II SA/Sz 1040/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w SzczecinieSzczecin2024-04-04
NSAAdministracyjneŚredniawsa
egzekucja administracyjnagrzywna w celu przymuszeniaobowiązek niepieniężnyutrzymanie czystości i porządkuprzyłącze kanalizacyjnewłaściciel nieruchomościpostępowanie egzekucyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w sprawie nałożenia grzywny w celu przymuszenia za niewykonanie obowiązku podłączenia nieruchomości do sieci kanalizacyjnej.

Skarżący kwestionował nałożenie grzywny w celu przymuszenia za niewykonanie obowiązku podłączenia nieruchomości do sieci kanalizacyjnej, twierdząc, że złożył wniosek o warunki przyłączenia. Sądy obu instancji uznały, że samo złożenie wniosku nie jest równoznaczne z wykonaniem obowiązku, a skarżący zwlekał z jego realizacją mimo ostatecznej decyzji z 2022 roku. Grzywna została uznana za środek proporcjonalny do celu, jakim jest przymuszenie do wykonania obowiązku.

Sprawa dotyczyła skargi P. C. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymujące w mocy postanowienie organu I instancji o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia w wysokości 10.000 zł. Obowiązek, którego wykonania domagano się od skarżącego, polegał na przyłączeniu nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej, wynikający z decyzji Prezydenta Miasta S. z 2022 roku. Skarżący argumentował, że wykonał obowiązek, składając wniosek o wydanie warunków przyłączenia, a termin wykonania był nierealny. Organy egzekucyjne i sąd administracyjny uznały jednak, że samo złożenie wniosku nie jest równoznaczne z wykonaniem obowiązku, a skarżący zwlekał z faktycznym podłączeniem nieruchomości, mimo że sieć kanalizacyjna była dostępna na granicy posesji od dłuższego czasu. Sąd podkreślił, że grzywna w celu przymuszenia jest środkiem nacisku finansowego, a jej wysokość, nawet maksymalna, była uzasadniona długotrwałym niewykonywaniem obowiązku. Sąd oddalił skargę, wskazując, że postanowienie o nałożeniu grzywny spełniało wymogi formalne, a przepisy dotyczące umorzenia lub zwrotu grzywny po wykonaniu obowiązku podkreślają jej przymuszający charakter.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, samo złożenie wniosku nie jest równoznaczne z wykonaniem obowiązku. Wykonanie obowiązku wymaga faktycznego podłączenia nieruchomości do sieci.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że złożenie wniosku o warunki przyłączenia jest czynnością formalną, a nie faktycznym wykonaniem obowiązku przyłączenia nieruchomości do sieci kanalizacyjnej, zwłaszcza gdy skarżący zwlekał z dalszymi działaniami mimo ostatecznej decyzji nakładającej ten obowiązek.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (19)

Główne

u.c.p.g. art. 5 § ust. 1 pkt 2

Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

u.c.p.g. art. 5 § ust. 6

Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

u.c.p.g. art. 5 § ust. 7

Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

u.c.p.g. art. 5 § ust. 8

Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

Pomocnicze

u.p.e.a. art. 1 § pkt 1 i 2

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 1a § pkt 7

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 1a § pkt 12b

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 1a § pkt 13

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 1a § pkt 20

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 2 § par. 1 pkt 10

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 3 § par. 1 pkt 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 119 § par. 1 i 2

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 120 § par. 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 121 § par. 1-4

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 122 § par. 1, par. 2

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 125

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 126

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 119 § pkt 3

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Samo złożenie wniosku o wydanie warunków technicznych nie jest równoznaczne z wykonaniem obowiązku przyłączenia nieruchomości do sieci kanalizacyjnej. Grzywna w celu przymuszenia jest środkiem nacisku finansowego, a jej wysokość, nawet maksymalna, jest uzasadniona długotrwałym niewykonywaniem obowiązku. Postanowienie o nałożeniu grzywny spełniało wymogi formalne.

