II SA/Sz 1070/19

II SA/Sz 1070/19 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2020-12-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-11-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Ewa Wojtysiak /sprawozdawca/
Maria Mysiak
Renata Bukowiecka-Kleczaj /przewodniczący/
Symbol z opisem
6210 Dodatek mieszkaniowy
Hasła tematyczne
Dodatki mieszkaniowe
Sygn. powiązane
III OZ 141/23 - Postanowienie NSA z 2023-03-28
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2017 poz 180
art. 3 ust. 3, art. 6 ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych.
Dz.U. 2001 nr 156 poz 1817
par. 3 ust. 2
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych.
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 134 par. 1, art. 141 par. 4 , art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj, Sędziowie Sędzia WSA Maria Mysiak,, Sędzia WSA Ewa Wojtysiak (spr.), , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 11 grudnia 2020 r. sprawy ze skargi R.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] maja 2019 r. Nr [...] - wydaną na podstawie art. 7 ust. 1 i 1a ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. z 2017 r., poz.180 ze zm.), Prezydent Miasta S. (dalej "Organ I instancji") przyznał R. S. dodatek mieszkaniowy na okres 6 miesięcy, tj. od 01 maja 2019 r. do 31 października 2019 r. w wysokości [...] zł miesięcznie.
Pismem z dnia 26 lipca 2029 r., R. S. (dalej: "Strona", "Skarżący") złożył odwołanie od decyzji Organu I instancji, w którym wniósł o uchylenie tej decyzji w całości i przyznanie dodatku mieszkaniowego w wyższej wysokości przez przyjęcie: dochodów netto przy obliczaniu wysokości dodatków mieszkaniowych oraz kwoty pieniężnej równoważącej za 30 kWh za brak centralnej wody ciepłej.
Decyzją z dnia [...] września 2019 r., znak: [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 1257 ze zm. – dalej "K.p.a.") w związku
z art. 2-6 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych, Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej "Kolegium") utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu podjętej decyzji Kolegium wskazało, że podstawową zasadą sformułowaną w art. 6 K.p.a. jest to, że organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. Następnie Kolegium przytoczyło treść przepisów ustawy o dodatkach mieszkaniowych, powołanych w podstawie prawnej rozstrzygnięcia.
Kolegium wyjaśniło, że ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, iż miesięczny dochód gospodarstwa domowego Strony wyniósł [...] zł, a 15 % z tego dochodu stanowi kwotę [...]zł i takie właśnie wydatki na mieszkanie powinna ponieść Strona. Z kolei, ustalona na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, że łączna kwota wydatków przypadająca na powierzchnię normatywną wynosi [...] zł. W tej sytuacji, zdaniem Kolegium, prawidłowo Organ I instancji przyznał Stronie dodatek mieszkaniowy w wysokości [...] zł miesięcznie.
Odnosząc się do kwestii ryczałtu za brak ciepłej wody w zajmowanym przez Stronę lokalu, Kolegium zwróciło uwagę, że lokal ten wyposażony jest w instalację ciepłej wody, zatem brak jest podstaw prawnych do wyliczenia ryczałtu. W świetle bowiem § 3 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych (Dz. U. z 2001 r. nr 156, poz. 1817), ryczałt przyznaje się tylko i wyłącznie, jeżeli lokal nie jest wyposażony w instalację ciepłej wody.
Ustosunkowując się do żądania Strony w zakresie przyjęcia przy obliczaniu wysokości dodatków mieszkaniowych dochodów netto, Kolegium przytoczyło art. 3 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych i wskazało, że dochód gospodarstwa domowego Strony został obliczony zgodnie z tym przepisem, gdyż do wyliczenia dodatku mieszkaniowego przyjmuje się dochód brutto.
Pismem z dnia 18 października 2019 r. Skarżący złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na powyższą decyzję Kolegium, wnosząc o jej uchylenie w całości i przyjęcie dochodów netto, a nie brutto, przy obliczaniu dodatku mieszkaniowego, którego wysokość ma istotne znaczenie dochodowe dla podstawowej egzystencji Polek i Polaków, obywateli, a także dla Jego podstawowej egzystencji.
Nadto wniósł o przywrócenie kwoty pieniężnej równoważącej opłatę za 30 kWh za brak centralnej ciepłej wody.
Zdaniem Skarżącego, w rozporządzeniu Rady Ministrów w sprawie dodatków mieszkaniowych rażąco bezprawnie, z naruszeniem art. 92 ust. 1 Konstytucji RP, zmniejszono równoważnik za brak ciepłej wody z 30 na 20 kWh. Liczenie brutto dochodu w kosztach utrzymania mieszkania, przy obliczaniu dodatku mieszkaniowego, powoduje, że podwójnie obniża się ponad miarę rzeczywiste dochody netto na podstawową egzystencję Polek i Polaków, obywateli uprawnionych do pobierania dodatku mieszkaniowego
Ponadto, w skardze Skarżący wniósł, aby Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wystąpił do Trybunału Konstytucyjnego z następującymi pytaniami prawnymi:
1) czy liczenie dochodów brutto do udziału w kosztach utrzymania mieszkania przy obliczaniu wysokości dodatku mieszkaniowego jest zgodne z zasadami i prawem demokratycznego państwa prawa i z Konstytucją, w szczególności z podstawową zasadą konstytucyjną do godnego bytowania;
2) czy art. 9 ust. 1 pkt 2 i art. 9 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy o dodatkach mieszkaniowych oraz § 3 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie dodatków mieszkaniowych są zgodne z Konstytucją, a w szczególności czy § 3 ust. 2 ww. rozporządzenia jest zgodny z art. 92 ust. 1 Konstytucji;
3) czy przymus adwokacki do wniesienia środka odwoławczego od orzeczenia sądu I instancji, jakim jest Wojewódzki Sąd Administracyjny jest zgodny z Konstytucją, tj. czy art. 175 i art. 194 § 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi są zgodne z Konstytucją, a w szczególności z podstawowymi zasadami konstytucyjnymi, tj. że strona ma prawo wnieść środek odwoławczy od orzeczeń sądu I instancji bez przymusu adwokackiego oraz że sądownictwo jest co najmniej dwuinstancyjne;
4) czy przepisy ustaw, rozporządzeń i inne, które umożliwiają adwokatom (radcom prawnym) wydawanie opinii prawnych kończących postępowanie sądowe i zamykające stronie (mocodawcy) drogę do wniesienia środka odwoławczego od wyroku sądu I instancji - jakim jest Wojewódzki Sąd Administracyjny, są zgodne z Konstytucją, a przede wszystkim z podstawowymi zasadami konstytucyjnymi trójpodziału władzy, brakiem przymusu adwokackiego do wnoszenia środków odwoławczych od orzeczeń sądu I instancji, co najmniej dwuinstancyjności sądownictwa;
5) czy rozpatrywanie spraw przez sądy administracyjne tylko z uwzględnieniem kryterium zgodności z prawem jest zgodne z zasadami i prawem demokratycznego państwa prawa i z Konstytucją.
W ocenie Skarżącego, sprawy dotyczące w szczególności dochodów Polek i Polaków, obywateli na ich podstawową egzystencję (w szczególności w kwestii rozporządzalnego minimum socjalnego i dodatków mieszkaniowych) powinny być kształtowane przez Konstytucję i ustawy zgodnie z zasadami i prawem demokratycznego państwa prawa, które stanowią czynniki ukierunkowujące funkcjonowanie państwa w systemie demokratycznym.
W odpowiedzi na skargę, Kolegium wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Pismem z dnia 4 grudnia 2020 r. Skarżący wniósł, aby sprawę o sygn. akt II SA/Sz 1070/19 rozpoznano zgodnie z zasadami (prawdy, sprawiedliwości, uczciwości, przejrzystości, rzetelności, równości szans) i prawem demokratycznego państwa prawa (gdzie na pierwszym miejscu jest istota ludzka, obywatel, potem logiczne i spójne prawo stanowione oparte na prawie naturalnym, potem gospodarka – ekonomia oparta na podstawach mikroekonomii z makroekonomią jako czynnikiem regulującym).
Rozpoznając sprawę na posiedzeniu niejawnym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje.
Na wstępie wyjaśnić należy, że sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym na podstawie § 1 ust. 1 i 2 zarządzenia Prezesa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 26 października 2020 r. w sprawie odwołania rozpraw oraz wdrożenia w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Szczecinie działań profilaktycznych służących przeciwdziałaniu potencjalnemu zagrożeniu zakażenia wirusem SARS-CoV-2 w związku z objęciem terytorium Rzeczypospolitej Polskiej obszarem, na którym wystąpił stan epidemii oraz art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 1842), który stanowi, że przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów.
Nadto, zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują prawidłowość zaskarżonych aktów administracyjnych, między innymi decyzji ostatecznych, przy uwzględnieniu kryterium ich zgodności z prawem, tj. prawidłowości zastosowania przez organy administracji publicznej przepisów obowiązującego prawa oraz trafności jego wykładni. Decyzja podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 lit. a)-c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019r., poz. 2325 - dalej w skrócie "P.p.s.a.") lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a ).
W myśl natomiast art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Rozpoznając wniesioną skargę w granicach tak zakreślonych kompetencji, Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie naruszają przepisów prawa materialnego oraz postępowania administracyjnego.
Wyjaśnić należy, że zasady przyznawania dodatków mieszkaniowych regulują przepisy ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. z 2017 r., poz. 180 ze zm.). Przepisy tej ustawy uzależniają przyznanie dodatku mieszkaniowego od kryterium podmiotowego (art. 2 zawiera katalog osób, którym dodatek ten przysługuje), a także od kryterium dochodowego (art. 3) i od powierzchni lokalu zajmowanego przez osobę uprawnioną (art. 5).
Nie budzi wątpliwości, że Skarżący spełnia przesłanki do otrzymana dodatku mieszkaniowego, albowiem w postępowaniu administracyjnym organy wykazały, że spełnia wszystkie przesłanki ustawowe by takie świadczenie otrzymać. Co do zasady, stanowisko organów i Skarżącego są zbieżne. Kwestię sporną stanowi natomiast wysokość należnego Skarżącemu dodatku mieszkaniowego, co wynika z uznania przez Skarżącego, że przepisy prawa stanowiące podstawę rozstrzygnięć w niniejszej sprawie są niezgodne z Konstytucją RP.
Odnosząc się do powyższego, należy wskazać, że do czasu uznania
przez Trybunał Konstytucyjny, że dana regulacja prawna stoi w sprzeczności z postanowieniami Konstytucji, obowiązuje zasada domniemania konstytucyjności niezakwestionowanych przez Trybunał przepisów. Oznacza to, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie może odmówić zastosowania obowiązujących przepisów prawa, gdyż w myśl art. 6 K.p.a., organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa, który to przepis jest powtórzeniem art. 7 Konstytucji RP, zgodnie z którym organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa. Jednocześnie w sytuacjach, w których wykładnia danego przepisu może prowadzić do różnych wniosków interpretacyjnych, organ winien podążyć za tym kierunkiem, który w sposób najpełniejszy będzie realizował zasady konstytucyjne. Jednakże organ nie może odstąpić od zastosowania przepisu, który jest jednoznaczny i nie budzi wątpliwości interpretacyjnych, a jedynie jest rozbieżny z jego rozumieniem przez osobę ubiegającą się o przyznanie dodatku.
W rozpoznawanej sprawie sporną kwestią przy zastosowaniu przez Kolegium przepisów ustawy o dodatkach mieszkaniowych było m.in. zaliczenie do dochodów skarżącego jego dochodu brutto.
Legalną definicję "dochodu", na potrzeby stosowania przepisów ustawy o dodatkach mieszkaniowych, ustawodawca sformułował w art. 3 ust. 3 tej ustawy, w myśl którego za dochód uważa się wszelkie przychody po odliczeniu kosztów ich uzyskania oraz po odliczeniu składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe oraz na ubezpieczenie chorobowe, określonych w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych, chyba że zostały już zaliczone do kosztów uzyskania przychodu. Do dochodu nie wlicza się: 1) świadczeń pomocy materialnej dla uczniów, dodatków dla sierot zupełnych, jednorazowych zapomóg z tytułu urodzenia się dziecka, dodatku z tytułu urodzenia dziecka, pomocy w zakresie dożywiania, zasiłków pielęgnacyjnych, zasiłków okresowych z pomocy społecznej, jednorazowych świadczeń pieniężnych i świadczeń w naturze z pomocy społecznej, dodatku mieszkaniowego, dodatku energetycznego, zapomogi pieniężnej, o której mowa w przepisach o zapomodze pieniężnej dla niektórych emerytów, rencistów i osób pobierających świadczenie przedemerytalne albo zasiłek przedemerytalny w 2007 r., świadczenia pieniężnego i pomocy pieniężnej, o których mowa w przepisach ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych (Dz. U. poz. 693 i 1220), 2) świadczenia wychowawczego, o którym mowa w ustawie z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. poz. 195 i 1579 oraz z 2017 r. poz. 60), 3) oraz dodatku wychowawczego, o którym mowa w ustawie z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz. U. z 2016 r. poz. 575, 1583 i 1860 oraz z 2017 r. poz. 60).
Przytoczony wyżej przepis art. 3 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych jest jednoznaczny. Z jego treści wprost wynika, jakich przychodów nie zalicza się do dochodu obliczanego na potrzeby wyliczenia dodatku mieszkaniowego. Wykładnia językowa tego przepisu prawa nie budzi wątpliwości. Wbrew odmiennemu w tym zakresie stanowisku Skarżącego, przepis ten nie daje podstaw do odliczenia od dochodu uzyskiwanego przez Skarżącego podatku od osób fizycznych, a zatem przyjęcia do obliczenia tego dochodu - otrzymywanej przez Skarżącego emerytury netto.
Zgodnie zaś z art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, wysokość dodatku mieszkaniowego stanowi różnicę między wydatkami, o których mowa
w ust. 3-6, przypadającymi na normatywną powierzchnię użytkową zajmowanego lokalu mieszkalnego, a kwotą stanowiącą wydatki poniesione przez osobę otrzymującą, z zastrzeżeniem ust. 2, dodatek w wysokości 15 % dochodów gospodarstwa domowego - w gospodarstwie jednoosobowym.
Z kolei przepisy art. 6 ust. 3-6 ustawy o dodatkach mieszkaniowych określają, co rozumie się przez "wydatki ponoszone przez osobę ubiegającą się o dodatek mieszkaniowy".
Użyty zaś w art. 6 ust. 1 pkt 1 termin "dochodu gospodarstwa domowego" należy interpretować z uwzględnieniem ww. definicji tego dochodu, zawartą właśnie w art. 3 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, co prawidłowo organ rozpatrujący sprawę uczynił (zob. wyrok NSA z dnia 27 maja 2020 r., sygn. akt I OSK 775/19, dostępny w internetowej bazie orzeczeń NSA: www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Sumując, skoro w art. 3 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych ustawodawca nie przewidział możliwości odliczenia kwoty podatku dochodowego od osób fizycznych, które powiększają dochód netto, to organ zgodnie z prawem ustalił wysokość dochodu bez jego odliczenia, a następnie, kierując się normą postępowania zawartą w art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, ustalił na jego podstawie wydatki ponoszone przez osobę w gospodarstwie jednoosobowym, i w końcu - wysokość przyznanego Skarżącemu dodatku.
Kolejną kwestią sporną było nieuwzględnienie ryczałtu za brak ciepłej wody oraz dokonana rozporządzeniem Rady Ministrów w sprawie dodatków mieszkaniowych zmiana wysokości równoważnika.
Wskazany przez Skarżącego przepis § 3 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych (Dz. U. z 2001 r. Nr 156, poz. 1817 ze zm.) - stanowiący, że jeżeli lokal mieszkalny nie jest wyposażony w instalację ciepłej wody, za wydatek, stanowiący podstawę obliczania ryczałtu na zakup opału, uznaje się równowartość 20 kilowatogodzin energii elektrycznej według rachunku za ostatni okres rozliczeniowy, z wyłączeniem opłaty abonamentowej oraz stałych opłat miesięcznych, na każdego członka gospodarstwa - nie może mieć zastosowania w niniejszej sprawie. Lokal bowiem, w którym zamieszkuje Skarżący, jest wyposażony w instalację ciepłej wody (okoliczność niesporna; wynika z wniosku Skarżącego o przyznanie dodatku mieszkaniowego), wskazany zaś wyżej przepis § 3 ust. 2 ww. rozporządzenia przewiduje obliczanie ryczałtu wyłącznie w sytuacji braku instalacji ciepłej wody w lokalu.
Odnosząc się do stanowiska Skarżącego co do niekonstytucyjności powołanych w skardze przepisów ustawy o dodatkach mieszkaniowych i wniosku, aby Sąd wystąpił do Trybunału Konstytucyjnego ze wskazanymi w treści skargi pytaniami prawnymi, wskazać należy, że Sąd orzekający w niniejszej sprawie nie dostrzegł potrzeby wystąpienia z takimi wnioskami do Trybunału Konstytucyjnego.
Wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 193 Konstytucji RP, każdy sąd może przedstawić Trybunałowi Konstytucyjnemu pytanie prawne co do zgodności aktu normatywnego z Konstytucją, ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi lub ustawą, jeżeli od odpowiedzi na pytanie prawne zależy rozstrzygnięcie sprawy toczącej się przed sądem. Z przepis tego wprost wynika, że sąd rozpoznający konkretną sprawę jest uprawniony wystąpić do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym, ale jedynie w przypadku wystąpienia wątpliwości co do konstytucyjności określonych przepisów ustawy. Sąd zatem nie ma obowiązku kierowania do Trybunału pytań w każdym przypadku, również wówczas, gdy oczekuje tego strona postępowania.
Instytucja pytania prawnego, przewidziana art. 193 Konstytucji RP, nie daje Skarżącemu w postępowaniu sądowoadministracyjnym uprawnienia do skutecznego domagania się przedstawienia przez sąd pytania prawnego Trybunałowi Konstytucyjnemu. Koniecznym bowiem warunkiem wystąpienia z pytaniem prawnym jest zaistnienie w składzie orzekającym wątpliwości co do zgodności przepisu prawa z Konstytucją RP, ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi lub ustawą, jeżeli od odpowiedzi na pytanie prawne zależy rozstrzygnięcie sprawy toczącej się przed sądem.
W świetle zatem tego przepisu, warunkiem wystąpienia z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego na podstawie art. 193 Konstytucji RP jest: po pierwsze - by w składzie orzekającym wystąpiła wątpliwość co do zgodności przepisu prawa z Konstytucją, ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi lub ustawą; po drugie - by od odpowiedzi na to pytanie prawne zależało rozstrzygnięcie sprawy toczącej się przed sądem. Tym samym, ocena konstytucyjności przepisu lub normy prawnej nie jest dopuszczalna, jeżeli sąd orzekający w sprawie nie ma wątpliwości i nie jest ona potrzebna do rozstrzygnięcia sprawy.
Odnosząc się do zagadnień, które w ocenie Skarżącego należałoby przedstawić w formie pytań prawnych Trybunałowi Konstytucyjnemu, dotyczących ustawy o dodatkach mieszkaniowych oraz ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekający w niniejszej sprawie nie stwierdził takiej konieczności.
W ocenie Sądu, podniesione przez Skarżącego kwestie nie mają żadnego wpływu na merytoryczne rozstrzygnięcie prowadzonej przed tutejszym Sądem sprawy, i z tego powodu zostały uznane za niezasadne. Możliwość sporządzenia przez zawodowego pełnomocnika opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej nie pozbawia strony skarżącej prawa do skorzystania z trybu odwoławczego. Termin do wniesienia skargi kasacyjnej przez stronę, zgodnie z art. 177 § 4 P.p.s.a., biegnie od dnia doręczenia odpisu opinii, o czym sąd poucza stronę, dokonując doręczenia. Wydana przez ustanowionego pełnomocnika opinia podlega kontroli sądu i w razie stwierdzenia, że nie została sporządzona z zachowaniem zasad należytej staranności, skarżącemu zostaje przyznany inny pełnomocnik. Zważywszy na powyższe regulacje, skarżący nie jest pozbawiony prawa do sądu.
Odnosząc się z kolei do kryterium sprawowania przez sądy administracyjne kontroli działalności organów administracji publicznej, "sprawowanie kontroli" oznacza pewnego rodzaju wtórność działań sądu wobec działań organu administracyjnego. Rola sądu administracyjnego sprowadza się do badania (korygowania) działania lub zaniechania organów administracji publicznej, a nie do zastępowania ich w załatwianiu spraw, w szczególności przez wydawanie końcowego rozstrzygnięcia w sprawie, czy nawet przeprowadzanie za organ analizy stanu prawnego danej sprawy, jeśli nie jest on oczywisty. Z natury rzeczy orzeczenia sądu administracyjnego, w razie uwzględnienia skargi, rozstrzygają o uchyleniu lub stwierdzeniu nieważności zaskarżonego aktu oraz zobowiązują organ administracji do określonego zachowania się w toku dalszego załatwiania sprawy przez organ administracji. Przejęcie przez sąd administracyjny kompetencji organu administracji do końcowego załatwienia sprawy stanowiłoby wykroczenie poza konstytucyjnie określone granice kontroli działalności administracji publicznej jako fundamentalnej zasady funkcjonowania sądów administracyjnych.
Domaganie się w takiej sytuacji zbadania przez Trybunał Konstytucyjny w formie pytań prawnych zagadnień przedstawionych przez Skarżącego, w ocenie Sądu orzekającego w niniejszej sprawie, pozostaje bez wpływu na rozpoznanie sprawy w przedmiocie dodatku mieszkaniowego.
Ustosunkowując się do końcowego wniosku Skarżącego co do sposobu sporządzenia uzasadnienia wyroku, wskazać należy, że zgodnie z art. 141 § 4 P.p.s.a., uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie uzasadnienie zostało sporządzone zgodnie z zasadami przewidzianymi w powołanym wyżej przepisie, odpowiednio do stanu faktycznego i prawnego występującego w rozpoznawanej sprawie.
Podsumowując, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie nie stwierdził by zaskarżona decyzja oraz ją poprzedzająca decyzja organu I instancji naruszały przepisy prawa w sposób, który wymagałby wyeliminowania ich z obrotu prawnego, a tym samym, działając na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł o oddaleniu skargi jako nieuzasadnionej.