II SA/Sz 1050/19

II SA/Sz 1050/19 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2020-06-10
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2019-11-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Katarzyna Sokołowska /sprawozdawca/
Patrycja Joanna Suwaj
Stefan Kłosowski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
III OSK 3228/21 - Wyrok NSA z 2023-02-28
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono decyzje I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 2096
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Dz.U. 2018 poz 2081
Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko - tekst jedn.
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 145 par. 1 lit. c art. 200, art. 205 par. 2 P.p.s.a.
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2019 poz 1396
Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stefan Kłosowski Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska (spr.) Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj Protokolant starszy sekretarz sądowy Teresa Zauerman po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 10 czerwca 2020 r. sprawy ze skargi B. K. i J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza N. z dnia [...] r. nr [...], II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących B. K. i J. K. solidarnie kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Dnia 27 grudnia 2018 r., M. B., działający w imieniu inwestora Spółki A. w W., złożył wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej operatora [...] - nr projektu [...] - działka nr [..], obręb ewidencyjny B., gmina N.
Decyzją z dnia [...] nr [...], wydaną na podstawie art. 105 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 z późn.zm., dalej: "k.p.a."), Burmistrz N. umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla ww. przedsięwzięcia.
Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ stwierdził, że przedmiotowe przedsięwzięcie polega na budowie stacji bazowej, w skład której wejdą urządzenia zasilające, sterujące i nadawczo-odbiorcze zlokalizowane w szafach aparaturowych posadowionych u podstawy wieży oraz anteny sektorowe i anteny paraboliczne zawieszone w wieży. Równoważna moc promieniowania izotropowo wyznaczona dla pojedynczej anteny wynosi 1000 W ≤ERIP<2000 W. Ponadto w odległości nie większej niż 70 m od środka elektrycznego, w osiach głównych wiązek promieniowania anten, nie występują miejsca dostępne dla ludności.
Burmistrz wyjaśnił, że kwalifikacji instalacji radiokomunikacyjnych, radionawigacyjnych i radiolokacyjnych, z wyłączeniem radiolinii, dokonuje się biorąc pod uwagę poniższe parametry:
- EIRP - równoważna moc promieniowania izotropowo wyznaczona dla pojedynczej anteny,
- położenie miejsc dostępnych dla ludności znajdujących się w określonej odległości od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania danej anteny.
Instalacja, dla której równoważna moc promieniowania izotropowo dla pojedynczej anteny wynosi 1000 W ≤ERIP<2000 W została wymieniona w § 3 ust. 1
pkt 8 lit. d rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U z 2016 r., poz. 71), dalej jako "rozporządzenie". Zdaniem organu, przy takim EIRP, w celu uzyskania kwalifikacji, miejsca dostępne dla ludności powinny znajdować się w odległości nie większej niż 70 m od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania anteny.
Organ wyjaśnił, że w przypadku przedmiotowej inwestycji nie występują w tej odległości miejsca dostępne dla ludności. W tej sytuacji, skoro przedsięwzięcie nie osiąga progów określonych ww. rozporządzeniu, co oznacza, że nie kwalifikuje się do grupy przedsięwzięć wymienionych w § 2 i 3 rozporządzenia, to nie wymaga uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Brak podstawy prawnej do wydania przedmiotowej decyzji, obliguje organ do uznania prowadzonego postępowania za bezprzedmiotowe, a w rezultacie do jego umorzenia.
Nie zgadzając się z decyzją Burmistrza N. B. K. oraz J. K. złożyli od niej odwołanie, w którym zarzucili zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów postępowania:
1) art. 40 § 2 k.p.a., art. 6 k.p.a. poprzez niewłaściwe doręczenie decyzji, wyłącznie skarżącym, a nie ich pełnomocnikowi, mimo prawidłowego ustanowienia pełnomocnika w osobie radcy prawnego i złożenia przez niego uwag pismem z dnia 6 marca 2019 roku,
2) art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego zebrania materiału dowodowego oraz rozpatrzenia całego materiału dowodowego, co doprowadziło do błędnych ustaleń faktycznych i zakwalifikowania przedsięwzięcia w oparciu o rozporządzenie RM z dnia 9 listopada 2010 r., jako przedsięwzięcia niezaliczającego się do przedsięwzięć wyszczególnionych w tym rozporządzeniu,
3) art. 10 § 1 k.p.a. poprzez niedoręczenie skarżącym pisma pełnomocnika inwestora z dnia 26 marca 2016 roku i uniemożliwienie im odniesienie się do stanowiska inwestora.
Ponadto zarzucili naruszenie prawa materialnego:
1) § 3 ust. 1 pkt 8 lit. d rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2019 roku
w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko poprzez uznanie, że inwestycja nie będzie zaliczać się do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko lub mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko,
2) art. 64 ust.1 pkt 4 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji
o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz
o ocenach oddziaływania na środowisko, poprzez niezasięgnięcie opinii organu właściwego do wydania oceny wodnoprawnej.
Dodatkowo odwołujący się wnieśli o dopuszczenie dowodów z decyzji nr [...] ustalającej warunki zabudowy dla działki nr [...] oraz fotografii miejsca, na którym ma być przeprowadzona inwestycja, na okoliczność interesu prawnego skarżących jako właścicieli nieruchomości sąsiedniej, tj. działki nr [...], na którą wedle odwołującego inwestycja będzie oddziaływać. Ponadto zarzucono pominięcie wpływu planowanej inwestycji i jej oddziaływania na działkę odwołujących nr [...], w tym promieniowania anteny sektorowej, które znajduje się dokładnie w linii zabudowy, stanowiącego własność wnioskodawców, domu jednorodzinnego zlokalizowanego na ich działce nr [...].
Decyzją z dnia [...] nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 71 ustawy z dnia 3 października 2008 r.
o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa
w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2018 r. poz. 2081 ze zm.), dalej jako "u.i.o.ś", Samorządowe Kolegium Odwoławcze
w S. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
Kolegium w oparciu o mapy obrazujące zasięg oddziaływania inwestycji oraz opracowanie pn. "Analiza występowania obszaru pól elektromagnetycznych
o poziomach gęstości mocy większych lub równych 0,1 W/m2" ustaliło, że odległość w osi głównej wiązki promieniowania dla każdej z anten wynosi 70 m, przy czym minimalna wysokość do osi głównej wiązki promieniowania nad poziomem terenu przy maksymalnym pochyleniu wiązek antenowych to 45,8 - 47,5 m, przy minimalnym pochyleniu parametr ten wynosi 50,9-52,4 m.
Uwzględniając zatem istotne w sprawie parametry, tj. równoważną moc promieniowania izotropowego dla pojedynczej anteny, jak i położenie miejsc dostępnych dla ludności znajdujących się w określonej odległości od środka elektrycznego w osi głównej wiązki promieniowania danej anteny organ odwoławczy stwierdził, że instalacja stanowiąca przedmiot niniejszego postępowania określona została w § 3 ust. 1 pkt 8 lit. d rozporządzenia, zatem aby zaliczyć przedsięwzięcie do przedsięwzięć mogących potencjalnie negatywnie oddziaływać na środowisko miejsca dostępne dla ludności powinny znajdować się w odległości nie większej niż 70 m od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny. Tymczasem w analizowanej sprawie, okoliczność taka nie zachodzi. Teren znajdujący się w odległości nie większej niż 70 m od środka elektrycznego w osi głównej promieniowania każdej z anten nie jest terenem dostępnym dla ludności, a stanowi grunty rolne (RVI i Ps VI) oraz drogę.
W powołanych okolicznościach projektowana stacja nie będzie w żadnym względzie uciążliwa dla środowiska i nie spełnia żadnego z warunków określonych
w rozporządzeniu, pozwalających na zakwalifikowanie jej do jednego z przedsięwzięć, co do których wydanie decyzji środowiskowej mogłoby być wymagane.
Zdaniem Kolegium w sprawie znajduje zastosowanie art. 105 § 1 k.p.a. albowiem planowane przedsięwzięcie nie wymaga wydania decyzji środowiskowej, zatem postępowanie w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań stało się bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu.
Odnosząc się z kolei do zarzutów odwołania organ wyjaśnił, że załączone do sprawy pełnomocnictwo (bez daty), potwierdzone za zgodność w dniu 25 lutego
2019 roku, nie obejmuje swym zakresem postępowania w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań, dotyczy bowiem wyłącznie postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego. Prawidłowo zatem w toku postępowania organ I instancji doręczał pisma bezpośrednio stronom postępowania, a nie pełnomocnikowi, który załączył do akt nieprawidłowe pełnomocnictwo. Potwierdza ten fakt także pełnomocnictwo załączone do odwołania, które obejmuje postępowanie środowiskowe, a wystawione zostało w dniu 11 maja 2019 roku. Oznacza to, że w dniu 23 kwietnia 2019 r. i w terminie wcześniejszym strony nie miały ustanowionego pełnomocnika. Złożone zatem przez niewłaściwie umocowanego pełnomocnika stanowisko z dnia 6 marca 2019 roku nie zostało przez organ uwzględnione.
Ponadto wobec stwierdzenia bezprzedmiotowości postępowania w sprawie wydania środowiskowych uwarunkowań, organ nie miał obowiązku uzyskania opinii PGW "Wody Polskie", zaś w sytuacji wezwania Wójta przez ten organ współdziałający, nie było uzasadnione składanie dalszych wyjaśnień i uzupełnień. Skoro organ nie wydał w sprawie decyzji ustalającej środowiskowe uwarunkowania, zatem nie było konieczne uzyskanie wymaganych prawem dla tego rodzaju decyzji uzgodnień.
Pismem z dnia 15 października 2019 r. B. K. oraz J. K., reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika, złożyli skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, wnosząc jednocześnie o jej uchylenie oraz uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Skarżący zarzucili zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj.:
a) art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego zebrania oraz rozpatrzenia całego materiału dowodowego przez organ I instancji, co doprowadziło do błędnych ustaleń faktycznych i zakwalifikowania przedsięwzięcia zarówno przez organ I instancji, jak i organ II instancji, w oparciu o rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, jako przedsięwzięcie niezaliczające się do przedsięwzięć wyszczególnionych
w rozporządzeniu, dla których wymagane jest uzyskanie decyzji
o środowiskowych uwarunkowaniach, co doprowadziło do umorzenia postępowania przez organ I instancji na podstawie art. 105 § 1 k.p.a.;
b) art. 40 § 2 k.p.a., art. 6 k.p.a. - poprzez niewłaściwe doręczenie zawiadomienia o zebranych dokumentach i materiałach przed wydaniem decyzji oraz zaskarżonej decyzji organu I instancji wyłącznie skarżącym, tj. niedoręczenie zaskarżonej decyzji organu I instancji pełnomocnikowi skarżących mimo prawidłowego ustanowienia pełnomocnika w osobie radcy prawnego, co jednocześnie stanowi naruszenie zasady praworządności;
c) art. 64 § 2 k.p.a. - poprzez brak wezwania pełnomocnika skarżących do uzupełnienia braków formalnych w sytuacji uznania przez organ I instancji,
iż umocowanie znajdujące się w aktach sprawy nie obejmuje swym zakresem postępowania w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań i uznanie zarówno przez organ I instancji, jak i II instancji, że strony nie miały ustanowionego pełnomocnika do dnia 23 kwietnia 2019 r., tj. do dnia wydania decyzji przez Burmistrza N. w niniejszej sprawie co skutkowało brakiem analizy i pominięciem stanowiska skarżących;
d) art. 9 k.p.a. - poprzez niepoinformowanie przez organ I instancji, co nie zostało zanegowane przez organ II instancji, o uznaniu, iż pełnomocnik skarżących, zdaniem organu, nie został prawidłowo umocowany, co skutkowało nie uznaniem stanowiska skarżących na etapie postępowania przed organem I instancji oraz brakiem odniesienia się do tego stanowiska;
e) art. 10 § 1 k.p.a. - poprzez niedoręczenie skarżącym przez organ I instancji, pisma pełnomocnika inwestora z dnia 26 marca 2019 r. i uniemożliwienie odniesienia się do stanowiska inwestora co stanowiło naruszenie zasady czynnego udziału stron w postępowaniu;
f) art. 107 § 1 pkt 6 kpa oraz art. 107 § 3 k.p.a., które miało wpływ na utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, poprzez nieustosunkowanie się
w uzasadnieniu decyzji organu II instancji - Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S., do zarzutów zawartych w odwołaniu Skarżących, tj.:
- zarzutu naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. - poprzez niedoręczenie Skarżącym pisma pełnomocnika inwestora z dnia 26 marca 2019 r. i uniemożliwienie im odniesienie się do stanowiska inwestora;
g) art. 8 k.p.a. - poprzez informowanie wnioskodawcy Spółki A.
w W. przez organ I instancji o wpływających do akt pismach uczestników postępowania, podczas gdy inni uczestnicy postępowania - skarżący, nie byli informowani o wpływających pismach wnioskodawcy, przez co naruszona została zasada bezstronności i równego traktowania;
h) art. 84 k.p.a. - poprzez niepowołanie przez organ I instancji biegłego specjalisty z zakresu budownictwa telekomunikacyjnego, który zbadałby wiarygodność dokumentów dotyczących projektu budowy stacji bazowej telefonii komórkowej złożonych przez operatora Spółkę A. i prawdziwość podanych w nich parametrów; przez uznanie ww. dokumentów przez organ I instancji za wiarygodne, nie posiadając przy tym wiedzy specjalnej.
Ponadto skarżący zarzucili naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy tj.:
a) § 3 ust. 1 pkt 8 lit. d rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 09 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko poprzez uznanie, iż inwestycja nie będzie zaliczać się do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko lub do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, podczas gdy zebrany materiał dowodowy nie pozwala na takie uznanie;
b) art. 124 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że nieruchomość rolna, dla której wydano warunki zabudowy mieszkaniowej oraz nieruchomość stanowiąca drogę nie jest terenem dostępnym dla ludności.
c) art. 64 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko poprzez brak złożenia wyjaśnień, do których wzywał organ - Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w S., co skutkowało niezasięgnięciem opinii organu właściwego do wydania oceny wodnoprawnej,
o której mowa w przepisach ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne.
d) art. 71 ust. 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji
o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko poprzez uznanie, że planowane przedsięwzięcie nie kwalifikuje się jako mogące znacząco oddziaływać na środowisko lub potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko i w związku
z tym nie wymaga wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o jej oddalenie oraz utrzymało swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W piśmie z dnia 2 czerwca 2020 r., pełnomocnik skarżących, na podstawie art. 106 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wniósł
o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z:
a) płyty CD zawierającej nagranie z nieruchomości skarżących tj. działki [...], położonej w B., gmina N.;
b) fotografii wykonanych na nieruchomości skarżących,
c) wydruku mapy zawierającej lokalizację masztów antenowych operatorów sieci komórkowych.
Zdaniem pełnomocnika przeprowadzenie wskazanego dowodu jest na okoliczność, że:
- zaskarżona decyzja wydana została m.in. z naruszeniem kryteriów wynikających
z art. 63 ust. 1 u.i.o.ś.,
- planowana inwestycja będzie niekorzystnie oddziaływać na nieruchomość skarżących będącej w bezpośrednim sąsiedztwie planowanej inwestycji, jak i na inne miejsca dostępne dla ludności (np. przystanek autobusowy);
- bliskości planowanej inwestycji do innych masztów antenowych o konstrukcji kratowej należących do innych operatorów sieci komórkowych, a zatem powiązań
z innymi przedsięwzięciami, w szczególności kumulowania się oddziaływań przedsięwzięć realizowanych i zrealizowanych, emisji i występowania innych uciążliwości, zagrożenia dla zdrowia ludzi, w tym wynikającego z emisji, usytuowania przedsięwzięcia, z uwzględnieniem możliwego zagrożenia dla środowiska,
w szczególności przy istniejącym i planowanym użytkowaniu terenu.
Na rozprawie, w dniu 10 czerwca 2020 r. sąd, na podstawie art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 – j.t.), dalej jako "p.p.s.a", postanowił przeprowadzić dowód z dokumentów dołączonych do pisma skarżących z dnia 2 czerwca 2020 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:
Skarga okazała się zasadna, jakkolwiek nie wszystkie podniesione w niej argumenty zasługiwały na uwzględnienie. Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji, dokonana według kryterium zgodności z prawem wykazała bowiem, że akt ten narusza prawo w stopniu nakazującym wyeliminowanie go z obrotu prawnego.
Przedmiotem zaskarżenia jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego, którą organ ten utrzymał w mocy decyzję Burmistrza N., umarzającą postępowanie w sprawie ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia polegającego na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej na działce nr [...] w obrębie B., gm. N. Przyczyną umorzenia postępowania wszczętego wnioskiem inwestora było ustalenie, że planowana inwestycja nie należy do przedsięwzięć, o których mowa w art. 1 rozporządzenia, bowiem we wskazanej w § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia odległości nie znajdują się miejsca dostępne dla ludności. W konsekwencji organ I instancji uznał, że w badanej sprawie nie zachodzi konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, a organ odwoławczy pogląd ten podzielił.
Analiza akt postępowania prowadzi jednak do wniosku, że organy obu instancji uchybiły przepisom postępowania i nie przeprowadziły go w sposób wyczerpujący.
W szczególności nie zgromadziły materiału dowodowego, który pozwalałby na dokonanie pełnej oceny wniosku. Ustalenia, które poczynił organ okazały się częściowo wadliwe.
Przed przystąpieniem do merytorycznej oceny stanowiska organu, zawartego
w zaskarżonej decyzji wskazać należy, że – zgodnie z art. 59 ust. 1 u.i.o.ś., przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wymaga realizacja następujących planowanych przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko:
1) planowanego przedsięwzięcia mogącego zawsze znacząco oddziaływać na środowisko;
2) planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, jeżeli obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko został stwierdzony na podstawie art. 63 ust. 1.
Stosownie do art. 63 ust. 1 u.i.o.ś., obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko stwierdza, w drodze postanowienia, organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, uwzględniając łącznie następujące kryteria:
1) rodzaj i charakterystykę przedsięwzięcia, z uwzględnieniem:
a) skali przedsięwzięcia i wielkości zajmowanego terenu oraz ich wzajemnych proporcji, a także istotnych rozwiązań charakteryzujących przedsięwzięcie,
b) powiązań z innymi przedsięwzięciami, w szczególności kumulowania się oddziaływań przedsięwzięć realizowanych i zrealizowanych, dla których została wydana decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach, znajdujących się na terenie, na którym planuje się realizację przedsięwzięcia, oraz w obszarze oddziaływania przedsięwzięcia lub których oddziaływania mieszczą się w obszarze oddziaływania planowanego przedsięwzięcia w zakresie, w jakim ich oddziaływania mogą prowadzić do skumulowania oddziaływań z planowanym przedsięwzięciem,
c) różnorodności biologicznej, wykorzystywania zasobów naturalnych, w tym gleby, wody i powierzchni ziemi,
d) emisji i występowania innych uciążliwości,
e) ocenionego w oparciu o wiedzę naukową ryzyka wystąpienia poważnych awarii lub katastrof naturalnych i budowlanych, przy uwzględnieniu używanych substancji i stosowanych technologii, w tym ryzyka związanego ze zmianą klimatu,
f) przewidywanych ilości i rodzaju wytwarzanych odpadów oraz ich wpływu na środowisko, w przypadkach gdy planuje się ich powstawanie,
g) zagrożenia dla zdrowia ludzi, w tym wynikającego z emisji;
2) usytuowanie przedsięwzięcia, z uwzględnieniem możliwego zagrożenia dla środowiska, w szczególności przy istniejącym i planowanym użytkowaniu terenu, zdolności samooczyszczania się środowiska i odnawiania się zasobów naturalnych, walorów przyrodniczych i krajobrazowych oraz uwarunkowań miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego - uwzględniające:
a) obszary wodno-błotne, inne obszary o płytkim zaleganiu wód podziemnych,
w tym siedliska łęgowe oraz ujścia rzek,
b) obszary wybrzeży i środowisko morskie,
c) obszary górskie lub leśne,
d) obszary objęte ochroną, w tym strefy ochronne ujęć wód i obszary ochronne zbiorników wód śródlądowych,
e) obszary wymagające specjalnej ochrony ze względu na występowanie gatunków roślin, grzybów i zwierząt lub ich siedlisk lub siedlisk przyrodniczych objętych ochroną, w tym obszary Natura 2000, oraz pozostałe formy ochrony przyrody,
f) obszary, na których standardy jakości środowiska zostały przekroczone lub istnieje prawdopodobieństwo ich przekroczenia,
g) obszary o krajobrazie mającym znaczenie historyczne, kulturowe lub archeologiczne,
h) gęstość zaludnienia,
i) obszary przylegające do jezior,
j) uzdrowiska i obszary ochrony uzdrowiskowej,
k) wody i obowiązujące dla nich cele środowiskowe;
3) rodzaj, cechy i skalę możliwego oddziaływania rozważanego w odniesieniu do kryteriów wymienionych w pkt 1 i 2 oraz w art. 62 ust. 1 pkt 1, wynikające z:
a) zasięgu oddziaływania - obszaru geograficznego i liczby ludności, na którą przedsięwzięcie może oddziaływać,
b) transgranicznego charakteru oddziaływania przedsięwzięcia na poszczególne elementy przyrodnicze,
c) charakteru, wielkości, intensywności i złożoności oddziaływania,
z uwzględnieniem obciążenia istniejącej infrastruktury technicznej oraz przewidywanego momentu rozpoczęcia oddziaływania,
d) prawdopodobieństwa oddziaływania,
e) czasu trwania, częstotliwości i odwracalności oddziaływania,
f) powiązań z innymi przedsięwzięciami, w szczególności kumulowania się oddziaływań przedsięwzięć realizowanych i zrealizowanych, dla których została wydana decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach, znajdujących się na terenie, na którym planuje się realizację przedsięwzięcia, oraz w obszarze oddziaływania przedsięwzięcia lub których oddziaływania mieszczą się w obszarze oddziaływania planowanego przedsięwzięcia - w zakresie, w jakim ich oddziaływania mogą prowadzić do skumulowania oddziaływań z planowanym przedsięwzięciem,
g) możliwości ograniczenia oddziaływania.
W badanej sprawie, z uwagi na specyfikę planowanej inwestycji,
w zainteresowaniu organu przy kwalifikacji przedsięwzięcia powinny się znaleźć parametry, o których mowa w § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia, który stanowi, że do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się instalacje radiokomunikacyjne, radionawigacyjne i radiolokacyjne, inne niż wymienione w § 2 ust. 1 pkt 7, z wyłączeniem radiolinii, emitujące pola elektromagnetyczne o częstotliwościach od 0,03 MHz do 300 000 MHz, w których równoważna moc promieniowana izotropowo wyznaczona dla pojedynczej anteny wynosi nie mniej niż:
a) 15 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż
5 m od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny,
b) 100 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 20 m od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny,
c) 500 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 40 m od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny,
d) 1000 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 70 m od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny,
e) 2000 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 150 m i nie mniejszej niż 100 m od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny,
f) 5000 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 200 m i nie mniejszej niż 150 m od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny,
g) 10 000 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 300 m i nie mniejszej niż 200 m od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny
- przy czym równoważną moc promieniowaną izotropowo wyznacza się dla pojedynczej anteny także w przypadku, gdy na terenie tego samego zakładu lub obiektu znajduje się realizowana lub zrealizowana inna instalacja radiokomunikacyjna, radionawigacyjna lub radiolokacyjna.
Rzeczą organu było zatem ustalenie mocy poszczególnych anten, a następnie rozważenie czy wystąpi zjawisko kumulacji, o którym mowa w art. 63 ust. 1 pkt 2 lit. f) u.i.o.ś., a także określenie, czy w zasięgu ich oddziaływania znajdują się miejsca dostępne dla ludności. W tym celu organ winien poczynić ustalenia w zakresie tego, czy w najbliższym sąsiedztwie znajdują się już zrealizowane inwestycje o podobnym charakterze, a jeżeli tak, to czy istnieje prawdopodobieństwo takiego wzajemnego oddziaływania istniejących stacji bazowych telefonii komórkowej i planowanej stacji, które doprowadzi do przekroczenia dopuszczalnej mocy promieniowania.
Takich ustaleń w sprawie nie poczyniono, brak jest bowiem jakichkolwiek informacji na ten temat. Nie zawiera ich również przedłożona przez inwestora karta informacyjna przedsięwzięcia, w której dla oceny oddziaływania inwestycji na środowisko skoncentrowano się jedynie na istnieniu w odległości do 70 m od stacji miejsc dostępnych dla ludności. W świetle wywodów skarżących, popartych załączonym do akt sądowych wydrukiem mapy zawierającej lokalizację masztów antenowych, poczynienie tego rodzaju ustaleń wydaje się być niezbędne dla prawidłowej oceny oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia.
Analiza akt postępowania prowadzi do wniosku, że również w zakresie ustalenia, czy w zasięgu oddziaływania anten znajdują się miejsca dostępne dla ludności organ nie sprostał obowiązkowi zgromadzenia wyczerpującego materiału dowodowego i jego oceny. W tym miejscu wyjaśnić należy, że w orzecznictwie sądów administracyjnych ukształtował się pogląd, który sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela, iż przez oddziaływanie pól elektromagnetycznych na środowisko należy rozumieć oddziaływanie takich pól zarówno na tereny, na których istnieje legalnie wzniesiona zabudowa z przeznaczeniem na pobyt ludzi, jak i na tereny, na których taka zabudowa może być wznoszona zgodnie z obowiązującym porządkiem prawnym. Negatywne oddziaływanie pola elektromagnetycznego występującego w przestrzeni nad gruntem, nie może naruszać granic cudzej nieruchomości. Pionowy zasięg własności gruntowej może ograniczać jedynie porządek prawny, w tym przepisy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i dotyczące ochrony środowiska (wyrok WSA w Gliwicach z dnia 20 kwietnia 2012 r., II SA/Gl 672/11, LEX nr 1420400).
Definicję pojęcia miejsca dostępne dla ludności zawiera art. 124 ust. 2 ustawy
z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2019 r. poz. 1396 – j.t.), który stanowi, że przez miejsca dostępne dla ludności rozumie się wszelkie miejsca, z wyjątkiem miejsc, do których dostęp ludności jest zabroniony lub niemożliwy bez użycia sprzętu technicznego. Oznacza to zdaniem sądu, że prawidłowe ustalenia w powyższym zakresie winny obejmować również stwierdzenie, czy na terenie, na który będzie oddziaływać planowane zamierzenie znajduje się zabudowa, jeżeli tak to jaka, a także, czy dla działek znajdujących się w tym obszarze wydano decyzje o warunkach zabudowy. Dopiero bowiem odniesienie prawidłowo określonego zasięgu oddziaływania inwestycji do znajdującej się w nim zabudowy (zarówno istniejącej, jak i tej, która w oparciu o wydane decyzje o warunkach zabudowy może powstać) pozwoli na wiarygodne określenie, czy przed wydaniem decyzji lokalizacyjnej niezbędne będzie przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko.
Brak jest takich ustaleń w niniejszej sprawie. Organy obu instancji ograniczyły się do lakonicznego stwierdzenia, że w osiach głównych wiązek promieniowania takie miejsca nie występują. Kolegium wskazało, że znajdujący się w osiach promieniowania poszczególnych anten teren stanowi użytki rolne i drogę, co przesądza o tym, iż jest to teren niedostępny dla ludności. Stanowisko to, w świetle przedstawionych wyżej wywodów należy uznać za wadliwe, chociażby z tego względu, że dla działki skarżących została wydana decyzja o warunkach zabudowy, czego organ nie wziął w swoich rozważaniach pod uwagę. Podobnie organ nie dostrzegł, że w granicach 70 m, wyznaczonych od środka elektrycznego w osi głównej wiązki promieniowania anteny C1 znalazła się działka nr [...] oznaczona symbolem [...], co oznacza konieczność ustalenia, czy dla tej działki zostały wydane warunki zabudowy, a jeżeli nie, to zabudowa o jakich parametrach może na tej działce powstać.
Jak wynika z wywodów skargi oraz załączonych przez pełnomocnika skarżących dokumentów, w strefie oddziaływania planowanej inwestycji mogą znajdować się inne miejsca dostępne dla ludności, co również powinno się stać przedmiotem ustaleń organu. Wydana w sprawie decyzja powinna zawierać szczegółowe dane dotyczące miejsc dostępnych dla ludności ustalonych w sposób wyżej opisany, a także własną ocenę tego, w jaki sposób ustalenia te przekładają się na konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, bądź brak podstaw do jej przeprowadzenia w niniejszej sprawie.
Zasadne zatem okazały się te zarzuty skargi, które kwestionowały prawidłowość ustalenia stanu faktycznego przez organy obu instancji. Sąd podzielił również argumentację skarżących w zakresie niewłaściwego doręczania pism procesowych w toku postępowania. Jakkolwiek rację ma Kolegium, iż złożone w toku postępowania przed organem I instancji, wraz ze stanowiskiem skarżących pełnomocnictwo zostało udzielone do innego postępowania administracyjnego, to wadliwie organ ten przyjął, iż w takim razie doręczenie decyzji bezpośrednio stronom, z pominięciem pełnomocnika było prawidłowe. Jak trafnie podniesiono w skardze, w takiej sytuacji organ winien był wezwać pełnomocnika do przedłożenia właściwego pełnomocnictwa. Uchybienie to nie miało jednak wpływu na przebieg postępowania, skoro pełnomocnik we właściwym terminie wniósł odwołanie od decyzji organu I instancji, a jego zarzuty zostały poddane analizie organu odwoławczego.
Sąd za zasadny uznał również zarzut naruszenia art. 64 ust. 1 pkt 4 u.i.o.ś., bowiem organ I instancji zwrócił się co prawda do PGW Wody Polskie o opinię, jednak ostatecznie zrezygnował z jej uzyskania, nie odpowiadając na wezwanie do uzupełnienia wniosku. Z kolei organ odwoławczy uznał, że zaniechanie uzyskania opinii PGW Wody Polskie było bez znaczenia, skoro organ I instancji uznał postępowanie za bezprzedmiotowe.
Należy zwrócić uwagę na to, że art. 64 ust. 1 pkt 4 u.i.o.ś., nakłada na organ prowadzący postępowanie administracyjne obowiązek zasięgnięcia opinii organu właściwego do wydania oceny wodnoprawnej, nie uzależniając tego obowiązku od istnienia przesłanek do przeprowadzenia oceny wodnoprawnej. Stosownie do art. 64 ust. 1c u.i.o.ś., w przypadku gdy dla planowanego przedsięwzięcia organ właściwy do wydania oceny wodnoprawnej stwierdzi konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko ze względu na możliwy negatywny wpływ tego przedsięwzięcia na możliwość osiągnięcia celów środowiskowych, o których mowa w art. 56, art. 57, art. 59 i art. 61 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne, zamiast opinii, o której mowa w ust. 1 pkt 4, dokonuje on uzgodnienia w drodze postanowienia. Postanowienie to można zaskarżyć w zażaleniu, o którym mowa w art. 65 ust. 2. Zatem w każdym przypadku wyrażenie stanowiska przez organ właściwy do wydania oceny wodnoprawnej, czy to w formie opinii, czy to w formie postanowienia jest konieczne, czego nie dostrzegły organy obu instancji.
W badanej sprawie organ odstąpił od uzyskania opinii uznając, że skoro zachodzi bezprzedmiotowość postępowania, to nie jest ona niezbędna, tymczasem opinia ta stanowi ten element materiału dowodowego, który ma wpływ na ocenę zasadności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Jakkolwiek, biorąc pod uwagę charakter inwestycji, zachodzi niewielkie prawdopodobieństwo, iż konieczne będzie uzyskanie oceny wodnoprawnej, jednak organ winien dążyć do uzyskania stanowiska organu właściwego w tym zakresie.
Z powyższych względów, uznając że zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania, sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 20 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 – j.t.), orzekł o ich uchyleniu. O kosztach postępowania sąd orzekł na podstawie art. 200
w związku z art. 205 § 2 przywołanej ustawy.