II SA/Sz 1076/22

II SA/Sz 1076/22 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2023-03-23
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2022-12-09
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Bolesław Stachura /przewodniczący/
Joanna Wojciechowska /sprawozdawca/
Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka
Symbol z opisem
6099 Inne o symbolu podstawowym 609
Hasła tematyczne
Opłaty administracyjne
Wodne prawo
Skarżony organ
Wójt Gminy
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 2233
art. 34 pkt 4, art. 269 ust. 1 pkt 1, art. 16 pkt 59, art. 35 ust. 3 pkt 7, art. 272 ust. 8, art. 273a
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne - t.j.
Dz.U. 2023 poz 259
art. 151, art. 106 § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2021 poz 736
§ 9 pt 1
Rozporządzenie Rady Ministra z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (t.j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bolesław Stachura Sędziowie Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka Sędzia WSA Joanna Wojciechowska (spr.) po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 23 marca 2023 r. sprawy ze skargi D. J. na decyzję Wójta Gminy z dnia [...] września 2022 r. nr [...] w przedmiocie określenia opłaty za zmniejszenie naturalnej retencji terenowej oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia 30 września 2022 r. nr GK.3137.24.6.2022.AŻ Wójt Gminy K. orzekł wobec D. J. (dalej "skarżący") dla nieruchomości stanowiącej działkę nr [...], obręb W., nr KW [...], o powierzchni 11.845 m2 za okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2022 r. opłatę za zmniejszenie naturalnej retencji w wysokości [...] zł, po [...] zł za każdy kwartał. Zaskarżona decyzja dotyczyła opłaty za drugi kwartał 2022 r.
Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ wskazał art. 272 ust. 8, ust. 22-26 w zw. z art. 300 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. 2021 r. poz. 2233; dalej "u.p.w."), § 9 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia
2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (Dz. U. 2021 r., poz. 736; dalej "rozporządzenie j.s.o."), art. 63 § 1 i 68 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1977 r. Ordynacja Podatkowa (Dz.U.2021 r., poz.1540 ze zm.; dalej "o.p.") oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r. poz.2000; dalej "K.p.a.").
Organ przedstawił stan faktyczny, w którym wskazał, że 24 sierpnia 2022 r. w drodze informacji ustalił wysokość opłaty za zmniejszenie naturalnej retencji terenowej dla przedmiotowej działki w wysokości [...] zł, która została podzielona na cztery równe raty po [...] zł podzielonej na cztery kwartały. Opłata za II kwartał 2022 r. została obliczona jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty wyrażonej w m2 wielkości utraconej powierzchni biologicznie czynnej oraz czasu wyrażonego w latach zgodnie z art. 272 ust. 8 u.p.w. i § 9 ust. 1 rozporządzenia j.s.o.
Skarżący złożył reklamację, w której wskazał, że opłata nie powinna zostać naliczona z uwagi na okoliczność, iż działka ta jest objęta systemem kanalizacji typu otwartego i zamkniętego. Skarżący zwrócił uwagę, że w decyzji z 12 października 2020 r. organ odstąpił od określenia wysokości ww. opłaty za 2018 r. Podał, że jest w posiadaniu opinii biegłego, z której wynika, iż ww. działka jest wyposażona w sieć kanalizacji deszczowej, która współfunkcjonuje z siecią istniejącą na działkach nr [...] i [...].
Organ wskazał, że w ewidencji dostępnej w Urzędzie Gminy K. nie istnieje działka o nr [...], obręb W., na którą powołał się skarżący w złożonej reklamacji.
Organ wyjaśnił, że kwestia zmniejszenia retencji na przedmiotowej działce badana jest od 2018 r., w którym to roku po raz pierwszy naliczono sporną opłatę.
Organ wyjaśnił, że w związku z brakiem złożenia przez stronę oświadczenia, o którym mowa w art. 552 § 2b u.p.w. oraz brakiem przedstawienia dokumentacji dotyczącej wielkości powierzchni utwardzonej na przedmiotowej działce w złożonej reklamacji przyjął, iż ustalenia organu na podstawie wydruków zdjęć satelitarnych
z programu Gison oraz posiadanej dokumentacji są prawidłowe, zaś strona nie wniosła zastrzeżeń w tym zakresie.
Organ podał, że spór dotyczy ujęcia przedmiotowej działki w systemie kanalizacji otwartej i zamkniętej. Według organu działka jest wyposażona w wewnętrzny system kanalizacji, lecz system ten nie jest w żaden sposób podłączony do gminnej sieci kanalizacji deszczowej, co skutkowało naliczeniem spornej opłaty.
Ustosunkowując się do zarzutu strony związanego z decyzją z dnia 12 października
2020 r., organ podał, że decyzja ta dotyczyła innego okresu rozliczeniowego i nie była wiążąca dla ustalenia opłaty za lata następne. W wydanej obecnie decyzji organ oparł się na orzeczeniach NSA dotyczących decyzji wydanych przez organ w podobnych sprawach.
Organ wyjaśnił definicję "systemu kanalizacji otwartej lub zamkniętej", odwołując się do jego słownikowego znaczenia, tj. zespołu urządzeń służących do odprowadzenia z danego obszaru wód opadowych i roztopowych, którymi mogą być urządzenia kanalizacji deszczowej jak i ogólnospławnej. Według organu, obszar, na którym znajduje się przedmiotowa działka, nie jest podłączony do takiego systemu. Wybudowanie wewnętrznego systemu odprowadzania opadów atmosferycznych na działce, w ocenie organu, nie wyłącza konieczności ustalenia opłaty za zmniejszenie retencyjności nawet w przypadku posiadania instalacji/urządzeń do retencjonowania wody. W przypadku posiadania urządzeń do retencjonowania wody (w zależności od ich pojemności) stawka opłaty jest natomiast niższa. Organ wskazał, że zgodnie z posiadanym przez stronę pozwoleniem wodnoprawnym z 18 stycznia 2008 r. nr [...] odbiornikiem wód opadowych i roztopowych jest ziemia (rów melioracyjny), a nie system kanalizacji deszczowej. Na potwierdzenie swojego stanowiska organ przywołał orzeczenia NSA.
Skarżący zaskarżył skargę na ww. decyzję i wniósł o jej uchylenie oraz zasądzenie kosztów postępowania. Zarzucił organowi:
1. naruszenie przepisów postępowania, tj.:
1) art. art. 7, art. 77 § 1 oraz 80 K.p.a., przez przyjęcie, że działka nr [...], posiadająca wewnętrzny system kanalizacji deszczowej, nie jest w żaden sposób podłączona do systemu kanalizacji otwartej działający na obszarze Gminy K., podczas gdy za pośrednictwem systemu kanalizacji na tej działce wody opadowe są odprowadzane do rowu melioracyjnego, który to odprowadza dalej wody opadowe i roztopowe z terenu tej nieruchomości oraz wielu innych do rzeki B. , położonej w granicy administracyjnej miasta S., zapewniając odprowadzanie wód opadowych i roztopowych
w szczególności do wód powierzchniowych, w konsekwencji naliczenie opłaty retencyjnej podczas gdy brak ku temu podstaw,
2) art 77 § 1 K.p.a. poprzez:
- brak przeprowadzenia jakiegokolwiek postępowania dowodowego w zakresie ustalenia przesłanek zastosowania opłaty o jakiej mowa w art. 269 ust. 1 pkt 1 u.p.w.,
- posłużenie się dla ustalenia stanu faktycznego sprawy dowodami w postaci zdjęcia satelitarnego portalu gison.pl/k. /, podczas gdy dowód ten jest dowodem niewiarygodnym, niedokładnym i niemiarodajnym dla ustalenia opłaty za zmniejszenie retencji,
3) art. 10 § 1 K.p.a., przez uniemożliwienie skarżącemu wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego przed wydaniem zaskarżonej decyzji;
2. naruszenie prawa materialnego, tj.:
1) § 9 pkt. 1 rozporządzenia j.s.o., poprzez jego zastosowanie w sytuacji, gdy działka [...] posiada urządzenia do retencjonowania wody,
2) błąd w ustaleniach faktycznych polegający na błędnym przyjęciu, że działka nr [...], posiadająca wewnętrzny system kanalizacji, nie jest w żaden sposób podłączona do systemu kanalizacji otwartej działający na obszarze Gminy K., podczas gdy system kanalizacji deszczowej na działce nr [...] (znajdujący się w kompleksie 19 działek, które wzajemnie są połączone między sobą systemem kanalizacji deszczowej) odprowadza wody opadowe do rowu melioracyjnego, który to odprowadza dalej wody opadowe i roztopowe z terenu tej nieruchomości oraz wielu innych do rzeki B. położonej w granicy administracyjnej miasta S., zapewniając odprowadzanie wód opadowych i roztopowych w szczególności do wód powierzchniowych.
W uzasadnieniu skargi jej zarzuty zostały uszczegółowione.
Do skargi załączono potwierdzone za zgodność: kopię wyroku WSA w Szczecinie z 5 września 2019 r. o sygn. akt II SA/Sz 481/19 wraz z uzasadnieniem; kopię decyzji organu z 12 października 2020 r., nr GK.3137.6.12.2019.MK; kopię opinii z października 2019 r. rzeczoznawcy majątkowego dotyczącej posadowienia kanalizacji deszczowej na przedmiotowej działce; kopię opinii geodety T. G. z 26 września 2022 r. w sprawie przebiegu sieci kanalizacji deszczowej – wraz z mapą geodezyjną w formie CD.
W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie, ustosunkowując się do zarzutów skargi. Organ podał, że skarżący ma możliwość wpięcia swojego systemu kanalizacji do gminnej kanalizacji deszczowej znajdującej się na działce nr [...] obręb U..
W piśmie z 13 stycznia 2022 r. skarżący podtrzymał w całości swoje stanowisko w sprawie, ustosunkował się do twierdzeń organu zawartych w odpowiedzi na skargę oraz wniósł o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego odpowiedniej specjalności na okoliczności ustalenia:
- czy działka [...] znajduje się na obszarze ujętym w system kanalizacji otwartej w rozumieniu art. 269 ust. 1 pkt 1 u.p.w. funkcjonującym na terenie Gminy K.,
- czy rów melioracyjny, do którego odprowadzane są wody opadowe z działki [...] jest elementem otwartego systemu kanalizacji otwartej jaki funkcjonuje na terenie Gminy K.,
- czy odprowadzenie wód opadowych z dziatki [...] za pośrednictwem rowu melioracyjnego do wód powierzchniowych stanowi zjawisko naturalnej retencji,
- czy wody opadowe za pośrednictwem systemu kanalizacyjnego posadowionego na działce gruntu [...] wpadają do tego samego rowu melioracyjnego co wody oprowadzane przez system kanalizacji, który istnieje na obszarze dziatki [...].
Do pisma skarżący załączył pismo geodety T. G. z 23 listopada 2022 r.
Przewodniczący Wydziału skierował sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów za zgodą stron.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje.
Zgodnie z art. 34 pkt 4 u.p.w., jako szczególne korzystanie z wód kwalifikowane jest wykonywanie na nieruchomości o powierzchni powyżej 3500 m2 robót lub obiektów budowlanych trwale związanych z gruntem, mających wpływ na zmniejszenie naturalnej retencji terenowej przez wyłączenie więcej niż 70% powierzchni nieruchomości z powierzchni biologicznie czynnej na obszarach nieujętych w systemy kanalizacji otwartej lub zamkniętej.
Stosownie do art. 269 ust. 1 pkt 1 u.p.w., opłatę za usługi wodne uiszcza się za zmniejszenie naturalnej retencji terenowej na skutek wykonywania na nieruchomości o powierzchni powyżej 3.500 m2 robót lub obiektów budowlanych trwale związanych
z gruntem, mających wpływ na zmniejszenie tej retencji przez wyłączenie więcej niż 70% powierzchni nieruchomości z powierzchni biologicznie czynnej na obszarach nieujętych w systemy kanalizacji otwartej lub zamkniętej.
Zgodnie z § 9 pkt 1 rozporządzenia j.s.o., jednostkowe stawki opłat za usługi wodne za zmniejszenie naturalnej retencji terenowej na skutek wykonywania na nieruchomości o powierzchni powyżej 3500 m2 robót lub obiektów budowlanych trwale związanych z gruntem mających wpływ na zmniejszenie tej retencji przez wyłączenie więcej niż 70% powierzchni nieruchomości z powierzchni biologicznie czynnej na obszarach nieujętych w systemy kanalizacji otwartej lub zamkniętej wynoszą bez urządzeń do retencjonowania wody z powierzchni uszczelnionych trwale związanych z gruntem - 0,50 zł za 1 m2 na 1 rok.
Sąd orzekający w sprawie podzielił stanowisko wyrażone m.in. w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 lutego 2022 r. o sygn. akt III OSK 866/21, w którym podkreślono, że sytuacji, kiedy nieruchomość znajduje się na obszarze ujętym w system kanalizacji otwartej lub zamkniętej, nie można utożsamiać jedynie z faktycznym zapewnieniem odprowadzania wód opadowych lub roztopowych z danej nieruchomości. Sama techniczna możliwość odprowadzenia deszczówki z danej nieruchomości nie stanowi podstawy do przyjmowania, że jest to nieruchomość ujęta w system kanalizacji otwartej lub zamkniętej. W art. 269 ust. 1 pkt 1 u.p.w., nie chodzi bowiem o zebranie wód z opadów atmosferycznych (ewentualnie roztopów) do jakiegokolwiek systemu kanalizacji, ale o odprowadzenie ich do takiego systemu, który przewidziany jest na danym obszarze do odbioru wód opadowych i roztopowych. Przez systemy kanalizacji zamkniętej lub otwartej ustawodawca rozumie w ogóle organizację odprowadzania wód opadowych: zarówno jej stronę techniczną, jak i podmiotową. System to nie tylko zespół współpracujących urządzeń, ale również zarządzanie tymi urządzeniami. Nie może przy tym chodzić o system kanalizacji wewnętrznej należący do właściciela nieruchomości i przez niego zarządzany. Z definicji legalnej art. 16 pkt 59 u.p.w. wynika, że przez system kanalizacji zbiorczej należy rozumieć sieć w rozumieniu art. 2 pkt 7 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków, zakończoną oczyszczalnią ścieków albo końcowym punktem zrzutu ścieków. Stosownie do art. 2 pkt 7 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków sieć to przewody wodociągowe lub kanalizacyjne wraz z uzbrojeniem i urządzeniami, którymi dostarczana jest woda lub którymi odprowadzane są ścieki, będące w posiadaniu przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego. Należy zatem przyjąć, że sformułowanie: "oprowadzanie do wód opadowych i roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast" zakłada, że odprowadzane wody są ujmowane w system do tego przeznaczony, który transmituje je dopiero do wód. System ten ma służyć przekazaniu wód opadowych z nieruchomości do wód. W przypadku zmniejszenia retencji nie tyle chodzi o ujęcie wód opadowych do systemu, ile o nieujęcie całego obszaru w system kanalizacji otwartej lub zamkniętej. W świetle powyższego nie jest uzasadnione twierdzenie, że istnienie rowu melioracyjnego oznacza, że cały obszar ujęty jest w system kanalizacji otwartej lub zamkniętej. NSA w ww. wyroku nie podzielił poglądu, że istniejąca na nieruchomości kanalizacja z odprowadzaniem wód do rowu melioracyjnego, niestanowiącego elementu zarządzanej i zorganizowanej całości jest systemem, o którym mowa w przepisach u.p.w. W ocenie NSA, obszar, na którym znajdowała się nieruchomość (działka nr [...] obręb W.), nie jest podłączona do takiego systemu. Wybudowanie wewnętrznego systemu odprowadzania opadów atmosferycznych nie wyłącza konieczności ustalenia opłaty za zmniejszenie retencyjności, nawet w przypadku posiadania instalacji do retencjonowania wody.
Podobne rozważania NSA zawarł w wyrokach z 15 marca 2022 r. o sygn. akt III OSK 794/21, dotyczącym działki [...] obr. W., w którym wskazał, że odprowadzanie przez skarżącego wód opadowych i roztopowych do gruntu (rowu melioracyjnego) przez istniejący na nieruchomości system kanalizacyjny nie mogło stanowić o wyłączeniu obowiązku uiszczenia opłaty za ograniczenie retencji.
Podkreślić należy, że powyższe wyroki NSA (jak również nowsze, w tym wyrok z 8 marca 2023 r., sygn. akt III OSK 1995/21) zapadły bądź w odniesieniu do działek znajdujących się w bardzo bliskim sąsiedztwie działki [...], bądź wprost w odniesieniu do tej działki. Działki te znajdują się zatem na tym samym obszarze, który, jak wyżej wskazano, nie jest podłączony do systemu kanalizacji o cechach wyżej opisanych, będącego własnością gminy lub innego podmiotu prawnego. W tym kontekście nie są przekonujące polemiczne uwagi skarżącego, że Gmina nie ma gminnej sieci kanalizacji deszczowej, zaś skarżąca nie ma możliwości podłączenia się do takiej sieci (jednocześnie wskazując, iż jest to niecelowe, bo woda z jej działki spływa do rowu melioracyjnego, tak samo jak z kanalizacji na działce nr [...]) oraz że rów melioracyjny stanowi system kanalizacji otwartej, ponieważ woda jest odprowadzana dalej. Skarżący kwestionuje przy tym zasadność ustalenia stanu faktycznego sprawy m.in w oparciu o pozwolenie wodnoprawne z 18 stycznia 2008 r., jednak organ przywołuje ten dokument na okoliczność w zasadzie niesporną pomiędzy stronami, tj. odprowadzania wód do rowu melioracyjnego. Wypada w tym miejscu wskazać, że opłata za zmniejszenie naturalnej retencji wód jest opłatą alternatywną do opłaty za usługi wodne wiążące się z odprowadzaniem do wód, wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo w systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast (art. 35 ust. 3 pkt 7 u.p.w.). Przy tym opłaty za odprowadzanie do wód, wód opadowych i roztopowych pobierają Wody Polskie, a za zmniejszenie retencji organ administracji samorządowej szczebla gminnego.
Zaznaczyć należy również, że opinia T. G. i jego pismo odnoszą się do szeregu działek wyposażonych w system przewodów kanalizacji deszczowej, mających ujście na dz. [...] (rów otwarty) do dz. nr [...], gdzie dopiero woda jest skanalizowana. Geodeta rozróżnia sieć kanalizacji deszczowej istniejącej na działce nr [...] od sytemu kanalizacji deszczowej z innych działek, który łączy się z działką nr [...]. Odnośnie do wyłączenia oznaczonej (przekraczającej 70%) powierzchni nieruchomości z powierzchni biologicznie czynnej, co skutkuje zmniejszeniem naturalnej retencji terenowej, ocena i ustalenia organu w tym zakresie nie budzą wątpliwości Sądu. W tym miejscu przypomnieć należy, że w orzecznictwie niejednokrotnie zwracano uwagę, że zasadą postępowania dowodowego jest to, iż każdy, kto z faktów wyprowadza dla siebie konsekwencje prawne, obowiązany jest fakty te udowodnić, nie zaś przybierać bierną postawę kontestując jedynie ustalenia poczynione przez organy administracji (por.: wyroki NSA z dnia 21 czerwca 2011, sygn. akt I FSK 1090/11, z dnia 18 stycznia 2012 r. sygn. akt I FSK 343/11, z dnia 24 stycznia 2012 r., sygn. akt II FSK 1451/10). Skarżący kwestionuje zbyt lakoniczne, jego zdaniem, stwierdzenia zawarte w decyzji, oraz oparcie się m.in. na zdjęciach z portalu Gison, sam jednak w najmniejszym stopniu nie uprawdopodabnia istnienia na działce powierzchni biologicznie czynnej oraz jej wielkości, jak również nie wskazuje okoliczności, które spowodowałyby zmianę tej powierzchni w stosunku do lat poprzednich. Należy tu przypomnieć, że sądy administracyjne wypowiadały się już w sprawie braku powierzchni biologicznie czynnej na przedmiotowej działce (zob. wymieniony wyżej wyrok NSA z dnia 15 marca 2022 r., sygn. akt III OSK 794/21 i poprzedzający go wyrok WSA w Szczecinie z dnia 11 października 2018 r., sygn. akt II SA/Sz 738/18). Z kolei okoliczność, że całkowita powierzchnia przedmiotowej nieruchomości przekracza 3.500 m2 nigdy nie była sporna między stronami.
Sąd nie podziela również argumentacji skargi opartej o decyzję organu z 12 października 2020 r. o odstąpieniu od określenia wysokości spornej opłaty na przedmiotowej działce za 2019 r. Ustalając opłatę za drugi kwartał 2022 r. organ oparł się na aktualnej interpretacji art. 269 ust. 1 pkt 1 u.p.w. i pojęcia systemu kanalizacji otwartej dokonanej przez NSA w wymienionych wyżej wyrokach, którą to interpretację Sąd rozpoznający sprawę w pełni podziela.
Nie są trafne zarzuty dotyczące naruszenia § 9 pkt 1 rozporządzenia j.s.o.
Z akt sprawy nie wynika bowiem, aby na nieruchomości będącej przedmiotem zaskarżonej decyzji istniały urządzenia do retencjonowania (przechowywania) wody.
Wskazać należy, że Sąd uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Według Sądu, w rozpoznawanej sprawie o takim naruszeniu nie może być mowy. Strony toczą kilkuletni spór, w którym zasadniczą kwestią sporną jest sposób interpretacji pojęcia obszarów nieujętych w systemy kanalizacji otwartej lub zamkniętej, o których mowa w art. 269 ust. 1 pkt 1 i art. 272 ust. 8 u.p.w., przy uwzględnieniu okoliczności, że na terenie gminy nie istnieje gminna sieć kanalizacji deszczowej, a wody opadowe są odprowadzane do rowu melioracyjnego. W ocenie Sądu organ zebrał materiał dowodowy, dokonał jego oceny i wywiódł z niego logiczne wnioski. Okoliczność, że skarżący nie podziela stanowiska organu, nie świadczy o tym, że organ naruszył przepisy postępowania.
Wyjaśnić należy, że na postawie art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259 , dalej "p.p.s.a."), sąd administracyjny może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie.
W przepisie tym chodzi o dowody uzupełniające z dokumentów. Sąd administracyjny nie ma zatem podstaw do przesłuchiwania świadków. Odnosząc się do przedłożonych przez skarżącego opinii biegłego, w ocenie Sądu. nie mają ona waloru dokumentu, o jakim mowa w art. 106 § 3 p.p.s.a. Dokument – opinia biegłego jest
w istocie wypowiedzią biegłego – osobowym środkiem dowodowym, tak jak protokół
z zeznań świadka. Przeprowadzenie takich dowodów przez sąd administracyjny jest wykluczone (por. wyrok NSA z dnia 10 maja 2011 r., sygn. II FSK 1/10). Podkreślić należy, że zakres postępowania przed sądem administracyjnym jest odmienny niż przed sądem cywilnym. Zasadą jest, że sąd administracyjny bazuje na aktach zebranych
w toku postępowania administracyjnego i strona postępowania powinna w ramach postępowania administracyjnego składać wnioski dowodowe i przestawiać dowody na poparcie swoich twierdzeń. Zwłaszcza, że nie jest to pierwsza sprawa skarżącej, reprezentowanej przez zawodowego pełnomocnika, odnośnie do przedmiotowej opłaty. Z powyższych względów nie mógł tym bardziej zostać rozpoznany wniosek skarżącego o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego "odpowiedniej specjalności", zawarty w piśmie z 13 stycznia 2023 r., tj. w istocie o powołanie takiego biegłego przez sąd. Z kolei załączona do skargi "Opinia w sprawie posadowienia kanalizacji deszczowej zlokalizowanej w obrębie działek nr [...] i [...] obręb ewidencyjny [...] W. " z października 2019 r. znajduje się w aktach sprawy i organ ustosunkował się do jej treści w zaskarżonej decyzji.
Wskazać należy, że na podstawie art. 273a u.p.w., w przypadku złożenia reklamacji, o której mowa w art. 273 ust. 1 u.p.w., przepisów art. 10 § 1 oraz art. 61 § 4 K.p.a., nie stosuje się. Przepis ten wyłącza stosowanie rozwiązań kodeksowych
w zakresie czynnego udziału strony w postępowaniu, w szczególności dotyczycących możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań przed wydaniem decyzji, a także gdy chodzi o zawiadomienie strony o wszczęciu postępowania administracyjnego. Przepis ten ma mobilizować stronę do aktywnej postawy w trakcie prowadzonego postępowania administracyjnego. Ograniczenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu wprowadzone przepisami ustawy jest dopuszczalne i znane polskiemu systemowi prawnemu (por. art. 3 ustawy z dnia z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego – Dz. U. z 2022 r. poz.1775).
Mając na uwadze powyższe rozważania, Sąd uznał zarzuty skargi za niezasadne i na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.