 oraz art. 15 ust. 2 pkt 6 u.p.z.p. Szczegółowy przebieg linii zabudowy nie podlega bezpośrednio konkretnym regulacjom ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Nie budzi jednak wątpliwości, że ustalenie linii zabudowy, wpływa na sposób zagospodarowania i użytkowania terenu, a jeżeli tak – to mieści się w uprawnieniach planistycznych gminy. Rada wyjaśniła, że uzasadnieniem dla ustalonej nieprzekraczalnej linii zabudowy obejmującej między innymi działkę nr ew. [...] z obrębu [...] oraz pozostałych linii zabudowy jest kompozycja przestrzenna nowego zespołu zabudowy. Zarówno celem jak i zadaniem planu, dla terenów niezabudowanych w rejonie ulic: [...], było wykształcenie czytelnej kompozycji przestrzennej nowej zabudowy, polegającej na obudowie głównego ciągu komunikacyjnego osiedla jakim będzie droga publiczna – ulica dojazdowa (teren [...]), co znalazło wyraz w ustaleniu obowiązującej linii zabudowy wzdłuż przedmiotowej ulicy. Działka nr [...] przylega od strony północno-wschodniej do planowanego ciągu komunikacyjnego łączącego wspomnianą ulicę dojazdową z ulicą [...], poprzez ciąg pieszy (teren [...]). Nieprzekraczalna linia zabudowy na działce nr [...] jest kontynuacją obowiązującej linii zabudowy ustalonej wzdłuż drogi publicznej. Dodatkowym uwarunkowaniem kształtowania nowej zabudowy jest położenie terenu przeznaczonego dla drogi publicznej – którego rzędna w rejonie ww. działki wynosi 93 m n.p.m. – z którego roztaczają się dalekie widoki na miasto. Teren obniża się, by osiągnąć rzędną przy ulicy [...] wynoszącą ok. 82 m n.p.m. Wyznaczenie niezabudowanego "korytarza" wzdłuż ciągu komunikacyjnego łączącego ulicę dojazdową z ulicą [...] – poprzez ustalenie nieprzekraczalnych linii zabudowy – pozwoli na utrzymanie niezakłóconego widoku na miasto. Dalej Rada wyjaśniła, że plan ustala przeznaczenie terenów położonych na północ i południowy - zachód od ulicy dojazdowej (teren [...]) dla zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, natomiast tereny położone wzdłuż ulicy [...] przeznaczone są dla zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej o maksymalnej wysokości 3 kondygnacji. Zaistniała potrzeba wykształcenia bufora pomiędzy obiema formami zabudowy, na przykład zagospodarowania terenu zielenią przydomową lub zielenią stanowiącą element kompozycji ciągów komunikacyjnych. Uzasadnieniem ustalenia nieprzekraczalna linia zabudowy w terenie [...] od strony południowej (m. innymi na działce nr [...]) jest kompozycja przestrzenna nowego zespołu zabudowy, w tym zasada "budowania" bufora. Odnosząc się do zarzutów naruszenia art. 21 ust. 1, art. 31 ust. 3, art. 32 ust. 1 i art. 64 Konstytucji RP w zw. z art. 140 k.c. poprzez wyznaczenie przebiegu nieprzekraczalnych linii zabudowy na działce skarżących w sposób naruszający zasadę proporcjonalności i równości Rada wskazała, że odległości nieprzekraczalnych linii zabudowy od strony drogi publicznej, ustalone na nieruchomości skarżących, nie odbiegają w sposób zasadniczy od linii zabudowy określonych na terenach sąsiednich. Działka skarżących położona jest w kompleksie działek ograniczonych ulicami: [...], w terenie oznaczonym w miejscowym planie symbolem [...]. Odległość nieprzekraczalnych linii zabudowy ustalonych na nieruchomości Skarżących od strony terenu [...] wynosi 8 m. Odległość nieprzekraczalnych linii zabudowy ustalonych na działce sąsiedniej nr [...] (w piśmie Skarżących nr [...]) od strony terenów: [...] i [...] wynosi 8 m. Odległość nieprzekraczalnych linii zabudowy ustalonych na działce nr [...] (teren [...]) od strony terenów: [...] i [...] wynosi od 8 m do 25 m. Wyznaczenie niezabudowanego "korytarza" (obszaru pomiędzy nieprzekraczalnymi liniami zabudowy ustalona wzdłuż ciągu komunikacyjnego [...] i [...]) o szerokości od 25 m do 39 m nie odbyło się zatem – jak to wywodzą skarżący – kosztem ich nieruchomości w sposób nadmierny i nieproporcjonalny. Rada podniosła również, że działka skarżących została wydzielona po uchwaleniu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "[...]", z działek gruntu o numerze [...] i numerze [...] z obrębu [...] (o łącznej powierzchni 19.798 m.kw.), tak więc w trakcie sporządzania miejscowego planu obszar stanowiący obecnie działkę nr [...] był częścią działek nr [...] i nr [...]. Zgodnie z art. 93 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami: "Podziału nieruchomości można dokonać, jeżeli jest on zgodny z ustaleniami planu miejscowego" (ust. 1); "Zgodność z ustaleniami planu w myśl ust. 1 dotyczy zarówno przeznaczenia terenu, jak i możliwości zagospodarowania wydzielonych działek gruntu" (ust. 2), w tym ustalonej planem maksymalnej powierzchni zabudowy (§ 27. ust.3, pkt 5 m.p.z.p.). Organ potwierdził, że wydzielona w trakcie obowiązywania planu działka nr [...] nie posiada powierzchni, która umożliwia wybudowanie budynku o powierzchni zabudowy dopuszczonej w m.p.z.p. Plan miejscowy pozwalał natomiast na wydzielenie działki budowlanej o powierzchni w ramach której możliwe byłoby "osiągnięcie" maksymalnych wskaźników ustalonych w m.p.z.p. w tym maksymalnej powierzchni zabudowy 30%. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 3 ust. 1 oraz art. 4 ust. 1 u.p.z.p., poprzez nadużycie władztwa planistycznego, objawiające się wprowadzeniem ograniczeń w zagospodarowaniu działki skarżących bez wykazania, że zaistniały podstawy do ich wprowadzenia Rada wskazała, że podstawą prawną ustalenia zasad zagospodarowania nieruchomości jest art. ust. 2 pkt 1 i pkt 2 oraz art. 15 ust. 2 pkt 6 u.p.z.p. Ustalenie linii zabudowy, wskaźników zagospodarowania terenu wpływa na sposób zagospodarowania i użytkowania terenu, a zatem mieści się w uprawnieniach planistycznych gminy. Gmina, ustalając przeznaczenie, sposób zagospodarowania oraz zabudowy terenu korzysta z przysługującego jej władztwa planistycznego w ograniczonym zakresie, które jest realizowane z poszanowaniem wymogów prawa, w tym prawa własności. Ingerencje w prawo własności są ograniczone tylko do niezbędnych, a na etapie stanowienia prawa miejscowego ważone są interesy wszystkich stron postępowania przy zachowaniu partycypacji społecznej, co zostało udokumentowane w przebiegu procedury planistycznej przygotowania projektu i uchwalania m.p.z.p. "[...]". Wyrokiem z dnia 29 lipca 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę. Sąd nie podzielił stanowiska skarżących wyrażonego w skardze, uznając, że w badanej sprawie nie doszło do nadmiernego ograniczenia prawa własności skarżących. Jednocześnie Sąd uznał, że poza jego kontrolą pozostaje ocena czy niezbędne było zaplanowanie niezabudowanego korytarza w celu zachowania niezakłóconego widoku z ul. [...] na miasto oraz konieczność wytworzenia bufora pomiędzy zabudową jednorodzinną i wielorodzinną. A tym samym czy nieprzekraczane linie zabudowy mogły (powinny) być określone w innych odległościach od granic działek. Sąd podkreślił, że żadna część należącej do skarżących działki nie została przeznaczona w planie na cel publiczny. Skarżący pozostają właścicielami działki w całości i mają możliwość jej zabudowy zgodnie z ustaloną w planie funkcją zabudowy jednorodzinnej. Oznacza to, że istota prawa własności skarżących nie została naruszona. Mogą oni rozporządzać swoim prawem własności do działki budowlanej, w tym zabudowywać ją, lecz przy uwzględnieniu granic określonych w planie. Po rozpoznaniu skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, Naczelny Sąd Administracyjny, wyrokiem z dnia 13 października 2022 r., sygn. akt II OSK 3473/19, orzekł o uchyleniu zaskarżonego wyroku i przekazaniu sprawy sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu wyroku Sąd Naczelny wskazał, że w aktach sprawy, dokumentujących proces sporządzania planu miejscowego oraz zawierających uchwałę w sprawie zaskarżonego planu, znajduje się kopia części graficznej sporządzona w formacie A4, na podstawie której nie sposób zweryfikować ilustrowanych tam ustaleń. Dołączone do skargi opracowania graficzne są zaś dokumentami prywatnymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając ponownie skargę powinien dokonać oceny legalności zaskarżonego planu zarówno na podstawie części tekstowej, jak i czytelnego załącznika graficznego. Sąd II instancji podzielił stanowisko skarżącej, że pozostawienie poza zakresem sądowej kontroli oceny zaplanowania niezabudowanego korytarza w celu zachowania niezakłóconego widoku z ul. [...] na miasto oraz wytworzenia bufora pomiędzy zabudową jednorodzinną i wielorodzinną, wynika z błędnej wykładni art. 1 § 2 p.u.s.a. w zw. art. 15 ust. 2 pkt 6 u.p.z.p., polegającej na przyjęciu, że ocena wymienionych powyżej zamierzeń planistycznych, może być dokonane jedynie na podstawie kryterium celowości lub słuszności. NSA wskazał, że zarówno ocena ustaleń planu w zakresie zakazu zabudowy w celu zachowania niezakłóconego widoku oraz wytworzenia przywołanego bufora podlega, tak jak i pozostałe ustalenia planu, kontroli sądowej z punktu widzenia legalności. NSA podkreślił, że zgodnie z art. 1 ust. 2 u.p.z.p., w planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym należy uwzględniać szereg wymienionych tam wymogów i wartości wysoko cenionych, do których ustawodawca zalicza z jednej strony m.in.: wymagania ładu przestrzennego, w tym urbanistyki i architektury; walory architektoniczne i krajobrazowe, z drugiej zaś walory ekonomiczne przestrzeni i prawo własności. Organy planistyczne, podejmując prawnie wiążących ustaleń w zakresie przeznaczania terenów na określone cele, powinny dokonywać ważenia tychże wartości. Ustalenia preferujące jedne z nich, np. walory architektoniczne i krajobrazowe kosztem prawa własności, powinny być szczegółowo uzasadnione, ale przede wszystkim dokonywane w poszanowaniu zasad ustawowych i konstytucyjnych, w tym m.in. zasady proporcjonalności, równości, zaufania do państwa i stanowionego przez nie prawa, czy też zasady ochrony własności. Kontrola ustaleń planu miejscowego z tej perspektywy jest niewątpliwie kontrolą legalności, od której Sąd I instancji rozpoznając skargę nie może się uchylać. Udzielając wskazówek co do dalszego postępowania NSA wskazał, że Sąd I instancji powinien dokonać oceny zgodności z prawem, w tym z przywołanymi powyżej zasadami, określenia linii zabudowy, które zgodnie z art. 15 ust. 2 pkt 6 u.p.z.p., stanowią obligatoryjny element planu miejscowego, dodając, że tak też należało ocenić zgodność z obowiązującymi przepisami prawa sposobu wytyczenia linii zabudowy w celu zachowania koniecznej odległości planowanej inwestycji od dróg przylegających do działki, na której ma być realizowana ta inwestycja, a którego wadliwość została podniesiona w zarzutach 1 c) i d). W wykonaniu zaleceń NSA Sąd zwrócił się do Rady Miasta o nadesłanie czytelnego załącznika nr 1 do zaskarżonej uchwały. Organ nadesłał załącznik w skali 1:1000 wraz z legendą. W piśmie procesowym z dnia 6 marca 2023 r. skarżący wskazali, że nadesłany załącznik graficzny nie posiada wymiarów, stąd określenie odległości wyrysowanych tam linii zabudowy jest utrudnione. Skarżący podtrzymali swoje stanowisko co do tego, że ich prawo własności zostało zaskarżoną uchwałą naruszone w sposób istotny, przedstawiając szczegółową argumentację, pokrywającą się z argumentacją skargi. Na rozprawie w dniu 16 marca 2023 r. skarżący podtrzymali skargę. Pełnomocnik organu podtrzymał stanowisko zawarte w odpowiedzi na skargę podkreślając, że w dacie uchwalenia planu działka skarżących nie istniała. Plan i jego ustalenia powinny zostać ocenione według stanu na dzień uchwalenia planu. Pełnomocnik organu dodał, że Rada Miasta podjęła w dniu 7 marca 2023 r. uchwałę o przystąpieniu do sporządzania planu "W. – O. II", który będzie obejmował teren, na którym jest położona działka skarżących. Pełnomocnik skarżących wskazała, że w jej ocenie argument dotyczący wydzielenia działek jest nietrafiony, bowiem ustalenia planu odnoszą się również do działek wydzielonych, jeżeli plan przewiduje możliwość podziału terenu. Wyjaśniła dodatkowo, że obecnie działka skarżących jest zabudowana domem jednorodzinnym, a stwierdzenie nieważności planu w zaskarżonym zakresie pozwoli na wybudowanie garażu. Argument o przystąpieniu do sporządzenia planu nie powinien uzasadniać oddalenia skargi w niniejszej sprawie. Skarżąca wyjaśniła, że dokonując zakupu działki mieli z mężem świadomość, że dla tego terenu został uchwalony plan miejscowy, ale nie znali jego szczegółów. Działkę kupili ze względu na położenie i dopiero po zakupie zorientowali się jakie są ograniczenia w jej zagospodarowaniu i nieprawidłowości w planie miejscowym. Po zakupie działki udali się do urzędu miasta, ale nikt nie chciał przychylnie spojrzeć na ich sprawę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył co następuje: Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest uchwała Rady Miasta z dnia [...] grudnia 2015 r., nr [...] w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "W. – O." w S., w części dotyczącej działki oznaczonej nr [...] w obrębie [...], należącej do skarżących. Osią sporu są uregulowania dotyczące wyznaczenia nieprzekraczalnych linii zabudowy, które w ocenie skarżących w znaczący sposób utrudniają zagospodarowanie działki, a także uniemożliwiają wykorzystanie ustalonego w planie miejscowym wskaźnika intensywności zabudowy – 30%. Na wstępnie rozważań należy wyjaśnić, że plan miejscowy jest podstawowym instrumentem kształtowania ładu przestrzennego, a więc takiego zagospodarowania przestrzeni, które pozwala na harmonijny rozwój wyznaczonych w planie terenów elementarnych. Zgodnie z art. 1 ust. 2 u.p.z.p. w planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym uwzględnia się zwłaszcza: 1) wymagania ładu przestrzennego, w tym urbanistyki i architektury; 2) walory architektoniczne i krajobrazowe; 3) wymagania ochrony środowiska, w tym gospodarowania wodami i ochrony gruntów rolnych i leśnych; 4) wymagania ochrony dziedzictwa kulturowego i zabytków oraz dóbr kultury współczesnej; 5) wymagania ochrony zdrowia oraz bezpieczeństwa ludzi i mienia, a także potrzeby osób ze szczególnymi potrzebami, o których mowa w ustawie z dnia 19 lipca 2019 r. o zapewnianiu dostępności osobom ze szczególnymi potrzebami (Dz. U. z 2020 r. poz. 1062); 6) walory ekonomiczne przestrzeni; 7) prawo własności; 8) potrzeby obronności i bezpieczeństwa państwa; 9) potrzeby interesu publicznego; 10) potrzeby w zakresie rozwoju infrastruktury technicznej, w szczególności sieci szerokopasmowych; 11) zapewnienie udziału społeczeństwa w pracach nad studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy, miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego oraz planem zagospodarowania przestrzennego województwa, w tym przy użyciu środków komunikacji elektronicznej; 12) zachowanie jawności i przejrzystości procedur planistycznych; 13) potrzebę zapewnienia odpowiedniej ilości i jakości wody, do celów zaopatrzenia ludności. Stosownie do art. 1 ust. 3 i 4 u.p.z.p. ustalając przeznaczenie terenu lub określając potencjalny sposób zagospodarowania i korzystania z terenu, organ waży interes publiczny i interesy prywatne, w tym zgłaszane w postaci wniosków i uwag, zmierzające do ochrony istniejącego stanu zagospodarowania terenu, jak i zmian w zakresie jego zagospodarowania, a także analizy ekonomiczne, środowiskowe i społeczne (ust. 3). W przypadku sytuowania nowej zabudowy, uwzględnienie wymagań ładu przestrzennego, efektywnego gospodarowania przestrzenią oraz walorów ekonomicznych przestrzeni następuje poprzez: 1) kształtowanie struktur przestrzennych przy uwzględnieniu dążenia do minimalizowania transportochłonności układu przestrzennego; 2) lokalizowanie nowej zabudowy mieszkaniowej w sposób umożliwiający mieszkańcom maksymalne wykorzystanie publicznego transportu zbiorowego jako podstawowego środka transportu; 3) zapewnianie rozwiązań przestrzennych, ułatwiających przemieszczanie się pieszych i rowerzystów; 4) dążenie do planowania i lokalizowania nowej zabudowy: a) na obszarach o w pełni wykształconej zwartej strukturze funkcjonalno-przestrzennej, w granicach jednostki osadniczej w rozumieniu art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 2003 r. o urzędowych nazwach miejscowości i obiektów fizjograficznych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1443), w szczególności poprzez uzupełnianie istniejącej zabudowy, b) na terenach położonych na obszarach innych niż wymienione w lit. a, wyłącznie w sytuacji braku dostatecznej ilości terenów przeznaczonych pod dany rodzaj zabudowy położonych na obszarach, o których mowa w lit. a; przy czym w pierwszej kolejności na obszarach w najwyższym stopniu przygotowanych do zabudowy, przez co rozumie się obszary charakteryzujące się najlepszym dostępem do sieci komunikacyjnej oraz najlepszym stopniem wyposażenia w sieci wodociągowe, kanalizacyjne, elektroenergetyczne, gazowe, ciepłownicze oraz sieci i urządzenia telekomunikacyjne, adekwatnych dla nowej, planowanej zabudowy. Gmina w ramach władztwa planistycznego ma zatem prawo do ustalenia przeznaczenia poszczególnych terenów, sposobu ich zagospodarowania, wyznaczenia rodzaju i parametrów zabudowy, przy czym ustalenia te muszą być zgodne ze studium kierunków i zagospodarowania, które jest pierwszym etapem procesu planistycznego. Niewątpliwie gmina, w ramach przyznanego jej władztwa planistycznego, ma prawo do ingerencji w prawo własności w tym sensie, że może poczynić ustalenia dotyczące dopuszczalnego sposobu zagospodarowania poszczególnych terenów, a to niewątpliwie przekłada się na sposób zagospodarowania poszczególnych działek na terenach tych się znajdujących. Ingerencja, o której mowa nie może być nadmierna w tym sensie, że nie może prowadzić do uszczuplenia prawa własności bez usprawiedliwionych potrzeb. Te z kolei mogą wynikać z różnych względów wynikających przede wszystkim z konieczności zapewnienia ładu przestrzennego, harmonijnego rozwoju poszczególnych terenów w zakresie ich charakterystycznych parametrów, czy funkcji. W zakresie tym mieści się również potrzeba ochrony walorów kulturowych, zabytków czy walorów krajobrazowych. Takie też zalecenia przy konstruowaniu planu zawiera art. 15 ust. 2 u.p.z.p., który stanowi między innymi, że planie miejscowym określa się obowiązkowo: 1) przeznaczenie terenów oraz linie rozgraniczające tereny o różnym przeznaczeniu lub różnych zasadach zagospodarowania; 2) zasady ochrony i kształtowania ładu przestrzennego; 3) zasady ochrony środowiska, przyrody i krajobrazu; 3a) zasady kształtowania krajobrazu; 4) zasady ochrony dziedzictwa kulturowego i zabytków, w tym krajobrazów kulturowych, oraz dóbr kultury współczesnej; 5) wymagania wynikające z potrzeb kształtowania przestrzeni publicznych; 6) zasady kształtowania zabudowy oraz wskaźniki zagospodarowania terenu, maksymalną i minimalną intensywność zabudowy jako wskaźnik powierzchni całkowitej zabudowy w odniesieniu do powierzchni działki budowlanej, minimalny udział procentowy powierzchni biologicznie czynnej w odniesieniu do powierzchni działki budowlanej, maksymalną wysokość zabudowy, minimalną liczbę miejsc do parkowania w tym miejsca przeznaczone na parkowanie pojazdów zaopatrzonych w kartę parkingową i sposób ich realizacji oraz linie zabudowy i gabaryty obiektów; 7) granice i sposoby zagospodarowania terenów lub obiektów podlegających ochronie, na podstawie odrębnych przepisów, terenów górniczych, a także obszarów szczególnego zagrożenia powodzią, obszarów osuwania się mas ziemnych, krajobrazów priorytetowych określonych w audycie krajobrazowym oraz w planach zagospodarowania przestrzennego województwa; 8) szczegółowe zasady i warunki scalania i podziału nieruchomości objętych planem miejscowym; 9) szczególne warunki zagospodarowania terenów oraz ograniczenia w ich użytkowaniu, w tym zakaz zabudowy; 10) zasady modernizacji, rozbudowy i budowy systemów komunikacji i infrastruktury technicznej; 11) sposób i termin tymczasowego zagospodarowania, urządzania i użytkowania terenów; 12) stawki procentowe, na podstawie których ustala się opłatę, o której mowa w art. 36 ust. 4. Elementy te są obligatoryjne, zatem gmina w planie nie może ich pominąć. Odnosząc powyższe rozważania do realiów badanej sprawy należy zwrócić uwagę na to, że z art. 15 ust. 2 pkt 6 wynika wprost kompetencja i obowiązek organu do określenia linii zabudowy, przy czym w ocenie Sądu kompetencja ta obejmuje określenie zarówno obowiązującej linii zabudowy jak i nieprzekraczalnej linii zabudowy. Nie mają przy tym racji skarżący, iż skoro obowiązek zachowania określonej odległości od działek drogowych, czy granic nieruchomości sąsiedniej wynika z przepisów o drogach publicznych, czy też przepisów techniczno-budowlanych, to organ w takim wypadku jest pozbawiony prawa ich określenia w inny sposób niż dopuszczają to wspomniane przepisy. Inaczej mówiąc organ może określić linie zabudowy w sposób odmienny jeżeli wynika to z uzasadnionej konieczności. W ocenie Sądu taka sytuacja zachodziła w badanej sprawie. W odniesieniu do ustalenia nieprzekraczalnej linii zabudowy od strony planowanej drogi należy zwrócić uwagę na wskazywaną przez organ potrzebę ochrony walorów krajobrazowych – widoku z ul. [...]. Analiza części graficznej planu w tym zakresie prowadzi do wniosku, że organ konsekwentnie wytyczył linie zabudowy w sposób umożliwiający zachowanie korytarza z którego widok na miasto jest dostępny. Należy przy tym zauważyć, że granica działki skarżących od tej strony, tj. od strony terenu oznaczonego na załączniku graficznym symbolem [...] jest jednocześnie granicą terenu elementarnego [...], stanowiąc równocześnie granicę terenu o funkcji mieszkaniowej jednorodzinnej. Ustalając nieprzekraczalną linię zabudowy od planowanej drogi ustalono ją zatem nie tylko dla działki skarżących, ale dla całego terenu. Przy czym ustalenie to znajduje swoje uzasadnienie w konieczności ochrony walorów krajobrazowych. Nie jest zatem dowolne, czy podyktowane nieracjonalnymi przesłankami. Zauważyć należy, że teren, przez który przebiega korytarz krajobrazowy ulega rozszerzeniu w kierunku południowo wschodnim po obu stronach drogi. Przy czym należy dostrzec, że odległość nieprzekraczalnej linii zabudowy dla terenu, na którym znajduje się działka skarżących i terenu sąsiedniego od południowego wschodu [...] została wyznaczona w takiej samej odległości od drogi, co wziąwszy pod uwagę wspomniane poszerzenie korytarza widokowego w kierunku południowo – wschodnim jawi się działaniem uzasadnionym i niewkraczającym nadmiernie w sferę prawa własności. Nie sposób też nie dostrzec, że rozszerzenie korytarza widokowego i odsunięcie zabudowy od granic działki w większym stopniu dotyczy terenu oznaczonego symbolem [...], znajdującego się po przeciwnej stronie drogi. W ocenie Sądu takie ukształtowanie osi widokowej uwzględnia rodzaj i charakter przewidzianej na terenach elementarnych [...] i [...] zabudowy, a także planowanych do obsługi tych terenów układów komunikacyjnych. Na terenach tych zaplanowano zabudowę mieszkaniową wielorodzinną, która z założenia zajmuje więcej miejsca i cechuje się większą intensywnością. Stąd odsunięcie terenu [...] od drogi jest mniejsze aniżeli odsunięcie terenu oznaczonego symbolem [...] Z kolei odsunięcie od drogi terenu, na którym położona jest działka skarżących stanowi kontynuację linii wyznaczonej dla terenu [...] i przebiega w takiej samej odległości od drogi. Zatem nie sposób odmówić organowi przy kształtowaniu nieprzekraczalnej linii zabudowy od tej strony logiki i całościowego postrzegania osi widokowej, która w tym miejscu stanowi istotny walor położonych w jej okolicach terenów, który zdaniem Sądu należy eksponować i chronić. Nie przeczą temu zresztą sami skarżący wskazując, że położenie działki miało istotny wpływ na podjęcie decyzji o jej zakupie. Podobne stanowisko należy zająć jeżeli chodzi o wyznaczenie nieprzekraczalnej linii zabudowy od strony południowo – wschodniej. Analiza załącznika graficznego do planu wskazuje, że w obszarze tym sąsiadują tereny o różnych funkcjach – [...],[...] i [...] o funkcji mieszkaniowej jednorodzinnej i [...] o funkcji zabudowy wielorodzinnej. Teren, na którym znajduje się działka skarżących graniczy z jednej strony z terenem przeznaczonym pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną – od północnego zachodu, a z drugiej strony od południowego wschodu z terenem przeznaczonym pod zabudowę wielorodzinną. Organ odsunięcie zabudowy od tej właśnie strony argumentował koniecznością stworzenia bufora zieleni, oddzielającego tereny elementarne o różnym przeznaczeniu. Sąd dokonał analizy załącznika graficznego do planu i wynika z niego, a podnosił to również organ w odpowiedzi na skargę, że teren w kierunku południowo wschodnim ulega obniżeniu. Umożliwiło to przeznaczenie terenu oznaczonego w planie symbolem [...],U pod budownictwo wielorodzinne z ograniczeniem dotyczącym wysokości. Nie zmienia to jednak faktu iż zdecydowanie będzie to zabudowa o większym stopniu intensywności i większej wysokości aniżeli zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna. Niewątpliwie również zabudowa taka wymaga większej powierzchni. Stąd potrzeba stworzenia bufora pomiędzy tym terenami jawi się jako uzasadniona. Przy czym odsunięcie zabudowy jednorodzinnej na terenie [...] od terenu przeznaczonego pod zabudowę wielorodzinną i przesunięcie jej w kierunku terenu przeznaczonego pod zabudowę jednorodzinną stanowi, w ocenie Sądu, logiczną konsekwencję zamiaru czytelnego rozgraniczenia obszarów o dwóch różnych funkcjach. Stworzenie bufora znajduje również uzasadnienie z punktu widzenia przepisów techniczno – budowlanych i ewentualnych kwestii związanych z z przesłanianiem i zacienianiem. Nie można przy tym odmówić organowi racjonalności w takim ukształtowaniu bufora pomiędzy terenami elementarnymi [...] i [...] przy uwzględnieniu przebiegu drogi wewnętrznej oznaczonej symbolem [...] Otóż fragment terenu przeznaczonego pod zabudowę mieszkaniową wielorodzinną, sąsiadujący z terenem, na którym położona jest działka skarżących jest węższy, zatem aby umożliwić jego wykorzystanie pod taki rodzaj zabudowy w tym fragmencie przybliżono nieprzekraczalną linię zabudowy do granic działki. Jednocześnie linię tę odsunięto na terenie sąsiednim. Jest rzeczą oczywistą, że zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna jest zabudową o niższej intensywności i większych możliwościach co do ustalenia jej gabarytów i usytuowania na działce budowlanej. Sąd dokonał analizy przebiegu nieprzekraczalnych linii zabudowy zarówno na terenie elementarnym [...] jak i [...] i doszedł do przekonania, że nie zostały one wyznaczone w sposób dyskryminujący. Nieprzekraczalna linia zabudowy dla terenu oznaczonego symbolem [...] przebiega w taki sposób, że została ona odsunięta od granicy z terenem [...] na odcinku południowo-wschodnim, ale na odcinku południowo-zachodnim została do tego terenu przybliżona. W tym miejscu linię zabudowy na terenie [...] odsunięto od granicy działki. Analiza załącznika graficznego wskazuje również, że dla obu tych terenów elementarnych ustalono większą odległość nieprzekraczalnej linii zabudowy od granic z terenami już zabudowanymi, przy czym nie można – zdaniem Sądu, mówić w tym wypadku o nadmiernym uprzywilejowaniu bądź nadmiernym obciążeniu któregokolwiek z tych terenów. Rację należy przyznać skarżącym, iż ustalenia planu odnoszą się zarówno do całego terenu elementarnego, jak również do powstałych w wyniku podziału działek, jeżeli plan możliwość podziału przewiduje. Z tego punktu widzenia, skarżący jako właściciele wydzielonej po uchwaleniu planu działki mają interes prawny w skarżeniu uchwały w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W badanej sprawie miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego "W. – O." w § 27 ust. 4 przewidział następujące zasady parcelacji: minimalna powierzchnia działki budowlanej – 450 m.kw. dla zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej wolno stojącej, 350 m.kw. – dla zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej bliźniaczej. Przy czym minimalną szerokość frontu działek budowlanych określono dla zabudowy jednorodzinnej wolno stojącej na 18 m, a dla zabudowy bliźniaczej na 14 m. Ustalając zalecenia co do kompozycji, form zabudowy i sposobu zagospodarowania terenu przewidziano w § 27 ust. 3 pkt 5 maksymalną powierzchnię zabudowy na działce budowlanej na poziomie 30%. Zatem dokonując podziału terenu na działki budowlane organ, który podział zatwierdził powinien mieć na względzie przede wszystkim to, czy wydzielona działka będzie spełniała wskazane wyżej kryteria nie tylko co do jej powierzchni, ale także możliwości zagospodarowania, przy uwzględnieniu maksymalnego wskaźnika zabudowy i wyznaczonych nieprzekraczalnych linii zabudowy. Należy bowiem zwrócić uwagę na okoliczność, iż teren elementarny oznaczony symbolem [...] tworzy "podkowę" wewnątrz której zawierają się tereny oznaczone symbolem [...] [...] oraz [...] Nie ma on zatem regularnego kształtu i składa się z odcinków o różnych szerokościach i długościach. Zatem przy podziale nieruchomości, dla pełnego wykorzystania wydzielonej działki budowlanej istotne było uwzględnienie nie tylko parametru wielkości, ale również i wskaźnika zabudowy oraz okoliczności, iż na terenie tym przebiegają nieprzekraczalne linie zabudowy, co ma szczególne znaczenie w przypadku odcinków o mniejszej szerokości. W niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, że działka skarżących nie może zostać zagospodarowana w taki sposób, aby wykorzystany został maksymalny wskaźnik zabudowy, jednak – w ocenie Sądu, nie wynika to z wadliwego określenia zasad parcelacji, czy też ustalenia nieprzekraczalnych linii zabudowy, ale z dokonanego podziału nieruchomości, który nastąpił już po uchwaleniu planu miejscowego. Podsumowując, to w podziale terenu na działki budowlane, a nie w wadliwości planu miejscowego w tym zakresie należy doszukiwać się braku możliwości zagospodarowania terenu przy wykorzystaniu maksymalnego wskaźnika zabudowy. Sąd nie podzielił zarzutów skargi, bowiem w świetle przedstawionych rozważań nie doszło do ustalenia linii zabudowy na działce skarżących w sposób dowolny i bez podstawy prawnej. Taką podstawę wskazali sami skarżący wywodząc, że doszło do naruszenia art. 15 ust. 2 pkt 6 u.p.z.p., tymczasem przepis ten nakłada na organ obowiązek ustalenia linii zabudowy, Podobnie zgodnie z treścią § 4 pkt 6 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. Nr 164, poz. 1587) ustalenia dotyczące parametrów i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu powinny zawierać w szczególności określenie linii zabudowy, wielkości powierzchni zabudowy w stosunku do powierzchni działki lub terenu, w tym udziału powierzchni biologicznie czynnej, a także gabarytów i wysokości projektowanej zabudowy oraz geometrii dachu. Nie mają przy tym racji skarżący, że określenie linii zabudowy powinno odpowiadać tym odległościom, które wynikają z przepisów szczególnych – ustawy prawo budowlane, czy ustawy o drogach publicznych. Gdyby tak było nałożenie na uchwałodawcę w przywołanych przepisach obowiązku ustalenia linii zabudowy byłoby zbędne. Tymczasem powinność ta, zdaniem Sądu, wynika przede wszystkim z nałożonego art. 1 ust. 2 pkt 1 u.p.z.p. obowiązku uwzględnienia wymagań ładu przestrzennego, czyli takiego kształtowania przestrzeni, które odbywać się będzie z poszanowaniem istniejącej w obszarze objętym planem zabudowy, planowaniem nowej zabudowy w taki sposób, aby stanowiła ona harmonijne uzupełnienie zabudowy już istniejącej, a także planowanie nowej zabudowy w kwartałach jeszcze niezabudowanych, aby umożliwiała ona współistnienie zabudowy o różnych funkcjach i gabarytach. Podkreślenia również wymaga, iż planowanie winno odbywać się z poszanowaniem środowiska naturalnego i przy uwzględnieniu walorów architektonicznych i krajobrazowych, o czym stanowi art. 1 ust. 2 pkt 3 i 4 przywołanej ustawy. W ocenie Sądu wszystkie te dyrektywy zostały w procesie planistycznym podlegającym ocenie w niniejszej sprawie uwzględnione. Nie doszło do przekroczenia granic władztwa planistycznego, bowiem, w ocenie Sądu, należycie wyważono interesy wszystkich zainteresowanych, a ustalenie kwestionowanych linii zabudowy w taki sposób w jaki uczyniono to w zaskarżonej uchwale, w świetle przedstawionych wyżej rozważań znajduje swoje uzasadnienie. Dodatkowo trzeba zauważyć, że wszystkie działki sąsiadujące od wschodu strony z działką skarżących, a od południa z terenem elementarnym [...] mają ustaloną linię zabudowy w ten sam sposób. Niewątpliwie ustalenia planu związane z ustaleniem linii zabudowy i bufora pomiędzy zabudową o różnych funkcjach nakładają na skarżących pewne ograniczenia związane ze sposobem zagospodarowania ich działki, niemniej jednak są to ograniczenia dopuszczalne z punktu widzenia wskazanych wyżej zasad kształtowania przestrzeni. Nie wykluczają one możliwości zagospodarowania terenu zgodnie z jego społeczno-gospodarczym przeznaczeniem. Z powyższych względów, uznając, że uchwała nie narusza prawa w zaskarżonym zakresie Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu administracyjnym (dz. U. z 2023 r. poz. 259 – j.t.) orzekł o oddaleniu skargi.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI