II SA/SZ 1079/22

II SA/Sz 1079/22 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2023-03-02
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2022-12-09
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Bolesław Stachura
Jolanta Kwiecińska /przewodniczący sprawozdawca/
Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka
Symbol z opisem
6099 Inne o symbolu podstawowym 609
Hasła tematyczne
Wodne prawo
Skarżony organ
Wójt Gminy
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 2233
art. 34 pkt 4, art. 35 ust. 3 pkt 7, art. 269 ust. 1pkt 1, art. 272 ust. 8, 10 i 17
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne - t.j.
Dz.U. 2023 poz 259
art. 106 par. 3, art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka Sędzia WSA Bolesław Stachura po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 2 marca 2023 r. sprawy ze skargi P. P.-H.-U. "[...]" Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w P. na decyzję Wójta Gminy z dnia [...] września 2022 r. nr [...] w przedmiocie określenia opłaty za zmniejszenie naturalnej retencji terenowej oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie decyzją
z dnia 30 września 2022 r., nr [...], Wójt Gminy K. (dalej: "Organ") orzekł wobec P. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w P. (dalej: "Spółka", "Skarżąca") dla nieruchomości, stanowiącej działkę nr [...], obręb W., nr KW [...], o powierzchni [...] m2 (w tym [...] m2 powierzchni utwardzonej) za okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2022 r. opłatę za zmniejszenie naturalnej retencji w wysokości [...] zł, która podzielona została na IV równe raty
po [...] zł za każdy kwartał. Opłata została obliczona jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty wyrażonej w m2 wielkości utraconej powierzchni biologicznie czynnej oraz czasu wyrażonego w latach.
Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia Organ wskazał art. 272 ust. 8, ust. 22-26 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz.U.2021.2233 t.j.; dalej: "u.p.w."), rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (Dz.U.2021.736 t.j.; dalej: "rozporządzenie j.s.o."),
art. 63 § 1 i art. 68 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U.2021.1540 t.j. ze zm.; dalej: "O.p.") w związku z art. 300 u.p.w. oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.2022.2000 t.j.; dalej: "K.p.a.").
Organ przedstawił stan faktyczny, w którym wskazał, że 24 sierpnia 2022 r.
w drodze informacji ustalił Spółce opłatę za zmniejszenie naturalnej retencji terenowej dla przedmiotowej działki - zgodnie z art. 272 ust. 22 u.p.w. Informację tę (dotyczącą
II kwartału 2022 r.) doręczono Spółce 12 września 2022 r.
Spółka złożyła reklamację, w której wskazała, że opłata nie powinna zostać naliczona, gdyż przedmiotowa działka jest objęta systemem kanalizacji typu otwartego
i zamkniętego. Wskazała, że Organ w decyzji z dnia 21 października 2020 r. odstąpił
od określenia ww. opłaty za 2018 r. dla ww. działki. Spółka podała, że jest w posiadaniu opinii biegłego, iż ww. działka jest wyposażona w sieć kanalizacji deszczowej, która współfunkcjonuje z siecią istniejącą w obrębie ewidencyjnym [...] i jest podłączona
do sieci kanalizacji deszczowej na działce nr [...].
Organ wskazał, że w ewidencji dostępnej w Urzędzie Gminy K.
nie istnieje działka o nr [...], obręb W., na którą powoływała się Spółka.
Organ wyjaśnił, że kwestia zmniejszonej retencji przedmiotowej działki badana
jest od 2018 r., w którym to roku po raz pierwszy naliczono spółce ww. opłatę
dla dz. [...]. W dniu 13 maja 2019 r. Organ przeprowadził wizję w terenie przy udziale uprawnionego geodety, który wykonał na koszt gminy pomiary powierzchni biologicznie czynnej. Z przedstawionego przez geodetę protokołu wynikało, że na przedmiotowej działce wybetonowana powierzchnia wynosiła [...] m2, co stanowiło ok. 95% całości działki. Wobec faktu prowadzenia robót budowlanych na tej działce w 2019 r. i brakiem możliwości dotarcia do całości terenu nieruchomości przez geodetę, Organ przyjął powierzchnię biologicznie czynną wynikającą z dokumentacji zagospodarowania terenu, która została dostarczona przez mgr. inż. S. S. - nadzorującego prowadzone roboty budowlane i pełniącego funkcję kierownika budowy. Zgodnie
z tą dokumentacją powierzchnia zabudowana wynosiła [...] m2, co stanowiło
ok. 79% całej działki.
Organ wskazał, że w związku z brakiem złożenia przez Spółkę oświadczenia,
o którym mowa w art. 552 § 2b u.p.w., oraz brakiem przedstawienia dokumentacji dotyczącej wielkości powierzchni utwardzonej na przedmiotowej działce w złożonej reklamacji, przyjął, iż ustalenia organu w tym zakresie nie uległy zmianie i są prawidłowe, Spółka zaś nie wniosła zastrzeżeń, co do wielkości utwardzonej powierzchni ww. działki. Organ podał, że spór dotyczy ujęcia przedmiotowej działki w systemie kanalizacji otwartej i zamkniętej.
Organ wskazał, że nie kwestionuje faktu, iż działka jest wyposażona w wewnętrzny system kanalizacji, lecz system ten nie jest w żaden sposób podłączony do gminnej sieci kanalizacji deszczowej, co skutkowało naliczeniem przedmiotowej opłaty.
Ustosunkowując się do zarzutu Spółki związanego z wydaną decyzją z dnia
21 października 2020 r., Organ podał, że decyzja ta dotyczyła 2018 r. i nie była wiążąca dla ustalenia opłaty za lata następne. W wydanej obecnie decyzji Organ oparł
się na orzeczeniach NSA dotyczących decyzji wydanych przez Organ w podobnych sprawach.
Organ wyjaśnił definicję "systemu kanalizacji otwartej lub zamkniętej", odwołując się do jego słownikowego znaczenia, tj. zespołu urządzeń służących do odprowadzenia z danego obszaru wód opadowych i roztopowych, którymi mogą być urządzenia kanalizacji deszczowej jak i ogólnospławnej. Według Organu, obszar, na którym znajduje się przedmiotowa działka, nie jest podłączony do takiego systemu. Wybudowanie wewnętrznego systemu odprowadzania opadów atmosferycznych na działce, w ocenie Organu, nie wyłącza konieczności ustalenia opłaty za zmniejszenie retencyjności nawet w przypadku posiadania instalacji/urządzeń do retencjonowania wody. W przypadku posiadania urządzeń do retencjonowania wody (w zależności od ich pojemności) stawka opłaty jest natomiast niższa.
Organ wskazał, że zgodnie z posiadanym przez Spółkę pozwoleniem wodnoprawnym z dnia 18 stycznia 2008 r., nr [...], odbiornikiem wód opadowych i roztopowych jest ziemia (rów melioracyjny), a nie system kanalizacji deszczowej. Na potwierdzenie swojego stanowiska Organ przywołał wyrok NSA
z 15 marca 2022 r., III OSK 794/21.
Spółka złożyła skargę na ww. decyzję, wnosząc o uchylenie zaskarżonego aktu w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
Zaskarżonej decyzji Spółka zarzuciła:
1. Naruszenie przepisów postępowania, tj.:
1) art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a., przez przyjęcie, że działka nr [...], obręb W., nr KW [...], posiadająca wewnętrzny system kanalizacji deszczowej nie jest w żaden sposób podłączona do systemu kanalizacji otwartej działający na obszarze Gminy K., podczas gdy system kanalizacji deszczowej na działce nr [...] jest połączony z systemem kanalizacji deszczowej na działce nr [...] ([...] przy czym działka aktualnie została podłączona do innej KW), przez który wody opadowe są odprowadzane do rowu melioracyjnego, który to odprowadza dalej wody opadowe i roztopowe z terenu tej nieruchomości oraz wielu innych do rzeki B. położonej w granicy administracyjnej miasta S., zapewniając odprowadzanie wód opadowych i roztopowych w szczególności do wód powierzchniowych;
2) art 77 § 1 K.p.a., przez brak przeprowadzenia jakiegokolwiek postępowania dowodowego w zakresie ustalenia przesłanek zastosowania opłaty, o jakiej mowa w art. 269 ust. 1 pkt 1 u.p.w.;
3) art. 10 § 1 K.p.a., przez uniemożliwienie Skarżącej wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego przed wydaniem zaskarżonej decyzji.
2. Naruszenie prawa materialnego, tj.:
1) art. 269 ust. 1 pkt 1 u.p.w., przez jego błędną wykładnię polegającą
na przyjęciu, że dla zwolnienia z obowiązku opłaty wskazanej ww. przepisie
jest konieczne, aby wewnętrzny system kanalizacji deszczowej istniejący
na działce [...] (znajdujący się w kompleksie 19 działek, które wzajemnie
są połączone między sobą systemem kanalizacji deszczowej), był dodatkowo podłączony do zewnętrznego systemu kanalizacji deszczowej, podczas
gdy ustawodawca nie wprowadza konieczności podłączenia nieruchomości
do zewnętrznej kanalizacji deszczowej bezpośrednio, a wymaga aby dana nieruchomość była podłączona do systemu kanalizacji otwartej lub zamkniętej jaki funkcjonuje na danym obszarze;
2) § 9 pkt 1 rozporządzenia j.s.o., przez jego zastosowanie w sytuacji, gdy działka [...] posiada urządzenia do retencjonowania wody;
3) błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na błędnym przyjęciu, że działka nr [...] posiadająca wewnętrzny system kanalizacji nie jest w żaden sposób podłączona do systemu kanalizacji otwartej działający na obszarze Gminy K., podczas gdy system kanalizacji deszczowej na działce nr [...] (znajdujący się w kompleksie 19 działek, które wzajemnie są połączone między sobą systemem kanalizacji deszczowej) jest połączony z systemem kanalizacji deszczowej konkretnie na działce nr [...], przez który wody opadowe są odprowadzane do rowu melioracyjnego, który to odprowadza dalej wody opadowe i roztopowe z terenu tej nieruchomości oraz wielu innych do rzeki B. położonej w granicy administracyjnej miasta S., zapewniając odprowadzanie wód opadowych i roztopowych w szczególności do wód powierzchniowych.
W uzasadnieniu skargi jej zarzuty zostały uszczegółowione.
Do skargi załączono: kopię wyroku WSA w Szczecinie z dnia 3 czerwca 2020 r.
o sygn. II SA/Sz 950/1; kopię decyzji organu z dnia 21 października 2020 r. dotyczącej przedmiotowej działki za 2018 r.; kopię opinii rzeczoznawcy majątkowego z października 2019 r. dotyczącej posadowienia kanalizacji deszczowej przedmiotowej działce; kopię opinii geodety z 26 września 2022 r. w sprawie przebiegu sieci kanalizacji deszczowej
- wraz mapą geodezyjną w formie CD.
W odpowiedzi na skargę, Organ wniósł o oddalenie skargi, ustosunkowując
się do podniesionych w niej zarzutów. Organ podał m.in., że Skarżąca ma możliwość wpięcia swojego systemu kanalizacji się do gminnej kanalizacji deszczowej, znajdującej się na działce nr [...], obręb U..
Pismem z dnia 13 stycznia 2023 r. Skarżąca wniosła o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego odpowiedniej specjalności na okoliczność ustalenia:
1) czy działka [...] znajduje się na obszarze ujętym w system kanalizacji otwartej
2) w rozumieniu art. 269 ust. 1 pkt 1 u.p.w. funkcjonującym na terenie Gminy K.;
3) czy rów melioracyjny, do którego odprowadzane są wody opadowe z działki [...] jest elementem otwartego systemu kanalizacji otwartej jaki funkcjonuje
na terenie Gminy K.;
4) czy odprowadzenie wód opadowych z działki [...] za pośrednictwem rowu melioracyjnego do wód powierzchniowych stanowi zjawisko naturalnej retencji;
5) czy wody opadowe za pośrednictwem systemu kanalizacyjnego posadowionego na działce gruntu 44 wpadają do tego samego rowu melioracyjnego co wody oprowadzane przez system kanalizacji, który istnieje na obszarze działki [...].
W piśmie Skarżąca oświadczyła także, że w całości podtrzymuje stanowisko wyrażone w skardze, że wody z działki nr [...] nie są odprowadzane do ziemi,
lecz do rowu melioracyjnego, a rów ten stanowi element otwartego systemu kanalizacji otwartej, jaki znajduje się na terenie Gminy K.. Woda z ww. rowu odprowadzana jest do zbiornika retencyjnego, następnie do rzeki B. i rzeki O.
i do Morza Bałtyckiego. Do tego samego rowu melioracyjnego wpadają także wody
z systemu posadowionego na działce nr [...], czego dowodzi opinia geodety T. G. w sprawie przebiegu sieci kanalizacji deszczowej – wraz z mapą geodezyjną na płycie CD (załączona do skargi) oraz pismo ww. geodety z dnia 23 listopada 2022 r. (załączone do wniosku).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:
Na wstępie należy podać, że sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym
w trybie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U.2021.2095
t.j. ze zm.). Zgodnie z tym przepisem przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu
i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.2022.2492 j.t.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola, o której mowa
w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2). Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2023.2492 j.t. ze zm.: dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej
i stosują środki określone w ustawie.
W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia,
że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.).
Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Sąd wskazuje, że analogiczna do rozpoznawanej sprawy – odnosząca się jednak do poprzedzającego kwartału 2022 r., była przedmiotem rozpoznania tutejszego Sądu, który nieprawomocnym wyrokiem z 17 listopada 2022 r., II SA/Sz 667/22 oddalił skargę Spółki. Sąd w składzie rozpoznającym przedmiotową skargę w całości podziela stanowisko zawarte w ww. wyroku i przyjmuje je za własne, stąd w poniższej części uzasadnienia odniesienie do argumentów w nim zawartych.
Zgodnie z art. 34 pkt 4 u.p.w., jako szczególne korzystanie z wód kwalifikowane jest wykonywanie na nieruchomości o powierzchni powyżej 3500 m2 robót lub obiektów budowlanych trwale związanych z gruntem, mających wpływ na zmniejszenie naturalnej retencji terenowej przez wyłączenie więcej niż 70% powierzchni nieruchomości
z powierzchni biologicznie czynnej na obszarach nieujętych w systemy kanalizacji otwartej lub zamkniętej.
Stosownie do art. 269 ust. 1 pkt 1 u.p.w., opłatę za usługi wodne uiszcza
się za zmniejszenie naturalnej retencji terenowej na skutek wykonywania
na nieruchomości o powierzchni powyżej 3500 m2 robót lub obiektów budowlanych trwale związanych z gruntem, mających wpływ na zmniejszenie tej retencji przez wyłączenie więcej niż 70% powierzchni nieruchomości z powierzchni biologicznie czynnej
na obszarach nieujętych w systemy kanalizacji otwartej lub zamkniętej.
Zgodnie z art. 272 ust. 8 u.p.w. wysokość opłaty za zmniejszenie naturalnej retencji terenowej na skutek wykonywania na nieruchomości o powierzchni powyżej 3500 m2 robót lub obiektów budowlanych trwale związanych z gruntem mających wpływ
na zmniejszenie tej retencji przez wyłączenie więcej niż 70% powierzchni nieruchomości z powierzchni biologicznie czynnej na obszarach nieujętych w systemy kanalizacji otwartej lub zamkniętej ustala się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, wyrażonej
w m2 wielkości utraconej powierzchni biologicznie czynnej oraz czasu wyrażonego
w latach. Jak z kolei stanowi art. 272 ust. 10 u.p.w. ustalając wysokość opłat, o których mowa w ust. 1-9, uwzględnia się okres rozliczeniowy wynoszący kwartał. W myśl
art. 272 ust. 17 u.p.w. wysokość opłat, o których mowa w ust. 1-7 i 9, ustalają Wody Polskie oraz przekazują podmiotom obowiązanym do ponoszenia opłat za usługi wodne, w formie informacji, zawierającej także sposób obliczenia tej opłaty. Kwartalny okres rozliczeniowy (określony przez art. 272 ust. 10 u.p.w.) jest jedynie przepisem technicznym i dotyczy ilości informacji składanych w roku i ilości wymiarów opłaty zmiennej. W art. 272 ust. 1-9 u.p.w. określono sposoby wyliczania wysokości opłaty,
zaś przepisy ust. 10-17 mają charakter techniczny. Jak ponadto wskazano w wyroku
NSA z 23 lutego 2021 r., III OSK 3286/21 opłata zmienna ma mieć wymiar odpowiadający kwartalnemu okresowi rozliczeniowemu - art. 272 ust. 10 u.p.w. Sąd zauważa,
że w rozpoznawanej sprawie jest to o tyle istotne, że choć poza sporem jest, że dotyczy ona II kwartału 2022 r. to jednakże rozstrzygnięcie zaskarżonej decyzji obejmuje wyliczenie opłaty za okres od 1 stycznia 2022 r. do 31 grudnia 2022 r. z jednoczesnym wskazaniem, że opłata podzielona została na IV równe raty po [...] zł za każdy kwartał. Sąd uznał jednak, że skoro w treści rozstrzygnięcia i uzasadnienia Organ wprost odwołał się do okresu obejmującego II kwartał 2022 r. i taki też okres wynikał z Informacji rocznej z 24 sierpnia 2022 r. (Informacje roczne przesyłane odrębnie za poszczególne kwartały) to tak sformułowane rozstrzygnięcie, choć mogące budzić pewne wątpliwości, nie może stanowić samoistnej podstawy wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego.
Zgodnie z § 9 pkt 1 rozporządzenia j.s.o. jednostkowe stawki opłat za usługi wodne za zmniejszenie naturalnej retencji terenowej na skutek wykonywania na nieruchomości o powierzchni powyżej 3500 m2 robót lub obiektów budowlanych trwale związanych
z gruntem mających wpływ na zmniejszenie tej retencji przez wyłączenie więcej niż 70% powierzchni nieruchomości z powierzchni biologicznie czynnej na obszarach nieujętych w systemy kanalizacji otwartej lub zamkniętej wynoszą bez urządzeń do retencjonowania wody z powierzchni uszczelnionych trwale związanych z gruntem - 0,50 zł za 1 m2 na 1 rok.
Sąd rozpoznający sprawę podziela stanowisko wyrażone m.in. w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 lutego 2022 r., III OSK 866/21, w którym podkreślono, że sytuacji, kiedy nieruchomość znajduje się na obszarze ujętym w system kanalizacji otwartej lub zamkniętej, nie można utożsamiać jedynie z faktycznym zapewnieniem odprowadzania wód opadowych lub roztopowych z danej nieruchomości. Sama techniczna możliwość odprowadzenia deszczówki z danej nieruchomości
nie stanowi podstawy do przyjmowania, że jest to nieruchomość ujęta w system kanalizacji otwartej lub zamkniętej. W przepisie art. 269 ust. 1 pkt 1 u.p.w. nie chodzi bowiem o zebranie wód z opadów atmosferycznych (ewentualnie roztopów)
do jakiegokolwiek systemu kanalizacji, ale o odprowadzenie ich do takiego systemu, który przewidziany jest na danym obszarze do odbioru wód opadowych i roztopowych.
Przez systemy kanalizacji zamkniętej lub otwartej ustawodawca rozumie w ogóle organizację odprowadzania wód opadowych: zarówno jej stronę techniczną,
jak i podmiotową. System to nie tylko zespół współpracujących urządzeń, ale również zarządzanie tymi urządzeniami. Nie może przy tym chodzić o system kanalizacji wewnętrznej należący do właściciela nieruchomości i przez niego zarządzany. Z definicji legalnej art. 16 pkt 59 u.p.w. wynika, że przez system kanalizacji zbiorczej należy rozumieć sieć w rozumieniu art. 2 pkt 7 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków, zakończoną oczyszczalnią ścieków albo końcowym punktem zrzutu ścieków. Stosownie do art. 2 pkt 7 ustawy
o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków sieć to przewody wodociągowe lub kanalizacyjne wraz z uzbrojeniem i urządzeniami, którymi dostarczana jest woda lub którymi odprowadzane są ścieki, będące w posiadaniu przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego. Należy zatem przyjąć, że sformułowanie: "oprowadzanie do wód opadowych i roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast" zakłada, że odprowadzane wody są ujmowane w system do tego przeznaczony, który transmituje je dopiero do wód. System ten ma służyć przekazaniu wód opadowych z nieruchomości do wód.
W przypadku zmniejszenia retencji nie tyle chodzi o ujęcie wód opadowych
do systemu, ile o nieujęcie całego obszaru w system kanalizacji otwartej lub zamkniętej. W świetle powyższego nie jest uzasadnione twierdzenie, że istnienie rowu melioracyjnego oznacza, że cały obszar ujęty jest w system kanalizacji otwartej
lub zamkniętej. Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił poglądu, że istniejąca
na nieruchomości kanalizacja z odprowadzaniem wód do rowu melioracyjnego, niestanowiącego elementu zarządzanej i zorganizowanej całości jest systemem,
o którym mowa w u.p.w. W ocenie NSA obszar, na którym znajdowała się nieruchomość Skarżącego stanowiąca działkę nr [...] obręb W. nie jest podłączona do takiego systemu. Wybudowanie wewnętrznego systemu odprowadzania opadów atmosferycznych nie wyłącza konieczności ustalenia opłaty za zmniejszenie retencyjności, nawet w przypadku posiadania instalacji do retencjonowania wody.
Podobne rozważania NSA zawarł w wyroku z 15 marca 2022 r., III OSK 794/21 dotyczącym działki [...] obr. W. , w którym wskazał, że odprowadzanie
przez skarżącego wód opadowych i roztopowych do gruntu (rowu melioracyjnego) przez istniejący na nieruchomości system kanalizacyjny nie mogło stanowić o wyłączeniu obowiązku uiszczenia opłaty za ograniczenie retencji.
Sąd rozpoznający sprawę wskazuje, że działki terenu, w stosunku do których zapadły powyższe orzeczenia NSA znajdują się w bardzo bliskim sąsiedztwie działki [...], której dotyczy przedmiotowa sprawa. Znajdują się zatem na tym samym obszarze, który, jak wyżej wskazano, nie jest podłączony do systemu kanalizacji o cechach wyżej opisanych, będącej własnością gminy lub innego podmiotu prawnego. W tym kontekście nie są przekonujące polemiczne uwagi skargi, z których wynika, że NSA w swoich wyrokach nie wziął pod uwagę, że na terenie gminy nie ma gminnej sieci kanalizacji deszczowej i skarżąca nie ma możliwości podłączenia się do takiej sieci (nawet gdyby chciała) oraz że to rów melioracyjny stanowi system kanalizacji otwartej, ponieważ woda jest odprowadzana dalej. Skarżąca kwestionuje przy tym zasadność ustalenia stanu faktycznego sprawy, podnosząc, że na ternie Gminy K. wody opadowe
są odprowadzane za pośrednictwem rowu melioracyjnego i jest to jedyny system jaki funkcjonuje na terenie ww. Gminy, który przeznaczony jest do odprowadzania wód opadowych – działka nr [...] jest zaś do przedmiotowego rowu podłączona.
Wypada w tym miejscu wskazać, że opłata za zmniejszenie naturalnej retencji wód jest opłatą alternatywną do opłaty za usługi wodne wiążące się z odprowadzaniem
do wód, wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych
albo w systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast (art. 35 ust. 3 pkt 7 Prawa wodnego). Przy tym opłaty za odprowadzanie do wód, wód opadowych
i roztopowych pobierają Wody Polskie, a za zmniejszenie retencji organ administracji samorządowej szczebla gminnego.
Jednocześnie należy wskazać, że Skarżąca podaje sprzeczne informacje dotyczące połączenia systemu kanalizacji deszczowej na działce [...]. W skardze wskazuje bowiem, że system ten jest połączony z systemem znajdującym się na działce [...]. Równocześnie Skarżąca, powołując się na będącą w jej posiadaniu opinię (reklamacja z 14 września 2022 r., str. 2) wskazuje, że sieć kanalizacji deszczowej istniejąca na działce nr [...] współfunkcjonuje z siecią istniejącą w obrębie ewidencyjnym [...] W. – konkretnie sieć kanalizacji deszczowej na działce
nr [...] jest podłączona do sieci kanalizacji deszczowej istniejącej na działce nr [...] (Organ w zaskarżonej decyzji wskazał, że w dostępnych ewidencjach taka działka
nie istnieje). Natomiast z dostarczonej przez Skarżącą opinii z 26 września 2022 r. wynika, że działka nr [...] podłączona jest do kanalizacji deszczowej biegnącej przez działkę [...] i 84 obr. P. do rowu melioracyjnego położonego na działkach nr [...] U. . Jednocześnie wypada zauważyć, że działka nr [...] nie sąsiaduje z ww. działkami. Dodatkowo w załączonym piśmie geodety z 23 listopada 2022 r. nie wskazano ani działki nr [...], ani nr [...] (jak powyżej wskazano Skarżąca powoływała się w postępowaniu na okoliczność podłączenia działki nr [...] do sieci kanalizacji deszczowej istniejącej na działce nr [...]).
Odnośnie do wyłączenia oznaczonej powierzchni nieruchomości z powierzchni biologicznie czynnej, skutkujące zmniejszeniem naturalnej retencji terenowej, ocena przez Organ, że powierzchnia wyłączenia wynosi więcej niż 70% (95% i 79% odpowiednio), nie budzi wątpliwości sądu. Organ dysponował w tym zakresie zarówno pomiarami wykonanymi przez uprawnionego geodetę podczas wizji 13 maja 2019 r.,
jak i dokumentacją zagospodarowania terenu, która została dostarczona przez osobę nadzorującą prowadzone na nieruchomości roboty budowlane. Należy wskazać,
że Organ przyjął do obliczeń powierzchnię wybetonowaną z korzyścią dla Skarżącej.
Sąd nie znalazł przy tym podstaw, aby uznać, że trwające według Skarżącej prace budowlane, miałyby przyczynić się do zwiększenia powierzchni biologicznie czynnej
na przedmiotowej nieruchomości. Okoliczność, że całkowita powierzchnia przedmiotowej nieruchomości przekracza 3500 m2, nie jest sporna pomiędzy stronami.
Sąd nie podziela również argumentacji skargi opartej o decyzję organu
z 21 października 2020 r. o odstąpieniu od określenia wysokości spornej opłaty
na przedmiotowej działce za 2018 r. Ustalając opłatę za 2022 r. (w tym II kwartał 2022 r.) Organ oparł się na aktualnej interpretacji art. 269 ust. 1 pkt 1 u.p.w. i pojęcia systemu kanalizacji otwartej dokonanej przez Naczelny Sąd Administracyjny w wymienionych wyżej wyrokach, którą to interpretację Sąd rozpoznający sprawę w pełni podziela.
Nie są trafne zarzuty dotyczące naruszenia § 9 pkt 1 rozporządzenia j.s.o. Z akt sprawy nie wynika bowiem, aby na nieruchomości będącej przedmiotem zaskarżonej decyzji istniały urządzenia do retencjonowania wody z powierzchni uszczelnionych trwale związanych z gruntem.
Należy wreszcie wskazać, że zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. sąd uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Według Sądu
w rozpoznawanej sprawie o takim naruszeniu nie może być mowy. Strony toczą kilkuletni spór, w którym zasadniczą kwestią sporną jest sposób interpretacji pojęcia obszarów nieujętych w systemy kanalizacji otwartej lub zamkniętej, o których mowa w art. 269 ust. 1 pkt 1 i art. 272 ust. 8 u.p.w., przy uwzględnieniu okoliczności, że na terenie gminy nie istnieje gminna sieć kanalizacji deszczowej, a wody opadowe są odprowadzane do rowu melioracyjnego.
Odnosząc się z kolei do wniosku dowodowego Skarżącej zawartego w piśmie procesowym z 13 stycznia 2023 r. w zakresie przeprowadzenia przez Sąd dowodu
z opinii biegłego odpowiedniej specjalności na okoliczności wskazane w pkt 1-4 wniosku Skarżącej Sąd ww. wniosek oddalił. Uwzględniając bowiem zakres dopuszczalnego postępowania dowodowego w postępowaniu sądowoadministracyjnym, a określonego
w art. 106 § 3 p.p.s.a., ww. wniosek jest oczywiście niedopuszczalny. Przed sądem administracyjnym nie jest dopuszczalne prowadzenie dowodu mającego charakter opinii biegłego czy ekspertyzy naukowej. Zgodnie bowiem z powyższym przepisem sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Ponadto Sąd wskazuje, że celem postępowania dowodowego nie jest ponowne, czy też uzupełniające ustalenie stanu faktycznego
w sprawie, lecz ocena, czy organy administracji ustaliły ten stan zgodnie z regułami obowiązującymi w procedurze administracyjnej, a następnie - czy dokonały prawidłowej subsumcji ustalonego stanu faktycznego do dyspozycji przepisów prawa materialnego.
Mając powyższe na uwadze, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Powołane w niniejszym wyroku orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (http://orzeczenia.nsa.gov.pl).