Odrzucone argumenty

Skarżący argumentował, że wykonał obowiązek, składając wniosek o wydanie warunków przyłączenia. Skarżący podniósł zarzut nierealności terminu wykonania obowiązku.

Godne uwagi sformułowania

grzywna w celu przymuszenia jest rodzajem nacisku, mającym zmusić zobowiązanego do określonego zachowania grzywna w celu przymuszenia nie jest przy tym karą, lecz formą nacisku aby środek ten nabrał charakteru dyscyplinującego, nałożona grzywna powinna być więc na tyle wysoka, aby w ocenie zobowiązanego nieopłacalnym było jej uiszczenie tylko dla odłożenia w czasie realizacji nakazanego obowiązku

Skład orzekający

Joanna Wojciechowska

przewodniczący sprawozdawca

Patrycja Joanna Suwaj

sędzia

Krzysztof Szydłowski

asesor

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących egzekucji administracyjnej obowiązku niepieniężnego, w szczególności nałożenia grzywny w celu przymuszenia za niewykonanie obowiązku przyłączenia do sieci kanalizacyjnej."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego obowiązku wynikającego z ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, ale zasady egzekucyjne mają szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje praktyczne problemy egzekucji administracyjnej obowiązków niepieniężnych i pokazuje, jak sądy interpretują pojęcie wykonania obowiązku w kontekście procedur administracyjnych.

Czy złożenie wniosku o przyłącze to już wykonanie obowiązku? Sąd wyjaśnia, kiedy grozi grzywna.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Sz 1040/23 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2024-04-04
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2023-12-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Joanna Wojciechowska /przewodniczący sprawozdawca/
Krzysztof Szydłowski
Patrycja Joanna Suwaj
Symbol z opisem
6138 Utrzymanie czystości i porządku na terenie gminy
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Sygn. powiązane
III OSK 1899/24 - Wyrok NSA z 2025-12-09
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 479
art. 1 pkt 1 i 2,  art. 1a pkt 7,  pkt 12b, pkt 13, pkt 20, art. 2 par. 1 pkt 10, art. 3 par. 1 pkt 1, art. 119 par. 1 i 2,  art. 122 par. 1, par. 2, art. 121 par. 1-4, art. 125, art. 126
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
Dz.U. 2023 poz 1469
art. 5 ust. 1 pkt 2,  ust. 6,  ust. 7,  ust. 8
Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Wojciechowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj, Asesor WSA Krzysztof Szydłowski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 4 kwietnia 2024 r. sprawy ze skargi P. C. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia 6 października 2023 r. nr SKO.Ke.482/3303/2023 w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia oddala skargę.
Uzasadnienie
Prezydent Miasta S. wystawił w dniu 15 czerwca 2023 r. tytuł wykonawczy wobec P. C. (dalej "zobowiązany", "skarżący") nr WOŚr-S.N.13.2023 (dalej "tytuł wykonawczy"), w którym jako podstawę prawną obowiązku o charakterze niepieniężnym wskazał na decyzję Prezydenta Miasta S. z dnia 22 lutego 2022 r. o nr WOŚr.-IX.6324.1.89.2021.WP, która nałożyła na A. C. i P. C. – właścicieli nieruchomości położonej w S. na ul. [...] obowiązek przyłączenia tej nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej Zakładu Wodociągów i Kanalizacji Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w S. (dalej "ZWiK").
W dniu 17 lipca 2023 r. organ I instancji wydał na podstawie art. 122 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U.z 2022 r. poz. 479 ze zm.; dalej "u.p.e.a.") postanowienie nr WEA-I.3160.4.16.2023.AK(1) o nałożeniu na skarżącego grzywny w celu przymuszenia w wysokości 10.000 zł wobec uchylania się od obowiązku wykonania czynności określonej w tytule wykonawczym i wezwał skarżącego do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym, tj. przyłączenia przedmiotowej nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej ZWiK, przez wykonanie przyłącza do odrzutu kanalizacyjnego, znajdującego się na granicy posesji w terminie 14 dni od dnia doręczenia ww. decyzji pod rygorem nakładania dalszych grzywien i zastosowania wykonania zastępczego.
W uzasadnieniu postanowienia organ I instancji przywołał treść art. 6 § 1, art. 119 § 1 i 2, art. 120 § 1, art. 121, art. 125, art. 126 u.p.e.a. i wskazał, że grzywna w celu przymuszenia jest rodzajem nacisku, mającym zmusić zobowiązanego do określonego zachowania. W niniejszej sprawie zobowiązany uchyla się od ciążącego na nim obowiązku podłączenia przedmiotowej nieruchomości do sieci kanalizacyjnej. Według organu I instancji, nałożenie na zobowiązanego grzywny jest na tyle dolegliwe, by doszło do zrealizowania przez niego ww. obowiązku. Organ I instancji wskazał, że w razie wykonania obowiązku przez zobowiązanego nałożone a nieuiszczone lub nieściągnięte grzywny zostaną umorzone. Ponadto na wniosek zobowiązanego organ zwraca 75% lub całość grzywny, która została uiszczona lub ściągnięta.
Tytuł wykonawczy wraz z postanowieniem z dnia 17 lipca 2023 r. doręczono skarżącemu w dniu 19 lipca 2023 r. Był on poprzedzony upomnieniem. Sprawa w przedmiocie zarzutu objęta jest postępowaniem sądowym o sygn. akt II SA/Sz 1026/23.
W piśmie z dnia 24 lipca 2023 r. skarżący złożył zażalenie na postanowienie z dnia 17 lipca 2023 r. oraz zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej. Skarżący wskazał, że wykonał nałożony na niego obowiązek, gdyż w dniu 25 lipca 2023 r. wysłał do ZWiK wniosek o wydanie warunków przyłączenia przedmiotowej nieruchomości do sieci kanalizacyjnej. Zakwestionował uprawnienie organu, który nie tylko wezwał go do wykonania obowiązku przyłączenia nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej, lecz również sprecyzował sposób w jaki ma to nastąpić, tj. przez wykonanie przyłącza do odrzutu kanalizacyjnej znajdującego się na granicy posesji. Według skarżącego, organ nie jest do tego uprawniony, gdyż leży to w gestii ZWiK.
W ocenie skarżącego, organ nałożył na niego niewykonalny obowiązek, gdyż podał, że skarżący ma go wykonać w terminie 14 dni od doręczenia mu postanowienia i tytułu wykonawczego. Do ww. pisma skarżący załączył odpis wniosku do ZWiK z kopią jego nadania.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydało w dniu 6 października 2023 r. postanowienie nr SKO.Ke.482/3303/2023, w którym utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji.
Organ odwoławczy przedstawił stan faktyczny w sprawie i przywołał treść art. 2 § 1 pkt 10, art. 119 § 1 i 2, art. 122 § 2, art. 121 § 1, 2, 3 i 4 u.p.e.a. Organ odwoławczy wskazał, że wbrew twierdzeniom skarżącego nie wykonał on ciążącego na nim obowiązku, gdyż nie jest nim samo wysłanie do ZWiK wniosku o wydanie warunków przyłączenia przedmiotowej nieruchomości do sieci kanalizacyjnej. Organ zauważył, że ww. wniosek skarżący wysłał po otrzymaniu tytułu wykonawczego i postanowienia organu I instancji. W ocenie organu odwoławczego, wysokość nałożonej grzywny nie narusza prawa, gdyż ustawodawca pozostawił jej wymierzenie uznaniu organowi egzekucyjnemu. Brak uzasadnienia wysokości grzywny nie oznacza dowolności działania organu. Według organu odwoławczego, można nawet uznać, że orzeczona grzywna odniosła skutek. Organ odwoławczy, odnosząc się do zarzutu nałożenia na skarżącego obowiązku niemożliwego do wykonania w oznaczonym terminie, wskazał, że decyzja organu I instancji z 22 lutego 2022 r. nakładająca na skarżącego obowiązek podłączenia się do kanalizacji jest od dawna ostateczna, zaś zaskarżone postanowienie nie kreuje nowego terminu.
Skarżący złożył skargę na ww. postanowienie i wniósł o uchylenie postanowień wydanych przez organy administracyjne w obu instancjach lub zmianę postanowienia organu I instancji w zakresie terminu wykonania przedmiotowego obowiązku i uchylenie nałożonej na niego grzywny.
Zdaniem skarżącego, wykonał on ciążący na nim obowiązek w zakresie w jakim było to możliwe w związku z procedurą związaną z przyłączeniem nieruchomości do sieci. Na skarżącego nałożono grzywnę, którą on kwestionuje. Według skarżącego, składając wniosek o wydanie warunków technicznych wykonał on obowiązek określony w art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Skarżący podał, że warunki techniczne zostały mu doręczone w dniu 2 października 2023 r. i przystąpił do wykonania ww. obowiązku. Wykonał projekt przyłącza kanalizacyjnego, który przedłożył w ZWiK i który oczekuje na akceptację. Termin, jaki określono mu na wykonanie ww. obowiązku jest nierealny. W ocenie skarżącego, wykonał on nałożony na niego obowiązek dobrowolnie i nie istnieje potrzeba egzekwowania od niego wykonania obowiązku o charakterze niepieniężnym.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.
W dniu 13 marca 2024 r. do Sądu wpłynęło pismo organu I instancji, z którego wynikało, że skarżący nadal nie wykonał ciążącego na nim obowiązku.
Przewodniczący Wydziału skierował sprawę do rozpoznania na posiedzeniu uproszczonym w składzie trzech sędziów na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259; dalej "p.p.s.a.").
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wskazał co następuje:
Spór dotyczy ukarania skarżącego grzywną za niewykonanie obowiązku podłączenia przedmiotowej nieruchomości do sieci kanalizacyjnej.
Egzekucji administracyjnej podlegają określone obowiązki o charakterze pieniężnym i niepieniężnym.
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w art. 1 pkt 1 i 2 określa:
1) sposób postępowania wierzycieli w przypadkach uchylania się zobowiązanych od wykonania ciążących na nich obowiązków, o których mowa w art. 2;
2) prowadzone przez organy egzekucyjne postępowanie i stosowane przez nie środki przymusu służące doprowadzeniu do wykonania lub zabezpieczenia wykonania obowiązków, o których mowa w art. 2.
Organ egzekucyjny w rozumieniu art. 1a pkt 7 u.p.e.a., to organ uprawniony do stosowania w całości lub w części określonych w ustawie środków służących doprowadzeniu do wykonania przez zobowiązanych ich obowiązków o charakterze pieniężnym lub obowiązków o charakterze niepieniężnym oraz zabezpieczania wykonania tych obowiązków.
Wierzyciel w rozumieniu art. 1a pkt 13 u.p.e.a., to podmiot uprawniony do żądania wykonania obowiązku lub jego zabezpieczenia w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym lub zabezpieczającym.
Zobowiązany w rozumieniu art. 1a pkt 20 u.p.e.a. to osoba prawna albo jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej albo osoba fizyczna, która nie wykonała w terminie obowiązku o charakterze pieniężnym lub obowiązku o charakterze niepieniężnym, a w postępowaniu zabezpieczającym - również osoba lub jednostka, której zobowiązanie nie jest wymagalne albo jej obowiązek nie został ustalony lub określony, ale zachodzi obawa, że brak zabezpieczenia mógłby utrudnić lub udaremnić skuteczne przeprowadzenie egzekucji, a odrębne przepisy na to zezwalają.
Środek egzekucyjny w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym obowiązków o charakterze niepieniężnym to m.in. grzywna w celu przymuszenia, wykonanie zastępcze (art. 1a pkt 12b u.p.e.a.).
Egzekucji administracyjnej podlegają m.in. obowiązki o charakterze niepieniężnym pozostające we właściwości organów administracji rządowej i samorządu terytorialnego lub przekazane do egzekucji administracyjnej na podstawie przepisu szczególnego (art. 2 § 1 pkt 10 u.p.e.a.).
Egzekucję administracyjną stosuje się do obowiązków określonych w art. 2, gdy wynikają one z decyzji lub postanowień właściwych organów, albo - w zakresie administracji rządowej i jednostek samorządu terytorialnego - bezpośrednio z przepisu prawa, chyba że przepis szczególny zastrzega dla tych obowiązków tryb egzekucji sądowej (art. 3 § 1 pkt 1 u.p.e.a.).
Zgodnie z art. art. 5 ust. 1 pkt 2 i ust. 7 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2023 r. poz. 1469 ze zm.; dalej "u.c.p.g.") na właścicielach nieruchomości ciąży obowiązek przyłączenia nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej, a w przypadku stwierdzenia niewykonania tego obowiązku wójt (burmistrz, prezydent miasta) wydaje decyzję nakazującą wykonanie tego obowiązku. Tak też się stało w niniejszej sprawie.
W niniejszej sprawie egzekucji administracyjnej podlega obowiązek o charakterze niepieniężnym w postaci przyłączenia nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej przez jej właściciela, wynikający z art. 5 ust. 1 pkt 2 u.p.c.g. Nadzór nad realizacją obowiązków określonych w art. 5 ust. 1 - 4 u.p.c.g. sprawuje wójt, burmistrz lub prezydent miasta (art. 5 ust. 6 u.p.c.g.).
W przypadku stwierdzenia niewykonania obowiązków, o których mowa w art. 5 ust. 1 - 4 u.p.c.g., wójt (burmistrz, prezydent miasta) wydaje decyzję nakazującą wykonanie obowiązku (art. 5 ust. 7 u.p.c.g.). Wykonywanie decyzji, o której mowa w ust. 7, podlega egzekucji w trybie przepisów ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (art. 5 ust. 8 u.p.c.g.).
Skarżący nie podporządkował się ww. obowiązkowi i nie przedstawił żadnego wyjaśnienia zaistniałej sytuacji.
Zdaniem Sądu, rację mają organy, że samo złożenie wniosku o przyłączenie nieruchomości do sieci kanalizacyjnej nie wypełnia przesłanki z art. 5 ust. 1 pkt 2 u.c.p.g. Jak wynikało z akt, na ul. [...] istnieje sieć kanalizacyjna, a na wysokości budynku skarżącego istnieje, tzw. odrzut kanalizacyjny do granicy posesji umożliwiający podłączenie ww. budynku. Wskazać należy, że choć w celu faktycznego przyłączenia nieruchomości do sieci konieczne jest wystąpienie do ZWiK o określenie warunków technicznych przyłączenia to jest to czynność o charakterze czysto formalnym. Już z treści decyzji z dnia 22 lutego 2022 r. wynikało, że z uwagi na brak deklaracji właścicieli nieruchomości co do terminu wykonania obowiązku podłączenia nieruchomości do sieci oraz fakt, że wykonanie przyłącza kanalizacyjnego wymaga czasu i wiąże się z nakładem finansowym, egzekwowanie tej decyzji zostanie rozpoczęte z początkiem września 2022 r. Z decyzji tej wynikało również, że już pismem z 12 lipca 2021 r. ZWiK informował organ, iż ww. nieruchomość nie jest podłączona do sieci. W dniu 20 grudnia 2021 r. odbyła się wizja lokalna, która wykazała, że na wysokości budynku zlokalizowany jest kanał sanitarny, do granicy nieruchomości wykonano odrzut kanalizacyjny, umożliwiający podłączenie budynku, zaś właściciele posesji nie wykonali przyłącza kanalizacyjnego do sieci.
Ponadto z pisma z 21 sierpnia 2023 r. organu I instancji dołączonego do akt sprawy o sygn. II SA/Sz 1026/23 wynikało, że ZWIK pismem z 12 stycznia 2023 r. informował organ, że budynek skarżącego nie został podłączony do sieci kanalizacyjnej i ścieki w dalszym ciągu są odprowadzane do zbiornika bezodpływowego. Organ I instancji pismem z 31 stycznia 2023 r. powiadomił właścicieli nieruchomości o konieczności wykonania obowiązku, wynikającego z decyzji z 22 lutego 2022 r. i pouczył o skierowaniu sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego. Pismem z 21 marca 2023 r. organ I instancji wysłał upomnienie, które zostało odebrane w dniu 24 marca 2023 r. Z informacji ZWiK wynikało, że warunki techniczne przyłączenia ww. nieruchomości do sieci kanalizacyjnej zostały wydane w dniu 2 sierpnia 2023 r., lecz do dnia 13 marca 2024 r. skarżący nadal nie wykonał ciążącego na nim obowiązku.
Zgodnie z art. 119 § 1 2 u.p.e.a., grzywnę w celu przymuszenia nakłada się, gdy egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku znoszenia lub zaniechania albo obowiązku wykonania czynności, a w szczególności czynności, której z powodu jej charakteru nie może spełnić inna osoba za zobowiązanego. Grzywnę nakłada się również, jeżeli nie jest celowe zastosowanie innego środka egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym.
Stosownie do art. 122 § 1 u.p.e.a., grzywnę w celu przymuszenia nakłada organ egzekucyjny, który doręcza zobowiązanemu:
1) odpis tytułu wykonawczego zgodnie z art. 32;
2) postanowienie o nałożeniu grzywny.
Postanowienie o nałożeniu grzywny powinno zawierać:
1) wezwanie do uiszczenia nałożonej grzywny w oznaczonym terminie z pouczeniem, że w przypadku nieuiszczenia grzywny w terminie zostanie ona ściągnięta w trybie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych;
2) wezwanie do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym w terminie wskazanym w postanowieniu, z zagrożeniem, że w razie niewykonania obowiązku w terminie będą nakładane dalsze grzywny w tej samej lub wyższej kwocie, a w przypadku obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego lub z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy będzie orzeczone wykonanie zastępcze (art. 122 § 2 u.p.e.a). .
Na podstawie art. 121 § 1 u.p.e.a., grzywna w celu przymuszenia może być nakładana kilkakrotnie w tej samej lub wyższej kwocie, z zastrzeżeniem § 4.
Z zastrzeżeniem § 5 każdorazowo nałożona grzywna nie może przekraczać kwoty
10.000 zł, a w stosunku do osób prawnych i jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej kwoty 50.000 zł (art. 121 § 2). Grzywny nakładane wielokrotnie nie mogą łącznie przekroczyć kwoty 50.000 zł, a w stosunku do osób prawnych i jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej kwoty 200.000 zł (art. 121 § 3 u.p.e.a). Jeżeli egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego, grzywna w celu przymuszenia jest jednorazowa, chyba że dotyczy obowiązku utrzymania obiektu budowlanego w stanie nieoszpecającym otoczenia (art. 121 § 4 u.p.e.a).
Wskazać należy, że grzywna w celu przymuszenia jest nakładana na daną osobę w zamiarze przymuszenia do wykonania obowiązku administracyjnego, dlatego w razie nieosiągnięcia tego zamiaru może być nałożona powtórnie. Jeżeli wysokość grzywny w celu przymuszenia nie wynika bezpośrednio z ustawy, to o jej wysokości rozstrzyga w sposób uznaniowy organ egzekucyjny. Organ ten powinien określić jej wysokość, mając na względzie, po pierwsze, górne granice wysokości nakładanych grzywien, po drugie, kierując się potrzebą zapewnienia efektywności prowadzonej egzekucji. Uwzględniając tę drugą okoliczność, organ egzekucyjny powinien w szczególności wziąć pod uwagę zasadę ogólną celowości. Pogląd ten jest jednolicie przyjmowany w orzecznictwie. Celem grzywny jest zmuszenie zobowiązanego do wykonania ciążącego na nim obowiązku przez spowodowanie dolegliwości finansowej. Zgodnie z zasadą celowości i skuteczności stosowanego środka egzekucyjnego, grzywna powinna być na tyle dolegliwa, by zmusiła zobowiązanego do wykonania obowiązku, gdyż tylko wtedy jej zastosowanie jest uzasadnione. Grzywna w celu przymuszenia nie jest przy tym karą, lecz formą nacisku, która ma na celu skłonienie zobowiązanego, poprzez dolegliwość finansową, do określonego zachowania się. Dlatego nie ma tu zastosowania zasada miarkowania, nakazująca dostosowanie wysokości nałożonej grzywny do możliwości finansowych obowiązanego. Aby środek ten nabrał charakteru dyscyplinującego, nałożona grzywna powinna być więc na tyle wysoka, aby w ocenie zobowiązanego nieopłacalnym było jej uiszczenie tylko dla odłożenia w czasie realizacji nakazanego obowiązku. (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 31 stycznia 2024 r. o sygn. akt II SA/Gd 584/23; wyrok NSA z dnia 25 stycznia 2023 r. o sygn. akt II OSK 2970/19).
Zdaniem Sądu, organ egzekucyjny nakładając na skarżącego grzywnę w maksymalnej wysokości, wynikającej z art. 121 § 1 u.p.e.a. nie naruszył prawa. Wysokość nałożonej grzywny uzasadniona została długością trwania okresu nieprawidłowości, tj. nie podejmowania przez skarżącego jakichkolwiek działań w celu podłączenia nieruchomości do sieci kanalizacyjnej. Jak wynikało z treści decyzji z 22 lutego 2022 r. nakazującej skarżącemu przyłączenie nieruchomości do ww. sieci, już co najmniej w połowie 2021 r. doprowadzona została sieć kanalizacji sanitarnej do granicy ww. nieruchomości, a zatem możliwe było wykonanie stosownych podłączeń w odpowiednim czasie. Skarżący nie zaskarżył decyzji z 22 lutego 2022 r. i od czasu jej otrzymania nie podejmował żadnych działań dotyczących podłączenia nieruchomości do sieci, aż do czasu otrzymania postanowienia o nałożeniu grzywny.
Słusznie wskazał organ odwoławczy, że dopiero otrzymanie w lipcu 2023 r. przez skarżącego postanowienia o nałożeniu grzywny wywołało reakcję po stronie skarżącego, tj. podjęcie działań przygotowawczych - wystąpienie z wnioskiem do ZWiK. Niezasadny jest zatem zarzut skarżącego, że organ nałożył na niego obowiązek nierealny do wykonania. Decyzja organu I instancji z 22 lutego 2022 r. jest ostateczna, zaś zarzuty na tytuł wykonawczy rozstrzygnięte w sprawie o sygn. II SA/Sz 1026/23.
W ocenie Sądu, postanowienie o nałożeniu grzywny nie narusza też art. 122 § 1 u.p.e.a., gdyż zawiera wszystkie elementy wymienione w ww. przepisie. Postanowienie to nie wskazuje sposobu wykonania podłączenia przedmiotowej nieruchomości do kanalizacji sanitarnej.
W ramach wykonania obowiązków informacyjnych organy pouczyły skarżącego o treści art. 125 i art. 126 u.p.e.a., co zasługuje na aprobatę. Wskazać należy bowiem, że w razie wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym, nałożone, a nieuiszczone lub nieściągnięte grzywny w celu przymuszenia podlegają umorzeniu (art. 125 § 1 u.p.e.a.). Ponadto na wniosek zobowiązanego, który wykonał obowiązek, grzywny uiszczone lub ściągnięte w celu przymuszenia mogą być w uzasadnionych przypadkach zwrócone w wysokości 75% lub w całości. Państwowe organy egzekucyjne mogą zwrócić grzywnę po uzyskaniu zgody organu wyższego stopnia (art. 126 u.p.e.a.). Dzięki tym unormowaniom ustawodawca podkreśla cel grzywny – przymuszenie do wykonania danego obowiązku.
Mając na uwadze powyższe rozważania Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.
Przywołane orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są na www.orzeczenia.nsa.gov.pl.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI