II SA/SZ 954/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w SzczecinieSzczecin2020-03-05
NSAbudowlaneŚredniawsa
warunki zabudowyplanowanie przestrzennezagospodarowanie terenusamowola budowlanadobra sąsiedztwoanaliza urbanistycznaprawo budowlanenieruchomości

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję odmawiającą ustalenia warunków zabudowy dla budynku rekreacji indywidualnej, uznając, że brak jest legalnej zabudowy sąsiedniej spełniającej wymóg "dobrego sąsiedztwa".

Skarżący domagali się ustalenia warunków zabudowy dla budynku rekreacji indywidualnej, jednak organy administracji odmówiły, wskazując na brak legalnej zabudowy sąsiedniej, która mogłaby stanowić podstawę do określenia wymagań dla nowej inwestycji zgodnie z zasadą "dobrego sąsiedztwa". Skarżący argumentowali, że istniejąca zabudowa, nawet jeśli nie w pełni odpowiada definicji, powinna być uwzględniona. Sąd administracyjny oddalił skargę, potwierdzając, że brak legalnego sąsiedztwa uniemożliwia wydanie pozytywnej decyzji.

Sprawa dotyczyła skargi A. i M. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Wójta Gminy B. odmawiającą ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na legalizacji samowoli budowlanej dla istniejącego budynku rekreacji indywidualnej. Organy administracji obu instancji uznały, że nie został spełniony kluczowy warunek z art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, czyli zasada "dobrego sąsiedztwa". W wyznaczonym obszarze analizy brak było legalnej zabudowy, która mogłaby stanowić odniesienie dla wnioskowanej inwestycji. Istniejące budynki, w tym te o podobnej funkcji, zostały uznane za samowole budowlane i nie mogły być podstawą do określenia wymagań dla nowej zabudowy. Skarżący zarzucali błędy w wyznaczeniu obszaru analizowanego, niewłaściwą wykładnię przepisów oraz naruszenie zasady równego traktowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo zastosowały przepisy. Sąd podkreślił, że analiza urbanistyczna, mimo drobnych uchybień formalnych, prawidłowo wykazała brak legalnej zabudowy sąsiedniej. Sąd wyjaśnił również różnice między budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym a budynkiem rekreacji indywidualnej, co uzasadniało nieuwzględnienie zabudowy jednorodzinnej jako podstawy do ustalenia warunków zabudowy dla budynku rekreacji. Sąd stwierdził, że wszystkie przesłanki z art. 61 ust. 1 ustawy zostały prawidłowo ocenione, a brak spełnienia jednej z nich (dobre sąsiedztwo) jest wystarczającą podstawą do odmowy ustalenia warunków zabudowy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, brak legalnej zabudowy sąsiedniej, która mogłaby stanowić odniesienie dla określenia wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, jest wystarczającą przesłanką do odmowy ustalenia warunków zabudowy.

Uzasadnienie

Zasada "dobrego sąsiedztwa" wymaga, aby nowa zabudowa nawiązywała do istniejącej, legalnej zabudowy sąsiedniej. Samowole budowlane nie mogą stanowić podstawy do ustalenia warunków zabudowy, ponieważ nie spełniają wymogu zgodności z prawem.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (21)

Główne

u.p.z.p. art. 61 § 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 59 § 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 60 § 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 64 § 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

PPSA art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

k.p.a. art. 104

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Prawo budowlane art. 3 § 2a

Ustawa Prawo budowlane

Prawo budowlane art. 49b

Ustawa Prawo budowlane

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie art. 3 § 2

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie art. 26 § 1

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie art. 26 § 2

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie art. 26 § 5

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie art. 27

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie art. 49

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego art. 3 § 1

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego art. 3 § 2

Konstytucja RP art. 32

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak legalnej zabudowy sąsiedniej uniemożliwia spełnienie warunku "dobrego sąsiedztwa". Samowole budowlane nie mogą stanowić podstawy do ustalenia warunków zabudowy. Budynek mieszkalny jednorodzinny nie jest tożsamy z budynkiem rekreacji indywidualnej pod względem funkcji i wymogów technicznych. Obszar analizowany został wyznaczony prawidłowo, uwzględniając przepisy prawa i charakterystykę urbanistyczną terenu.

Odrzucone argumenty

Organy błędnie zinterpretowały przesłanki z art. 60 ust. 1 pkt 1 i 5 u.p.z.p. oraz § 3 ust. 2 rozporządzenia. Obszar analizowany został wyznaczony nieprawidłowo, co spowodowało pominięcie zabudowy o kontynuacji funkcji. Naruszenie zasady równego traktowania obywateli (art. 8 k.p.a. w zw. z art. 32 Konstytucji RP). Brak wyczerpującego zgromadzenia materiału dowodowego i zbadania stanu faktycznego (art. 6, 7, 77 § 1, 80 k.p.a.). Decyzja organu I instancji była błędna i powinna zostać uchylona.

Godne uwagi sformułowania

zasada tzw. "dobrego sąsiedztwa" zabudowa musi być zgodna z porządkiem prawnym, tj. nie można za nią uznać samowoli budowlanej nie można odnosić się do zabudowy letniskowej na działkach [...] znajdujących się w znacznej odległości i nie mających związku urbanistycznego z lokalizacją działki skarżących.

Skład orzekający

Katarzyna Grzegorczyk-Meder

sprawozdawca

Marzena Iwankiewicz

przewodniczący

Stefan Kłosowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja zasady \"dobrego sąsiedztwa\" w kontekście ustalania warunków zabudowy, zwłaszcza w przypadku samowoli budowlanych i różnic między funkcjami budynków."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku legalnej zabudowy sąsiedniej i różnic między budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym a budynkiem rekreacji indywidualnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje kluczowe zasady planowania przestrzennego i ustalania warunków zabudowy, co jest istotne dla prawników i deweloperów, choć niekoniecznie dla szerokiej publiczności.

Legalna zabudowa sąsiednia kluczem do warunków zabudowy – co gdy jej brakuje?

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Sz 954/19 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2020-03-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-10-09
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Katarzyna Grzegorczyk-Meder /sprawozdawca/
Marzena Iwankiewicz /przewodniczący/
Stefan Kłosowski
Symbol z opisem
6153 Warunki zabudowy  terenu
Hasła tematyczne
Zagospodarowanie przestrzenne
Sygn. powiązane
II OSK 1297/20 - Wyrok NSA z 2023-04-19
II OSK 1297/10 - Wyrok NSA z 2010-11-04
VII SA/Wa 1932/09 - Wyrok WSA w Warszawie z 2010-03-03
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 1945
art. 61 ust. 1
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym - tekst jednolity
Dz.U. 2019 poz 1186
art. 3 pkt 2a
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.
Dz.U. 2019 poz 1065
par 3 pkt 2
Rozporządzenie Miniistra Infrastruktury  z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich  usytuowanie - tekst jedn.
Dz.U. 2018 poz 2096
art. 8
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
art. 32
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder (spr.) Sędzia NSA Stefan Kłosowski Protokolant starszy sekretarz sądowy Agnieszka Klimek po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 5 marca 2020 r. sprawy ze skargi A. P. i M. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy oddala skargę.
Uzasadnienie
Wójt Gminy B. decyzją z dnia [...]., nr [...], wydaną na podstawie art.104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeksu postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 – ze zm.), zwanej dalej "k.p.a.",
w związku z art. 4 ust. 2 pkt 2, art. 59 ust. 1, art. 60 ust. 1, art. 61 i art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2018 r. poz. 1945 – j.t. ze zm.), zwanej dalej: "u.p.z.p.", odmówił ustalenia na rzecz A. i M. P. warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na legalizacji samowoli budowlanej dla istniejącej zabudowy: budynku rekreacji indywidualnej wraz z niezbędną infrastrukturą – położonej na działce nr [...] w obrębie P., gmina B..
Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie Wójt wskazał, że inwestycja nie spełnia wymagań wynikających z art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p., bowiem żadna działka sąsiednia znajdująca się w obszarze analizy i dostępna jednocześnie z tej samej drogi publicznej nie jest zabudowana legalnie wybudowanym budynkiem. W tej sytuacji brak jakiejkolwiek legalnej zabudowy uniemożliwia określenie wymagań dla inwestycji w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu.
Organ podkreślił, że wszystkie ujawnione i widniejące w obszarze analizowanym budynki są samowolami budowlanymi.
Kwestionując powyższą decyzję A. i M. P. złożyli od niej odwołanie, w którym wnieśli o uchylenie decyzji organu I instancji i orzeczenie co do istoty sprawy, ewentualnie o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. W ich ocenie organ I instancji przeprowadził niewłaściwie analizę warunków i zasad zagospodarowania terenu i jego zabudowy oraz stanu faktycznego i prawnego, czyli z naruszeniem przepisów art. 61 ust. 1 u.p.z.p., gdyż warunki określone w tym przepisie zostały spełnione.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 59-64 ust. 1 u.p.z.p., utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu organ II instancji podał, że w wyznaczonym do analizy obszarze, na żadnej z działek nie ma legalnej zabudowy, która mogłaby stanowić odniesienie dla zabudowy działki nr [...]. Istniejące w tym samym obszarze obiekty o tożsamej funkcji co na działce nr [...], stanowią samowolę budowlaną i zostały zrealizowane bez wymaganego prawem zgłoszenia w trybie art. 49b prawa budowlanego. Istniejąca na sąsiednich działkach nielegalna zabudowa nie może stanowić odniesienia, czyli tzw. dobrego sąsiedztwa dla zabudowy działki nr [...].
Zdaniem organu, w prawidłowo wyznaczonym obszarze analizowanym, brak jest działki sąsiedniej, dostępnej z tej samej drogi publicznej, zabudowanej w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących przedmiotowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu.
W analizowanym obszarze, brak jest terenów z legalną zabudową rekreacyjną, które posiadałyby dostęp do tej samej drogi publicznej co działka inwestora.
Organ zwrócił uwagę, że na działkach sąsiednich - objętych obszarem analizy - znajduje się wprawdzie zabudowa o charakterze letniskowym, rekreacji indywidualnej bądź gospodarczej, jednakże wszystkie te obiekty zostały zrealizowane w warunkach samowoli budowlanej, zatem nie mogą stanowić odniesienia dla wnioskowanej zabudowy działki nr [...]. Działka nr [...] skomunikowana jest z drogą gminną (działka nr [...]) poprzez wydzieloną działkę nr [...] stanowiącą drogę wewnętrzną.
Organ ustalił, że kompleks działek powstałych po podziale działki nr [...], stanowi odrębny obszar w odniesieniu do kompleksu działek znajdujących się na północ od drogi gminnej (działka nr [...]). Ustalił także, iż w wyznaczonym do analizy obszarze, na żadnej z działek nie znajduje się legalna zabudowa, która może stanowić odniesienie dla wnioskowanej zabudowy, zaś istniejące tam obiekty o tożsamej funkcji stanowią samowolę budowlaną, bez wymaganego prawem zgłoszenia na podstawie przepisów Prawa budowlanego. Brak w sąsiedztwie legalnej zabudowy na istniejących tam działkach nie może stanowić tzw. dobrego sąsiedztwa dla przedmiotowej działki nr [...]. Legalna zabudowa znajdującej się w obszarze analizy działki nr [...] nie może stanowić odniesienia dla zabudowy rekreacji indywidualnej na działce nr [...], gdyż działka nr [...] zabudowana jest budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym. Zabudowa tożsama, czyli o funkcji rekreacji indywidualnej znajduje się poza obszarem analizy, na działkach nr [...] znajdujących się w znacznej odległości i w innym obszarze urbanistycznym. W granicach analizowanego obszaru znajduje się zabudowana działka nr [...], jednakże jest to zabudowa pensjonatowa (hotel), czyli nie może stanowić "dobrego sąsiedztwa" dla działki nr [...].
Kolegium wyjaśniło, że stosownie do art. 61 ust. 1 u.p.z.p. wydanie decyzji
o warunkach zabudowy jest możliwe jedynie w przypadku łącznego spełnienia wszystkich 5 warunków enumeratywnie wymienionych w pkt 1-5. Tymczasem w przedmiotowej sprawie nie został spełniony warunek odnoszący się do tzw. dobrego sąsiedztwa, brak jest bowiem w sąsiedztwie zabudowy zrealizowanej w sposób legalny, która stanowiłaby odniesienie dla ustalenia wymagań dotyczących zabudowy działki nr [...]. Przy braku łącznego spełnienia 5 warunków art. 61 ust. 1 u.p.z.p., wydanie pozytywnej decyzji o warunkach zabudowy stanowiłoby rażące naruszenie prawa.
Pismem z dnia [...] sierpnia 2019 r. A. i M. P., reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika, złożyli skargę na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie. Skarżący zarzucili ww. decyzji naruszenie:
1. art. 60 ust. 1 pkt 1 i 5 u.p.z.p. oraz § 3 ust. 2 rozporządzenia, poprzez ich błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że przesłanki określone w tych przepisach nie zostały przez skarżącego spełnione, co spowodowało utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji;
2. art. 60 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. i § 3 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. z 2003 r. poz. 1588), zwanego dalej: "rozporządzeniem", poprzez sprzeczne z tymi przepisami określenie granic obszaru analizowanego dla działki nr [...], co spowodowało, że w obszarze tym nie znalazła się zabudowa o kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu występującego na działce nr [...];
3. art. 8 k.p.a. w związku z art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, polegające na naruszeniu zasady równego traktowania obywateli przez władze publiczne, polegające w niniejszej sprawie na wydaniu decyzji o warunkach zabudowy dla właścicieli działek o nr: [...], [...] i [...], a utrzymanie w mocy decyzji odmawiającej wydania decyzji ustalającej warunki zabudowy dla skarżących jako właścicieli działki nr [...], pomimo że wszystkie działki znajdują się w obszarze szczególnego zagrożenia powodzią i w obszarze chronionego krajobrazu "[...]
4. art. 6, art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., poprzez brak wyczerpującego zgromadzenia materiału dowodowego w sprawie oraz brak zbadania stanu faktycznego sprawy, a w szczególności nieprawidłowe określenie granic obszaru analizowanego dla działki nr [...], a także pominięcie załączonych do akt sprawy dokumentów, co w rezultacie spowodowało wydanie zaskarżonej decyzji;
5. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., poprzez jego zastosowanie, w sytuacji, gdy decyzja Wójta Gminy B. o odmowie ustalenia warunków zabudowy dla przedmiotowej inwestycji była błędna i powinna zostać uchylona.
Mając powyższe na względzie, skarżący wnieśli o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, jak też zasądzenie od organu II instancji na rzecz skarżących kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego wg norm przepisanych.
W uzasadnieniu skarżący podnieśli, że przyjęcie 50 – metrowego obszaru wokół działki nr [...] jest nieprawidłowe, zaś w realiach niniejszej sprawy jest niewystarczające dla przeprowadzenia analizy funkcji oraz cech zabudowy dla działki objętej wnioskiem. Ponadto sporządzona analiza urbanistyczna jest nieprawidłowa z uwagi na jej sporządzenie na mapie w skali 1:2000, w sytuacji, gdy powinna być sporządzona na mapie w skali 1:500 lub 1:1000.
Zdaniem skarżących przyjęcie granic obszaru analizowanego w odległości 50 m, czyli w odległości nie mniejszej niż trzykrotna szerokość frontu działki objętej wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy spowodowało, że poza obszarem analizowanym znalazły się:
1. zabudowa mieszkalna jednorodzinna wolnostojąca na działce nr [...],
2. zabudowa o charakterze letniskowym, rekreacji indywidualnej na działkach
o nr: [...]
3. zabudowa o charakterze pensjonatowym, hotelowym na działce nr [...].
Powyższe działki, wbrew stanowisku organów, mogą stanowić odniesienie dla zabudowy rekreacji indywidualnej, bowiem w ocenie skarżących powołujących się
w tym zakresie na wyrok NSA w sprawie II OSK 779/17, kontynuacja funkcji, o jakiej mowa w art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.o. nie oznacza tożsamości, lecz umożliwia uzupełnienie funkcji istniejącej o zagospodarowanie niewchodzące z nią w kolizję. Z ustaleń skarżących wynika, że budynek mieszkalny jednorodzinny, znajdujący się na działce nr [...], pełni funkcję rekreacyjną. Ponadto na działkach o nr: [...] i [...] zostały wybudowane budynki na podstawie uzyskanego przez właściciela pozwolenia na budowę, które pełnią funkcję pensjonatu, czyli spełniają funkcję rekreacyjną. Biorąc powyższe pod uwagę, w ocenie skarżących, został zachowany warunek kontynuacji funkcji.
W dalszej części uzasadnienia skarżący podkreślili, że teren, na którym położona jest ich działka, stanowi cały kompleks działek, który powinien być przedmiotem analizy. Za podziałem ewidencyjnym kryje się bowiem rzeczywisty rozwój uporządkowanego kompleksu zabudowy letniskowej, co stanowi argument za funkcjonalnym rozszerzeniem obszaru analizowanego. Zdaniem skarżących, powstająca nowa zabudowa odpowiada charakterystyce urbanistycznej i architektonicznej zabudowy znajdującej się w bliskim sąsiedztwie działki nr [...], tj. na działce nr [...], na której znajduje się zespół urbanistyczny z domami rekreacji indywidualnej.
W odpowiedzi na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze, wniosło o jej oddalenie oraz utrzymało swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone
w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:
Skargę jako nieuzasadnioną należało oddalić.
Poddana w niniejszej sprawie kontroli legalności zaskarżona decyzja, utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy B. z dnia [...] maja 2019 r., odmawiającą ustalenia warunków zabudowy wydana została na podstawie przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Zgodnie z art. 61 ust. 1 u.p.z.p, wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest możliwe jedynie w przypadku łącznego spełnienia następujących warunków:
1) co najmniej jedna działka sąsiednia, dostępna z tej samej drogi publicznej, jest zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu;
2) teren ma dostęp do drogi publicznej;
3) istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu, z uwzględnieniem ust. 5, jest wystarczające dla zamierzenia budowlanego;
4) teren nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych
i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne albo jest objęty zgodą uzyskaną przy sporządzaniu miejscowych planów, które utraciły moc na podstawie art. 67 ustawy,
o której mowa w art. 88 ust. 1;
5) decyzja jest zgodna z przepisami odrębnymi.
Trafnie podkreśliło Kolegium, że dla pozytywnego wydania decyzji o warunkach zabudowy muszą być spełnione łącznie wszystkie wymienione w tym przepisie przesłanki. Określona w punkcie 1 art. 61 ust. 1 u.p.z.p. przesłanka kontynuacji istniejącej już zabudowy w zakresie jej funkcji oraz cech architektonicznych i urbanistycznych wyraża wprowadzoną przez ustawodawcę zasadę tzw. "dobrego sąsiedztwa", uzależniającą zmianę w zagospodarowaniu terenu od dostosowania się do cech zagospodarowania terenu sąsiedniego. Jak powszechnie przyjmuje się w doktrynie i orzecznictwie, celem tej zasady jest zagwarantowanie ładu przestrzennego określonego w art. 2 pkt 1 u.p.z.p., rozumianego jako takie ukształtowanie przestrzeni, które tworzy harmonijną całość oraz uwzględnia wszelkie uwarunkowania i wymagania funkcjonalne, gospodarczo-społeczne, środowiskowe, kulturowe oraz kompozycyjno-estetyczne.
Sposób ustalenia w decyzji o warunkach zabudowy wymagań dotyczących nowej zabudowy w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego określa rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Instrumentem służącym stwierdzeniu, czy zachodzą przesłanki do ustalenia warunków zabudowy, opisane w art. 61 ust. 1 u.p.z.p., jest analiza funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu, zwana analizą architektoniczno- urbanistyczną. Zgodnie z § 3 ust. 1 i 2 rozporządzenia, w celu ustalenia wymagań dla nowej zabudowy i zagospodarowania terenu, właściwy organ wyznacza wokół działki budowlanej, której dotyczy wniosek o ustalenie warunków zabudowy, obszar analizowany i przeprowadza na nim analizę funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu w zakresie warunków, o których mowa w art. 61 ust. 1-5 ustawy. Granice obszaru analizowanego wyznacza się na kopii mapy, o której mowa w art. 52 ust. 2 pkt 1 ustawy (w skali 1:500 lub 1:1.000), w odległości nie mniejszej niż trzykrotna szerokość frontu działki objętej wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy, nie mniejszej jednak niż 50 metrów (§ 3 ust. 2 rozporządzenia). Niewątpliwie sporządzenie tego dokumentu ma więc fundamentalne znaczenie dla rozstrzygnięcia w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy, ponieważ treść analizy jest podstawowym dowodem, pozwalającym stwierdzić, czy zachodzą przesłanki do ustalenia warunków zabudowy w danej sprawie, a w dalszej perspektywie dokonać kontroli prawidłowości działania organów administracji w takim postępowaniu.
W ocenie Sądu, w przedmiotowej sprawie analiza, (mimo uchybienia polegającego na sporządzeniu jej części graficznej na mapie w skali 1:2000) została sporządzona prawidłowo. Część tekstowa jest zgodna z częścią graficzną, a z obu dokumentów jednoznacznie wynika, że w obszarze analizowanym nie znajduje się żadna legalna zabudowa, brak jest więc możliwości określenia wymagań dla nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu. Przede wszystkim w analizowanym obszarze brak jest terenów z legalną zabudową rekreacyjną, które posiadałyby dostęp do tej samej drogi publicznej co działka inwestora.
W tym miejscu należy podkreślić, że zabudowa istniejąca, która tworzy tzw. dobre sąsiedztwo musi być zgodna z porządkiem prawnym, tj. nie można za nią uznać samowoli budowlanej. Sformułowanie "zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy" dotyczy jedynie takiej zabudowy, która powstała i jest użytkowana w zgodzie z obowiązującymi przepisami (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 marca 2014 r., sygn. akt IV SA/Wa 2931/14, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 24 października 2019 r., sygn. akt II SA/Sz 659/19). Tak więc, przy sporządzaniu analizy i ocenie spełnienia warunków art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p., organy administracji nie powinny uwzględniać obiektów wzniesionych lub użytkowanych niezgodnie z prawem, pomimo tego, że zakaz taki nie wynika bezpośrednio z treści przepisu. Taki sposób rozumowania wyznacza wykładnia systemowa i celowościowa. Tym samym orzekające w sprawie organy trafnie przyjęły, że do analizy porównawczej nie może być przyjęta zabudowa nielegalna, znajdująca się w obszarze analizowanym, a nieruchomości objęte analizą nielegalnie zabudowane, należy traktować jako teren niezabudowany.
Odpowiadając na zarzuty skargi wyjaśnić należy, że zasadą jest, iż obszar analizowany należy wyznaczyć dookoła działki, czyli we wszystkich kierunkach (koncentrycznie) w równej odległości, a zatem granice tego obszaru powinny przyjąć kształt okręgu o promieniu nie mniejszym niż trzykrotna szerokość frontu działki i nie mniejszym niż 50 m. Wszelkie odstępstwa od powyższej zasady wymagają natomiast bardzo starannego i wnikliwego uzasadnienia. Przy wyznaczaniu granic obszaru analizowanego ponad minimalne rozmiary organ orzekający winien wykazać,
że wielkość tego obszaru służy ustawowemu wymogowi zachowania ładu przestrzennego w ramach dającej się wyodrębnić zwartej jednostki terenowej urbanistyczno-architektonicznej na danym obszarze, nie zaś jedynie poszukiwaniu takich funkcji, cech i parametrów zabudowy, aby uzasadnić formalną dopuszczalność lokalizacji zabudowy o cechach i parametrach wnioskowanych przez inwestora (zob. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 8 grudnia 2010 r., sygn. akt II SA/Po 721/10; wyrok WSA w Krakowie z dnia 21 maja 2012 r., sygn. akt II SA/Kr 1639/11).
W realiach niniejszej sprawy nie sposób zgodzić się ze skarżącymi, że ustalenie, iż przesłanka dobrego sąsiedztwa nie została spełniona, było następstwem błędnego wyznaczenia obszaru analizowanego poprzez ograniczenie go do trzykrotnej szerokości frontu działki objętej wnioskiem i tym samym doszło do naruszenia art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. w zw. z § 3 ust. 2 rozporządzenia.
Co prawda Sąd dostrzegł z urzędu pewną nieścisłość w przywołaniu
w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji ostatecznie przyjętej wielkości stanowiącej trzykrotność szerokości frontu działki, bowiem Kolegium wskazało, iż wyniósł on 50 metrów, tymczasem z analizy stanowiącej załącznik nr 2 do decyzji organu I instancji
i z samej decyzji wynika, że szerokość frontu działki wynosi około 17 m. W rezultacie tego na załączniku graficznym do decyzji organu I instancji wyznaczono prawidłowo granice obszaru analizowanego, jako trzykrotność ww. wartości, a więc więcej niż 50 metrów, tj. ok. 51 m. Powyższa nieścisłość Kolegium nie mogła mieć jednak wpływu na wynik sprawy, bowiem nawet poszerzając obszar analizowany do sześciokrotności frontu działki skarżących, nie można odnaleźć jakiejkolwiek legalnej zabudowy, która mogłaby stanowić punkt odniesienia do ustalenia tzw. dobrego sąsiedztwa, co jest w istocie bezsporne.
Podstawą wyznaczenia obszaru analizowanego w większym rozmiarze niż trzykrotna szerokość frontu działki objętej wnioskiem, ale nie mniej niż 50 metrów, nie może być poszukiwanie działki tylko w celu uwzględnienia woli inwestora wyrażonej we wniosku o ustalenie warunków zabudowy, w szczególności, gdy istniejący układ architektoniczno-urbanistyczny na obszarze przyjętym do analizy nie pozwala na realizację zasady dobrego sąsiedztwa wynikającej z art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p.
Zdaniem Sądu, trafnie autor analizy urbanistycznej zwrócił uwagę, że działka
nr [...] znajduje się w wydzielonym obszarze urbanistycznym, stanowiącym pewną odrębną całość, co nie uzasadniało takiego poszerzenia obszaru analizowanego, który wkraczałby w obszar urbanistyczny niemającego związku z terenem, w którym
ww. działka jest położona.
Działki zabudowane budynkami mieszkalnymi jednorodzinnymi (nr [...], [...], [...]) znajdują się poza obszarem analizowanym, a ponadto znajdująca się na nich zabudowa jest zabudową o innym przeznaczeniu niż budynek, którego wniosek dotyczy. Zabudowa domkiem (budynkiem) rekreacji indywidualnej nie stanowi kontynuacji funkcji zabudowy budynkiem jednorodzinnym.
W ocenie Sądu wymienione formy zabudowy nie są tożsame. Odnośnie powyższego przypomnieć należy, że zgodnie z art. 3 pkt 2a ustawy z dnia 7 lipca
1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2019, poz. 1186), ilekroć w ustawie jest mowa
o budynku mieszkalnym jednorodzinnym - należy przez to rozumieć budynek wolno stojący albo budynek w zabudowie bliźniaczej, szeregowej lub grupowej, służący zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych, stanowiący konstrukcyjnie samodzielną całość, w którym dopuszcza się wydzielenie nie więcej niż dwóch lokali mieszkalnych albo jednego lokalu mieszkalnego i lokalu użytkowego o powierzchni całkowitej nieprzekraczającej 30% powierzchni całkowitej budynku. Stosownie do § 3 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2019 r., poz. 1065), przez zabudowę jednorodzinną należy rozumieć jeden budynek mieszkalny jednorodzinny lub zespół takich budynków, wraz z budynkami garażowymi i gospodarczymi. Natomiast w myśl § 3 pkt 7 tego rozporządzenia, ilekroć jest w nim mowa o budynku rekreacji indywidualnej - należy przez to rozumieć budynek przeznaczony do okresowego wypoczynku.
Rozporządzenie to przewiduje szereg różnic w zakresie wymogów względem budynków mieszkalnych jednorodzinnych i budynków rekreacji indywidualnej. Dla przykładu, działka budowlana, przewidziana pod zabudowę budynkami przeznaczonymi na pobyt ludzi, powinna mieć zapewnioną możliwość przyłączenia uzbrojenia działki lub bezpośrednio budynku do sieci wodociągowej, kanalizacyjnej, elektroenergetycznej i ciepłowniczej. Za równorzędne z przyłączeniem do sieci elektroenergetycznej i ciepłowniczej uznaje się zapewnienie możliwości korzystania z indywidualnych źródeł energii elektrycznej i ciepła, odpowiadających przepisom odrębnym dotyczącym gospodarki energetycznej i ochrony środowiska (§ 26 ust. 1 i 2 cyt. rozporządzenia). Spełnienie tych warunków nie jest wymagane w przypadku działek przeznaczonych pod budowę budynków rekreacji indywidualnej oraz budynków inwentarskich i gospodarczych na wsi, jeżeli właściwy organ w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu nie określił takich wymagań (§ 26 ust. 5 cyt. rozporządzenia). Poza tym, § 27 cyt. rozporządzenia, dopuszcza wykorzystanie pod zabudowę zagrodową lub rekreacji indywidualnej działki budowlanej, która nie może być zaopatrzona w wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi z sieci lub własnego ujęcia, pod warunkiem zapewnienia możliwości czerpania lub dostawy wody z ujęć położonych poza granicami działki. Ponadto, budynek mieszkalny i pozostałe wymienione w zdaniu pierwszym § 46 rozporządzenia powinny mieć indywidualną lub centralną instalację ciepłej wody. Warunek doprowadzenia ciepłej wody do umywalek nie dotyczy budynków w zabudowie zagrodowej i rekreacji indywidualnej. Dodatkowo budynek i pomieszczenia przeznaczone na pobyt ludzi oraz inne budynki, jeżeli wynika to z ich przeznaczenia, powinny być wyposażone w instalacje (urządzenia) do ogrzewania pomieszczeń w okresie obniżonych temperatur, umożliwiające utrzymanie temperatury powietrza wewnętrznego odpowiedniej do ich przeznaczenia. Wymaganie to nie dotyczy budynków rekreacyjnych, użytkowanych wyłącznie w sezonie letnim (§ 49 rozporządzenia).
Z powyższych względów odwołanie się do istniejącej zabudowy jednorodzinnej przy ustalaniu warunków zabudowy dla budynku rekreacji indywidualnej, letniskowej nie jest właściwe i nie uzasadnia poszerzenia granic obszaru analizowanego tak, aby jego zakresem objąć wskazaną zabudowę, z założeniem, że pozwoli ona na określenie wymagań dla "nowej" zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu. Zasadnie też zostało wskazane w analizie urbanistycznej, że nie można odnosić się do zabudowy letniskowej na działkach nr [...] na które wskazują skarżący, uzasadniając konieczność poszerzenia granic obszaru analizowanego, ponieważ znajdują się one w znacznej odległości i nie mają związku urbanistycznego z lokalizacją działki skarżących.
Mając na uwadze powyższe Sąd doszedł do przekonania, że organy obu instancji prawidłowo rozstrzygnęły, że zabudowa terenu skarżących nie spełnia warunku kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania, co stanowi wystarczającą przesłankę do odmowy ustalenia warunków zabudowy.
Sąd nie dopatrzył się również naruszenia art. 8 k.p.a. w zw. z art. 32 Konstytucji RP - warunki zabudowy bowiem są ustalane indywidualnie dla każdej nieruchomości objętej wnioskiem, po spełnieniu wymagań określonych w art. 61 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Zdaniem Sądu, zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Wydanie zakwestionowanej decyzji, wbrew temu, co podniesiono w skardze, poprzedziło dokładne wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności mających znaczenie dla podejmowanego w sprawie rozstrzygnięcia (art. 7, 8, i 77 § 1 i art. 80 k.p.a.). W szczególności w uzasadnieniu decyzji zostało przedstawione stanowisko organu, wyjaśniono podstawy prawne decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Sąd nie doszukał się też innych naruszeń przepisów prawa materialnego, czy procesowego, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonych decyzji.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325), skargę oddalił.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI