II SA/Sz 1048/23

II SA/Sz 1048/23 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2024-03-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-12-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Joanna Świerzko-Bukowska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6141 Państwowe szkoły wyższe
Hasła tematyczne
Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ
Minister Edukacji Narodowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 151, art. 200, art. 201, art. 134 par. 1, art. 153,
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 107 par. 1 i par. 3, art. 27 par. 1, art. 24 par. 1 i par. 3, art. 15, art. 139
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Wojciechowska Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, Asesor WSA Joanna Świerzko-Bukowska (spr.) Protokolant starszy inspektor sądowy Aneta Ciesielska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 7 marca 2024 r. sprawy ze skargi G. W. na decyzję Komisji Konkursowej - Zespołu konkursowego- Szkoły Doktorskiej Uniwersytetu Szczecińskiego z dnia 22 sierpnia 2023 r. nr N-SD.5130.61.2023 w przedmiocie odmowy przyjęcia do Szkoły Doktorskiej oddala skargę.
Uzasadnienie
W dniu 16 sierpnia 2019 r. do Szkoły Doktorskiej Uniwersytetu S. (dalej "Szkoła Doktorska US") wpłynęło podanie z dnia 12 sierpnia 2019 r. G. W. (dalej "skarżący") o przyjęcie go do Szkoły Doktorskiej U. w zakresie dziedzina nauk społecznych, dyscyplina nauki prawne, rozpoczynającej się w roku akademickim 2019/2020.
Komisja Konkursowa w dniu 1 października 2019 r. wydała decyzję nr 24/R-SD/19 na podstawie art. 200 ust. 5 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2018 r. poz. 1668 ze zm.), art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm.; dalej "K.p.a"), § 9 ust. 1 Zasad rekrutacji do Szkoły Doktorskiej Uniwersytetu S. w roku akademickim 2019/2020, stanowiących załącznik nr 1 do uchwały nr 82/2019 Senatu Uniwersytetu S. z dnia 30 maja 2019 r. w sprawie określenia zasad rekrutacji oraz kryteriów kwalifikacji oraz określenia limitów przyjęć do Szkoły Doktorskiej Uniwersytetu S. w roku akademickim 2019/2020 oraz Kryteriów kwalifikacji obowiązujących kandydatów do Szkoły Doktorskiej Uniwersytetu S. w roku akademickim 2019/2020 stanowiących załącznik nr 2 do ww. uchwały nr 82/2019, w której odmówiła przyjęcia skarżącego na pierwszy rok kształcenia w Szkole Doktorskiej Uniwersytetu S. – dziedzina: nauk społecznych, dyscyplina: nauki prawne w roku akademickim 2019/2020.
W uzasadnieniu decyzji Komisja Konkursowa przedstawiła zasady i kryteria przyjęcia kandydata do Szkoły Doktorskiej US i podała, że skarżący uzyskał 69 punktów na 100 punktów możliwych, co było niewystarczające do przyjęcia go na pierwszy rok nauki w Szkole. Minimalna ilość punktów, które kandydat musi uzyskać, żeby zostać przyjętym do Szkoły, wynosiła 76.
Skarżący złożył wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy.
Komisja Konkursowa wydała w dniu 22 listopada 2019 r. decyzję nr 51/R-SD/19, w której utrzymała w mocy decyzję z dnia 1 października 2019 r. nr 24/R-SD/19.
Skarżący złożył skargę na ww. decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wydał w dniu 7 października 2020 r. wyrok o sygn. akt II SA/Sz 112/20, w którym uchylił decyzję Komisji Konkursowej z dnia 22 listopada 2019 r. decyzję nr 51/R-SD/19.
W uzasadnieniu wyroku WSA wskazał, że Komisja Konkursowa naruszyła przepisy postępowania, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, m.in. art. 107 § 3 K.p.a., gdyż uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie zawierało wyjaśnienia motywów podjęcia przez organ przedmiotowego rozstrzygnięcia.
Komisja Konkursowa wydała w dniu 21 grudnia 2020 r. decyzję nr 104/R-SD/20, w której utrzymała w mocy decyzję z dnia 1 października 2019 r. nr 24/R-SD/19. Komisja Konkursowa przedstawiła uzasadnienie faktyczne i prawne podjętej decyzji.
Skarżący złożył skargę na ww. decyzję do WSA w Szczecinie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wydał w dniu 22 lipca 2021 r. wyrok o sygn. akt II SA/Sz 304/21, w którym oddalił skargę skarżącego.
Skarżący złożył skargę kasacyjną na ww. wyrok do Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny wydał w dniu 18 maja 2023 r. wyrok o sygn. akt III OSK 7694/21, w którym uchylił ww. wyrok WSA w Szczecinie oraz decyzję Komisji Konkursowej z dnia 21 grudnia 2020 r. nr 104/R-SD/20.
Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że WSA w Szczecinie nie dostrzegł, że w składzie Komisji Konkursowej odwoławczej znajdowały się trzy osoby, które wydały decyzję z dnia 1 października 2019 r., a które powinny zostać wyłączone od rozpoznania sprawy na podstawie art. 27 § 1 w zw. z art. 24 § 1 pkt 5 K.p.a. Odnośnie pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej, NSA uznał, że odniesienie się do nich obecnie jest przedwczesne.
Zespół Konkursowy wydał w dniu 22 sierpnia 2023 r. decyzję nr N-SD.5130.61.2023 na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., art. 200 ust. 5 zd. Drugie ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2023 r. poz. 742 ze zm.), § 11 ust. 2 pkt 1, § 12 ust.1, ust. 7 i ust. 11 pkt 5 uchwały nr 15/2023 Senatu Uniwersytetu S. z dnia 26 stycznia 2023 r. w sprawie określenia zasad rekrutacji, kryteriów kwalifikacji, limitów przyjęć oraz terminarza rekrutacji do Szkoły Doktorskiej Uniwersytetu S. w roku akademickim 2023/2024 oraz Kryteriów kwalifikacji obowiązujących kandydatów do Szkoły Doktorskiej Uniwersytetu S. w roku akademickim 2019/2020, stanowiących załącznik nr 2 do uchwały nr 82/2019 Senatu Uniwersytetu S. z dnia 30 maja 2019 r. w sprawie określenia zasad rekrutacji oraz kryteriów kwalifikacji oraz określenia limitów przyjęć do Szkoły Doktorskiej Uniwersytetu S. w roku akademickim 2019/2020, w której utrzymał w mocy decyzję z dnia 1 października 2019 r. nr 24/R-SD/19.
W uzasadnieniu decyzji Zespół Konkursowy przedstawił stan faktyczny sprawy i wskazał, że obowiązujące Kryteria kwalifikacji kandydatów do Szkoły Doktorskiej Uniwersytetu S. w roku akademickim 2023/2024 stanowiące załącznik nr 1 do uchwały nr 15/2023 Senatu Uniwersytetu S. z dnia 26 stycznia 2023 r. w sprawie określania zasad rekrutacji, kryteriów kwalifikacji, limitów przyjęć oraz terminarza rekrutacji do Szkoły Doktorskiej Uniwersytetu S. w roku akademickim 2023/2024, działałyby na niekorzyść przy ocenie dorobku skarżącego (tj. brak zaświadczenia o znajomości języka angielskiego uniemożliwiałby dopuszczenie go do rozmowy, zaś ściśle określone kategorie przyznawania dodatkowych punktów uniemożliwiłyby przyznanie punktów za udział w szkoleniach). W związku z tym Zespół Konkursowy postanowił zastosować przy ponownym rozpatrzeniu wniosku Kryteria kwalifikacji obowiązujące kandydatów do Szkoły Doktorskiej Uniwersytetu S. w roku akademickim 2019/2020, stanowiące załącznik nr 2 do uchwały nr 82/2019 Senatu Uniwersytetu S. z dnia 30 maja 2019 r. w sprawie określenia zasad rekrutacji, kryteriów kwalifikacji oraz określania limitów przyjęć do Szkoły Doktorskiej Uniwersytetu S. w roku akademickim 2019/2020.
Zespół Konkursowy wyjaśnił, że podstawą kwalifikacji jest liczba punktów uzyskanych za: ocenę na dyplomie ukończenia jednolitych studiów magisterskich albo studiów drugiego stopnia, średnią ocen z przebiegu studiów (jednolitych magisterskich albo pierwszego i drugiego stopnia), przedstawiony projekt badawczy dotyczący planowanej pracy doktorskiej, rozmowę kwalifikacyjną dotyczącą planowanej pracy doktorskiej oraz inne osiągnięcia. Łącznie w postępowaniu rekrutacyjnym kandydat mógł uzyskać maksymalnie 100 punktów.
Zespół konkursowy, rozpoznając sprawę ponownie przyznał skarżącemu punkty w następujący sposób:
1. Ocena na dyplomie przyznano 15 pkt (maksymalna liczba punktów 15 za ocenę bardzo dobrą),
2. Projekt badawczy - cel naukowy - 3 pkt, znaczenie badań - 3 pkt, plan badań - 7 pkt, metodyka badań - 2 pkt, literatura - 2 pkt; łącznie przyznano 17 pkt,
- cel naukowy - 0-5 pkt - Zespół Konkursowy przyznał 3 pkt, gdyż projekt dotyczy interesującego zagadnienia o znaczeniu praktycznym, cel naukowy uzasadniony jednak stosunkowo mało przekonująco, choć ma potencjał; niejasno przypisany do gałęzi prawa (teoria prawa/postępowanie cywilne), problem badawczy jest tym samym niespójny, dominuje w celach element teoretyczny, a rzeczywisty cel jednak dotyczy badania kwestii praktycznych (ukształtowanie poprawnej sądowej praktyki wykładniczej z użyciem wykładni derywacyjnej),
Punktację obniżono w stosunku do punktów przyznanych decyzją organu pierwszej instancji z uwagi na to, że (1) tytuł projektu (planowanej rozprawy doktorskiej) nie odzwierciedla wskazanych celów badań wskazanych w opisie; w rzeczywistości projekt koncentruje się wokół wykładni przepisów stosowanej przez SN; (2) w rzeczywistości mamy także do czynienia z pozornym problemem badawczym - wzorzec normatywny konstruowany jest w oparciu o przepisy i orzecznictwo, na tej podstawie formułowane są uwagi de lege ferenda.
- znaczenie badań - 0-5 pkt - Zespół Konkursowy przyznał 3 pkt, gdyż zdaniem Zespołu problemem jest przede wszystkim brak propozycji modelowego rozwiązania co w konsekwencji powoduje, że wyniki badań będą średnio istotne dla teorii i praktyki, a także, społecznie mało przydatne. Punktację obniżono z uwagi na to, że (1) opis jest zbyt ogólnikowy i nie wskazuje na rzeczywiste i konkretne znaczenie ustaleń poczynionych w projekcie; (2) sposób opisu wskazuje na brak przeprowadzenia badań wstępnych.
- plan badań - 0-10 pkt - Zespół konkursowy przyznał 7 pkt, bowiem wysoka ocena podyktowana jest tym, że plan badań przedstawiony szczegółowo i nakierowany na ustalenia natury dogmatycznej i teoretycznej; niestety jednak nie zawiera hipotez badawczych (1). Część dotycząca orzecznictwa SN nie została szczegółowo zaprezentowana, za co obniżono punktację (2). Wnioskodawca nie wskazał także jak zostanie zebrany materiał badawczy (orzeczenia sądowe) (3).
- metodyka badań - 0-5 pkt - Zespół Konkursowy przyznał 2 pkt, gdyż zdaniem Zespołu opisana metodyka jest mało adekwatna do założeń badawczych; informacja o planowaniu wykorzystania wielu metod z tym, że metoda empiryczna polegać ma tylko na badaniu orzecznictwa, a nie na samodzielnej analizie akt postępowań sądowych; nie wiadomo w jakim zakresie mają być prowadzone badania i jakie kryteria doboru judykatów, brak pogłębionych badań komparatystycznych prowadzących do oceny modelu i potrzeb jego modyfikacji albo propozycji zupełnie nowego, brak możliwości i brak wskazań jak badać obcą praktykę wykładniczą. Punktację obniżono zwłaszcza z uwagi na to, że wnioskodawca wskazał jedynie metody badawcze i je opisał (1); brak jest natomiast odniesienia metod do konkretnych działań podejmowanych w projekcie (2); brak wskazania kryteriów doboru orzecznictwa SN (3).
- literatura - 0-5 pkt - Zespół Konkursowy przyznał 2 pkt, gdyż punktację obniżono z uwagi na brak wskazania literatury dotyczącej problematyki ujętej we wnioski w zakresie (1) konstytucyjnego prawa do sądu oraz (2) ekonomicznej analizy prawa, a także (3) źródeł obcojęzycznych powiązanych z zakresem badań komparatystycznych.
3. Ocena rozmowy kwalifikacyjnej dotyczącej planowanej pracy doktorskiej - Zespół Konkursowy przyznał 18 pkt, gdyż ekspertki podczas rozmowy kwalifikacyjnej pytały Kandydata, by przybliżył co dokładnie na zamiar badać i jakimi metodami, czy będzie to praca oparta na empirii, czy jedynie na analizie dostępnych już aktów prawnych. W rozmowie zdiagnozowano, że problem badawczy nie jest do końca zdefiniowany - Kandydat nie do końca zdaje się mieć pomysł na tę pracę, w obecnie nakreślonym wymiarze wydaje się ona być nie tyle trudna do realizacji, a niewnosząca novum w nauce. Zastrzeżenia budził także w trakcie rozmowy dobór metodyczny - jakie akty prawne oraz orzeczenia SN i dlaczego akurat takie będą wybrane do analizy. Zadano także pytanie o osadzenie pracy badawczej Kandydata w konkretnej gałęzi prawa, wnioskując po odpowiedzi Kandydata uznano, że mimo poprawnej klasyfikacji tej pracy w zakresie teorii prawa, Kandydat zdawał się dopiero podczas rozmowy rekrutacyjnej przyznać, że taka kwalifikacja będzie najlepsza. Świadczy to o tym, że projekt nie jest dostatecznie przemyślany i dopracowany merytorycznie w stopniu pozwalającym na prowadzenia badań w Szkole Doktorskiej, Zauważono błędy merytoryczne w wypowiedzi (pomyłka w zakresie nazwiska autora).
4. Za inne kryteria kwalifikacji Zespół Konkursowy przyznał 2 pkt, gdyż w zakresie:
- udokumentowane publikacje naukowe i cytowania - Kandydat przedstawił jedną publikację pt. "W. ([...] r.), za którą Zespół Konkursowy przyznał 1 pkt; Zespół Konkursowy nie znalazł przesłanek merytorycznych do podwyższenia punktacji za jedną publikację, zdaniem Zespołu Konkursowego za jedną publikację możliwe byłoby przyznanie maksymalnej liczby punktów w liczbie 3 tylko w przypadku, gdyby publikacja ta posiadała nadzwyczajne walory naukowe publikacji lub gdyby została opublikowana w prestiżowym czasopiśmie o wysokiej liczbie punktów wg klasyfikacji MNiSW, czy też zostałaby opublikowana w języku obcym. Zdaniem Zespołu Konkursowego żadne z tych okoliczności nie zachodzą;
- udokumentowany udział w projektach naukowo-badawczych lub uzyskanie projektu badawczego - Kandydat nie przedstawił żadnego dokumentu potwierdzającego udział w projektach naukowo - badawczych lub uzyskania projektu badawczego - 0 pkt;
- udokumentowany udział w konferencjach naukowych, seminariach i warsztatach - Kandydat nie przedstawił żadnych dokumentów potwierdzających udział w konferencjach naukowych, seminariach i warsztatach - 0 pkt;
- ponadprogramowe udokumentowane, co najmniej jednomiesięczne praktyki – staże w jednostkach odpowiadających programowi ukończonych studiów magisterskich - Kandydat przedstawił jedną udokumentowaną praktykę tj. aplikację radcowską, co stanowiło podstawę do przyznania 1 pkt;
- ukończenie studiów podyplomowych - Kandydat nie przedstawił żadnego dokumentu potwierdzającego udokumentowane ukończenie studiów podyplomowych - 0 pkt.
Zespół Konkursowy podał, że przyjęcia kandydatów do Szkoły Doktorskiej US odbywają się w drodze konkursu, zarówno według reguł obowiązujących w roku akademickim 2023/204, jak i w roku akademickim 2019/2020. Wskazał, że łącznie w postępowaniu rekrutacyjnym kandydat mógł uzyskać maksymalnie 100 punktów, przyjęcie do Szkoły Doktorskiej US może nastąpić jeżeli kandydat uzyska minimalną liczbę punktów 76, natomiast skarżący uzyskał 52 punkty. Biorąc pod uwagę postanowienia Kryteriów kwalifikacji obowiązujące kandydatów do Szkoły Doktorskiej US w roku akademickim 2019/2020 oraz w roku akademickim 2023/2024 Zespół Konkursowy stwierdził, że uzyskana przez skarżącego liczba punktów jest niewystarczająca do przyjęcia na pierwszy rok kształcenia w Szkole Doktorskiej US, gdyż nie przekracza wymaganych minimalnych 76 punktów.
Skarżący złożył skargę na ww. decyzję i wniósł o jej uchylenie oraz zasądzenie od organu poniesionych kosztów postępowania. Zarzucił organowi naruszenie:
1. art. 7 i art. 8 K.p.a., poprzez zaniechanie przez organ dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz załatwienia jej w sposób uwzględniający interes społeczny i słuszny interes obywateli, w tym interes skarżącego, a w szczególności poprzez prowadzenie postępowania w sposób uchybiający zaufaniu obywateli, w tym zaufaniu skarżącego, do organów Państwa w wyniku nie przyznania skarżącemu przez wydający zaskarżoną decyzję organ maksymalnej liczby punktów z tytułu: literatury zawartej w projekcie badawczym skarżącego (tj. przyznanie skarżącemu z tego tytułu wyłącznie 2 punktów wobec 2 przyznanych w pierwotnej decyzji), choć w uchylonej przez WSA decyzji Komisji Konkursowej Uniwersytetu S. nr 104/R-SD/20 z dnia 21 grudnia 2020 r., organ ów uznał za zasadne podwyższenie do 5 ilości przyznanych skarżącemu z tego tytułu punktów, co wskazuje na całkowitą dowolność wspomnianego wyżej organu decyzji w podejmowaniu zaskarżonej decyzji,
2. art. 7 K.p.a. w zw. z art. 77 § 1 K.p.a. w zw. z art. 78 § 1 K.p.a. i art. 80 K.p.a,. poprzez nieuwzględnienie wniosków dowodowych skarżącego zawartych w jego wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, przez co nie zebrano w sposób wyczerpujący materiału dowodowego i nie ustalono wszystkich okoliczności faktycznych, na których powinno być oparte rozstrzygnięcie i w konsekwencji poprzez zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz zgromadzenia i prawidłowej oceny niezbędnych do wydania decyzji dowodów,
3. art. 27 § 1 K.p.a. w zw. z art. 24 § 3 K.p.a, w zw. z art. 127 § 3 K.p.a., poprzez brak wyłączenia się z urzędu od udziału w rozpoznawaniu złożonego przez skarżącego wniosku przez Przewodniczącą Zespołu Konkursowego dr hab. P. N. jako osobę która brała udział w wydaniu uchylonej przez WSA decyzji Komisji Konkursowej Uniwersytetu S. nr 104/R-SD/20 z dnia 21 grudnia 2020 r., utrzymującej w mocy decyzję Komisji Konkursowej Uniwersytetu S. nr 24/R-SD/19 z dnia 1 października 2019 r., w przedmiocie odmowy przyjęcia skarżącego na pierwszy rok kształcenia w Szkole Doktorskiej Uniwersytetu S. , dziedzina nauk społecznych, dyscyplina nauki prawne, w roku akademickim 2019/2020, a zatem osoby co do której niewątpliwie istniała w niniejszej sprawie uzasadniona wątpliwość co do jej bezstronności w tej sprawie, albowiem wcześniej wyraziła już ona negatywną ocenę przyjęcia skarżącego na pierwszy rok kształcenia w Szkole Doktorskiej Uniwersytetu S., potwierdzając tą ocenę również w zaskarżonej decyzji,
4. art. 136 § 1 K.p.a. w zw. z art. 127 § 3 K.p.a., poprzez bezpodstawne przeprowadzenie przez organ ze skarżącym ponownej (nowej) rozmowy kwalifikacyjnej, pomimo tego, że przeprowadzona ze skarżącym ponowna rozmowa kwalifikacyjna, nie miała charakteru dodatkowego, ani też uzupełniającego, wobec rozmowy kwalifikacyjnej pierwotnie przeprowadzonej ze skarżącym, tj. nie miała charakteru dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie, o którym mowa jest w przepisie art. 136 § 1 K.p.a., lecz stanowiła faktycznie przeprowadzenie ze skarżącym całkowicie nowej rozmowy kwalifikacyjnej, odrębnej w swej treści i przedmiocie od poprzedniej rozmowy kwalifikacyjnej,
5. art. 139 K.p.a., poprzez wydanie zaskarżonej decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, tj. bezpodstawne obniżenie w zaskarżonej decyzji ilości punktów przyznanych skarżącemu w postępowaniu konkursowym na mocy decyzji Komisji Konkursowej Uniwersytetu S. nr 24/R-SD/19 z dnia 1 października 2019 r., w przedmiocie odmowy przyjęcia skarżącego na pierwszy rok kształcenia w Szkole Doktorskiej US, dziedzina nauk społecznych, dyscyplina nauki prawne, w roku akademickim 2019/2020 (z 69 punktów do 52 punktów), w ramach oceny złożonego przez skarżącego projektu badawczego (o 11 punktów) oraz pierwotnie przeprowadzonej ze skarżącym rozmowy kwalifikacyjnej (o 7 punktów), mimo że wspominana wyżej decyzja nr 24/R-SD/19 z dnia 1 października 2019 r., nie naruszała rażąco prawa, ani też rażąco nie naruszała interesu społecznego,
6. art. 107 § 1 pkt 8 K.p.a., poprzez podpisanie zaskarżonej decyzji wyłącznie przez Przewodniczącego Komisji Rekrutacyjnej, podczas gdy w przypadku organu kolegialnego pod decyzją powinni złożyć swoje podpisy wszyscy członkowie organu rozpoznającego wniosek skarżącego o ponowne rozpoznanie sprawy, którzy uczestniczyli w wydawaniu zaskarżonej decyzji,
7. art. 107 § 1 pkt 6 oraz § 3 K.p.a., poprzez brak wskazania w zaskarżonej decyzji faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej w zakresie oceny spełnienia przez Skarżącego tzw. kryteriów kwalifikacji oraz liczby przyznanych mu przez organ z tego tytułu punktów, w tym w szczególności poprzez brak wyjaśnienia w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji:
- "jakie dokumenty i okoliczności zostały przez Komisję Konkursową w ogóle rozpatrzone",
- "co stanowiło materiał dowodowy przyjęty za podstawę ustaleń faktycznych organu oceniającego" wniosek skarżącego,
- "dlaczego wielu przedłożonym przez skarżącego dokumentom odmówiono przyznania wartości wpływającej na dokonanie oceny jego wniosku",
- "dlaczego postanowiono nie przyznać żadnego punktu za udział w konferencjach naukowych, seminariach i warsztatach w kontekście przedłożenia przez skarżącego szeregu dokumentów potwierdzających udział w licznych szkoleniach",
- "odmowy przyznania punktów za praktykę lub staż pomimo wykonywania przez skarżącego zawodu radcy prawnego",
na co zwrócił uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w uzasadnieniu wyroku z dnia 7 października 2020 r., w sprawie o sygn. akt: II SA/Sz 112/20 i co się z tym wiąże,
8. art. 153 p.p.s.a., poprzez zaniechanie przez organ wydający zaskarżoną decyzję zastosowania (związania) oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w uzasadnieniu wyroku (str. 12 oraz str. 13) Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 7 października 2020 r., wydanego w sprawie o sygn. akt II SA/Sz 112/20, która to ocena oraz wskazania dotyczą wymogów stawianych przez ustawodawcę w przepisie art. 107 § 3 K.p.a., prawidłowemu uzasadnieniu decyzji administracyjnej,
9. § 9 ust. 1-4 oraz ust. 6 Załącznika nr 1 do Uchwały nr 82/2019 Senatu Uniwersytetu S. z dnia 30 maja 2019 r. w sprawie "Zasad rekrutacji do Szkoły Doktorskiej Uniwersytetu S. w roku akademickim 2019/2020", poprzez rozpoznanie złożonego przez skarżącego wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy oraz wydanie i podpisanie zaskarżonej decyzji przez osoby do tego nieuprawnione (niepowołane), tj.:
- przez członków Komisji Konkursowej (Zespołu Konkursowego) prawdopodobnie powołanych na mocy Zarządzenia Rektora Uniwersytetu S. z dnia 14 marca 2023 r. - "w sprawie powołania Komisji Konkursowej oraz sekretarzy do przeprowadzenia postępowania konkursowego do Szkoły Doktorskiej Uniwersytetu S. na rok akademicki 2023/2024" na podstawie upoważnienia zawartego w § 12 ust. 1 Uchwały nr 15/2023 Senatu Uniwersytetu S. z dnia 26 stycznia 2023 r. - "w sprawie określenia zasad rekrutacji, kryteriów kwalifikacji, limitów przyjęć oraz terminarza rekrutacji do Szkoły Doktorskiej Uniwersytetu S. w roku akademickim 2023/2024" (zamiast prawidłowo na podstawie upoważnienia zawartego w § 9 ust. 6 Załącznika nr 1 do Uchwały nr 82/2019 Senatu Uniwersytetu S. z dnia 30 maja 2019 r. w sprawie "Zasad rekrutacji do Szkoły Doktorskiej Uniwersytetu S. w roku akademickim 2019/2020"), podczas gdy złożony przez skarżącego wniosek dotyczył postępowania konkursowego do Szkoły Doktorskiej Uniwersytetu S. na rok akademicki 2019/2020, a nie na rok akademicki 2023/2024,
- przez członków Komisji Konkursowej (Zespołu Konkursowego) działających w składzie niezgodnym z zapisami § 9 ust. 3 i 4 Załącznika nr 1 do Uchwały nr 82/2019 Senatu Uniwersytetu S. z dnia 30 maja 2019 r. w sprawie "Zasad rekrutacji do Szkoły Doktorskiej Uniwersytetu S. w roku akademickim 2019/2020", tj. bez udziału Dyrektora Szkoły Doktorskiej Uniwersytetu S., działającego jako przewodniczący komisji oraz przy udziale tylko jednego stałego członka komisji, podczas gdy zapisy § 9 ust. 3 pkt 2 Załącznika nr 1 do Uchwały nr 82/2019 Senatu Uniwersytetu S. z dnia 30 maja 2019 r. w sprawie "Zasad rekrutacji do Szkoły Doktorskiej Uniwersytetu S. w roku akademickim 2019/2020", wymagały udziału w postępowaniu co najmniej dwóch tego typu członków.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, ustosunkowując się do zarzutów skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył co następuje:
Kognicja sądu administracyjnego ogranicza się do zbadania legalności, tj. zgodności zaskarżonych decyzji z przepisami prawa materialnego i procesowego. Powyższa zasada wynika z art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.). Jedynie w przypadku istnienia istotnych wad postępowania lub naruszenia przepisów prawa materialnego mających wpływ na wynik sprawy, zgodnie z art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.; dalej "p.p.s.a.") następuje uchylenie decyzji administracyjnej lub stwierdzenie jej nieważności przez sąd. Jednocześnie rozstrzygając daną sprawę, wojewódzki sąd administracyjny nie jest związany zawartymi w skardze zarzutami i sformułowanymi w niej wnioskami, lecz ocenia ją w całokształcie okoliczności faktycznych i prawnych danej sprawy, o czym stanowi art. 134 § 1 p.p.s.a.
Spór w sprawie dotyczy odmowy przyjęcia skarżącego do Szkoły Doktorskiej US.
Jak wynika z akt, sprawa była już rozpoznawana przez sądy administracyjne obu instancji, poczynić należy więc uwagi o charakterze ogólnym.
Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku o sygn. akt III OSK 7694/21 uchylił wyrok WSA o sygn. akt II SA/Sz 304/21 oraz decyzję Komisji Konkursowej z dnia 21 grudnia 2020 r. nr 104/R-SD/20, co oznacza, że oba te akty zostały wyeliminowane z obrotu prawnego. Wyrokiem WSA w Szczecinie o sygn. akt II SA/Sz 112/20 została również wyeliminowana z obrotu prawnego decyzja Komisji Konkursowej z dnia 22 listopada 2019 r. nr 51/R-SD/19.
Zgodnie z art. 27 § 1 K.p.a., członek organu kolegialnego podlega wyłączeniu w przypadkach określonych w art. 24 § 1. O wyłączeniu tego członka w przypadkach określonych w art. 24 § 3 K.p.a. postanawia przewodniczący organu kolegialnego lub organu wyższego stopnia na wniosek strony, członka organu kolegialnego albo z urzędu.
W niniejszej sprawie nie zaistniały przesłanki do wyłączenia P. N. z urzędu. Sam fakt, że osoba ta brała udział w wydaniu zaskarżonej decyzji oraz decyzji z 21 grudnia 2020 r., która została uchylona ww. wyrokiem NSA nie powoduje, że zaistniały wątpliwości co do jej bezstronności. Skarżący w toku postępowania administracyjnego nie składał wniosku o wyłączenie ww. osoby, mimo, że został powiadomiony pismem z 2 sierpnia 2023 r. o składzie Zespołu Konkursowego (k.186-187).
Skarżący złożył wniosek o przyjęcie do Szkoły Doktorskiej US na rok akademicki 2019/2020, lecz z uwagi na upływ czasu wniosek ten obecnie nie mógł być wyłącznie rozpoznawany na podstawie przepisów, regulujących zasady przyjęć kandydatów do ww. Szkoły, obowiązujących w latach 2019-2020. Oczywiste jest bowiem, że w przypadku spełnienia przez skarżącego przesłanek do przyjęcia go do Szkoły Doktorskiej US nie mógłby on być przyjęty na rok akademicki 2019/2020, lecz na rok akademicki, na który trwała obecnie rekrutacja.
Jak wynika z akt, zasady rekrutacji na rok akademicki 2019/2020, objęte były załącznikiem nr 1 do uchwały Senatu US nr 82/2019 (dalej "załącznik nr 1"). Był to jednostkowy akt, który regulował, m.in. kwestię powołania i składu organu, upoważnionego do przeprowadzenia postępowania konkursowego, tj. Komisji Konkursowej (§ 9 załącznika nr 1). Decyzje administracyjne z dnia: 1 października 2019 r., 22 listopada 2019 r. i 21 grudnia 2020 r. zostały wydane przez Komisję Konkursową na podstawie ww. załącznika nr 1, gdyż organ ten był uprawniony do wydania decyzji w przedmiocie przyjęcia danej osoby do Szkoły Doktorskiej US w roku akademickim 2019/2020.
Z uwagi na fakt, uchylenia przez NSA wyrokiem o sygn. akt III OSK 7694/21 decyzji Komisji Konkursowej z dnia 21 grudnia 2020 r., Szkoła Doktorska US zobligowana była do rozpoznania sprawy skarżącego w przedmiocie jego przyjęcia do Szkoły, gdyż decyzja wydana w dniu 1 października 2019 r. była nieostateczna w związku z wyrokiem WSA w Szczecinie o sygn. akt 112/20.
Podkreślić należy, że w roku akademickim 2023/204 obowiązywały już inne zasady w zakresie zasad rekrutacji kandydatów do Szkoły Doktorskiej US w S.. Kwestię tę reguluje uchwała Senatu US nr 15/2023, która też jest aktem jednostkowym. Przyjęcie kandydata do Szkoły Doktorskiej US następuje na drodze czynności administracyjno-prawnej dokonywanej przez Zespół Konkursowy, tj. wpisu na listę doktorantów, zaś odmowa przyjęcia kandydata następuje w drodze decyzji administracyjnej wydawanej przez Zespół Konkursowy, w którego imieniu podpisuje ją Przewodniczący Zespołu (§ 11 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1 uchwały nr 15/2023).
Postępowanie konkursowe do Szkoły Doktorskiej przeprowadza Komisja Konkursowa powoływana przez Rektora US odrębnym zarządzeniem, działając w zespołach konkursowych. Przewodniczący Komisji Konkursowej z pełnego składu Komisji Konkursowej wyodrębnia i ustala składy zespołów konkursowych. Zespół konkursowy przeprowadza rozmowę kwalifikacyjną z kandydatem, ustala ostateczną liczbę punktów uzyskanych przez kandydata według kryteriów kwalifikacji i na tej podstawie dokonuje wpisu kandydata na listę doktorantów albo podejmuje decyzję o odmowie przyjęcia kandydata (§ 12 uchwały nr 15/2023). Zespół Konkursowy jest również uprawniony do wydania decyzji w ramach postępowania drugoinstancyjnego (§ 11 ust. 3 uchwały nr 15/2023). Do zadań Przewodniczącego Zespołu Konkursowego należy, podpisywanie w imieniu Zespołu, m.in. decyzji administracyjnych o odmowie przyjęcia do Szkoły Doktorskiej US (§ 12 ust. 13 pkt 2 uchwały nr 15/2023).
Zdaniem Sądu, Zespół Konkursowy wyłoniony zarządzeniem z 25 lipca 2023 r. przez Przewodniczącego Komisji Konkursowej, był uprawniony do wydania zaskarżonej decyzji. Wbrew twierdzeniom skarżącego, nie było obecnie podstaw prawnych do wyłonienia Komisji Konkursowej na podstawie przepisów obowiązujących w roku akademickim 2019/2020. Podpisanie zaskarżonej decyzji przez Przewodniczącego Zespołu Konkursowego, wbrew zarzutowi skargi, było również prawidłowe.
Zgodnie z art. 15 K.p.a., postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Istota zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego polega na dwukrotnym rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu sprawy przez organy obu instancji. Właściwe zachowanie zasady dwuinstancyjności postępowania wymaga nie tylko podjęcia dwóch kolejnych rozstrzygnięć przez właściwe organy, ale konieczne jest, aby rozstrzygnięcia te zapadły w wyniku przeprowadzenia przez każdy z tych organów postępowania merytorycznego tak, aby dwukrotnie oceniono dowody i przeanalizowano wszystkie istotne okoliczności sprawy. Działanie organu odwoławczego nie ma zatem charakteru jedynie kontrolnego, ale jest działaniem merytorycznym. Zasada ta ma również zastosowanie, gdy ten sam organ dokonuje kontroli wydanej przez siebie wcześniej decyzji w ramach wniosku osoby uprawnionej o ponowne rozpoznanie sprawy.
Zespół Konkursowy wskazał, że zaistniały zmiany w zakresie kryteriów kwalifikacyjnych kandydatów do Szkoły Doktorskiej US, dlatego też wydając zaskarżoną decyzję, przyjął, że do oceny wniosku skarżącego o przyjęcie do Szkoły zastosowanie będą miały kryteria kwalifikacyjne obowiązujące w roku akademickim 2019/2020, objęte załącznikiem nr 2 do uchwały Senatu US nr 82/2019, gdyż były one bardziej korzystne dla skarżącego.
Zdaniem Sądu, stanowisko Zespołu Kontrolnego w zakresie przyjęcia kryteriów kwalifikacyjny obowiązujących w roku akademickim 2019/2020 było prawidłowe, gdyż świadczyło, że organ, rozpoznający sprawę kierował się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. Zastosowanie nowych kryteriów kwalifikacyjnych mogłoby spowodować, że wniosek skarżącego podlegałby ocenie w zakresie spełnienia przesłanek, które nie istniały w dniu ubiegania się przez niego o przyjęcie do Szkoły Doktorskiej US, co pogarszałoby jego sytuację.
Jak wyżej wskazano, Zespół Konkursowy, orzekając w postępowaniu drugoinstancyjnym zobowiązany był do ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy, co wiązało się z ponowną oceną wniosku skarżącego pod względem spełnienia wszystkich przesłanek. Ocena wniosku skarżącego wyrażała się w przyznaniu określonej ilości punktów. Zaskarżona decyzja zawiera wskazanie ilości punktów przyznanych wnioskowi skarżącego w poszczególnych kryteriach oraz ich uzasadnienie. W ocenie Sądu również przeprowadzenie rozmowy kwalifikacyjnej przez Zespół Konkursowy w innym składzie było niezbędne dla pełnego i wszechstronnego ponownego rozpatrzenia sprawy.
Zaskarżona decyzja należy do kategorii decyzji uznaniowych, których kontrola sądowa sprowadza się w istocie do oceny, czy organ rozstrzygający działał na podstawie stosownych przepisów, jak również, czy zebrał i rozważył cały materiał dowodowy. Kontrola decyzji uznaniowych nie obejmuje celowości wyboru przez organ administracyjny takiego, a nie innego rozstrzygnięcia, ale ogranicza się do zbadania, czy wybór ten nie nosi cech dowolności. Innym słowy, czy organ przy jej wydaniu nie przekroczył granic uznania administracyjnego oraz czy uzasadnił rozstrzygnięcie dostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami, w ten sposób, aby nie można mu było zarzucić dowolności.
Zdaniem Sądu, Zespół Konkursowy nie wyszedł poza ramy uznania administracyjnego. Zespół dokonał oceny zebranego materiału dowodowego, tj. dokumentacji dołączonej do wniosku skarżącego o przyjęcie do Szkoły Doktorskiej US i wywiódł z niego wnioski, którym nie można zarzucić dowolności. Zaskarżona decyzja zawiera uzasadnienie prawne i faktyczne, które wyjaśnia jakimi okolicznościami kierował się przy rozpoznawaniu danego kryterium oceny. Fakt, że skarżący nie podziela stanowiska Zespołu Konkursowego w zakresie przyznanych punktów w danej kategorii, nie świadczy o naruszeniu przez organ przepisów postępowania. Suma punktów uzyskanych przez skarżącego była niewystarczająca do przyjęcia go do Szkoły Doktorskiej US. Tym samym zarzuty podniesione w skardze są nieuzasadnione i nie mogą prowadzić do podważenia decyzji Zespołu Konkursowego odmawiającej przyjęcia skarżącego do ww. Szkoły. Kryteria i sposób oceny kandydata określają kategorie takie jak: ocena wpisana na dyplomie ukończenia studiów, średnia ocen, projekt badawczy, ocena rozmowy kwalifikacyjnej, udokumentowane publikacje naukowe i cytowania, udokumentowany udział w projektach naukowo-badawczych lub uzyskanie projektu badawczego, udokumentowany udział w konferencjach naukowych, seminariach, warsztatach, udokumentowane ponadprogramowe praktyki, staże, ukończone studia podyplomowe. Kryteria te nie uwzględniają wagi poszczególnych ocen, określają jedynie maksymalną liczbę punktów za daną kategorię. Ocena kategorii i poszczególnych ocen cząstkowych jest pozostawiona ekspertom, tj. członkom Zespołu Konkursowego. Według Sądu, skarżący nie wykazał braku kompetencji zawodowych i braku bezstronności członków Zespołu. W ocenie Sądu, nie jest zasadny zarzut skarżącego, że organ nie wyjaśnił kwestii ilości przyznanych mu punktów za poszczególne kryteria. Podkreślić należy, że celem postępowania rekrutacyjnego jest wskazanie najlepszych kandydatów do kształcenia w Szkole Doktorskiej, przez sprawdzenie ich predyspozycji w drodze oceny ich dotychczasowych doświadczeń, osiągnięć naukowych, projektu badawczego, rozmowy kwalifikacyjnej. Ocena taka dokonywana jest w oparciu o posiadaną wiedzę oraz doświadczenie członków Zespołu Konkursowego. Sąd administracyjny nie jest uprawniony do weryfikacji i podważenia oceny merytorycznej kandydata dokonanej w postępowaniu konkursowym przez komisję rekrutacyjną. Oznacza to, że sąd administracyjny nie może ingerować w wysokość przyznanej punktacji, która jest wynikiem subiektywnych ocen Zespołu Konkursowego.
Okoliczność, że w obecnie przeprowadzonej ocenie skarżącemu przyznano mniej punktów niż w ocenie, która miała miejsce w 2019 r. nie stanowi naruszenia art. 139 K.p.a., gdyż zarówno w trakcie poprzedniej oceny w 2019 r. (69 pkt), jak i obecnej oceny (52 pkt) – skarżący nie osiągnął wystarczającej ilości punktów, tj. 76 pkt, które uprawniałyby go do przyjęcia do Szkoły Doktorskiej. Nie można więc mówić, że zaskarżona decyzja została wydana na jego niekorzyść, zwłaszcza, że organ uprawniony był do merytorycznej ponownej oceny wniosku skarżącego.
W ocenie Sądu, nie doszło do naruszenia art. 153 p.p.s.a. przez Zespół Konkursowy. Zgodnie bowiem z ww. przepisem, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Przez ocenę prawną należy rozumieć sąd o prawnej wartości sprawy. Ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego oraz kwestii zastosowania określonego przepisu prawa jako podstawy do wydania decyzji. Wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencję oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych i wskazanie kierunku, w którym winno zmierzać przyszłe postępowanie. Podkreślić należy, że ocena prawna i wskazania zawarte w orzeczeniu sądu tracą moc, gdy przepisy prawne uległy zmianie.
W niniejszej sprawie wyrok WSA w Szczecinie o sygn. akt II SA/Sz 112/20 wskazywał na brak właściwego uzasadnienia decyzji i zobowiązywał Komisję Konkursową, przy ponownym rozpoznaniu sprawy do należytego uzasadnienia podjętego rozstrzygnięcia.
Z uwagi na fakt, że uległy zmianie przepisy w zakresie rekrutacji kandydatów do Szkoły Doktorskiej US, ww. wyrok nie wiąże w zakresie zobowiązania Komisji Konkursowej jako podmiotu, uprawnionego do rozpoznania sprawy, gdyż jak wyżej w uzasadnieniu wskazano, brak jest możliwości powołania oraz dalszego działania Komisji Konkursowej na podstawie przepisów obowiązujących w roku akademickim 2019/2020. Nadal jednak wiążące były zalecenia WSA w Szczecinie co do poprawnego uzasadnienia podjętego rozstrzygnięcia przez organ, obecnie uprawniony do wydania zaskarżonej decyzji.
Zdaniem Sądu, zaskarżona decyzja spełnia przesłanki art. 107 § 1 i § 3 K.p.a.
Mając na uwadze powyższe rozważania, Sąd uznał zarzuty skargi za niezasadne i na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł o jej oddaleniu.
Odnosząc się do zawartego w odpowiedzi na skargę wniosku pełnomocnika organu o zasądzenie kosztów, w tym kosztów zastępstwa procesowego od skarżącego, Sąd stwierdza, że brak jest podstaw prawnych do wydania takiego rozstrzygnięcia. Wyjaśnić należy, że w postępowaniu przed wojewódzkimi sądami administracyjnymi, tj. w pierwszej instancji, zgodnie z art. 200 p.p.s.a. zasadą jest, że zwrot kosztów postępowania może nastąpić jedynie na rzecz skarżącego i tylko w sytuacji, gdy skarga została uwzględniona lub umorzono postępowania w wypadkach wymienionych w art. 201 p.p.s.a.