II SA/Sz 1047/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w SzczecinieSzczecin2004-12-09
NSAbudowlaneWysokawsa
prawo budowlanenadzór budowlanyinstalacja gazowapozwolenie na użytkowaniesamowola budowlanawspółwłasnośćnajemcastrony postępowaniaczynny udział stronKPA

WSA w Szczecinie uchylił decyzje nadzoru budowlanego z powodu naruszenia przepisów o udziale stron w postępowaniu, nie rozstrzygając sprawy merytorycznie.

Sprawa dotyczyła nałożenia na najemcę obowiązku uzyskania pozwolenia na użytkowanie instalacji gazowej. Organ I instancji nałożył obowiązki, organ II instancji uchylił decyzję i przekazał do ponownego rozpatrzenia. WSA uchylił obie decyzje z powodu braku zapewnienia czynnego udziału wszystkim współwłaścicielom nieruchomości w postępowaniu. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA, wskazując na nieważność postępowania z powodu pozbawienia możliwości obrony praw pozostałych współwłaścicieli.

Sprawa rozpoczęła się od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakładającej na J. I., najemcę lokalu, obowiązek doprowadzenia wykonanej instalacji gazowej do stanu zgodnego z prawem i uzyskania pozwolenia na użytkowanie. Organ I instancji powołał się na art. 51 Prawa budowlanego. Decyzja ta została uchylona przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, który przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując na niewłaściwe zastosowanie przepisów i zbyt ogólne obowiązki. Skargę do WSA złożyła J. I., kwestionując nałożone obowiązki i wskazując, że instalacja została wykonana za zgodą właściciela. WSA uchylił decyzje obu instancji, uznając, że organ I instancji nieprawidłowo zastosował art. 51 Prawa budowlanego, a powinien zastosować art. 66, który adresuje decyzje do właściciela lub zarządcy. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA, stwierdzając nieważność postępowania przed WSA z powodu niezawiadomienia wszystkich współwłaścicieli nieruchomości o rozprawie. Po ponownym rozpoznaniu sprawy, WSA uchylił zaskarżone decyzje z przyczyn formalnych, wskazując na naruszenie art. 10 KPA poprzez brak zapewnienia czynnego udziału wszystkim współwłaścicielom w postępowaniu. Sąd podkreślił, że każdy właściciel jest stroną postępowania i musi mieć możliwość wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji. WSA wstrzymał wykonanie decyzji i zasądził zwrot kosztów postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

WSA uznał, że organ I instancji nieprawidłowo zastosował art. 51 Prawa budowlanego, a powinien zastosować art. 66, który adresuje decyzje do właściciela lub zarządcy obiektu.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że roboty budowlane polegające na założeniu instalacji gazowej były zakończone przed 1 stycznia 1995r., co uzasadnia zastosowanie art. 66 Prawa budowlanego, a nie art. 51. Ponadto, decyzja na podstawie art. 66 może być skierowana wyłącznie do właściciela lub zarządcy obiektu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (11)

Pomocnicze

u.p.b. art. 51 § 1 pkt 2 w związku z 4

Ustawa z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane

Organ I instancji zastosował ten przepis, nakładając obowiązki na najemcę. Sąd uznał zastosowanie za nieprawidłowe.

u.p.b. art. 66

Ustawa z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane

Sąd wskazał, że ten przepis powinien być zastosowany, gdyż dotyczy właściciela lub zarządcy obiektu.

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit.c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, mające wpływ na wynik sprawy, uzasadnia uchylenie decyzji przez Sąd administracyjny.

p.p.s.a. art. 152

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd wstrzymał wykonanie decyzji.

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzygnął o kosztach postępowania.

p.p.s.a. art. 183 § 2 pkt 5

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Nieważność postępowania z powodu pozbawienia możności obrony praw.

k.p.a. art. 10 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Organy obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania.

k.p.a. art. 10 § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Możliwość odstąpienia od zasady czynnego udziału stron w postępowaniu.

k.p.a. art. 28

Kodeks postępowania administracyjnego

Definicja strony postępowania administracyjnego.

k.p.a. art. 138 § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ odwoławczy uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie przepisów o udziale stron w postępowaniu administracyjnym (art. 10 KPA). Niezawiadomienie wszystkich współwłaścicieli o postępowaniu sądowym, co pozbawiło ich możliwości obrony praw (art. 183 § 2 pkt 5 ppsa).

Godne uwagi sformułowania

Każdy właściciel nieruchomości [...] jest stroną postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 28 kpa i na zasadzie art. 10 § 1 kpa organy administracji państwowej mają obowiązek zapewnić mu czynny udział w każdym stadium postępowania i umożliwić wypowiedzenie się przed wydaniem decyzji. Odwrócenie tej kolejności stanowi naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, mające wpływ na wynik sprawy i uzasadnia uchylenie decyzji przez Sąd administracyjny.

Skład orzekający

Iwona Tomaszewska

przewodniczący

Marzena Iwankiewicz

sprawozdawca

Arkadiusz Windak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ważność zasady czynnego udziału stron w postępowaniu administracyjnym, zwłaszcza w sprawach dotyczących nieruchomości, gdzie występuje współwłasność i konflikt interesów między różnymi podmiotami."

Ograniczenia: Dotyczy głównie postępowań administracyjnych, gdzie kluczowe jest prawidłowe ustalenie kręgu stron i zapewnienie im możliwości udziału.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak kluczowe jest przestrzeganie formalnych wymogów proceduralnych, takich jak zapewnienie czynnego udziału wszystkim stronom, nawet jeśli wydaje się to rutynowe. Pokazuje też, jak skomplikowane mogą być relacje między najemcami, właścicielami i organami nadzoru.

Nawet najprostsza instalacja gazowa może doprowadzić do uchylenia decyzji. Klucz tkwi w prawidłowym udziale stron w postępowaniu.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Sz 1047/04 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2004-12-09
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2004-10-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Arkadiusz Windak
Iwona Tomaszewska /przewodniczący/
Marzena Iwankiewicz /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 152
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Iwona Tomaszewska Sędziowie: Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz/spr/ Asesor WSA Arkadiusz Windak Protokolant Anna Krawczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 grudnia 2004r. sprawy ze skargi J. I. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] . Nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku uzyskania pozwolenia na użytkowanie I. u c h y l a zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [..] z dnia [...] Nr[...] II. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, III. z a s ą d z a od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] na rzecz skarżącej J. I. kwotę [...] zł /[...] złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Decyzją z [...] r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] na podstawie art. 51 ust.1 pkt 2 w związku z art. 51 ust.4 ustawy z 7 lipca 1994r. Prawo budowlane /Dz.U. Nr 106, poz. 1126/ nałożył na J. I. obowiązek wykonania następujących czynności w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem i uzyskania pozwolenia na użytkowanie instalacji, mianowicie:
- wykonać odprowadzenie spalin zgodnie z warunkami technicznymi,
- dostarczyć do inspektoratu protokoły koniecznych badań i sprawdzeń,
- wykonać dokumentację powykonawczą
i określił termin wykonania obowiązku na[...] .
Jak wynika z uzasadnienia J. I. najemca lokalu przy ul. [...] w [...] wykonała w [...] r. instalację gazową wraz z montażem pieca grzewczego w łazience bez wymaganego przepisami pozwolenia na budowę i w tej sytuacji organ nadzoru budowlanego po przeprowadzeniu oględzin w dniu[...] . nałożył w/w obowiązki.
Odwołanie od tej decyzji złożył K. T. reprezentowany przez pełnomocnika – współwłaściciel nieruchomości przy ul. [...] w[...] .
K. T. kwestionuje ustalenia dotyczące daty wykonania instalacji przez J. I. i wnosi o zastosowanie art. 48 prawa budowlanego.
Decyzją z [...] . [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] na podstawie art. 138 § 2 kpa uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Zdaniem organu odwoławczego data wykonania robót przez J. I. nie ma istotnego znaczenia, ponieważ sprawa nie podlega rozpatrzeniu w oparciu o art. 48 ustawy z 7 lipca 1994r. Prawo budowlane. Natomiast organ nadzoru budowlanego I instancji nałożył na J. I. niewłaściwe obowiązki.Decyzja bowiem powinna nakładać na inwestora obowiązek wykonania takich czynności, które umożliwiłyby organowi rozstrzygnięcie sprawy przez wydanie określonych nakazów w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem. Ponadto nałożony w decyzji organu I instancji obowiązek wykonania odprowadzenia spalin zgodnie z warunkami technicznymi jest zbyt ogólny.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zasygnalizował też, że przy ponownym rozpatrzeniu sprawy należy mieć na uwadze fakt, że J. I. jest najemcą lokalu nr [...] , a współwłaścicielami nieruchomości przy ul. [...] w [...] są pp. H. i pp. T..
Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożyła pełnomocnik J. I. radca prawny B. Z. Skarżąca podnosi, że instalacja gazowa w przedmiotowym lokalu, będącym przez długi okres czasu mieszkaniem zakładowym, należącym do [...] , została założona za zgodą ówczesnego właściciela i na podstawie określonych przez zakład gazownictwa warunków technicznych w [...] r.
Po założeniu instalacji i jej odbiorze technicznym przez uprawnione osoby, zawarta została umowa o dostawę gazu.
Jeżeli w wyniku przeglądu tej instalacji okazało się, że w jakimś zakresie instalacja ta nie funkcjonuje prawidłowo, to czynności związane z doprowadzeniem tej instalacji do stanu technicznego, zgodnego z prawem, obciążają właściciela nieruchomości, więc wynajmującego, a nie najemcę.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wyrokiem z dnia[...] . Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia[...] ., wstrzymał wykonanie uchylonych decyzji i zasądził od organu II instancji na rzecz skarżącej kwotę [...] zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego organ I instancji nie prawidłowo zastosował przepis art. 51 ust.1 pkt 2 w związku z art. 51 ust.4 ustawy z 7 lipca 1994r. Prawo budowlane /tekst. jedn. z 2000r. Dz.U. Nr 106, poz. 1126/, bowiem roboty budowlane polegające na założeniu instalacji gazowej wraz z montażem pieca grzewczego były już zakończone przed 1 stycznia 1995r. Zdaniem Sądu organ powinien zastosować przepis art. 66 cyt. ustawy. Jednocześnie Sąd zauważył, iż przy zastosowaniu art. 66 Prawa budowlanego adresatem tej decyzji może być wyłącznie właściciel lub zarządca obiektów budowlanych.
Od powyższego wyroku skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Szczecinie zarzucając temu wyrokowi błędną wykładnię art. 51 ust.1 pkt 2 w związku z art. 51 ust.4 i art. 66 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane /tekst jedn. z 2000r. Dz.U. Nr 106, poz. 1126/.
Według skarżącego organu Sąd błędnie wskazał, iż do rozstrzygnięcia niniejszej sprawy przy ponownym jej rozpoznaniu przez organ powinien mieć zastosowanie przepis art. 66 Prawa budowlanego. Według oceny [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego do niniejszej sprawy mają zastosowanie przepisy art. 51 ust.1-3 w związku z art. 51 ust.4 Prawa budowlanego i adresatem decyzji powinien być sprawca samowoli budowlanej nie zaś właściciel lub zarządca nieruchomości.
Wyrokiem z dnia 21 lipca 2004r. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok w całości przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w [...] do ponownego rozpoznania, w punkcie II tego wyroku zasądził od J. I. na rzecz [...] Wojewódzkiego Inspektora nadzoru Budowlanego w [...] kwotę [...] zł. tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpatrując skargą z urzędu wziął pod uwagę nieważność postępowania, które zdaniem tego Sądu miała miejsce w niniejszej sprawie, bowiem Wojewódzki Sąd Administracyjny nie zawiadomił pozostałych współwłaścicieli budynku /oprócz K. T./ o postępowaniu przed sądem przez co byli oni pozbawieni możności obrony swych praw/art. 183 § 2 pkt 5 ppsa/.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:
Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270/ zwanej dalej ppsa Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Z analizy akt administracyjnych postępowania prowadzonego przez organ I i Ii instancji wynika, iż przedmiotowy budynek stanowi współwłasność małżonków W. i H. H. oraz K. i R. T. w udziałach po [...] zaś J. I. przysługuje prawo najmu do lokalu Nr [...] .
W postępowaniu przez organami administracyjnymi nie brały udziału wszystkie osoby, którym przysługuje prawo bycia stroną w rozumieniu art. 28 kpa.
Zarówno zawiadomienia o czynnościach podejmowanych przez organy jak i doręczenie decyzji były dokonywane tylko wobec jednego współwłaściciela K. T. oraz wobec najemczyni J. I., pozostali współwłaściciele R.T. oraz małżonkowie H. nie brali udziału w postępowaniu.
W myśl art. 10 kpa organy administracji obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co rozebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Odstępowanie od tej zasady jest możliwe wówczas gdy załatwienie sprawy nie cierpi zwłoki ze względu na niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzkiego albo ze względu na grożącą niepowetowaną szkodę materialną. W takich wypadkach organ obwiązany jest sporządzić adnotację. Z zebranych materiałów dowodowych nie wynika by organ zastosował odstępstwo od zasady wyrażonej w § 1art. 10 kpa z przyczyn wymienionych w § 2 tegoż artykułu.
Każdy właściciel nieruchomości na której przewiduje się wykonywanie określonych czynności budowlanych, jest stroną postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 28 kpa i na zasadzie art. 10 § 1 kpa organy administracji państwowej mają obowiązek zapewnić mu czynny udział w każdym stadium postępowania i umożliwić wypowiedzenie się przed wydaniem decyzji .
Odwrócenie tej kolejności stanowi naruszenie przepisów postępowania administracyjnego , mające wpływ na wynik sprawy i uzasadnia uchylenie decyzji przez Sąd administracyjny /art. 145 § 1 pkt 1 lit.c ppsa/ (por. wyrok NSA z 7.02.1986r. II SA 2237/85).
Stworzenie stronom jednego prawa do prezentowania swojego stanowiska przed organami administracyjnymi w sytuacji gdzie zachodzi konflikt interesów pomiędzy współwłaścicielami budynku a najemcą lokalu o to kto powinien być zobowiązanym do określonego przez organ zachowania się daje podstawę do twierdzenia, że brak uczestnictwa wszystkich stron w postępowaniu mógłby mieć wpływ na jego wynik.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy administracyjne w toku postępowania zapewnią wszystkim stronom czynny udział w każdym jego stadium umożliwiając też wypowiedzenie się przed wydaniem decyzji co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.
Uchylając decyzje ze względów formalnych Sąd nie wypowiedział się merytorycznie co do zasadności skargi uznając, że byłoby to przedwczesne w sytuacji kiedy co do tej kwestii nie wypowiedziały się wszystkie strony bądź przynajmniej nie miały takiej możliwości by z niej skorzystać.
Na podstawie art. 152 ppsa Sąd wstrzymał wykonanie decyzji i na podstawie art. 200 tej ustawy rozstrzygnął o kosztach postępowania.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI