II SA/Sz 1080/06
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził nieważność decyzji dotyczących zasiłku przedemerytalnego z powodu rażącego naruszenia prawa materialnego i procesowego przez organy administracji.
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania i następnie ustania prawa do zasiłku przedemerytalnego dla M. R. Organy administracji kilkukrotnie wydawały decyzje, które były następnie uchylane lub wzruszane. Sąd administracyjny stwierdził nieważność decyzji organów obu instancji, wskazując na rażące naruszenie prawa materialnego i procesowego, w szczególności poprzez błędne zastosowanie przepisów przejściowych i niewłaściwą interpretację przepisów dotyczących zasiłków przedemerytalnych.
Skarżący M. R. domagał się przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego, jednak organy administracji odmawiały mu tego świadczenia, powołując się na różne podstawy prawne i interpretacje przepisów. Po serii decyzji, odwołań i wznowień postępowania, sprawa trafiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie. Sąd, analizując przebieg postępowania administracyjnego, stwierdził, że organy rażąco naruszyły przepisy prawa materialnego i procesowego. Kluczowe błędy polegały na niewłaściwym zastosowaniu przepisów przejściowych (art. 146 ustawy o promocji zatrudnienia) oraz na błędnej interpretacji przepisów dotyczących zasiłków przedemerytalnych, w tym kwestii nabycia prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy. Sąd uznał, że decyzje organów były dotknięte nieważnością, co uzasadniało stwierdzenie nieważności zarówno zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzających ją decyzji, w tym decyzji o wznowieniu postępowania i decyzji wydanej na podstawie art. 155 Kpa.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, organy rażąco naruszyły przepisy prawa materialnego i procesowego, w szczególności poprzez błędne zastosowanie art. 146 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz niewłaściwą interpretację przepisów dotyczących zasiłków przedemerytalnych.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że postępowanie po wznowieniu jest sprawą nową, a zatem należy stosować przepisy obowiązujące w dniu orzekania, a nie przepisy przejściowe. Błędne zastosowanie art. 146 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz art. 37n ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu stanowiło rażące naruszenie prawa.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
stwierdzono_nieważność
Przepisy (15)
Główne
u.z.p.b. art. 37 n § ust. 1
Ustawa z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu
Zastosowanie tego przepisu w kontekście art. 146 ustawy o promocji zatrudnienia zostało uznane za rażące naruszenie prawa.
u.p.z.i.r.p. art. 146
Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy
Zastosowanie tego przepisu jako przepisu intertemporalnego zostało uznane za błędne w kontekście nowej decyzji wydanej po wznowieniu postępowania.
u.p.z.i.r.p. art. 150a § ust.1
Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy
Sąd wskazał, że ten przepis powinien być zastosowany w sprawie.
Pomocnicze
u.z.p.b. art. 37 j § ust. 1
Ustawa z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu
Przepis ten ograniczał dowodowo możliwość przyznania zasiłku przedemerytalnego, jednak jego uchylenie miało skutek w postaci pełnego zastosowania art. 7 i 75 Kpa.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Pełne zastosowanie po uchyleniu art. 37 j ust. 1 u.z.p.b.
k.p.a. art. 75
Kodeks postępowania administracyjnego
Pełne zastosowanie po uchyleniu art. 37 j ust. 1 u.z.p.b.
k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa do stwierdzenia nieważności decyzji z powodu rażącego naruszenia prawa.
u.ś.p. art. 4 § ust.2
Ustawa z dnia 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych
Wymieniony jako przepis do rozważenia w kontekście przyznania prawa do zasiłku.
u.ś.p. art. 25 § ust.3
Ustawa z dnia 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych
Wymieniony jako przepis do rozważenia w kontekście przyznania prawa do zasiłku.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa granice kontroli sądowej.
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do stwierdzenia nieważności decyzji organów, nawet nieobjętych skargą, jeśli jest to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy.
p.p.s.a. art. 145 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do stwierdzenia nieważności decyzji.
p.p.s.a. art. 152
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do orzeczenia o niewykonalności decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku.
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do orzeczenia o kosztach postępowania.
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do orzeczenia o kosztach postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy administracji rażąco naruszyły przepisy prawa materialnego i procesowego, stosując niewłaściwe przepisy przejściowe i błędnie interpretując przepisy dotyczące zasiłków przedemerytalnych.
Godne uwagi sformułowania
Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji dokonana pod względem zgodności z prawem oraz w granicach rozstrzygania sądu zakreślonych w art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) doprowadziła do stwierdzenia, że skarga jest zasadna, lecz z przyczyn innych niż w niej podniesiono. Należy pamiętać, że zaskarżona decyzja w przedmiocie ustania prawa do zasiłku przedemerytalnego wydana została w sprawie nowej będącej konsekwencją uprzedniego wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną z dnia [...]r. przyznającą skarżącemu prawo do zasiłku przedemerytalnego od dnia [...]r. Wobec tego organ administracji publicznej, wydający nową decyzją, stosuje te przepisy prawa materialnego, które obowiązują w dniu orzekania (por. wyrok NSA z 28.VI.1984r., I SA 86/84, ONSA 1984/1/59). W ocenie Sądu rażącym naruszeniem prawa dotknięta jest również decyzja z dnia [...]r. wydana na podstawie art. 155 Kpa, mocą której organ wyeliminował z obrotu prawnego decyzje ostateczne...
Skład orzekający
Iwona Tomaszewska
przewodniczący sprawozdawca
Barbara Gebel
sędzia
Kazimierz Maczewski
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów przejściowych w postępowaniu administracyjnym, zasady stosowania prawa materialnego w sprawach po wznowieniu postępowania, kontrola sądowa decyzji administracyjnych pod kątem rażącego naruszenia prawa."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z zasiłkami przedemerytalnymi i zmianami legislacyjnymi w tym zakresie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje złożoność postępowań administracyjnych i potencjalne błędy organów, które mogą prowadzić do stwierdzenia nieważności decyzji. Jest to przykład ważnej interpretacji przepisów proceduralnych i materialnych.
“Sąd stwierdził nieważność decyzji: Organy administracji rażąco naruszyły prawo w sprawie zasiłku przedemerytalnego.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Sz 1080/06 - Wyrok WSA w Szczecinie Data orzeczenia 2007-01-09 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2006-09-27 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie Sędziowie Barbara Gebel Iwona Tomaszewska /przewodniczący sprawozdawca/ Kazimierz Maczewski Symbol z opisem 6332 Należności przedemerytalne Hasła tematyczne Bezrobocie Skarżony organ Wojewoda Treść wyniku Stwierdzono nieważność decyzji I i II instancji Powołane przepisy Dz.U. 1997 nr 25 poz 128 Ustawa z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu - tekst jedn. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Iwona Tomaszewska /spr./ Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel Sędzia WSA Kazimierz Maczewski Protokolant Małgorzata Płocharska-Małys po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 grudnia 2006 r. sprawy ze skargi M. R. na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zasiłku przedemerytalnego I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Starosty z dnia [...] r. Nr [...]; II. stwierdza nieważność decyzji Starosty z dnia [...] r. Nr [...]; III. stwierdza nieważność decyzji Starosty z dnia [...] r. Nr [...]; IV. stwierdza, że wymienione w pkt I, II, III decyzje nie podlegają wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku; V. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego M. R. [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Uzasadnienie Decyzją Starosty z dnia [...] r. Nr [...], M. R. uznany został z dniem [...] r. za osobę bezrobotną z prawem do zasiłku na okres [...] miesięcy. Ten sam organ, decyzją z dnia [..] r. Nr [...], na podstawie art. 6 pkt 6 lit b, 37 j ust 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (tj. Dz. U. z 1997 r. Nr 25, poz. 128, ze zm.), po rozpatrzeniu wniosku z dnia [..] r.- odmówił M. R. przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego z dniem [...] r. uznając, że wobec braku stwierdzenia w przedłożonym przez wnioskodawcę świadectwie pracy z Przedsiębiorstwa [...], iż praca wykonywana była w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze stale i pełnym wymiarze, nie było podstawy do przyznania tego rodzaju świadczenia. Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] po rozpatrzeniu odwołania M. R. Wojewoda utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Starosty z dnia [...] r. W dniu [....] r. Starosta, decyzją Nr [...] orzekł o utracie przez M. R. prawa do zasiłku od dnia [...] r. z powodu upływu maksymalnego okresu jego pobierania. Pismem z dnia [...] r. M. R. wystąpił do Wojewody z wnioskiem o wznowienie postępowania w sprawie odmowy przyznania zasiłku przedemerytalnego, wnioskując o przeprowadzenie dowodu ze świadków na okoliczność pracy w warunkach szczególnych. Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Wojewoda odmówił wznowienia postępowania. Od powyższej decyzji M. R. wniósł odwołanie do Prezesa Urzędu Pracy, który decyzją z dnia [...] r. Nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. i umorzył postępowanie w I instancji. Organ, w świetle obowiązujących w dniu wydania decyzji przepisów, uznał dopuszczenie dowodu ze świadków za bezprzedmiotowe. W dniu [...] r. Starosta wydał decyzję Nr [...], w której orzekł o utracie przez M. R. statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] r., w związku z uzyskaniem prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy. Następnie decyzją z dnia [...] r. Nr [...], Starosta uznał M. R. za osobę bezrobotną z dniem [...] r. bez prawa do zasiłku. Pismem z dnia [...] r. M. R. wystąpił do Starosty z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy podnosząc, że po wydaniu przez tenże organ prawomocnej decyzji w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku przedemerytalnego, wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności oraz nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, a nie znane organowi w chwili jej wydania. Decyzją z dnia [...] r. Nr [...], Starosta odmówił wznowienia postępowania uznając, że wniosek o wznowienie postępowania i przeprowadzenie dowodu ze świadków opiera się na materiale dowodowym występującym w poprzednich postępowaniach w sprawie, w związku z czym nie można uznać, że zaistniały w sprawie nowe okoliczności istniejące w dniu wydania decyzji i nie znane wówczas organowi. W dniu [...] r. Wojewoda, po rozpatrzeniu odwołania M. R., wydał decyzję Nr [...], w której uchylił zaskarżoną decyzję Starosty z [...] r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...], Starosta wznowił postępowanie w sprawie przyznania M. R. z dniem [...] r. prawa do zasiłku przedemerytalnego, zakończonej decyzją ostateczną tegoż organu z dnia [...] r. W wyniku przeprowadzonego postępowania, decyzją z dnia [...] r. Nr [...] organ odmówił uchylenia tej decyzji ostatecznej, podnosząc w uzasadnieniu decyzji tożsamą argumentację, jaką posłużył się w uzasadnieniu decyzji z dnia [..] r. Od powyższej decyzji w dniu [...] r. M. R. wniósł odwołanie do Wojewody, który decyzją z dnia [...]r. Nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Starosty z [...] r. M. R. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na decyzję Wojewody z dnia [...] r. żądając jej zmiany i przeprowadzenia dowodu z zeznań świadków na okoliczność wykonywania przez skarżącego pracy w szczególnych warunkach oraz okresu jej wykonywania, ewentualnie uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Wyrokiem sygn. akt II SA/Sz 730/05, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty z dnia [...] r. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że uchylenie art. 37 j ust 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu miało ten skutek, że w postępowaniu w sprawie o zasiłek przedemerytalny, toczącym się po dniu 1 stycznia 2002 r. przestały istnieć wynikające z tego przepisu ograniczenia dowodowe, a pełne zastosowanie znalazły art. 7 i 75 Kpa. Zdaniem Sądu, w świetle tychże przepisów organ powinien w oparciu o przedłożone przez skarżącego świadectwo pracy w charakterze kierowcy o ładowności pojazdu powyżej [...] tony lub ewentualnie inne dowody, jak zeznania świadków oraz zeznania strony, rozważyć uprawnienie skarżącego z tytułu pracy w szczególnych warunkach. Decyzją z dnia [...] r. Nr [...], wydaną w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, Starosta, na podstawie art. 146 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 99, poz. 1001 ze zm.) oraz art. 37 j ust 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (tj. Dz. U. z 1997 r. Nr 25, poz. 128, ze zm.) orzekł o uchyleniu własnej, ostatecznej decyzji, z dnia [...] r o odmowie przyznania M. R. z dniem [...] r. prawa do zasiłku przedemerytalnego i przyznał na jego rzecz, od wskazanej powyżej daty zasiłek przedemerytalny w kwocie [...] złotych brutto miesięcznie. Organ tenże, decyzją z dnia [..] r. Nr [...] uchylił następnie za zgodą M. R. własne decyzje ostateczne z dnia [...] r. o uznaniu za osobę bezrobotną z prawem do zasiłku, z [...] r. o utracie z dniem [...] r. prawa do zasiłku z powodu upływu maksymalnego okresu jego pobierania oraz decyzję z dnia [...] r o utracie statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] r. z powodu nabycia prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy. W dniu [...] r., Starosta wydał kolejną decyzję o Nr [...], w której na podstawie art. 146 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 99, poz. 1001 ze zm.) oraz art. 37 n ust 1 w związku z art. 2 ust 1 pkt 2 lit c ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (tj. Dz. U. z 1997 r. Nr 25, poz. 128, ze zm.) orzekł o ustaniu z dniem [...] r. prawa M. R. do zasiłku przedemerytalne z powodu uzyskania przez niego prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy. M. R. wniósł odwołanie od decyzji Starosty z dnia [...] r. w przedmiocie ustania jego prawa do zasiłku przedemerytalnego z powodu otrzymania prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy. Zaskarżonej decyzji zarzucił rażące naruszenie prawa poprzez błędną interpretację przepisów ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz wniósł o jej zmianę i przyznanie mu prawa do zasiłku przedemerytalnego. W uzasadnieniu odwołania M. R. podniósł, że w trakcie postępowania ustalającego jego prawo do zasiłku przedemerytalnego, poinformował Urząd Pracy o fakcie pobierania w okresie od [...] r. do [...] r. renty z tytułu niezdolności do pracy, która po upływie wskazanego okresu została wstrzymana. Z racji powyższego oraz w związku wydaniem ostatecznych decyzji z [...] r. i [...] r. odpowiednio o przyznaniu skarżącemu zasiłku przedemerytalnego i ustaniu prawa do jego uzyskania, w ocenie skarżącego nabył on prawo do zasiłku. W wyniku rozpatrzenia odwołania, Wojewoda, decyzją z dnia [....] r. Nr [....] r., na podstawie art. 10 ust 4 pkt 2 i art. 146 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 99, poz. 1001, ze zm) oraz art. 37 n ust 1 w związku z art. 2 ust 1 pkt 2 lit c ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (tj. Dz.U. z 1997 r. Nr 25, poz. 128, ze zm.) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Starosty z dnia [...] r. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że zgodnie z art. 37 n ust 1 ustawy o zatrudnianiu i przeciwdziałaniu bezrobociu prawo do zasiłku przedemerytalnego ustaje z dniem, w którym osoba uprawniona przestała spełniać warunki określone w art. 2 ust 1 pkt 2 powołanej ustawy z zastrzeżeniem ust 2 tegoż przepisu, tj. przesłanek uzyskania statusu osoby bezrobotnej. Wojewoda zaznaczył przy tym, iż w myśl art. 2 ust 1 pkt 2 lit c cytowanej ustawy, bezrobotnym może być osoba, która nie nabyła prawa do emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy. W ocenie organu, z powyższych przepisów wynika, że osoby pobierające zasiłek przedemerytalny mogą osiągać dochody z innego tytułu niż zatrudnienie, innej pracy zarobkowej czy prowadzenia działalności pozarolniczej, jednakże jeżeli dochody te podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, to kwota tych dochodów w miesiącu nie może przekroczyć najniższego wynagrodzenia. W przeciwnym razie osoba pobierająca zasiek przedemerytalny przestałaby spełniać warunki wymagane do posiadania statusu bezrobotnego i utraciłaby prawo do tego świadczenia. W takim przypadku, jak zaznaczył organ, w odróżnieniu od instytucji zawieszenia prawa do zasiłku przedemerytalnego, osoba zainteresowana ponownie nabyciem tego prawa musiałaby po jego utracie przepracować co najmniej 365 dni, a następnie ponownie zarejestrować się urzędzie pracy oraz złożyć wniosek o przyznanie tego rodzaju zasiłku. W dalszej części uzasadnienia organ podniósł, że w załączonej do odwołania decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r. wynika, że wysokość otrzymywanego przez M. R. świadczenia wynosiła [...] złote, co stanowiło kwotę wyższą od połowy wartości obowiązującego w danym okresie najniższego wynagrodzenia, które zgodnie z rozporządzeniem Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 22 grudnia 2000 r. w sprawie zmiany rozporządzenia w sprawie najniższego wynagrodzenia za pracę pracowników (Dz. U. Nr 121, poz.1308) wynosiło 760 złotych. Wojewoda wskazał ponadto, że rentę z tytułu niezdolności do pracy M. R. pobierał w okresie od dnia [...] r. do [...] r. W związku z powyższym, zdaniem organu, na dzień [...] r. M. R. nie spełniał warunków dla uzyskania statusu bezrobotnego zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 2 lit c ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu i od tego dnia prawo do zasiłku emerytalnego mu nie przysługiwało. Na powyższą decyzję, w dniu [...] r. M. R. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Starosty z dnia [...] r. i przekazania sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił naruszenie prawa materialnego, przez błędną interpretację przepisów ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. W uzasadnieniu skargi skarżący powołał się na wyrażony w podobnej sprawie pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 marca 2002 r. (Sygn. akt NSA OPS 14/01), zgodnie z którym, osobie bezrobotnej, która w dniu rejestracji w Urzędzie Pracy lub w okresie pobierania zasiłku dla bezrobotnych spełniała warunki do nabycia prawa do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego, określone w art. 37 j ust. 1 lub 37 k ust 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, przysługuje na jej wniosek prawo do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego na podstawie art. 37 I ust. 1 tejże ustawy, pomimo wygaśnięcia prawa do zasiłku dla bezrobotnych z powodu upływu okresu jego pobierania, jeżeli w dniu złożenia wniosku spełnia określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego. Skarżący został zarejestrowany po raz pierwszy, jako osoba bezrobotna w dniu [...] r., a powtórnie status ten uzyskał w dniu [...] r. M. R. podniósł przy tym, że już w dniu pierwszej rejestracji spełniał warunki do uzyskania zasiłku przedemerytalnego ze względu na staż pracy i wykonywanie pracy w szczególnych warunkach. Podkreślił, że uprawnienia tego mu wówczas odmówiono ze względu na trudności z uzyskaniem odpowiedniego świadectwa pracy, jednakże gdy w wyniku prowadzonego w tym zakresie postępowania potwierdził niniejszą okoliczność, prawo do zasiłku przedemerytalnego zostało mu przyznane i jego zdaniem, nigdy go nie utracił. Skarżący zaznaczył również, iż ze względu na zły stan zdrowia i utratę zdolności do pracy w [..]r. została mu przyznana renta inwalidzka, którą pobierał przez okres sześciu miesięcy. Po tym okresie ponownie został zarejestrowany jako bezrobotny, wobec czego zdaniem skarżącego, organ I instancji powinien ponownie przyznać mu zasiłek przedemerytalny, bowiem w dalszym ciągu spełniał warunki do jego uzyskania. W odpowiedzi na skargę Wojewoda podtrzymał stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi z powodu braku przesłanek do uznania, że zaskarżona decyzja jest niezgodna z prawem. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji dokonana pod względem zgodności z prawem oraz w granicach rozstrzygania sądu zakreślonych w art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) doprowadziła do stwierdzenia, że skarga jest zasadna, lecz z przyczyn innych niż w niej podniesiono. Przedmiotem skargi jest decyzja o ustaniu z dniem [...] r. prawa do zasiłku przedemerytalnego z powodu nabycia przez skarżącego prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy. Podstawę prawną tej decyzji stanowią przepisy art. 146 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. Nr 99,poz.1001 ze zm.) i art. 37 n ust.1 w związku z art. 2 ust.1 pkt 2 lit. "c" ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (tj. Dz.U. z 1997r. Nr 25, poz. 128 ze zm.). Zgodnie z art. 146 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy -"sprawy, w których przed dniem wejścia w życie ustawy wszczęto postępowanie odwoławcze lub postępowanie przed sądem administracyjnym, podlegają rozpatrzeniu według przepisów dotychczasowych". Przytoczony przepis jest przepisem intertemporalnym wskazującym przepisy której ustawy należy stosować do spraw w toku, ale wyłącznie w sytuacjach procesowych ściśle w nim określonych. Z przepisu tego wynika mianowicie, że rozpatrzeniu według przepisów ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu podlegają te sprawy, w których przed dniem wejścia w życie ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy wszczęto postępowanie odwoławcze lub postępowanie przed sądem administracyjnym. Należy pamiętać, że zaskarżona decyzja w przedmiocie ustania prawa do zasiłku przedemerytalnego wydana została w sprawie nowej będącej konsekwencją uprzedniego wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną z dnia [...]r. przyznającą skarżącemu prawo do zasiłku przedemerytalnego od dnia [...]r. Podkreślić też należy, że istotą wznowionego postępowania i uchylenia dotychczasowej decyzji ostatecznej jest powrót sprawy do odpowiedniego stadium zwykłego postępowania instancyjnego. Nową decyzję, rozstrzygającą zatem o istocie sprawy, wydaje się, jak gdyby nie była w danej instancji rozstrzygana. Wobec tego organ administracji publicznej, wydający nową decyzją, stosuje te przepisy prawa materialnego, które obowiązują w dniu orzekania (por. wyrok NSA z 28.VI.1984r., I SA 86/84, ONSA 1984/1/59). Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy należy zauważyć, że skoro organ I instancji wznowił postępowanie, to w rozstrzygnięciu powinien stosować przepisy prawa materialnego obowiązujące w dniu wydania swojej decyzji . Reasumując, stwierdzić trzeba, że wydanie przez organy orzekających w nowych sprawach (w rozumieniu procesowym) decyzji: - z dnia [...]r. – po wznowieniu postępowania w przedmiocie przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego z dniem 2[...]r., - z dnia [...]r. – o ustaniu z dniem [...]r. prawa do zasiłku przedemerytalnego z powodu otrzymania prawa od renty z tytułu niezdolności do pracy z zastosowaniem art. 146 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy stanowi – w obu przypadkach – rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Z decyzji z dnia [...]r. wydanej po wznowieniu postępowania w sprawie zasiłku przedemerytalnego wynika, że organ kierując się wskazaniami zawartymi w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 22 grudnia 2005r. w sprawie II SA/Sz 730/05 ustalił w oparciu o zeznania świadków czasokres pracy skarżącego w warunkach szczególnych. W tym zakresie organ wyczerpał zalecenia zawarte w powyższym wyroku, bowiem Sąd wskazując na wady prawne decyzji obu organów nie zawarł wytycznych co do tego, jakie przepisy prawa materialnego należy stosować przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Prawidłowe rozstrzygnięcie sprawy w przedmiocie prawa skarżącego do zasiłku przedemerytalnego po wznowieniu postępowania, wymagało zatem samodzielnego rozważenia przez organ, jakie przepisy ustawy będą miały zastosowanie. Przypomnieć wypada, że sprawa w przedmiocie wznowienia postępowania o przyznanie prawa do zasiłku przedemerytalnego z punktu widzenia procesowego jest sprawą nową, w stosunku do sprawy zakończonej ostateczną decyzją, w przedmiocie której wszczęto postępowanie wznowieniowe. Postępowanie w przedmiocie wznowienia zostało w niniejszej sprawie wszczęte [...]r. (k.[...] akt administracyjnych), a zatem po wejściu w życie ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Dlatego brak było podstaw do zastosowania art. 146 tej ustawy, jak uczynił to organ I instancji wydając decyzję w dniu [...]r. po wznowieniu postępowania w przedmiocie prawa do zasiłku przedemerytalnego, a w konsekwencji do zastosowania wprost przepisu art. 37j ust.1 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnień i przeciwdziałaniu bezrobociu. Mieć bowiem na uwadze należało, że zgodnie z art. 151 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku prac – utraciła moc ustawa z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, z wyjątkiem art. 23 ust.1 pkt 2 lit. "g", który utracił moc z dniem 30 kwietnia 2004r. Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy - w swoim pierwotnym brzmieniu - nie regulowała kwestii zasiłków przedemerytalnych. Nie oznacza to jednak, że świadczenie przedemerytalne i zasiłki przedemerytalne utraciły całkowity byt prawny. W tym samym bowiem czasie (tj. 1 czerwca 2004r.) weszła w życie ustawa z dnia 30 kwietnia 2004r. o świadczeniach przedemerytalnych (Dz.U. Nr 1230, poz. 1252). Ustawa ta była jedynym aktem prawnym przewidującym przyznanie świadczenia przedemerytalnego – a także w pewnym zakresie regulującym kwestie zasiłku przedemerytalnego (vide art. 29 i art. 30) – w okresie do 1 listopada 2005r., kiedy to weszły w życie przepisy zawarte w art. 150a -150d dodane do ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy ustawą z dnia 28 lipca 2005r. o zmianie ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. Nr 164, poz. 1366). Zgodnie z art. 150 a ust.1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy – prawo do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego na zasadach określonych w przepisach ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2001r. przysługuje osobie, która do dnia 12 stycznia 2002r. spełniła warunki do jego nabycia z zastrzeżeniem ust.2 . Z przyczyn, o których była mowa wyżej, w ocenie Sądu, należało zatem zastosować obowiązujący w dacie orzekania przepis art. 150a ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. W takiej sytuacji dalszy tok postępowania zależałby od ustaleń faktycznych i ich ocen prawnych w kontekście tego przepisu. Jeśli bowiem organ przyjąłby, że skarżący spełnił warunki do przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego na mocy art. 150a ust.1 i 2 cyt. ustawy w związku z art. 37j ust.1 pkt 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, to kwestią otwartą wymagającą ustalenia pozostałby czasokres przyznania tego prawa, skoro faktem bezspornym jest przyznanie skarżącemu prawa do renty od [...]r. na okres [...] miesięcy. Zdaniem Sądu, kwestia ta wymagała rozważenia w kontekście art. 4 ust.2 w związku z art. 25 ust.3 ustaw o świadczeniach przedemerytalnych . Z powyższych rozważań wynika zatem, że skarga wniesiona na decyzję z dnia [...]r. w przedmiocie ustania z dniem [...]r. prawa do zasiłku przedemerytalnego zasługuje na uwzględnienie, ponieważ decyzja ta rażąco narusza przepisy prawa materialnego oraz procesowego poprzez zastosowanie art. 37n ustawy z 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, w związku z art. 146 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, co uzasadniało stwierdzenie nieważności tej decyzji i utrzymującej ją w mocy decyzji organu II instancji. Z rozważań tych wynika też jednoznacznie, że dla końcowego załatwienia sprawy dotyczącej prawa skarżącego do zasiłku przedemerytalnego niezbędne jest wyeliminowanie z obrotu prawnego - wprawdzie nie zaskarżonej do Sądu, ale wydanej z rażącym naruszeniem prawa, decyzji wznowieniowej z dnia [...]r.. Możliwość taką daje, a nawet obliguje Sąd do takiego postępowania, art.135 P.p.s.a., który stanowi, że "Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, który dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia". W ocenie Sądu rażącym naruszeniem prawa dotknięta jest również decyzja z dnia [...]r. wydana na podstawie art. 155 Kpa, mocą której organ wyeliminował z obrotu prawnego decyzje ostateczne w przedmiocie: - uznania skarżącego z dniem [...]r. za osobę bezrobotną z prawem do zasiłku od [...]r., - utraty z dniem [...]r. prawa do zasiłku z powodu upływu maksymalnego okresu jego pobierania, - utraty statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] r. z powodu nabycia prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy. Z lakonicznego uzasadnienia tej decyzji wnioskować można, że organ I instancji uznał, iż dla załatwienia sprawy po wznowieniu postępowania konieczne jest usunięcie z obrotu prawego wcześniejszych decyzji. Wobec powyższego stwierdzić trzeba, że takie "dostosowanie" stanu sprawy dla potrzeb wydania - jak się okazało - z rażącym naruszeniem prawa decyzji w przedmiocie wznowienia postępowania, również jest dotknięte rażącym naruszeniem prawa. Wskazane wyżej zapatrywania Sądu, co do przepisów jakie w sprawie należało zastosować powinien mieć organ na uwadze przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Reasumując, wskazane wyżej rażące naruszenia prawa procesowego i prawa materialnego spowodowały, że Sąd stwierdził na podstawie art. 145 § 2 P.p.s.a. w związku z art. 156 § 1 pkt 2 Kpa i przy zastosowaniu art. 135 P.p.s.a. nieważność nie tylko zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, ale także (uznając, że jest to niezbędne do końcowego załatwienia sprawy) decyzji z dnia [...]r. i z dnia [...]r. wydanej na podstawie art. 155 Kpa. O niewykonalności, do czasu uprawomocnienia się wyroku, decyzji których nieważność została stwierdzona, orzeczono na podstawie art. 152 P.p.s.a. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI