II SA/SZ 1059/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w SzczecinieSzczecin2023-07-13
NSAAdministracyjneŚredniawsa
dodatek mieszkaniowypomoc społecznadochódwydatki na mieszkanieryczałtciepła wodaKodeks postępowania administracyjnegoPrawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymiKonstytucja RP

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję odmawiającą przyznania dodatku mieszkaniowego, uznając prawidłowość obliczenia dochodu i brak podstaw do przyznania ryczałtu za brak ciepłej wody.

Skarga dotyczyła odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego, w tym ryczałtu za brak ciepłej wody. Strona kwestionowała sposób obliczenia dochodu (brutto zamiast netto) oraz wysokość przyznanego dodatku. Sąd uznał, że organy prawidłowo zastosowały przepisy ustawy o dodatkach mieszkaniowych, w tym definicję dochodu, i że lokal skarżącego był wyposażony w instalację ciepłej wody, co wykluczało przyznanie ryczałtu. Sąd nie znalazł podstaw do skierowania pytań do Trybunału Konstytucyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie rozpoznał skargę R. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta o przyznaniu dodatku mieszkaniowego w określonej wysokości. Skarżący domagał się przyznania dodatku w wyższej kwocie, w tym ryczałtu za brak ciepłej wody, kwestionując sposób obliczenia dochodu (uznając, że powinien być liczony netto) oraz wysokość przyznanego dodatku. Sąd analizując przepisy ustawy o dodatkach mieszkaniowych, w szczególności definicję dochodu zawartą w art. 3 ust. 3, uznał, że organy prawidłowo zastosowały dochód brutto, gdyż ustawa nie przewiduje odliczenia podatku dochodowego. Sąd stwierdził również, że lokal skarżącego był wyposażony w instalację ciepłej wody, co zgodnie z art. 6a pkt 2 ustawy wykluczało przyznanie ryczałtu za brak ciepłej wody. Sąd nie znalazł podstaw do skierowania pytań do Trybunału Konstytucyjnego, uznając przepisy za jasne i nie budzące wątpliwości interpretacyjnych, a także podkreślając, że skarżący nie jest pozbawiony prawa do sądu. W konsekwencji, Sąd oddalił skargę jako bezzasadną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Dochód należy obliczać na podstawie dochodu brutto, zgodnie z definicją zawartą w art. 3 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, który odsyła do ustawy o świadczeniach rodzinnych, nie przewidując odliczenia podatku dochodowego.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na literalnej wykładni art. 3 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, który jednoznacznie definiuje dochód i nie daje podstaw do odliczenia podatku dochodowego od osób fizycznych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (21)

Główne

u.d.m. art. 2

Ustawa o dodatkach mieszkaniowych

u.d.m. art. 3 § ust. 3

Ustawa o dodatkach mieszkaniowych

Definicja dochodu, który jest dochodem w rozumieniu art. 3 pkt 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, bez możliwości odliczenia podatku dochodowego.

u.d.m. art. 5

Ustawa o dodatkach mieszkaniowych

u.d.m. art. 6 § ust. 1 pkt 1

Ustawa o dodatkach mieszkaniowych

Wysokość dodatku stanowi różnicę między wydatkami na normatywną powierzchnię a 15% dochodów gospodarstwa domowego (w jednoosobowym).

u.d.m. art. 6 § ust. 3-6

Ustawa o dodatkach mieszkaniowych

u.d.m. art. 6a § pkt 2

Ustawa o dodatkach mieszkaniowych

Możliwość naliczenia ryczałtu za zakup opału w przypadku braku instalacji ciepłej wody.

u.d.m. art. 7

Ustawa o dodatkach mieszkaniowych

k.p.a. art. 104

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.ś.r. art. 3 § pkt 1

Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych

Definicja dochodu.

Pomocnicze

u.d.m. art. 9 § ust. 1 pkt 2

Ustawa o dodatkach mieszkaniowych

Przepis uchylony.

u.d.m. art. 9 § ust. 2 pkt 1 i 2

Ustawa o dodatkach mieszkaniowych

Przepis uchylony.

k.p.a. art. 6

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa.

p.p.s.a. art. 177 § par. 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 193

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 258 § par. 1 i par. 2 pkt 8

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Konstytucja RP art. 7

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa.

Konstytucja RP art. 193

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Możliwość przedstawienia przez sąd pytania prawnego do Trybunału Konstytucyjnego.

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych

Przepis uchylony od 30 czerwca 2021 r.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy prawidłowo ustaliły dochód skarżącego na podstawie przepisów ustawy, bez odliczania podatku dochodowego. Lokal skarżącego był wyposażony w instalację ciepłej wody, co wykluczało przyznanie ryczałtu za brak ciepłej wody. Przepisy ustawy o dodatkach mieszkaniowych nie budzą wątpliwości interpretacyjnych i nie ma potrzeby kierowania pytań do Trybunału Konstytucyjnego.

Odrzucone argumenty

Konieczność obliczania dochodu do dodatku mieszkaniowego w wysokości netto. Przyznanie ryczałtu za brak ciepłej wody, mimo wyposażenia lokalu w instalację. Niezgodność przepisów z Konstytucją RP i potrzeba skierowania pytań do Trybunału Konstytucyjnego. Naruszenie prawa do sądu poprzez przymus adwokacki i możliwość wydawania opinii zamykających drogę odwoławczą.

Godne uwagi sformułowania

Organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. Wykładnia językowa tego przepisu prawa nie budzi wątpliwości. Do czasu uznania przez Trybunał Konstytucyjny, że dana regulacja prawna stoi w sprzeczności z postanowieniami Konstytucji, obowiązuje zasada domniemania konstytucyjności niezakwestionowanych przez Trybunał przepisów. Instytucja pytania prawnego [...] nie daje skarżącemu [...] uprawnienia do skutecznego domagania się przedłożenia przez sąd pytania prawnego Trybunałowi Konstytucyjnemu.

Skład orzekający

Marzena Iwankiewicz

przewodniczący sprawozdawca

Wiesław Drabik

sędzia

Krzysztof Szydłowski

asesor

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących obliczania dochodu do dodatku mieszkaniowego (dochód brutto) oraz warunków przyznawania ryczałtu za brak ciepłej wody."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu faktycznego i przepisów ustawy o dodatkach mieszkaniowych w brzmieniu obowiązującym w czasie wydania decyzji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy powszechnego świadczenia socjalnego, a jej rozstrzygnięcie opiera się na precyzyjnej wykładni przepisów, co jest istotne dla prawników zajmujących się prawem administracyjnym i socjalnym.

Dodatek mieszkaniowy: czy dochód liczymy brutto czy netto? Sąd wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Sz 1059/22 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2023-07-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-12-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Krzysztof Szydłowski
Marzena Iwankiewicz /przewodniczący sprawozdawca/
Wiesław Drabik
Symbol z opisem
6210 Dodatek mieszkaniowy
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 2021
art. 2, art. 3 ust. 3, art. 5, art. 6 ust. 1 pkt 1, ust. 3-6, ust. 10, art. 6a pkt 2,
Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (. j.)
Dz.U. 2020 poz 111
art. 3 pkt 1
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - t.j.
Dz.U. 2021 poz 735
art. 6
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Dz.U. 2023 poz 259
art. 134, art. 151, art. 177 par. 4, art. 258 par. 1 i par. 2 pkt 8
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
art. 7, art. 193
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
Dz.U. 2019 poz 2133
art. 9 ust. 1 pkt 2 i art. 9 ust. 2 pkt 1 i 2
Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Wiesław Drabik Asesor WSA Krzysztof Szydłowski Protokolant starszy sekretarz sądowy Agnieszka Klimek po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 13 lipca 2023 r. sprawy ze skargi R. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] września 2022 r. nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 2 czerwca 2022 r., nr [...], [...], wydaną na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., zwanej dalej: "k.p.a."), art. 2, art. 3, art. 6 i ust. 6a, art. 7 ust.1, ust. 1a i ust. 5 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. z 2021 r., poz. 2021, zwanej dalej: "u.d.m.") Prezydent Miasta S. (zwany dalej: "organem I instancji"), po rozpoznaniu wniosku z daty wpływu [...] maja 2022 r., przyznał R. S. (zwany dalej: "stroną" lub "skarżącym") dodatek mieszkaniowy na okres 6 miesięcy, tj. od [...] czerwca 2022 r. do [...] listopada 2022 r., w wysokości [...] zł miesięcznie.
Strona wniosła odwołanie od ww. decyzji organu I instancji, podnosząc bezprawne zmniejszenie rozporządzeniem Rady Ministrów z 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych, z 30 kWh na 20 kWh równowartości energii elektrycznej do wyliczenia ryczałtu za brak ciepłej wody w zajmowanym przez stronę lokalu.
Decyzją z dnia 26 września 2022 r., nr [...], wydaną
na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 2 – art. 7 u.d.m., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. (zwane dalej: "organem II instancji"), utrzymało w mocy decyzję organu I instancji z dnia 2 czerwca 2022 r.
W uzasadnieniu decyzji organ II instancji wskazał, że podstawową zasadą sformułowaną w art. 6 k.p.a., jest to, że organy administracji publicznej działają
na podstawie przepisów prawa. Następnie organ przytoczył treść przepisów u.d.m., będących podstawą prawną rozstrzygnięcia, zwracając uwagę, że 1 lipca 2021 r. weszły w życie zmiany ww. ustawy, przewidziane ustawą z dnia 10 grudnia 2020 r. o zmianie niektórych ustaw wspierających rozwój mieszkalnictwa.
Organ II instancji wyjaśnił, iż uzyskanych informacji wynikało, że opłaty za lokal strony wyniosły [...] zł. Dochód gospodarstwa domowego strony w miesiącach luty, marzec, kwiecień 2022 r. wyniósł [...] zł, czyli [...] zł miesięcznie. Zatem wydatki jakie powinno ponosić gospodarstwo domowe strony wynoszą [...] zł. W tej sytuacji, zdaniem organu II instancji, prawidłowo przyznano stronie dodatek mieszkaniowy w wysokości [...] zł miesięcznie.
Organ wyjaśnił, że decyzja dotycząca przyznania dodatku mieszkaniowego ma charakter związany, gdyż prawodawca w sposób precyzyjny ustalił zarówno przesłanki od których zależy jego przyznanie, jak również sposób obliczenia wysokości dodatku. Organy administracji nie dysponują w tym zakresie możliwością przyznania wnioskodawcy dodatku mieszkaniowego w wyższej wysokości niż to wynika z przepisów prawa.
R. S. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie ze skargą na decyzję organu II instancji z dnia 26 września 2022 r., wnosząc o jej uchylenie w całości i uwzględnienie w całości odwołania, ze względu na wagę sprawy.
Skarżący wniósł, aby Sąd wystąpił do Trybunału Konstytucyjnego z zapytaniem prawnym, czy:
- art. 9 ust. 1 pkt 2 i art. 9 ust. 2 pkt 1 i 2 u.d.m., a także art. 6 ust. 6 tejże ustawy oraz § 3 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 w sprawie dodatków mieszkaniowych, są zgodne w szczególności z art. 92 ust. 1 Konstytucji RP;
- przymus adwokacki w sądowym postępowaniu odwoławczym od kończących postępowanie orzeczeń sądowych w I instancji, jakim jest wojewódzki sąd administracyjny (art. 175 i art. 194 § 4 p.p.s.a.), jest zgodny z Konstytucją RP;
- przepisy ustaw, rozporządzeń i inne, np. uchwały Naczelnej Rady Adwokackiej, które umożliwiają adwokatom (to samo dotyczy radców prawnych) wydawanie opinii prawnych kończących postępowanie sądowe i zamykanie stronie (mocodawcy) drogę do wniesienia środka odwoławczego od orzeczeń kończących postępowanie przed sądem I instancji, jak wojewódzki sąd administracyjny, są zgodne z Konstytucją RP;
- rozpatrywanie spraw przez sądy administracyjne tylko z uwzględnieniem kryterium zgodności z prawem stanowionym, jest zgodne z Konstytucją RP w szczególności
z zasadami i prawem demokratycznego państwa prawa.
Skarżący dodał, że integralną treścią skargi jest treść odwołania i wniósł
o przytoczenie przez Sąd w uzasadnieniu orzeczenia pełnego stanowiska strony,
w szczególności zawartego w skardze i odwołaniu.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. W kwestii ryczałtu za brak ciepłej wody w zajmowanym lokalu, organ II instancji wyjaśnił, że do wydatków
na mieszkanie można doliczyć ryczałt za brak ciepłej wody, jeżeli lokal nie jest wyposażony w taką instalację. Jak wynika z materiału dowodowego lokal strony ma doprowadzoną ciepłą wodę, dlatego brak jest podstaw do doliczenia ryczałtu.
W piśmie z dnia 14 czerwca 2023 r. pełnomocnik skarżącego będący adwokatem, wyznaczony skarżącemu na zasadzie prawa pomocy, wniósł o uwzględnienie skargi w całości. Podniósł, iż fakt, że skarżącemu został przyznany dodatek mieszkaniowy, przesądza o tym, że skarżący spełnia wszystkie wymogi do otrzymania tego dodatku. Powyższe okoliczności są bezsporne, ponieważ skarżącemu przyznano dodatek mieszkaniowy w wysokości [...] zł miesięcznie, jednakże nie przyznano mu ryczałtu na zakup opału. Według skarżącego, lokal który on zajmuje nie jest wyposażony w instalację ciepłej wody, a nadto przyznano mu dodatek mieszkaniowy, zatem przysługuje mu również ryczałt na zakup opału. Uważa on, że po zmianie przepisów, która miała miejsce w 2021 r. organ powinien brać pod uwagę dochód netto, a nie jak to miało miejsce uprzednio dochód ubruttowiony. Każdorazowo należy zbadać, czy w danej sprawie spełnione są autonomiczne uregulowania dotyczące ustalania dochodu i progów dochodowych, warunkujących zarówno prawo do samego dodatku mieszkaniowego, jak i do otrzymania ryczałtu, tego drugiego w niniejszej sprawie zaniechano, zatem wniesiona skarga zasługuje a uwzględnienie.
Na rozprawie w dniu 13 lipca 2023 r. pełnomocnik skarżącego wniósł i wywiódł jak w skardze, wywiódł jak w piśmie z dnia 14 czerwca 2023 r. oraz wniósł o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył co następuje:
Na wstępie wyjaśnić należy, że sprawa została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu jawnym, rozprawa prowadzona była w trybie zdalnym, czyli przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość
z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku na podstawie art. 15 zzs4 ust. 2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązania związanych
z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 2095 z późn. zm.).
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. z 2023 r., poz. 259 ze zm.).
Sądowa kontrola zgodności z prawem zaskarżonej decyzji sprawowana
w ww. granicach rozstrzygania sądu administracyjnego wykazała, że akt ten jest zgodny z prawem, a zatem skarga nie zasługuje na uwzględnienie
Przedmiot sprawy objętej zaskarżoną decyzją dotyczy dodatku mieszkaniowego.
Materialnoprawną podstawę wydania tej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia
21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. z 2021 r., poz. 2021 ze zm., zwanej dalej: "u.d.m"). Jak trafnie wskazał to organ II instancji, w kontrolowanej sprawie przepisy ww. ustawy znajdują zastosowanie w brzmieniu objętym nowelizacją, dokonaną ustawą z dnia 10 grudnia 2020 r. o zmianie niektórych ustaw wspierających rozwój mieszkalnictwa (Dz. U. z 2011 r., poz.11.).
Analiza tych przepisów prowadzi do wniosku, że przyznanie dodatku mieszkaniowego ustawodawca uzależnił od kryterium podmiotowego (art. 2), a także od kryterium dochodowego (art. 3) i od powierzchni lokalu zajmowanego przez osobę uprawnioną (art. 5).
Dodatek mieszkaniowy przysługuje osobom, o których mowa w art. 2 ust. 1 ustawy, jeżeli w okresie 3 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o jego przyznanie średni miesięczny dochód przypadający na jednego członka gospodarstwa domowego wnioskodawcy nie przekroczył w gospodarstwie:
1) jednoosobowym - 40%,
2) wieloosobowym - 30% - przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej obowiązującego w dniu złożenia wniosku, z uwzględnieniem art. 6 ust. 8 i, art. 7 ust. 6. Natomiast zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy, wysokość dodatku mieszkaniowego stanowi różnicę między wydatkami, o których mowa w ust. 3-6, przypadającymi na normatywną powierzchnię użytkową zajmowanego lokalu mieszkalnego, a kwotą wydatków poniesionych przez osobę ubiegającą się o dodatek mieszkaniowy w wysokości 15% dochodów gospodarstwa domowego - w gospodarstwie jednoosobowym, przy czym wysokość dodatku mieszkaniowego, łącznie z ryczałtem, o którym mowa w ust. 7, nie może przekraczać, z zastrzeżeniem ust. 11, 70% wydatków przypadających na normatywną powierzchnię zajmowanego lokalu mieszkalnego lub 70% faktycznych wydatków ponoszonych za lokal mieszkalny, jeżeli powierzchnia tego lokalu jest mniejsza lub równa normatywnej powierzchni (art. 6 ust. 10 ustawy).
Sąd uznaje za prawidłowe stanowisko organu, że skarżący spełnił ww. kryteria
i w związku z tym był uprawniony do otrzymania dodatku mieszkaniowego.
Kwestię sporną stanowi natomiast wysokość należnego skarżącemu dodatku mieszkaniowego, albowiem organ do celów jego obliczenia posłużył się uzyskanym przez skarżącego dochodem brutto, a nadto skarżący uważa, że organ nie uwzględnił, że przysługuje skarżącemu ryczałt z tytułu braku ciepłej wody w lokalu.
Zarzuty skarżącego Sąd uznał za niezasadne.
Legalną definicję "dochodu", na potrzeby stosowania przepisów ustawy u.d.m., ustawodawca sformułował w art. 3 ust. 3 tej ustawy, w myśl którego za dochód uważa się dochód w rozumieniu art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2020 r. poz. 111 ze zm.). W ocenie Sądu, wskazany przepis jest jednoznaczny i z jego treści wprost wynika, jakich przychodów nie zalicza się do dochodu obliczanego na potrzeby wyliczenia dodatku mieszkaniowego. Wykładnia językowa tego przepisu prawa nie budzi wątpliwości. Przepis ten nie daje podstaw do odliczenia od dochodu uzyskiwanego przez skarżącego podatku od osób fizycznych, a zatem przyjęcia do obliczenia tego dochodu - otrzymywanej przez skarżącego emerytury netto.
Zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 1 u.d.m., wysokość dodatku mieszkaniowego stanowi różnicę między wydatkami, o których mowa w ust. 3-6, przypadającymi na normatywną powierzchnię użytkową zajmowanego lokalu mieszkalnego, a kwotą stanowiącą wydatki poniesione przez osobę otrzymującą, z zastrzeżeniem ust. 2, dodatek w wysokości 15 % dochodów gospodarstwa domowego - w gospodarstwie jednoosobowym.
Z kolei przepisy art. 6 ust. 3-6 u.d.m. określają, co rozumie się przez "wydatki ponoszone przez osobę ubiegającą się o dodatek mieszkaniowy".
Użyte w art. 6 ust. 1 pkt 1 u.d.m. sformułowanie "dochodu gospodarstwa domowego" należy interpretować z uwzględnieniem ww. definicji tego dochodu, zawartej w art. 3 ust. 3 u.d.m., co prawidłowo organ rozpatrujący sprawę uczynił.
Skoro zatem w art. 3 ust. 3 u.d.m. ustawodawca nie przewidział możliwości odliczenia kwoty podatku dochodowego od osób fizycznych, które powiększają dochód netto, to organ zgodnie z prawem ustalił wysokość dochodu bez jego odliczenia, a następnie, kierując się normą postępowania zawartą w art. 6 ust. 1 pkt 1 u.d.m., ustalił na jego podstawie wydatki ponoszone przez osobę w gospodarstwie jednoosobowym, i w końcu - wysokość przyznanego skarżącemu dodatku (por. wyrok NSA z 27 maja 2020 r., sygn. akt. I OSK 775/19, który zapadł w następstwie rozpatrzenia skargi kasacyjnej skarżącego dotyczącej dodatku mieszkaniowego za okres od 1 kwietnia 2017 r. do 30 września 2017 r.). Wykładnia językowa art. 3 ust. 3 u.d.m. nie budzi wątpliwości Sądu. Stąd, nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut skarżącego w ww. kwestii.
Skarżący zakwestionował przy tym nieuwzględnienie przez organ ryczałtu za brak ciepłej wody w lokalu oraz podważał zmianę wysokości równoważnika służącego do wyliczenia ryczałtu, dokonaną rozporządzeniem Rady Ministrów w sprawie dodatków mieszkaniowych. Zarzut ten Sąd uznaje za nietrafny. Przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych (Dz. U. z 2001 r. Nr 156, poz. 1817 ze zm.), nie mogły mieć w sprawie zastosowania, gdy zostało one uchylone 30 czerwca 2021 r., mocą art. 11 pkt 11 ustawy z dnia 10 grudnia 2020 r. o zmianie niektórych ustaw wspierających rozwój mieszkalnictwa.
Aktualnie regulujący sporną kwestię art 6a pkt 2 u.d.m., przewiduje możliwość naliczenia ryczałtu za zakup opału w przypadku lokalu mieszkalnego, jeżeli lokal ten nie jest wyposażony w instalację ciepłej wody. Wówczas za wydatek stanowiący podstawę obliczania ryczałtu na zakup opału uznaje się równowartość 20 kWh energii elektrycznej na każdego członka gospodarstwa domowego. Jednakże przepis ten nie mógł znaleźć zastosowania przy rozpoznaniu wniosku skarżącego, albowiem jak wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego lokal, w którym zamieszkuje skarżący, jest wyposażony w instalację ciepłej wody. Okoliczność ta została potwierdzona przez samego skarżącego w treści wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego. Wskazany zaś wyżej przepis przewiduje obliczanie ryczałtu wyłącznie w sytuacji braku instalacji ciepłej wody w lokalu.
Wprawdzie w piśmie z dnia 14 czerwca 2023 r. uzupełniającym skargę, skarżący zastępowany przez pełnomocnika podniósł, że lokal skarżącego nie jest wyposażony w instalację ciepłej wody, jednakże w żaden sposób nie udowodnił nieprawidłowości ustalonej przez organ okoliczności, a zarazem skarżący nie wyjaśnił, dlaczego we wniosku o dodatek mieszkaniowy wskazał, że przedmiotowym lokalu znajduje się centralna instalacja ciepłej wody.
Sąd wyjaśnia, że do czasu uznania przez Trybunał Konstytucyjny, że dana regulacja prawna stoi w sprzeczności z postanowieniami Konstytucji, obowiązuje zasada domniemania konstytucyjności niezakwestionowanych przez Trybunał przepisów. Oznacza to, że organ nie może odmówić zastosowania obowiązujących przepisów prawa, gdyż w myśl art. 6 k.p.a., organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa, na co słusznie zwracał też uwagę organ II instancji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wskazany przepis jest powtórzeniem art. 7 Konstytucji RP, zgodnie z którym organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa. Jednocześnie w sytuacjach, w których wykładnia danego przepisu może prowadzić do różnych wniosków interpretacyjnych, organ winien podążyć za tym kierunkiem, który w sposób najpełniejszy będzie realizował zasady konstytucyjne. Jednakże organ nie może odstąpić od zastosowania przepisu, który jest jednoznaczny i nie budzi wątpliwości interpretacyjnych, a jedynie jest rozbieżny z jego rozumieniem przez osobę ubiegającą się o przyznanie dodatku mieszkaniowego.
Odnosząc się do stanowiska skarżącego co do niekonstytucyjności powołanych w skardze przepisów ustawy o dodatkach mieszkaniowych oraz rozporządzenia w sprawie dodatków mieszkaniowych, a w konsekwencji aby Sąd wystąpił do Trybunału Konstytucyjnego ze wskazanymi w treści skargi pytaniami prawnymi, wskazać należy, art. 9 ust. 1 pkt 2 i art. 9 ust. 2 pkt 1 i 2 u.d.m., jak również wskazane rozporządzenie w sprawie dodatków mieszkaniowych zostały uchylone ww. ustawą nowelizującą i nie miały w związku z tym zastosowania w sprawie.
Sąd orzekający w niniejszej sprawie nie dostrzegł potrzeby wystąpienia
z oczekiwanym przez skarżącego wnioskiem do Trybunału Konstytucyjnego w zakresie odnoszącym się do art. 6 ust. 6 u.d.m.
Wyjaśnić trzeba, że zgodnie z art. 193 Konstytucji RP, każdy sąd może przedstawić Trybunałowi Konstytucyjnemu pytanie prawne co do zgodności aktu normatywnego z Konstytucją, ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi lub ustawą, jeżeli od odpowiedzi na pytanie prawne zależy rozstrzygnięcie sprawy toczącej się przed sądem. Przepis ten daje sądowi rozpoznającemu konkretną sprawę możliwość wystąpienia do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem jedynie w razie wątpliwości, co do konstytucyjności określonych przepisów ustawy. Nie oznacza to jednak, że sąd ma obowiązek zwracania się do Trybunału w każdym przypadku, również wówczas, gdy oczekuje tego strona postępowania.
Instytucja pytania prawnego, przewidziana art. 193 Konstytucji RP, nie daje skarżącemu w postępowaniu sądowoadministracyjnym uprawnienia do skutecznego domagania się przedłożenia przez sąd pytania prawnego Trybunałowi Konstytucyjnemu. Warunkiem wystąpienia z pytaniem prawnym jest bowiem wątpliwość powstała w składzie orzekającym co do zgodności przepisu prawa z Konstytucją RP, ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi lub ustawą, jeżeli od odpowiedzi na pytanie prawne zależy rozstrzygnięcie sprawy toczącej się przed sądem.
W świetle powyższego, warunkiem wystąpienia z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego na podstawie art. 193 Konstytucji RP jest po pierwsze: wątpliwość powstała w składzie orzekającym co do zgodności przepisu prawa z Konstytucją, ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi lub ustawą; po drugie: by od odpowiedzi na to pytanie prawne zależało rozstrzygnięcie sprawy toczącej się przed sądem.
W konsekwencji, ocena konstytucyjności przepisu prawnego lub normy prawnej nie jest dopuszczalna, jeśli sądowi nie jest ona potrzebna do rozstrzygnięcia sprawy.
Wymaga podkreślenia, że podstawą do przedstawienia przez sąd pytania prawnego do Trybunału Konstytucyjnego muszą być uzasadnione wątpliwości sądu,
a nie skarżącego (por. wyrok NSA z dnia 21 grudnia 2004 r., OSK 971/04, dostępny
w internetowej bazie – orzeczenia.nsa.gov.pl).
W niniejszej sprawie, Sąd tego typu wątpliwości nie powziął.
W ocenie Sądu, nie zachodzi także potrzeba wystąpienia z pytaniem prawnym
co do zgodności aktu prawnego w przypadku pozostałych zagadnień przedstawionych w skardze, które w ocenie skarżącego należałoby przedstawić w formie pytań prawnych Trybunałowi Konstytucyjnemu.
Podniesione przez skarżącego kwestie nie mają żadnego wpływu na merytoryczne rozstrzygnięcie prowadzonej przed tutejszym Sądem sprawy i z tego powodu zostały uznane za niezasadne. Możliwość sporządzenia przez zawodowego pełnomocnika opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej nie pozbawia strony skarżącej prawa do skorzystania z trybu odwoławczego. Termin do wniesienia skargi kasacyjnej przez stronę, zgodnie z art. 177 § 4 p.p.s.a., biegnie od dnia doręczenia odpisu opinii, o czym sąd poucza stronę, dokonując doręczenia. Wydana przez ustanowionego pełnomocnika opinia podlega kontroli sądu i w razie stwierdzenia, że nie została sporządzona z zachowaniem zasad należytej staranności, skarżącemu zostaje przyznany inny pełnomocnik. Zważywszy na powyższe regulacje, skarżący nie jest pozbawiony prawa do sądu.
Odnosząc się z kolei do kryterium sprawowania przez sądy administracyjne kontroli działalności organów administracji publicznej, "prawowanie kontroli"" oznacza pewnego rodzaju wtórność działań sądu wobec działań organu administracyjnego. Rola sądu administracyjnego sprowadza się do badania (korygowania) działania lub zaniechania organów administracji publicznej, a nie do zastępowania ich w załatwianiu spraw, w szczególności przez wydawanie końcowego rozstrzygnięcia w sprawie, czy nawet przeprowadzanie za organ analizy stanu prawnego danej sprawy, jeśli nie jest on oczywisty. Z natury rzeczy orzeczenia sądu administracyjnego, w razie uwzględnienia skargi, rozstrzygają o uchyleniu lub stwierdzeniu nieważności zaskarżonego aktu oraz zobowiązują organ administracji do określonego zachowania się w toku dalszego załatwiania sprawy przez organ administracji. Przejęcie przez sąd administracyjny kompetencji organu administracji do końcowego załatwienia sprawy stanowiłoby wykroczenie poza konstytucyjnie określone granice kontroli działalności administracji publicznej jako fundamentalnej zasady funkcjonowania sądów administracyjnych.
Podsumowując, Sąd stwierdził, że zarzuty podniesione w skardze nie zasługują na uwzględnienie. Organy prawidłowo ustaliły zarówno dochód skarżącego, jak i wysokość jego wydatków, opierając się na niespornych danych, wynikających z przedłożonych przez skarżącego dokumentów wraz z wnioskiem o dodatek mieszkaniowy. Ponadto skarżący ma dostęp do ciepłej wody w lokalu, zaś wyliczenia przedstawione przez organy nie budzą wątpliwości, co przesądza o tym, że wysokość przyznanego dodatku mieszkaniowego odpowiada prawu.
Sąd, będąc zobowiązany do skontrolowania zaskarżonej decyzji w pełnym zakresie, wychodząc poza zarzuty skargi (art. 134 p.p.s.a), nie dostrzegł naruszenia przepisów prawa, które skutkować mogłoby uchyleniem zaskarżonego orzeczenia.
Mając powyższe na uwadze, Sąd uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, skargę jako pozbawioną uzasadnionych podstaw oddalił, o czym orzekł na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Zgodnie z art. 258 § 1 i § 2 pkt 8 p.p.s.a. postanowienie o przyznaniu wynagrodzenia pełnomocnikowi skarżącego z urzędu zostało wydane odrębnie przez referendarza sądowego.
Orzeczenie sądu administracyjnego powołane w uzasadnieniu niniejszego wyroku jest dostępne w Internecie na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI