II SA/Sz 1074/22

II SA/Sz 1074/22 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2023-04-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-12-09
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Katarzyna Grzegorczyk-Meder /przewodniczący sprawozdawca/
Katarzyna Sokołowska
Krzysztof Szydłowski
Symbol z opisem
6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne
Wywłaszczanie nieruchomości
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 1899
art. 98 ust. 3, art. 128 ust. 1, art. 129 ust. 5 pkt 1, art. 130 ust. 1 i 2, art. 134 ust. 1 i 2.
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - t.j.
Dz.U. 2023 poz 259
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska, Asesor WSA Krzysztof Szydłowski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 13 kwietnia 2023 r. sprawy ze skargi Gminy D. na decyzję Wojewody Z. z dnia [...] października 2022 r. nr [...] w przedmiocie odszkodowania z tytułu przejścia z mocy prawa nieruchomości oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 10 października 2022 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2000, dalej "k.p.a."), art. 9a w związku z art. 98 ust. 3 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1899 ze zm., dalej "u.g.n."), po rozpatrzeniu odwołań złożonych przez A. D. oraz Wójta Gminy D. od decyzji Starosty [...] z 15 lipca 2022 r., znak: [...], o ustaleniu na rzecz A. D. odszkodowania, za prawo własności nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków jako działka nr [...] o powierzchni [...] ha, położonej w obrębie ewidencyjnym B. gminie D., która stała się z mocy prawa własnością Gminy D., na podstawie decyzji Wójta Gminy D. z 31 maja 2002r., znak: [...], o zatwierdzeniu projektu podziału nieruchomości obejmujących działki nr: [...], [...] i [...] z obrębu B. , Wojewoda Zachodniopomorski – utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie Wojewoda przedstawił stan faktyczny sprawy, w tym podał, że w dniu 19 marca 2019 r. do Starostwa Powiatowego w S. wpłynął wniosek A. D. z 5 marca 2019 r. o ustalenie - zgodnie z art. 98 ust. 1 i 3 oraz art. 129 ust. 5 u.g.n. - odszkodowania na jej rzecz, w wysokości 100,00 zł za metr kwadratowy (498 800 zł), za nieruchomość o pow. 0,4988 ha, położoną w B. , gm. D., powiat sławieński, oznaczoną ewidencyjnie jako działka nr [...], która z mocy prawa przeszła na własność Gminy D. pod gminną drogę publiczną; zobowiązanie do wypłaty odszkodowania Wójta Gminy D., dopuszczenie i przeprowadzenie wnioskowanych dowodów, w tym dowodu z opinii rzeczoznawcy majątkowego na okoliczność wyceny wartości nieruchomości objętej wnioskiem.
W uzasadnieniu wniosku wskazano, że postanowieniem z 29 października 2001 r., znak: [...], Wójt Gminy D. w rezultacie rozpatrzeniu wniosku A. i A. D. pozytywnie zaopiniował wstępny projekt podziału działek o numerach: [...], [...], [...], położonych w obrębie B. , gmina D.. Następnie decyzją z 31 maja 2002 r., znak: [...], Wójt Gminy D. zatwierdził projekt podziału ww. nieruchomości, w ten sposób, że nowopowstałe działki miały mieć dostęp m. in. do drogi publicznej wyznaczonej na działce nr [...], powstałej w wyniku podziału. Dodano, że powyższa decyzja stała się prawomocna 4 czerwca 2002 r. Zaznaczono, że z treści załączonego do wniosku zaświadczenia z 12 kwietnia 2017 r. wynika, że działka nr [...] przeznaczona jest na tereny zabudowy mieszkaniowej, usług nieuciążliwych oraz produkcji rolnej (MU-1) oraz drogi publiczne klasy drogi lokalnej (KL). Wyjaśniono, że A. D. zmarł i spadek po nim objęła w całości żona - A. D. (akt poświadczenia dziedziczenia z 25 listopada 2015 r., Rep. A Nr [...]). Podkreślono, że na podstawie wniosku A. D. o założenie nowej księgi wieczystej i wpisanie w dziale II prawa własności na rzecz Gminy D., działka, za którą wnioskodawczym dochodzi odszkodowania, została włączona do nowej księgi wieczystej (KO1K/00118415/6) i jako właściciel wpisana została Gmina D., na podstawie prawomocnej decyzji z 31 maja 2002 r. o zatwierdzeniu projektu podziału nieruchomości.
Po wszczęciu postępowania Starosta [...] wezwał strony do przedstawienia dokumentów potwierdzających przeprowadzenie rokowań oraz zwrócił się do Gminy D. o zajęcie stanowiska w kwestii przeprowadzonej procedury podziału nieruchomości objętej wnioskiem.
W piśmie z 21 maja 2019 r. wnioskodawczyni oświadczyła, że jej mąż nigdy nie wyraził zgody na jakąkolwiek kwotę odszkodowania proponowaną przez Gminę. Wskazała, że pismem z 7 października 2013 r., Gmina zapoczątkowała temat ceny za nieruchomość nabytą przez nią z mocy prawa, a w piśmie z 12 października 2015 r. podała konkretną kwotę odszkodowania (25 000 zł) i poprosiła o pisemne potwierdzenie zgody. Zaznaczyła, że wobec uchylania się Wójta od podjęcia rzetelnych rokowań co do odszkodowania jeszcze go nie otrzymała. Końcowo wnioskodawczyni dodała, że jest gotowa do załatwienia sprawy w trybie ugodowym.
W dniu 12 września 2019 r. wpłynął wniosek Wójta Gminy D. o zawieszenie postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., gdyż Gmina D. skierowała do Sądu Rejonowego w K. I Wydział Cywilny pozew o ustalenie stanu prawnego ujawnionego w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, wraz z zabezpieczeniem roszczenia przeciwko A. D.. Postanowieniem z 13 września 2019 r. Starosta [...] - działając na postawie art. 97 § 1 pkt 4, art. 101 i art. 123 k.p.a. - zawiesił postępowanie administracyjne do czasu prawomocnego wyroku.
Pismem z 9 października 2020 r. A. D., zwróciła się o podjęcie postępowania w sprawie ustalenia odszkodowania. Do wniosku dołączyła dwa wyroki: Sądu Rejonowego w K. Wydział I Cywilny z 5 marca 2010 r., sygn. akt I C 1451/19, o oddaleniu powództwa o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, oraz wyrok Sądu Okręgowego w Koszalinie VII Wydziału Cywilnego Odwoławczego z 24 września 2020 r., sygn. akt VII Ca 351/20, o oddaleniu apelacji.
Wnioskodawczyni podkreśliła, że według ustaleń Sądów powództwo gminy jest bezzasadne, a przedmiotowa nieruchomość, tj. działka nr [...], stanowi drogę publiczną, której własność przeszła na Gminę D. z mocy prawa.
Postanowieniem z 10 marca 2021 r., znak: [...], Starosta [...] podjął, na podstawie art. 97 § 2 k.p.a. - postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia odszkodowania. W tym samym dniu, działając na podstawie art. 98 § 1 k.p.a., wydał postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania na wniosek Gminy D. z 24 lutego 2021 r.
W dniu 8 września 2021 r. do Starostwa Powiatowego w S. wpłynął operat szacunkowy z 4 września 2021 r., sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego J. T. - K. (uprawnienia nr [...]), określający wartość rynkową prawa własności działki nr [...] z obrębu ewidencyjnego B. , na 271 400 zł, który został dopuszczony jako dowód w postępowaniu w sprawie ustalenia odszkodowania.
W piśmie z 30 grudnia 2021 r. rzeczoznawca majątkowy J. T. - K. poinformowała, że w związku z pismem Starosty z 10 grudnia 2021 r., przy którym przekazane zostało pismo Wójta Gminy D., wskazujące na występowanie na lokalnym rynku nieruchomości podobnych, przeznaczonych i nabywanych pod pasy drogowe dróg publicznych, ponownie dokonała analizy lokalnego rynku nieruchomości, uznając za zasadne przyjęcie uwag Gminy D. w tym zakresie. Biegła poinformowała, że wobec powyższego konieczne było sporządzenie nowego operatu szacunkowego z jednoczesnym uchyleniem operatu szacunkowego z 4 września 2021r.
Do akt sprawy dołączony został operat szacunkowy sporządzonym 29 grudnia 2021 r. przez rzeczoznawcę majątkowego J. T. - K. (uprawnienia nr [...]), określający wartość rynkową prawa własności działki nr [...] z obrębu ewidencyjnego B. na 254 690 zł.
W piśmie z 21 stycznia 2022 r., znak: [...], Wójt Gminy D. przedstawił uwagi do operatu szacunkowego z 29 grudnia 2021 r. Do powyższego pisma dołączony został operat szacunkowy nieruchomości gruntowej niezabudowanej, położonej w miejscowości B. oznaczonej jako działka nr [...], gmina D., sporządzony 10 grudnia 2021 r. przez rzeczoznawcę majątkowego D. J. (uprawnienia nr [...]), na zlecenie Gminy D., w celu ustalenia odszkodowania za przejęcie nieruchomości przez Gminę D. na podstawie art. 98 ust. 1 u.g.n., określający wartość rynkową nieruchomości na kwotę 147 750,00 zł.
Z kolei w piśmie z 24 stycznia 2022 r. wnioskodawczyni, reprezentowana przez pełnomocnika, poinformowała, że akceptuje nową kwotę należnego jej odszkodowania. Jednocześnie wskazano, że skarga kasacyjna, skierowana przez Wójta Gminy D. do Sądu Najwyższego, nie została przyjęta do rozpoznania, co jest równoznaczne z zakończeniem sprawy przez Sąd Najwyższy i ostatecznym ustaleniem prawa własności Gminy D. do przedmiotowej drogi.
W piśmie z 28 lutego 2022 r. (data wpływu: 03.03.2022 r.) rzeczoznawca majątkowy J. T. - K. poinformowała, że przesyła nowy operat z dnia 28 lutego 2022 r. określający wartość rynkową prawa własności działki nr [...] z obrębu ewidencyjnego B. na kwotę 218 770 zł.
Pismem z 28 marca 2022 r. Starosta [...] poinformował strony, że złożony przez Wójta Gminy D. operat szacunkowy z 10 grudnia 2021 r, sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego D. J. (uprawnienia nr [...]), określający wartość rynkową prawa własności nieruchomości na kwotę 147 750,00 zł, nie jest wiarygodnym dowodem w zakresie wyliczenia wartości przedmiotowej nieruchomości.
W piśmie z 16 maja 2022 r. wnioskodawczyni, wobec sporządzenia nowej - trzeciej - opinii przez rzeczoznawcę, nie zgodziła się z wyliczeniami zawartymi w operacie i określoną wartością nieruchomości.
Odnosząc się do podniesionych zastrzeżeń rzeczoznawca J. T. – [...] podtrzymała określoną w operacie z dnia 28 lutego 2022 r. wartość nieruchomości.
Decyzją z 15 lipca 2022 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 98 ust. 3, art. 129 ust. 5 pkt 1 i 2, art. 130 ust. 2, art. 132 ust. 1a u.g.n., art. 104 § 1 k.p.a., Starosta [...] ustalił odszkodowanie w wysokości 218 770 zł, na rzecz A. D., za prawo własności nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków jako działka nr [...] o powierzchni [...] ha, położonej w obrębie ewidencyjnym B. , gminie D., która stała się z mocy prawa własnością Gminy D., na podstawie decyzji Wójta Gminy D. z 31 maja 2002 r. o zatwierdzeniu podziału nieruchomości obejmujących działki nr: [...], [...] i [...] z obrębu B. oraz zobowiązał Wójta Gminy D. do wypłaty odszkodowania.
Odwołania od przedmiotowej decyzji wnieśli A. D. oraz Wójt Gminy D..
Wójt Gminy D. zarzucił wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem art. 98 ust. 3 w związku z art. 129 ust. 5 pkt 1 i 2 u.g.n. w sytuacji, gdy wydanie decyzji uzależnione jest od negatywnego wyniku rokowań prowadzonych w trybie cywilnoprawnym. Podkreślił, że w realiach przedmiotowej sprawy rokowania te nie były prowadzone, zatem decyzja nie powinna zostać wydana, a postępowanie przed organem I instancji winno zostać umorzone jako bezprzedmiotowe. Zaznaczył, że Starosta [...] naruszył również art. 19 k.p.a., statuujący zasadę przestrzegania właściwości rzeczowej, gdyż podjął się procedowania sprawy w sytuacji, gdy nie były uprzednio prowadzone negocjacje, co powoduje, że decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a.). Zarzucił również naruszenie art. 6, art. 7, art. 77 k.p.a. Ponadto, Wójt Gminy D. podniósł zarzut przedawnienia roszczenia o wypłatę odszkodowania. W związku z powyższym skarżący wniósł o uchylenie przedmiotowej decyzji w całości, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. i umorzenie postępowania I instancji w całości, ewentualnie - uchylenie decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, na podstawie art. 138 § 2 k.p.a.
A. D. zarzuciła naruszenie: art. 98 ust. 3, art. 130, art. 134, art. 135, art. 151, art. 154 i art. 156 u.g.n. w związku z § 36 rozporządzenia Rady Ministrów z 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego, poprzez ich błędne zastosowanie i ustalenie kwoty odszkodowania metodą porównawczą, przy czym rzeczoznawca porównał nieruchomość położoną w B. jedynie z nieruchomościami położonymi w miejscowości W., podczas gdy: a) miejscowość B. jest miejscowością turystyczną, położoną nad brzegiem jeziora B. , 3 km od morza i miejscowości D., natomiast W. leży 21 km od morza, b) miejscowość B. leży na "szlaku latarni morskich", przechodzi przez nią ścieżka rowerowa i szlak cysterski, c) w B. położony jest zabytkowy kościół, a wcześniej mieściła się osada cysterska, co stanowi aktualnie lokalną atrakcję turystyczną.
Odwołująca się zarzuciła naruszenie § 11 ww. rozporządzenia w zw. z art. 5 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług w zw. z art. 11 k.p.a. poprzez wydanie zaskarżonej decyzji na podstawie operatu szacunkowego, który nie uwzględnił nieruchomości położonej w J. , gdyż rzeczoznawca nie mogła ustalić wartości transakcji, ponadto, nie poczyniła żadnych starań by wyjaśnić powstałe niejasności. Zarzucono również naruszenie art. 80 k.p.a. poprzez dokonanie przez organ I instancji niewłaściwej oceny zebranego materiału dowodowego w postaci operatu szacunkowego z 28 lutego 2022 r., w sytuacji gdy organ zgodził się z rzeczoznawcą, że lokalizacja ogólna nieruchomości położonych w W. i B. są średnio korzystne, podczas gdy lokalizacja ogólna nieruchomości w B. jest korzystna, natomiast tych w W. - średnio korzystna.
Końcowo odwołująca się zarzuciła naruszenie art. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie w dniu 4 listopada 1950 r., oraz art. 1 protokołu nr 1 do Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, podpisanego w Paryżu 20 marca 1952 r., który zapewnia prawo do poszanowania mienia w znaczeniu szerokim, w ten sposób, że przy naruszeniu ww. przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania ustalone odszkodowanie nie w pełni rekompensuje wartość mienia jakie utraciła strona.
Mając powyższe na uwadze A. D. wniosła o przeprowadzenie przez organ II instancji dodatkowego postępowania dowodowego poprzez zlecenie biegłemu rzeczoznawcy sporządzenia wyceny wartości nieruchomości będącej przedmiotem zaskarżonej decyzji z uwzględnieniem zarzutów podniesionych w odwołaniu, uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez ustalenie wysokości należnego odszkodowania na podstawie nowego operatu, w kwocie nie mniejszej niż 218 770 zł.
Opisaną na wstępie decyzją z dnia 10 października 2022 r. Wojewoda utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.
Organ odwoławczy podkreślił, że podczas analizy operatu szacunkowego z 28 lutego 2022 r. zauważył błędy i niejasności, w związku z czym pismem z 16 sierpnia 2022 r. zwrócił się do rzeczoznawcy majątkowego J. T. - K. o odniesienie się do uwag.
W dniu 11 września 2022 r. wpłynęła odpowiedź rzeczoznawcy majątkowego wraz z aneksem z 11 września 2022 r. do operatu szacunkowego z 28 lutego 2022 r. Odnośnie uwagi dotyczącej przyjętego okresu badania cen, rzeczoznawca wyjaśniła, że analizą objęto okres 2 lat i 2 miesięcy, tj. okres dłuższy niż 2 lata wskazane w Nocie Interpretacyjnej nr 1, która nie jest przepisem prawa, ale pozwala wydłużyć okres analizy transakcji nieruchomościami. Rzeczoznawca wyjaśniła również, że na stronie 25 operatu dla transakcji lp. 9 błędnie wskazano ocenę cechy "lokalizacja szczegółowa": "korzystana" zamiast "średnio korzystna". Biegła zaznaczyła, że jest to omyłka pisarska, która nie ma wpływu na określoną wartość nieruchomości stanowiącej przedmiot wyceny, bowiem w tabeli nr 9 przyjęto prawidłową ocenę cechy, zgodnie ze stwierdzonym stanem faktycznym. Wobec tego rzeczoznawca przedłożyła aneks do operatu szacunkowego z poprawionym opisem cech nieruchomości podobnych.
W dalszej części uzasadnienia organ II instancji przytoczył treść przepisów stanowiących jej podstawę materialnoprawną.
Wojewoda za prawidłowe uznał ustalenia Starosty [...], że przedmiotowa działka została wydzielona pod drogę publiczną i przeszła z mocy prawa na własność Gminy D., z dniem w którym ww. decyzja Wójta Gminy D., zatwierdzająca podział nieruchomości, stała się ostateczna.
Za niezasadny uznano zarzut Wójta Gminy D. dotyczący przedawnienia roszczenia o wypłatę odszkodowania. Przejęcie przez Gminę prawa własności działki gruntu z mocy samego prawa, w wyniku podziału nieruchomości dokonanego na wniosek jej właścicieli w roku 2002, ma charakter wywłaszczeniowy, dlatego objęte jest normą ustrojową - art. 21 ust. 2 Konstytucji RP, który stanowi, że wywłaszczenie jest dopuszczalne jedynie wówczas, gdy jest dokonywane na cele publiczne i za słusznym odszkodowaniem. Skoro nadanie normie odszkodowawczej za wywłaszczenie rangi konstytucyjnej oznacza, że utrata, przyznanego przez ustrojodawcę, uprawnienia odszkodowawczego, nie może być wynikiem zabiegów interpretacyjnych, lecz musi wynikać z jasno i precyzyjnie sformułowanej treści przepisu ustawy.
Podstawą prawną ustalenia odszkodowania w niniejszej sprawie są przepisy ustawy z o gospodarce nieruchomościami, w których nie przewidziano przedawnienia roszczenia odszkodowawczego za wywłaszczenie nieruchomości. Ustawa ta nie zawiera również jakiegokolwiek odesłania w tym zakresie do przepisów Kodeksu cywilnego.
W dalszej części uzasadnienia organ odwoławczy podkreślił, że z przepisu art. 98 ust. 3 u.g.n. wynika, iż odszkodowanie za działki gruntu przejęte na własność podmiotów publicznoprawnych w pierwszej kolejności podlega uzgodnieniu pomiędzy ich dotychczasowym właścicielem lub użytkownikiem wieczystym a podmiotem publicznoprawnym, któremu te działki gruntu przypadły. Dopiero jeżeli do takiego uzgodnienia nie dojdzie, na wniosek właściciela lub użytkownika wieczystego odszkodowanie ustalane jest przez starostę w drodze decyzji, według zasad i trybu obowiązujących przy wywłaszczeniu nieruchomości. W takim przypadku uprzednie przeprowadzenie rokowań jest obligatoryjne i musi zostać udokumentowane. Ustalenie wysokości odszkodowania w wyniku rokowań skutkuje zawarciem umowy ("uzgodnienia") pomiędzy dotychczasowym właścicielem a nabywcą nieruchomości, która to umowa w całości podlega regulacji przepisów prawa cywilnego, a roszczenia z niej wynikające - właściwości sądów powszechnych. Oba wskazane tryby ustalania odszkodowania są odmienne, a zależność pomiędzy nimi sprowadza się do tego, że skuteczne uruchomienie drugiego z nich (administracyjnego) jest możliwe jedynie wtedy, jeżeli nie dojdzie do uzgodnienia kwestii odszkodowania na drodze cywilnoprawnej.
Wojewoda nie zgodził się z zarzutami Wójta Gminy D. i stwierdził, że analiza akt administracyjnych przedmiotowej sprawy dowodzi spełnienia podstawowego warunku dla uruchomienia postępowania administracyjnego w przedmiocie ustalenia odszkodowania, tj. braku uzgodnienia wysokości odszkodowania za nieruchomość przejętą z mocy prawa pod drogę publiczną między dotychczasowymi właścicielami nieruchomości, A. D. i A. D. (spadek po A. D., zmarłym 19.11.2015 r., nabyła w całości żona A. D.), a obecnym właścicielem - Gminą D.. Wskazał, że pismem z 10 kwietnia 2017 r. A. D. wezwała Wójta Gminy D. m.in. do zapłaty słusznego odszkodowania z tytułu przejęcia działki nr [...]. W uzasadnieniu powyższego pisma podkreślono, że zarówno A. D., jak też jej zmarły mąż A. D., nigdy nie godzili się na wypłatę odszkodowania w kwocie 25 000 zł, jak w piśmie Gminy z 22 marca 2017 r. Zaznaczono, że wnioskodawczyni nigdy nie przyjęła takiej propozycji i nadal jej nie przyjmuje.
W odpowiedzi na ww. pismo Wójt Gminy D. w piśmie z 25 maja 2017 r., stwierdził brak podstaw do przyjęcia, że działka gruntu nr [...] została wydzielona pod drogę publiczną i z mocy prawa przeszła na własność gminy, w związku z czym za bezzasadne uznał żądanie wypłaty odszkodowania.
W rezultacie tryb uzgodnieniowy, zainicjowany przez właścicielkę nieruchomości, nie przyniósł rezultatu, bowiem Gmina D. uznała żądanie wypłaty odszkodowania za bezzasadne. Stwierdzenie Wójta Gminy D. w tym zakresie było jasne i nie budziło żadnych wątpliwości. Skoro zaś negocjacjami w przedmiocie wysokości odszkodowania zainteresowana była tylko jedna strona, nie było możliwe dojście do porozumienia.
W takiej sytuacji podstawę ustalenia wysokości odszkodowania w przedmiotowej sprawie stanowił operat szacunkowy sporządzony 28 lutego 2022 r. przez rzeczoznawcę majątkowego J. T. - K. (uprawnienia nr [...]), określający wartość rynkową prawa własności działki nr [...] z obrębu ewidencyjnego B. na kwotę 218 770 zł. Biegła wskazała, że działka nr [...] w dniu wydania przez Wójta Gminy D. decyzji z 31 maja 2002 r., zatwierdzającej podział nieruchomości, stanowiła teren niezabudowany. Działka wykorzystywana była rolniczo, pod uprawę pszenicy (plony zostały zebrane). Stosownie do zaświadczenia Wójta Gminy D. z 3 sierpnia 2021 r., nr [...], działka nr [...] (aktualnie nr [...]) objęta była planem zagospodarowania przestrzennego Gminy D. (uchwała Nr III/l [...] Rady Narodowej Miasta i Gminy D. z 30.09.1988 r.), zgodnie z którym na dzień 31 maja 2002 r. przeznaczona była na tereny zabudowy jednorodzinnej (05-MN-2).
Zgodnie z art. 134 ust. 1 u.g.n. podstawę ustalenia wysokości odszkodowania stanowi, z zastrzeżeniem art. 135, wartość rynkowa nieruchomości. Wycenę przedmiotowej nieruchomości przeprowadzono na podstawie jej wartości rynkowej, przy zastosowaniu podejścia porównawczego, metody porównywania parami. Biegła wskazała, że szczegółowa analiza rynku nieruchomości, połączona z odrębnym oszacowaniem wartości gruntu dla aktualnego i alternatywnego przeznaczenia, wykazała, że wartość nieruchomości zgodnie z alternatywnym sposobem użytkowania, wynikającym z celu wywłaszczenia, powoduje zwiększenie jej wartości. W związku z powyższym wartość nieruchomości dla celu odszkodowania określono zgodnie z art. 134 ust. 4 u.g.n., tj. na 218 770 zł.
Za niezasadne uznano zarzuty odwołania dotyczące porównania wycenianej nieruchomości, położonej w B. , jedynie z nieruchomościami położonymi w miejscowości W. oraz oceny lokalizacji ogólnej nieruchomości położonych w W. i B. jako średnio korzystna, podczas gdy - w ocenie odwołującej się - lokalizacja ogólna nieruchomości w B. jest korzystna, natomiast tych w W. - średnio korzystna. Organ odwoławczy nie podzielił również zarzutu odwołania dotyczącego nieuwzględnienia nieruchomości położonej w J.
Wojewoda zaznaczył, że szczegółowe kwestie dotyczące merytorycznej prawidłowości operatu szacunkowego w aspekcie metodologicznym i dokonywania oceny w świetle wiedzy specjalistycznej nie podlegają bezpośredniej kontroli organów administracyjnych. Kwestie te, zgodnie z art. 157 ust. 1 u.g.n., mogą być poddane kontroli organizacji zawodowej rzeczoznawców majątkowych. Jak wynika z akt sprawy, strony nie wystąpiły o taką ocenę.
Odnosząc się z kolei do operatu szacunkowego z dnia 10 grudnia 2021 r. sporządzonego na zlecenie Gminy D. przez rzeczoznawcę D. J., określający wartość rynkową prawa własności nieruchomości na kwotę 147 750 zł, organ odwoławczy podzielił ocenę Starosty S. , że nie może on stanowić wiarygodnego dowodu w zakresie określenia wartości przedmiotowej nieruchomości.
Wobec powyższego Wojewoda stwierdził, że wykonany na potrzeby przedmiotowej sprawy operat szacunkowy z 28 lutego 2022 r., sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego J. T. - K. (uprawnienia nr [...]), stanowi wiarygodny i wystarczający dowód w celu określenia wartości rynkowej prawa własności nieruchomości, tym samym Starosta [...] nie naruszył przepisów prawa materialnego ani też przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Nie zgadzając się z powołaną decyzją Gmina D. zaskarżyła ją do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie. Jednocześnie zarzuciła naruszenie art. 98 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 1899 ze zm. dalej: "u.g.n.") poprzez jego niewłaściwą wykładnię, co w konsekwencji doprowadziło do przyjęcia, iż zostały przeprowadzone uzgodnienia co skutkowało naruszeniami art. 6, art. 7, art. 19, art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 2000), dalej "k.p.a", Organ nie zebrał i rozpatrzył całego materiału dowodowego, co spowodowało błędne ustalenia stanu faktycznego i w konsekwencji orzeczenie odszkodowania w sytuacji, gdy zarówno podstawa prawna ustalenia odszkodowania nie powinna mieć zastosowania jak i samo roszczenie już wygasło na skutek przedawnienia.
Gmina zarzuciła również naruszenie przepisów postępowania przy czym w jej ocenie uchybienie to miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji, która winna zostać wyeliminowana z obrotu prawnego na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 105 § 1 k.p.a. oraz art. 98 ust.3 w związku z art. 129 ust. 5 pkt 1 i 2 u.g.n., bowiem wydanie decyzji w przedmiocie ustalenia odszkodowania może być konsekwencją uprzedniego przeprowadzenia negocjacji, podczas, gdy analiza akt administracyjnych wskazuje na jedynie wymianę pism pomiędzy Gminą a stroną co nie wypełnia warunków unormowanych wyżej wymienionym przepisem.
Mając powyższe na względzie, strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania administracyjnego, ewentualnie o uchylenie decyzji organu I i II instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.
W uzasadnieniu skargi strona skarżąca wskazała na naruszenie art. 98 ust.3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o u.g.n. w związku z art. 129 ust. 5 pkt 1 i 2 u.g.n. w sytuacji, gdy wydanie przedmiotowej decyzji uzależnione jest od negatywnego wyniku uzgodnień prowadzonych w trybie cywilnoprawnym, podczas gdy w realiach niniejszej sprawy uzgodnienia te nie były prowadzone, zatem z uwagi na brak wyczerpania drogi cywilnoprawnej przedmiotowa decyzja nie powinna zostać wydana, a postępowanie prowadzone przed organami winno zostać umorzone jako bezprzedmiotowe.
Jednocześnie podkreśliła, iż właściwość Starosty do procedowania w sprawie odszkodowania może być następstwem jedynie uprzedniego negatywnego wyniku uzgodnień podczas, gdy w niniejszej sprawie uzgodnienia nie były prowadzone, a organ I instancji tę istotną i warunkującą jego właściwość rzeczową kwestię pominął przywołując jedynie zapis art. 98 ust. 3 u.g.n. bez odniesienia się do wskazania czy sprawa był procedowana na drodze cywilnoprawnej i jak te uzgodnienia zostały zakończone.
Z kolei Wojewoda uznał, że tylko jedna strona była zainteresowana negocjacjami w przedmiocie wysokości odszkodowania. Przy czym nie ma dokumentów obrazujących spotkania pomiędzy stronami w zakresie wypracowania kompromisu. Zatem przyjęcie, iż uzgodnienia zostały zakończone i nadto zakończono je fiaskiem jest zamierzeniem chybionym i przedwczesnym. Zwłaszcza, iż organ II instancji podaje, iż nie ma regulacji wskazujących, jak uzgodnienia te mają wyglądać. Zatem trudno przyjąć, iż zostały one przeprowadzone jedynie w oparciu o korespondencję i to zdawkową przesyłaną na przestrzeni lat pomiędzy Gminą a Stroną. Inaczej rzecz ujmując rokowania mają cywilnoprawny charakter i dopiero po negatywnym ich zakończeniu, następuje procedowanie w trybie administracyjnym.
Odnosząc powyższe do stanu faktycznego sprawy objętej skargą Gmina zauważyła, iż warunkiem procedowania na ścieżce administracyjnej jest negatywne zakończenie negocjacji dokonywanej w trybie cywilnoprawnym. W realiach niniejszej sprawy rokowania nie były prowadzone, zatem zasadnym staje się wniosek Gminy D. o uchylenie i umorzenie postępowania w przedmiocie ustalenia odszkodowania, na skutek występującej bezprzedmiotowości.
Powyższe naruszenia przepisów prawa skutkują także kwestią zaistnienia przedawnienia roszczenia o wypłatę odszkodowania, bowiem od decyzji dotyczącej wywłaszczenia nieruchomości z dnia 31 maja 2002 r. upłynęło już 20 lat, a zgodnie z art. 117 w związku z art. 118 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 kodeks cywilny (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 1360 z poźn. zm.), zwanego dalej "k.c." roszczenia majątkowe ulegają przedawnieniu. Skoro warunkiem ustalenia odszkodowania w drodze decyzji administracyjnej jest uprzednio negatywny wynik negocjacji, to nie podjęcie negocjacji na drodze cywilnej wiąże się z konsekwencjami zaistnienia przedawnienia w myśl art. 118 k.c.
W rezultacie powyższe roszczenie o odszkodowanie w realiach niniejszej sprawy jest przedawnione, gdyż decyzja podziałowa Wójta Gminy D. z dnia 31 maja 2002 r. (zwana dalej wywłaszczeniową) stała się ostateczna z dniem 4 czerwca 2002 r.
Nadto Gmina zarzuciła naruszenie przez Starostę przepisu art. 19 k.p.a. statuującego zasadę przestrzegania właściwości rzeczowej, uznając, że organ I instancji podjął się procedowania sprawy w sytuacji, gdy nie były uprzednio prowadzone negocjacje, w sytuacji gdy właściwość Starosty uwarunkowana jest uprzednim negatywnym zakończeniem uzgodnień. Wada ta także implikuje objęcie kontestowanej decyzji wadą rażącego naruszenia prawa, gdyż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości, tj. art. 156 §1 pkt 1 k.p.a.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda Zachodniopomorski wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W piśmie z dnia 14 lutego 2023 r. uczestniczka postępowania – A. D., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła o oddalenie skargi w całości oraz zasądzenie na jej rzecz kosztów pomocy prawnej.
W uzasadnieniu przytoczyła dotychczasowy przebieg postępowania w tym wskazała, że pismem z dnia 12 października 2015 roku skierowanym do A. i A. D. Gmina D. podała kwotę 25 000 zł jaką mogłaby zapłacić tytułem nabycia nieruchomości - drogi oznaczonej numerem [...]. Już w pierwszym zdaniu została zawarta informacja, iż jest to odpowiedź na pismo A. D.. Zatem już w 2015 roku miały miejsce rokowania co do odszkodowania za nieruchomość, która stała się własnością Gminy D.. Także w kolejnym piśmie z dnia 22 marca 2017 roku Gmina D. podtrzymała swoją propozycję zapłaty odszkodowania w kwocie 25.000 zł.
Kolejnym pismem z dnia 10 kwietnia 2017 roku, skierowanym imiennie do Wójta Gminy D. uczestniczka wniosła o zapłatę słusznego odszkodowania. W replice z dnia 25 maja 2017 r. Gmina wskazała, że nie chce wypłacić należnego odszkodowania.
Zdaniem uczestniczki, korespondencja pomiędzy Gminą D. a A. D. (także A. D.) jest niczym innym jak udokumentowanym i bezspornym dowodem negocjacji. Obie strony rokowań przekazały swoje stanowiska, które były rozbieżne, wobec czego nie osiągnięto porozumienia.
Z uwagi na nieustalenie kwoty należnego odszkodowania w toku rokowań prowadzonych z Gminą D., w dniu 5 marca 2019 roku A. D. złożyła do Starosty [...] wniosek o jego ustalenie przez organ.
Tym samym przesłanki z art. 98 ust. 3 u.g.n. zostały spełnione, nie doszło bowiem do polubownego ustalenia wysokości należnego odszkodowania w drodze rokowań pomiędzy A. D. a Gminą D..
W ocenie uczestniczki postępowania wywiedziona skarga stanowi bezprzedmiotową polemikę. Już od złożenia wniosku o ustalenie należnego odszkodowania do Starosty [...] uczestniczka szczegółowo opisywała rokowania z Gminą D. w kwestii polubownego ustalenia kwoty należnego odszkodowania. Na etapie postępowania administracyjnego prowadzonego przez Starostę Sławieńskiego nie było to kwestionowane. Dopiero w odwołaniu Gmina D. podniosła takiego rodzaju zarzuty, które w jej ocenie są sprzeczne z faktami.
Podsumowując powyższe, w ocenie uczestniczki postępowania zarzut naruszenia art. 98 ust. 3 jest całkowicie bezzasadny.
To samo dotyczy rzekomego przedawnienia żądania ustalenia i wypłaty należnego odszkodowania. Organ II instancji merytorycznie i wyczerpująco odniósł się do tej kwestii.
Żądanie A. D. nie jest przedawnione, a argumentacja Gminy D. w tym zakresie jest nietrafna. Ustawodawca nie wskazał w przepisach u.g.n., aby roszczenie to miało ulec przedawnieniu albo wygaśnięciu po upływie jakiegokolwiek terminu. Do roszczenia tego nie znajduje więc zastosowania art. 117 k.c.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
Wniesiona skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 259), zwanej dalej "p.p.s.a.", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).
Dokonując tak rozumianej kontroli zaskarżonej decyzji Sąd nie dopatrzył się naruszenia przepisów prawa materialnego, ani przepisów postępowania w stopniu mającym, bądź mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W niniejszej sprawie przedmiotem oceny Sądu była legalność decyzji ustalającej wysokość odszkodowania za przejętą z mocy prawa działkę drogową nr [...] obręb B. , powstałą w wyniku zatwierdzenia przez Wójta Gminy D. decyzją z dnia 31 maja 2002 r. podziału nieruchomości, m.in. działki nr [...]. Na podstawie tej decyzji prawo własności Gminy D. do działki drogowej nr [...] zostało ujawnione w księdze wieczystej [...] Starosta [...] postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia odszkodowania wszczął w dniu 18 kwietnia 2019 r.
W myśl art. 98 ust. 3 u.g.n. za działki gruntu, o których mowa w ust. 1 (Działki gruntu wydzielone pod drogi publiczne: gminne, powiatowe, wojewódzkie, krajowe - z nieruchomości, której podział został dokonany na wniosek właściciela), przysługuje odszkodowanie w wysokości uzgodnionej między właścicielem lub użytkownikiem wieczystym a właściwym organem. Przepis art. 131 stosuje się odpowiednio. Jeżeli do takiego uzgodnienia nie dojdzie, na wniosek właściciela lub użytkownika wieczystego odszkodowanie ustala się i wypłaca według zasad i trybu obowiązujących przy wywłaszczaniu nieruchomości.
Nie budzi wątpliwości Sądu, że z dniem, w którym decyzja o podziale, m.in. nieruchomości nr [...] obręb B. , w wyniku którego została wyodrębniona działka nr [...], stała się ostateczna -skarżąca z mocy prawa stała się właścicielem działki drogowej.
Skarżąca na etapie postępowania administracyjnego zaprzeczała, iż przez podział działki nr [...], w tym wydzielenie działki nr [...] pod drogę publiczną, Gmina stała się jej właścicielem z mocy prawa i z tego powodu wytoczyła powództwo przed sądem powszechnym o ustalenie treści księgi wieczystej. Gmina D. w postępowaniu przed sądem powszechnym kwestionowała stan prawny ujawniony w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym oraz wystąpiła o zabezpieczenie roszczenia przeciwko A. D.. Sąd Rejonowy w K. Wydział I Cywilny w sprawie o sygn. akt I C [...] wyrokiem z dnia 5 marca 2020 r. oddalił powództwo o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, natomiast Sąd Okręgowy w K. VII Wydział Cywilny Odwoławczy wyrokiem z dnia 24 września 2020 r. w sprawie o sygn. akt VII Ca [...] oddalił apelację. Skarga kasacyjna skierowana przez skarżącą do Sądu Najwyższego nie została przyjęta do rozpoznania.
W skardze wniesionej do sądu administracyjnego Gmina D. już nie kwestionuje, iż jest właścicielem działki drogowej nr [...], jednakże zarzuca, że organ ustalił odszkodowanie pomimo nie przeprowadzenia negocjacji pomiędzy właścicielem działki i organem oraz, że roszczenie uczestniczki postępowania A. D. uległo przedawnieniu.
Z tak zaprezentowaną argumentacją kwestionującą legalność decyzji ustalającej odszkodowanie za przejęcie z mocy prawa działki drogowej nie sposób się zgodzić.
W pierwszej kolejności zauważyć należy, że wszczęcie postępowania administracyjnego o ustalenie odszkodowania za grunty przejęte - z mocy prawa - pod drogi publiczne może nastąpić po uostatecznieniu się decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości. Jest to pogląd utrwalony w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (por. wyroki NSA z dnia 30 października 2018 r. sygn. akt I OSK 31/17, 18 maja 2020 r. sygn. akt I OSK 1522/19, 26 stycznia 2021 sygn. akt I OSK 1895/20 i I OSK 1975/20, 23 luty 2021 r. sygn. akt I OSK 2415/20, 28 maja 2021 sygn. akt I OSK 2933/20 i 6 lipca 2021 r. sygn. akt I OSK 2977/19), a skład orzekający w tej sprawie w pełni pogląd ten podziela.
W tej sprawie decyzja podziałowa w dacie wszczęcia postępowania odszkodowawczego była ostateczna.
Wynikający z art. 98 ust. 3 u.g.n. pierwszy etap procedury odszkodowawczej polega na prowadzeniu uzgodnień pomiędzy właściwym organem a właścicielem lub użytkownikiem wieczystym gruntu i ma charakter cywilnoprawny, natomiast dopiero drugi etap, będący postępowaniem o ustalenie odszkodowania ma charakter administracyjny. Nie można zatem traktować regulacji zawartej w art. 98 ust. 3 u.g.n. jako mającej charakter w całości administracyjnoprawny.
Wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie o ustalenie odszkodowania jest możliwe wówczas, gdy zainteresowane strony nie dokonają w przedmiocie odszkodowania wiążących uzgodnień.
Organ przed wszczęciem niniejszego postępowania administracyjnego musiał zatem ustalić, czy w ogóle miały miejsce uzgodnienia w omawianym zakresie oraz, czy uzgodnienia zakończyły się zawarciem w tej materii umowy. Zauważyć przy tym należy, że przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami nie określają formy, w jakiej uzgodnienia należy prowadzić. Skoro mają one charakter cywilnoprawny, to przyjąć należy, że uzgodnienia sprowadzają się do zaprezentowania woli stron oraz zawarcia porozumienia umożliwiającego zawarcie umowy. Wbrew twierdzeniom strony skarżącej, "wymiana pism" jak to określiła w skardze, mieści się w formule prowadzenia uzgodnień.
Z ustaleń organów oraz akt administracyjnych załączonych do skargi wynika, że w sprawie odszkodowania za działkę nr [...] strony żadnej umowy nie zawarły. Wójt Gminy D. w 2015 r. ( pismo z dnia 12 października 2015 r.) skierował do właścicieli działki nr [...], która była przedmiotem podziału w 2002 r. pismo, w którym zaoferował nabycie drogi oznaczonej jako działka nr [...] za kwotę 25 000 złotych, jednakże uczestniczka postępowania i jej mąż oferty tej nie przyjęli. Kolejnej oferty, opiewającej ponownie na kwotę 25 000 złotych, złożonej przez Wójta Gminy D. w dniu 22 marca 2017 r., uczestniczka postępowania ponownie nie zaakceptowała (pismo pełnomocnika uczestniczki z dnia 10 kwietnia 2017 r.). Dalszych negocjacji strony nie kontynuowały, albowiem Wójt Gminy D. w skierowanym do strony piśmie z dnia 25 maja 2017 r. zakwestionował fakt, że działka nr [...] została w wyniku podziału nieruchomości wydzielona pod drogę publiczną i przeszła na własność Gminy z mocy prawa, co oznacza bezzasadność żądania wypłaty odszkodowania.
Brak porozumienia stron w kwestii odszkodowania skutkował wszczęciem – na wniosek uczestniczki, przez Starostę Sławieńskiego postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia odszkodowania. Przesłanka braku porozumienia co do ustalenia wysokości odszkodowania skutkuje bowiem tym, że strona może skorzystać z norm regulujących ustalanie i wypłatę odszkodowania według zasad i trybu obowiązujących przy wywłaszczaniu nieruchomości.
Wywłaszczenie własności nieruchomości, użytkowania wieczystego lub innego prawa rzeczowego następuje za odszkodowaniem na rzecz osoby wywłaszczonej odpowiadającym wartości tych praw (art. 128 ust. 1 u.g.n.). Odszkodowanie zgodnie z art. 129 ust. 1 u.g.n. ustala starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, w decyzji o wywłaszczeniu nieruchomości, z zastrzeżeniem ust. 5, który stanowi, że starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, wydaje odrębną decyzję o odszkodowaniu w przypadkach, o których mowa w art. 98 ust. 3, art. 106 ust. 1 i art. 124-126 (art. 129 ust. 5 pkt 1 u.g.n.). Zgodnie z art. 130 ust. 1 i 2 u.g.n. wysokość odszkodowania ustala się według stanu, przeznaczenia i wartości, wywłaszczonej nieruchomości w dniu wydania decyzji o wywłaszczeniu. W przypadku gdy starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, wydaje odrębną decyzję o odszkodowaniu, wysokość odszkodowania ustala się według stanu i przeznaczenia nieruchomości w dniu pozbawienia lub ograniczenia praw, a w przypadkach, o których mowa w art. 98 ust. 3 i art. 106 ust. 1, według stanu i przeznaczenia nieruchomości odpowiednio w dniu wydania decyzji o podziale lub podjęcia uchwały o przystąpieniu do scalenia i podziału oraz jej wartości w dniu wydania decyzji o odszkodowaniu. Przepis art. 134 stosuje się odpowiednio. Ustalenie wysokości odszkodowania następuje po uzyskaniu opinii rzeczoznawcy majątkowego, określającej wartość nieruchomości. Stosownie zaś do treści art. 134 ust. 1 i 2 u.g.n. podstawę ustalenia wysokości odszkodowania stanowi, z zastrzeżeniem art. 135, wartość rynkowa nieruchomości. Przy określaniu wartości rynkowej nieruchomości uwzględnia się w szczególności jej rodzaj, położenie, sposób użytkowania, przeznaczenie, stan nieruchomości oraz aktualnie kształtujące się ceny w obrocie nieruchomościami.
W rozpatrywanej sprawie strony postępowania co do zasady nie kwestionują wysokości odszkodowania. Jak już wyżej Sąd wskazał osią sporu jest – w przekonaniu skarżącej Gminy- nie przeprowadzenie negocjacji oraz wygaśnięcie roszczenia o odszkodowanie na skutek przedawnienia. Sąd nie podzielił zarzutu dotyczącego braku uzgodnień, albowiem zebrany w sprawie materiał dowodowy przeczy tym twierdzeniom. Niezasadny jest również podnoszony zarzut przedawnienia roszczenia. W pierwszej kolejności wskazać należy, że w myśl art. 98 ust. 3 u.g.n. odszkodowanie ustala się i wypłaca według zasad i trybu obowiązujących przy wywłaszczaniu nieruchomości. Generalnie prawo administracyjne nie przewiduje instytucji przedawnienia, jakie jest zasadą w prawie cywilnym. Na gruncie prawa administracyjnego przedawnienie istnieje tylko wówczas, gdy przepisy wyraźnie to regulują. Tymczasem w obecnie obowiązującej ustawie o gospodarce nieruchomościami takiego przepisu nie zamieszczono. Powyższe oznacza zatem, że nawet gdy sama instytucja odszkodowania ma charakter cywilny i generalnie roszczenie odszkodowawcze podlega rygorom, zawartym w przepisach art. 117 – 125 k.c., to jednak w sytuacji, gdy jest ono ustalane w postępowaniu administracyjnym, te zasady nie mogą znaleźć zastosowania, gdyż brak jest stosownej regulacji prawnej. Procedura administracyjna nie przewiduje możliwości podniesienia zarzutu przedawnienia, jest procedurą odrębną od procedury cywilnej. Nie ma zatem w procedurze administracyjnej możliwości zgłoszenia, przez zobowiązanego do zaspokojenia roszczenia, zarzutu przedawnienia roszczenia ( por. wyrok NSA z dnia 17 czerwca 2021 I OSK 416/21).
Mając na uwadze powyższe, stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.
Skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Wszystkie orzeczenia powołane w uzasadnieniu wyroku są dostępne w Internecie na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl