II SA/Sz 104/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę spółki na uchwałę Rady Miejskiej w sprawie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, uznając, że nie doszło do naruszenia prawa własności ani istotnych uchybień proceduralnych.
Spółka zaskarżyła uchwałę Rady Miejskiej dotyczącą studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, zarzucając naruszenie prawa własności i interesu prawnego poprzez zmianę przeznaczenia działek, co miało uniemożliwić jej działalność w zakresie przetwarzania odpadów. Sąd uznał, że uchwała nie narusza prawa własności, ponieważ główne przeznaczenie nieruchomości (eksploatacja surowców) zostało utrzymane, a zmiana w studium nie wpływa bezpośrednio na posiadane zezwolenia. Ponadto, sąd nie stwierdził istotnych naruszeń procedury sporządzania studium.
Spółka zaskarżyła uchwałę Rady Miejskiej w sprawie uchwalenia Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy Goleniów, zarzucając naruszenie szeregu przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz Konstytucji RP. Skarżąca podnosiła, że zmiana przeznaczenia jej działek w studium, w szczególności wyeliminowanie zapisów dotyczących składowisk odpadów i usług w strefie funkcji uciążliwych, narusza jej prawo własności i uniemożliwia rozwój działalności w zakresie przetwarzania odpadów. Spółka argumentowała, że uchwała jest niezgodna z ładem przestrzennym i zrównoważonym rozwojem, a także narusza jej interes prawny poprzez ograniczenie możliwości dysponowania nieruchomością. Rada Miejska wniosła o oddalenie skargi, wskazując na dochowanie procedury planistycznej i utrzymanie podstawowej funkcji działek związanej z eksploatacją surowców. Organ podkreślił, że prawo własności nie jest absolutne i musi być zgodne z zapisami planistycznymi, a plany gospodarcze właściciela nie decydują ostatecznie o treści planu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę, uznając, że uchwała nie narusza prawa własności skarżącej, gdyż główne przeznaczenie nieruchomości zostało utrzymane, a zmiana w studium nie wpływa bezpośrednio na posiadane zezwolenia. Sąd stwierdził również, że nie doszło do istotnych naruszeń procedury sporządzania studium, w tym w zakresie publikacji ogłoszeń i rozpatrywania uwag.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, uchwała nie narusza prawa własności, ponieważ główne przeznaczenie nieruchomości (eksploatacja surowców) zostało utrzymane, a zmiana w studium nie wpływa bezpośrednio na posiadane zezwolenia i nie uniemożliwia prowadzenia dotychczasowej działalności.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że studium jest dokumentem określającym ogólne kierunki zagospodarowania, a nie poszczególnych działek. Zmiana przeznaczenia w studium nie oznacza wygaśnięcia posiadanych decyzji i zezwoleń. W przypadku nieruchomości objętych planem miejscowym, to plan decyduje o przeznaczeniu, a w przypadku pozostałych, studium utrzymuje główne funkcje związane z eksploatacją surowców i rekultywacją.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (36)
Główne
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
u.p.z.p. art. 1 § ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 1 § ust. 3
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 9 § ust. 1
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 10 § ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 3 § ust. 1
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 6 § ust. 2 pkt 1
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 1 § ust. 2 pkt 7
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Konstytucja RP art. 21
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 64
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 31 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
k.c. art. 140
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny
k.c. art. 233
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny
u.p.z.p. art. 11 § pkt 1
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 11 § pkt 7
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 12 § ust. 1
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.s.g. art. 101 § ust. 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
u.p.z.p. art. 9 § ust. 4
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 20 § ust. 1
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 14 § ust. 5
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 28 § ust. 1
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 1 § ust. 2
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 35 § ust. 1
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
p.u.s.a. art. 1 § ust. 1 i § 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 3 § ust. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 3 § ust. 2 pkt 5 i 6
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 147 § ust. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.z.p. art. 9 § ust. 5
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 14 § ust. 8
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 20 § ust. 1
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 27
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 10 § ust. 1
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 1 § ust. 2
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 11 § pkt 1
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 11 § pkt 7 i 8
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 12 § ust. 1
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Argumenty
Skuteczne argumenty
Procedura sporządzenia studium została przeprowadzona zgodnie z prawem. Uchwała nie narusza prawa własności skarżącej, ponieważ główne przeznaczenie nieruchomości zostało utrzymane, a zmiana w studium nie wpływa bezpośrednio na posiadane zezwolenia. Skarżąca nie wykazała naruszenia interesu prawnego w odniesieniu do wszystkich zaskarżonych działek.
Odrzucone argumenty
Naruszenie prawa własności poprzez zmianę przeznaczenia działek w studium. Naruszenie ładu przestrzennego i zrównoważonego rozwoju. Naruszenie procedury sporządzania studium (brak ogłoszeń, brak rozpatrzenia uwag).
Godne uwagi sformułowania
Studium jest dokumentem, który określa ogólne kierunki zagospodarowania przestrzennego i przeznaczenia obszarów, a nie poszczególnych działek. Ustalenia planu miejscowego stanowią konsekwencję ustaleń studium. Prawo własności nie jest prawem absolutnym, a jego treść ustalana jest między innymi przez pryzmat zapisów planistycznych. Nie każde, nawet znaczne pozbawienie właściciela atrybutów korzystania z nieruchomości, oznacza ingerencję w istotę jego prawa własności.
Skład orzekający
Patrycja Joanna Suwaj
przewodniczący
Wiesław Drabik
sędzia
Joanna Świerzko-Bukowska
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Dopuszczalność zaskarżania studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, relacja między studium a planem miejscowym, zakres ochrony prawa własności w kontekście planowania przestrzennego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany przeznaczenia terenów w studium, gdzie główna funkcja została utrzymana, a skarżący posiadał zezwolenia na działalność.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy konfliktu między planami inwestycyjnymi spółki a polityką przestrzenną gminy, co jest częstym problemem w praktyce. Pokazuje, jak sądy interpretują prawo własności w kontekście planowania przestrzennego.
“Gmina zmienia plany, spółka traci? Sąd rozstrzyga o prawie własności w planowaniu przestrzennym.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Sz 104/24 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2024-06-19
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-02-15
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Joanna Świerzko-Bukowska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6150 Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne
Zagospodarowanie przestrzenne
Sygn. powiązane
II OSK 2389/24 - Postanowienie NSA z 2024-11-20
Skarżony organ
Rada Miasta
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2023 poz 977
art. 9 ust. 4, ust. 5, art. 20 ust. 1, art. 14 ust. 5, ust. 8, art. 20 ust. 1, art. 28 ust. 1, art. 3 ust. 1, art. 26, art. 1 ust. 2, art. 10 ust. 1, pkt 1-2, art. 11 pkt 1
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 609
art. 101 ust. 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 572
art. 28
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj Sędziowie Sędzia WSA Wiesław Drabik Asesor WSA Joanna Świerzko-Bukowska (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Agnieszka Klimek po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 29 maja 2024 r. sprawy ze skargi Spółka na uchwałę Rady Miejskiej w Goleniowie z dnia 31 sierpnia 2022r. Nr LI/601/22 w przedmiocie uchwalenia Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy Goleniów oddala skargę.
Uzasadnienie
L. sp. z o.o. z siedzibą w S. (dalej: "Spółka", "skarżąca") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na uchwałę nr [...] Rady Miejskiej z dnia 31 sierpnia 2022 r. w sprawie uchwalenia Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy G. (dalej: "uchwała", "Studium") - w części dotyczącej działek nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], położonych w obrębie [...] oraz działek nr [...], [...] i [...], położonych w obrębie [...].
Zaskarżonej uchwale Spółka zarzuciła naruszenie:
1. art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2023 r. poz. 977 ze zm., dalej: "u.p.z.p.", w brzmieniu obowiązującym do 24 września 2023 r.) przez kształtowanie polityki przestrzennej w sposób nieoparty na ładzie przestrzennym i zrównoważonym rozwoju, poprzez pominięcie uwarunkowań funkcjonalnych i społeczno-gospodarczych ww działek skarżącej objętych Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy G., które w konsekwencji czynią je ekonomicznie nieefektywne,
2. art. 1 ust. 3 u.p.z.p. przez zaniechanie obowiązku starannego ważenia interesu publicznego i prywatnego, które w konsekwencji przyczyniło się do przyznania priorytetowego znaczenia interesowi publicznemu z jednoczesnym pominięciem treści zezwolenia na przetwarzanie odpadów przysługującego skarżącej i tego, iż skarżąca prowadzi działalność w postaci rekultywacji terenu z użyciem odpadów (od 2015 r. posiada decyzję rekultywacyjną),
3. art. 9 ust. 1 u.p.z.p. w zw. z art. 1 ust. 3 u.p.z.p. przez ich niezastosowanie, co skutkowało aprioryczne przyjęcie przeznaczenia terenu na etapie poprzedzającym procedurę planistyczną, co de facto wykluczyło wyważenie interesu prywatnego skarżącej z interesem publicznym, w sytuacji gdy ustalenie przeznaczenia terenu może nastąpić jedynie na etapie podejmowania aktu planistycznego przy każdorazowym ważeniu interesu publicznego i interesów prywatnych, a przy tym nieprzydawaniu żadnemu z nich znaczenia priorytetowego,
4. art. 10 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. w zw. z art. 3 ust. 1 u.p.z.p. przez przekroczenie przez Radę Miejską granic władztwa planistycznego i arbitralną ingerencję w sytuację prawną nieruchomości skarżącej, poprzez usunięcie zapisów dotyczących przeznaczenia działek na składowanie odpadów oraz usług w strefie rozwoju funkcji uciążliwych, w sytuacji gdy skarżącej przysługuje zezwolenie na przetwarzanie odpadów i prowadzi działalność w postaci rekultywacji terenu z użyciem odpadów (od 2015 r. posiada decyzję rekultywacyjną),
5. art. 6 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 1 ust. 2 pkt 7 u.p.z.p. przez przekroczenie przez Radę Miejską granic władztwa planistycznego i arbitralną ingerencję w uprawnienia skarżącej związane z prawem własności nieruchomości, w tym pominięcie okoliczności, że skarżąca podejmuje kroki w celu realizacji zamierzenia inwestycyjnego w kierunku składowania i przetwarzania odpadów,
6. art. 21 w zw. z art. 64 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i art. 140 w zw. z art. 233 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2023 r. poz. 1610 ze zm.) w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w zw. z art. 1 ust. 2 pkt 7 i pkt 9 u.p.z.p. przez naruszenie prawa własności nieruchomości gruntowej skarżącej w sposób uniemożliwiający korzystanie z przysługujących jej praw, a przejawiające się w nieuzasadnionym zindywidualizowaniu i określeniu w studium - przeznaczenia prawa własności skarżącej i jednoczesnym związaniu powyższym przeznaczeniem przyszłych postanowień miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla tego obszaru,
7. art. 11 pkt 1 u.p.z.p. poprzez brak ogłoszenia w prasie miejscowej oraz w sposób zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości o podjęciu przez Radę Miejską uchwały Nr [...] z dnia 24 czerwca 2015 roku w sprawie przystąpienia do sporządzenia Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy G.,
8. art. 11 pkt 7 u.p.z.p. poprzez brak ogłoszenia w prasie miejscowej oraz w sposób zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości o wyłożeniu projektu studium do publicznego wglądu na okres co najmniej 7 dni przed dniem wyłożenia,
9. art. 12 ust. 1 u.p.z.p. poprzez niezałączenie treści zgłoszonych uwag dotyczących projektu studium.
W uzasadnieniu skargi Spółka wskazała, że jest właścicielem działek nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], położonych w obrębie [...] oraz działek nr [...], [...] i [...], położonych w obrębie [...] objętych Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy G. uchwalonym zaskarżoną uchwałą.
W poprzednio obowiązującym Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy G. działki nr [...], [...], [...] przeznaczone były pod tereny przemysłu eksploatacyjnego, składowiska odpadów, usługi w strefie rozwoju funkcji uciążliwych (symbol PE/NU/U); działka nr [...] - tereny przemysłu eksploatacyjnego, składowiska odpadów, usługi w strefie rozwoju funkcji uciążliwych (symbol PE/NU/U) i grunty orne częściowo w granicy terenu górniczego; działka nr [...] - grunty orne; działka nr [...] - tereny przemysłowe i grunty orne; działka nr [...] - tereny przemysłu eksploatacyjnego w strefie rozwoju funkcji uciążliwych; działka nr [...] - tereny w strefie rozwoju funkcji uciążliwych w granicy obszaru i terenu górniczego i w granicy udokumentowanego złoża kopaliny.
Natomiast w obecnie obowiązującym Studium przeznaczenie działek jest następujące: działka nr [...] - tereny rolnicze (symbol R), działka nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] - tereny eksploatacji surowców (symbol PG); działka nr [...], [...]- tereny eksploatacji surowców (symbol PG) i tereny rolnicze (symbol R); działka nr [...] - tereny rolnicze (symbol R).
Skarżąca podała, że na ww. działkach prowadzi działalność gospodarczą w zakresie m.in. wydobywania żwiru i piasku oraz transportu kruszyw, a nadto posiada zezwolenie na przetwarzanie odpadów oraz prowadzi działalność w zakresie rekultywacji terenu z użyciem odpadów (od 2015 r. posiada decyzję rekultywacyjną).
W stosunku do poprzednio obowiązującego Studium nastąpiła zmiana w obecnie obowiązującym Studium przeznaczenia działek stanowiących własność skarżącej (m.in. usunięto składowiska odpadów czy usługi w strefie rozwoju funkcji uciążliwych).
Ponadto skarżąca wskazała, że część działek objętych jest miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, tj. działki nr [...], [...], [...], [...], [...], [...] - uchwała nr [...] Rady Miejskiej z dnia 29 sierpnia 2002 r. w sprawie zmiany w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego Gminy G., obręby [...] i [...]; działki nr [...], [...] - uchwała nr [...] Rady Miejskiej z dnia 26 października 2011 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy G. w obrębie geodezyjnym [...], dotyczącego części kopalni kruszywa naturalnego "[...]". Natomiast działki nr [...], [...], [...], [...], [...] nie są objęte miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.
Według skarżącej powyższe zmiany wpływają jej sytuację, bowiem zapisy studium uniemożliwiają jej prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie składowania i przetwarzania odpadów (tj. rekultywacji terenu z użyciem odpadów), a także rozwój działalności w tym kierunku, ze względu na to, że miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego muszą być zgodne ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego.
Interes prawny w zaskarżeniu przedmiotowej uchwały wynika z ograniczenia prawa własności przez wprowadzenie zapisów w Studium, uniemożliwiających skarżącej dysponowanie swoją własnością zgodnie z założeniami. Skarżąca jest właścicielem większości terenu objętego Studium, a jej zamiarem był dalszy rozwój działalności w zakresie składowania i przetwarzania odpadów na terenie stanowiącym jej własność. Zmiana Studium miała na celu głównie wykluczenie możliwości składowanie odpadów na jej terenie. Kwestionowane zapisy Stadium naruszają interes prawny skarżącej przez realny wpływ na wykonywanie przysługującego jej do działek prawa własności, ugruntowanego w art. 64 Konstytucji RP oraz art. 140 kodeksu cywilnego, poprzez uniemożliwienie planowanego zagospodarowania terenu i korzystania z nieruchomości.
Według skarżącej fakt, że skarżąca ma nieruchomości, położone na obszarze objętym kwestionowaną uchwałą i jej ustalenia mają istotne znaczenie w kwestii przeznaczenia tych nieruchomości, wystarczy do uznania, że interes prawny skarżącej został naruszony. Z tego punktu widzenia nie jest istotny ani zakres naruszenia tego interesu, ani nawet brak wymiernych efektów tego naruszenia. Każda regulacja, prowadząca do ograniczenia właściciela w możliwości korzystania z nieruchomości (nawet w przyszłości), gdzie musi się on - wbrew własnej woli - podporządkować, prowadzi do naruszenia uprawnień właścicielskich, określonych w art. 140 kodeksu cywilnego.
W ocenie skarżącej organ bez racjonalnego uzasadnienia odebrał Spółce uprawnienia jakie wiązałyby się z dotychczasową możliwością zagospodarowania posiadanego prawa własności. Jednocześnie Rada Miejska nie wykazała rzeczowo i przekonująco przesłanek do wprowadzenia zmiany przeznaczenia ww działek skarżącej, a zatem nadużyła władztwa planistycznego.
Zdaniem skarżącej przekroczenie przez organ uprawnień planistycznych przez niezgodne z zasadą proporcjonalności i równości ograniczenie prawa własności nieruchomości, stanowi naruszenie zasad sporządzania planu w rozumieniu art. 28 ust. 1 u.p.z.p. Organ nie przedstawił w sposób rzetelny i wiarygodny analizy urbanistycznej uzasadniającej zakwestionowane rozwiązania planistyczne. Zmiana zapisów Studium dokonana została bez uwzględnienia dotychczasowego przeznaczenia i zagospodarowania terenu oraz bez należytego wyważenia interesu skarżącej oraz interesu publicznego. Skarżąca ponownie wskazała przy tym, że na ww. działkach prowadzi działalność gospodarczą w zakresie m.in. wydobywania żwiru i piasku oraz transportu kruszyw, a nadto posiada zezwolenie na przetwarzanie odpadów i prowadzi działalność w zakresie rekultywacji terenu z użyciem odpadów (składowanie odpadów) oraz że w stosunku do poprzednio obowiązującego Studium nastąpiła zmiana w obecnie obowiązującym Studium przeznaczenia działek stanowiących własność skarżącej (m.in. usunięto składowiska odpadów czy usługi w strefie rozwoju funkcji uciążliwych).
Ponadto kwestionowana treść Studium uniemożliwi Skarżącej w przyszłości - w razie wprowadzenia zapisów Studium do miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego - zmianę użytkowania działek.
Według skarżącej ustalenia Studium nie uwzględniają również wymogów ładu przestrzennego i zrównoważonego rozwoju, zwłaszcza pomijają uwarunkowania funkcjonalne działek oraz plany inwestycyjne skarżącej (w zakresie rozwoju działalności w zakresie składowania i przetwarzania odpadów). Skarżąca podała, że występowała do Burmistrza Gminy G. z wnioskiem o zmianę Studium oraz wystąpiła z wnioskiem o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia pn. "Instalacja do przetwarzania odpadów na terenie kopalni kruszyw na części działki nr [...] obręb M., w miejscowości M., gm. G. w celu wzbogacania urobku kopalnianego". Przedmiotem oceny było ww. przedsięwzięcie, polegające na przetwarzaniu na terenie Kopalni Kruszyw na części działki nr [...] odpadów niebezpiecznych, jak i innych niż niebezpieczne. Spawa jest w toku.
Skarżąca podniosła również, że uchwała Rady Miejskiej nr [...] z dnia 24 czerwca 2015 roku w sprawie przystąpienia do sporządzenia Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy G. nie została ogłoszona w prasie miejscowej ani w sposób zwyczajowo przyjęty w G.. Nie ogłoszono również w powyższy sposób o wyłożeniu projektu studium do publicznego wglądu. Z kolei do zaskarżonej uchwały nie dołączono uwag zgłoszonych do projektu studium.
W odpowiedzi na skargę Rada Miejska wniosła o jej oddalenie.
W pierwszej kolejności organ wskazał, że została dochowana procedura planistyczna. Zarówno ogłoszenie o przystąpieniu do sporządzenia Studium jak i zawiadomienia o wyłożeniu projektu Studium do publicznego wglądu zostały umieszczone w Biuletynie Informacji Publicznej oraz na tablicy ogłoszeń Urzędu Gminy i Miasta G., przekazane do sołtysów w celu wywieszenia na tablicach ogłoszeń lub innych wyznaczonych miejscach w danych miejscowościach, m.in. [...] i [...], a także opublikowane w prasie. Projekt Studium dwukrotnie wyłożono do publicznego wglądu w siedzibie Urzędu Gminy i Miasta w G.. W ramach wyłożenia projektu studium do publicznego wglądu odbyły się dyskusje publiczne nad treścią Studium. Wszystkie terminy i okresy wskazane w przepisach u.p.z.p. zostały zachowane. Ponadto wszystkie uwagi do projektu Studium wyłożonego do publicznego wglądu oraz ich rozpatrzenie zawarto w załączniku nr [...] do zaskarżonej uchwały.
Według organu – wbrew stanowisku Spółki – treść zaskarżonej uchwały uwzględnia uwarunkowania funkcjonalne i społeczno-gospodarcze działek skarżącej, skoro przewiduje dla nich realizację funkcji eksploatacji surowców. Jest to dokładnie ta sama funkcja, która przewidziana była w poprzedniej uchwale. Jest to przy tym główna funkcja tych terenów, co potwierdza sama skarżąca wskazując na to, że prowadzi na terenie wskazanych działek działalność gospodarczą w zakresie m.in. wydobywania żwiru i piasku oraz transportu kruszyw. Zaskarżona uchwała przewiduje utrzymanie podstawowej funkcji działek zgodnie z ich przeszłym i aktualnych wykorzystaniem przez skarżącą. Zdaniem organu skarżąca sprowadza treść tego zarzutu do wykluczenia możliwości składowania odpadów na posiadanym przez nią terenie. Nie chodzi więc o planistyczne oderwanie treści zaskarżonej uchwały od aktualnego wykorzystania działek a o to że nie realizuje ona, odbiega o planów gospodarczych Spółki. Odwołując się do treści art. 1 ust. 2 u.p.z.p. organ wskazał, że plany gospodarcze właściciela nieruchomości pozostają elementem, który powinien – i był – brany pod uwagę, niemniej nie są składową, która przeważa i decyduje o treści finalnego rozwiązania planistycznego.
Organ podkreślił, że prawo własności nie jest prawem absolutnym, a jego treść ustalana jest między innymi przez pryzmat zapisów planistycznych, w tym drugorzędnie w oparciu o uchwałę w sprawie studium. W ocenie organu celem skargi jest odwrócenie relacji przepisów, skoro skarżąca przypisuje przepisom urbanistycznym rolę służebną wobec gospodarczych planów skarżącej. Forsowanie przez skarżącą reguły wedle której regulacje urbanistyczne, a w tym zaskarżona uchwała, mają umożliwiać skarżącej realizację jej zamierzeń gospodarczych nie znajduje żadnego potwierdzenia w przepisach prawa. Przede wszystkim stanowisko skarżącej nie odnajduje się w treści art. 6 ust. 2 pkt 1 u.p.z.p., który wyraźnie przesądza o tym, że reguła pozostaje odwrotna. Właściciel czynić powinien swoje plany wobec nieruchomości analizując przepisy urbanistyczne. Regulacje te opisują bowiem sposób realizacji prawa własności.
Ponadto skarżąca nie precyzuje na jakiej podstawie prawnej uznaje organ uchwalający zaskarżoną uchwałę za zobowiązany do uwzględnienia posiadanego przez skarżącą zezwolenia na przetwarzanie odpadów. Organ wskazał przy tym na przepis art. 35 ust. 1 u.p.z.p. który w przypadku zamiany planu miejscowego wyraźnie uprawnia do dotychczasowego korzystania z gruntu. Zwrócił również uwagę na charakter zaskarżonej uchwały, która nie zawiera przepisów prawa miejscowego i nie skutkuje żadnego rodzaju modyfikacją aktualnie prowadzonej przez skarżącą działalności. Wskazał także że co do zasady, skutku takiego nie mogą wywierać nawet plany miejscowe, które stanowią źródło prawa miejscowego, a to właśnie za sprawą art. 35 ust. 1 u.p.z.p. istotnie więc nawet uchwalenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego o treści odmiennej niż dotychczasowy sposób korzystania z działek przez skarżącą nie może tego sposobu korzystania paraliżować. Jeżeli zaś paraliżować go będzie – co ustawodawca w określonych przez siebie sytuacjach dopuszcza – ograniczenia te skutkują prawem skarżącej do uzyskania odszkodowania.
Organ wskazał, że planowana w przyszłości działalność polegająca na przetwarzaniu odpadów niebezpiecznych była wykluczona w uprzednim stanie prawnym. Działki nr [...], [...] i [...] z obrębu [...] oraz działki nr [...] i [...] z obrębu [...] w części lub w całości przeznaczono pod działalność związaną z wydobyciem kruszywa (symbol terenów elementarnych w planie 1 PE, 2 PE, 3 PE, 4 PE) zgodnie z uchwałą nr [...] Rady Miejskiej z dnia 29 sierpnia 2002 r. (Dz. Urz. Woj. Z. z 2002 r. Nr [...] poz. [...]). Działka nr [...] z obrębu [...] przeznaczona jest w całości pod teren wydobywczy z filarem ochronnym (symbol terenów elementarnych w planie PE i FO) zgodnie z uchwałą nr [...] Rady Miejskiej z dnia 26 października 2011 r. (Dz. Urz. Woj. Z. z 2011 r. Nr [...], poz. [...]). Na działkach nr [...], [...], [...], [...], [...], [...] z obrębu [...] oraz działce nr [...] z obrębu [...] w treści poprzedniego studium dopuszczalna była funkcja składowania odpadów, a nie ich przetwarzania. Część działek [...], [...], [...], [...] z obrębu [...] i [...] z obrębu [...] przewidziane zostały pod użytki zielone i rolne (np. wodno-leśny kierunek rekultywacji dla działki nr [...] w ramach filaru ochronnego bez możliwości produkcji wydobywczej – zgodnie z zapisami ww planu miejscowego). Na działce nr [...] z obrębu [...] znajduje się stanowisko archeologiczne. Na działce nr [...] z obrębu [...] obowiązuje strefa K ochrony krajobrazu.
Według organu brak możliwości przetwarzania odpadów na gruncie dotychczasowych uregulowań planistycznych potwierdziła sama skarżąca, skoro w ramach postępowania w sprawie zaskarżonej uchwały wniosła o ustalenie w treści nowelizacji studium dopuszczalności prowadzenia działalności polegającej na zagospodarowaniu, zbieraniu, odzysku, recyklingu oraz przetwarzaniu odpadów. W ocenie organu niewątpliwie takie zachowanie Spółki świadczy o tym, że nie identyfikowała ona w dotychczasowych zapisach planistycznych zgody na tego rodzaju przedsięwzięcia.
Organ wskazał, że w trakcie opracowywania dokumentacji Studium przeanalizowano wniosek skarżącej z dnia 2 marca 2018 r. nie uwzględniono proponowanego kierunku rekultywacji w zakresie zagospodarowania odpadów, zbierania, odzysku, recyklingu, przetwarzania odpadów ze względu na ich potencjalną uciążliwość.
Organ wskazał ponadto, że w ramach przygotowywania studium brano pod uwagę szereg uwarunkowań i analiz. Jednym z takich dokumentów był Plan Zagospodarowania Przestrzennego Województwa Zachodniopomorskiego uchwalony przez Sejmik Województwa Zachodniopomorskiego uchwałą nr XVII/214/2020 z dnia 24 czerwca 2020 r., który jest opracowaniem o charakterze regionalnym, stanowiącym integralny element szeroko pojętego planowania strategicznego w zakresie przestrzennej koordynacji działań, formułujących cele gospodarowania przestrzenią województwa i zasady jej kształtowania oraz określającym kierunki polityki przestrzennej w długiej perspektywie. Z Planu tego należało uwzględnić zapisy w zakresie "Ochrony i kształtowania środowiska przyrodniczego": kierunek – wykorzystanie kopalin uwzględniające potrzeby gospodarcze oraz ochronę środowiska:
a) ustalenie: ochrona udokumentowanych złóż kopalin niezagospodarowanych, służąca potrzebom ich przyszłej eksploatacji,
b) zalecenie: projektowanie kopalni odkrywkowych z uwzględnieniem minimalizacji wpływu na krajobraz,
c) zalecenie: rekultywacja i rewitalizacja obszarów poeksploatacyjnych,
d) zalecenie: likwidacja i rekultywacja nielegalnych wyrobisk.
Wskazuje się również na konieczność uwzględnienia w przygotowywanych rozwiązaniach zagospodarowania przestrzennego ogólnych zaleceń, wynikających z wymagań określonych nadrzędnymi przepisami, jak również dotychczas wykonanych dla tego regionu opracowań, m.in. Planu gospodarowania wodami na obszarze dorzecza Odry.
Organ wskazał, że nieruchomości skarżącej znajdują się na terenie Głównego Zbiornika Wód Podziemnych [...] "Zbiornik międzymorenowy [...]", zaś na terenie działki [...] istnieje okno hydrogeologiczne. Ochrona wód, w tym szczególnie ww Głównego Zbiornika Wód Podziemnych, musi być realizowana przez maksymalne ograniczenie zrzutów zanieczyszczeń (przede wszystkim substancji biogennych, organicznych i toksycznych) do gruntu i do wód powierzchniowych.
Organ podał również że zobligowany był do wzięcia pod uwagę licznych protestów dotyczących prowadzonej przez skarżącą działalności oraz jej potencjalnego rozszerzenia.
W piśmie z dnia 29 marca 2024 r., odpowiadając na zobowiązanie Sądu z dnia z dnia 25 marca 2024 r., organ wskazał, że działki nr [...] z obrębu [...] i nr [...] z obrębu [...] nie są objęte miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, zaś w poprzednio obowiązującym Studium kierunki dla zagospodarowania ww działek zostały określone jako grunty orne położone w granicach terenu górniczego.
Z kolei Spółka, w odpowiedzi na zobowiązanie Sądu z dnia 25 marca 2024 r., przedłożyła zestawienie działek, w odniesieniu do których przysługuje jej prawo własności oraz wskazała numery ksiąg wieczystych prowadzonych dla tych nieruchomości. Jednocześnie Spółka podała, że w wyniku zmiany danych ewidencyjnych działkę nr [...] zastąpiono działką nr [...], zaś działka nr [...] uległa podziałowi na działki nr [...] i [...]. Spółka podała również, że nie przysługuje jej prawo własności nieruchomości oznaczonych jako działki nr [...] z obrębu [...] i nr [...] z obrębu [...] (pismo Spółki dnia 29 marca 2024 r.).
Na rozprawie w dniu 29 maja 2024 r. pełnomocnik skarżącej podtrzymał skargę. Wskazał, że organ nienależycie wyważył interes prywatny skarżącej i publiczny, przez co ograniczył prawo skarżącej. Działanie organu koliduje bowiem zamierzeniem inwestycyjnym skarżącej związanym z przetwarzaniem odpadów. Prezes Zarządu Spółki wskazał, że w jego zdaniem prowadzona działalność Spółki m.in. w zakresie przetwarzania odpadów jest działaniem także w interesie publicznym. Uniemożliwienie Spółce prowadzenia działalności w postaci zagospodarowania odpadów ograniczy istotnie gospodarkę odpadami w województwie. W jego ocenie wobec niekorzystnych zapisów nowego studium oraz upływu okresu 10 lat na jaki została wydana przez Marszałka Województwa Zachodniopomorskiego decyzja w zakresie zezwolenia przetwarzania odpadów istnieje wysokie prawdopodobieństwo, że organ ten nie wyda pozwolenia na przetwarzanie odpadów. Wprawdzie zezwolenie to obejmuje przetwarzanie odpadów a w poprzednio obowiązującym studium tereny, na których Spółka prowadzi działalność uznane były między innymi za tereny przemysłu eksploatacyjnego i składowiska odpadów, to według skarżącego bez zapisu w studium "składowisko odpadów" nie będzie możliwe wydanie zezwolenia na przetwarzanie odpadów. W odpowiedzi na pytanie Sądu Prezes Zarządu oświadczył, że na działkach nr [...] oraz [...] Spółka nie prowadzi działalności i są to najprawdopodobniej działki należące do Gminy oraz że Spółka nie prowadzi składowiska odpadów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie zaś z art. 3 § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej oraz inne akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej. Natomiast zgodnie z art. 147 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a., stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Na wstępie rozważań, jako że przedmiotem skargi jest uchwała Rady Miejskiej w sprawie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, należy poczynić kilka uwag w przedmiocie dopuszczalności zaskarżania tego typu aktów do sądu administracyjnego.
Zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 609 ze zm., dalej: "u.s.g."), każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego.
Przystępując do rozpoznania skargi na uchwałę organu gminy sąd bada przede wszystkim uprawnienie do wniesienia skargi.
Wyjaśnić należy, że legitymacja procesowa strony kwestionującej legalność uchwały, podjętej przez organ gminy z zakresu administracji publicznej, określona została w sposób odmienny niż w postępowaniu administracyjnym regulowanym przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego ("k.p.a."). W przeciwieństwie do postępowania prowadzonego na podstawie k.p.a., w którym stroną może być każdy czyjego interesu prawnego lub uprawnienia dotyczy postępowanie (art. 28), stroną w postępowaniu toczącym się na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. może być jedynie podmiot, którego interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone. Nie wystarczy zatem wykazanie posiadania interesu prawnego, bowiem dopiero naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia otwiera drogę do merytorycznego rozpoznania (oceny) zaskarżonej uchwały.
Podkreślenia przy tym wymaga, że wykazanie istnienia związku pomiędzy zaskarżoną uchwałą, a indywidualną sytuacją prawną skarżącego należy przede wszystkim do tego ostatniego podmiotu. Musi on wykazać, że zaskarżona uchwała jednocześnie negatywnie wpływa na jego sferę prawną (wynikającą z konkretnie wskazanego przepisu prawa materialnego), np. nakłada obowiązki, bądź pozbawia go pewnych uprawnień albo uniemożliwia ich realizację.
Oceniając, czy interes prawny lub uprawnienie strony skarżącej zostały naruszone uchwałą w przedmiocie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego należy mieć przede wszystkim na uwadze okoliczność, że ustalenia studium nie są adresowane na zewnątrz i co do zasady nie kształtują bezpośrednio sytuacji podmiotów spoza systemu administracji publicznej.
W tym miejscu należy zauważyć, że przepisy dotyczące uchwalania studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy utraciły moc z dniem 24 września 2023 r., w związku z wejściem w życie ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2023 r. poz. 1688). Stosownie do art. 65 ust. 1 tej ustawy studia uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin zachowują moc do dnia wejścia w życie planu ogólnego gminy w danej gminie, jednak nie dłużej niż do dnia 31 grudnia 2025 r., i stosuje się do nich przepisy dotychczasowe. Zatem zaskarżony akt obowiązuje, a przyjęte w nim rozwiązania mogą być przedmiotem oceny.
Studium nie jest aktem prawa miejscowego (art. 9 ust. 5 u.p.z.p. i następne w brzmieniu obowiązującym w dacie podjęcia zaskarżonej uchwały), ale jego ustalenia są wiążące dla organów gminy przy sporządzaniu planów miejscowych (art. 9 ust. 4 u.p.z.p). Ta ostatnia zasada oznacza z jednej strony to, że przy uchwalaniu planu miejscowego organ uchwałodawczy gminy zobowiązany jest uwzględnić lokalne zasady zagospodarowania przestrzennego i kierunki polityki przestrzennej przyjęte w studium, gdyż plan miejscowy ustaleń studium naruszać nie może (art. 20 ust. 1 u.p.z.p.), z drugiej zaś strony wskazuje, że postanowienia studium nie oddziałują w sposób bezpośredni na prawa i obowiązki innych podmiotów, będących właścicielami nieruchomości na terenie, którego studium dotyczy.
W orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowane było stanowisko, że studium, jako akt kierownictwa wewnętrznego nie może naruszyć interesu prawnego jednostki, a konsekwencją tego poglądu było przyjęcie, że skarga do sądu administracyjnego na uchwałę w sprawie przyjęcia studium jest niedopuszczalna.
Obecnie przyjmuje się, że studium, pomimo tego, że nie jest aktem prawa miejscowego, lecz aktem kierownictwa wewnętrznego, może naruszyć interes prawny lub uprawnienie właścicieli nieruchomości położonych na terenie gminy nim objętej. Jakkolwiek bowiem studium nie jest aktem prawa miejscowego, a aktem prawa wewnętrznego, to jako akt planistyczny kształtuje politykę przestrzenną gminy i wiąże organy gminy przy sporządzeniu i uchwaleniu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Ustalenia planu miejscowego stanowią konsekwencję ustaleń studium. Dysponując władztwem planistycznym gmina może zmienić w planie miejscowym dotychczasowe przeznaczenie określonych obszarów gminy, ale jedynie w granicach zakreślonych ustaleniami studium. Tym samym, istnieje ścisły związek pomiędzy studium i planem miejscowym, który sprawia, że nie można zasadnie twierdzić, iż studium nie ma żadnego znaczenia dla właściciela nieruchomości. Przy modelu zależności pomiędzy studium i planem miejscowym, przyjętym w ustawie o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, nie sposób w związku z tym uciec od stwierdzenia, że studium może bezpośrednio i konkretnie naruszać interes prawny lub uprawnienie właścicieli nieruchomości położonych na terenie gminy. Z mocy wiążącej studium oraz relacji systemowej studium i planu oraz następstw naruszenia mocy obowiązującej studium (art. 9 ust. 4, art. 14 ust. 5, art. 20 ust. 1, art. 28 ust. 1 u.p.z.p.) wynika potrzeba dokonania indywidualnej oceny naruszenia interesu prawnego skarżącego podmiotu (por. wyrok NSA z dnia 25 września 2014 r., sygn. akt II OSK 706/13, postanowienie NSA z dnia 15 czerwca 2021 r., sygn. akt II OSK 1026/21).
Warunkiem skutecznego wniesienia skargi do sądu administracyjnego jest jednak, jak już wyżej wspomniano, wykazanie naruszenia interesu prawnego, który to obowiązek spoczywa na skarżącym.
Przechodząc na grunt rozpatrywanej sprawy należy wskazać, że w odniesieniu do działek nr [...] z obrębu [...] i nr [...] z obrębu [...] Spółka nie wykazała interesu prawnego w zaskarżeniu przedmiotowej uchwały. Skarżącej nie przysługuje prawo własności do ww nieruchomości (oświadczenie w piśmie z dnia 29 marca 2024 r.) oraz nie prowadzi na nich działalności (oświadczenie na rozprawie w dniu 29 maja 2024 r.). W tym zakresie stwierdzić należy, że Spółka w żaden sposób nie wykazała aby zaskarżona uchwała w części dotyczącej tychże działek wpłynęła na jej indywidualną sytuację prawną
W odniesieniu do działek nr [...], [...], [...] i [...] z obrębu [...] oraz działek nr [...] i [...] z obrębu [...] skarżąca odwołując się do przeznaczenia wynikającego z poprzednich zapisów Studium pomija okoliczność, że działki te w całości lub zasadniczej części objęte są miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. W tym miejscu wskazać należy, iż celem studium jest określenie w sposób ogólny uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego. O przeznaczeniu danego terenu decydują ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, który jest aktem prawa miejscowego (art. 14 ust. 8 u.p.z.p.).
I tak - działka nr [...] według planu miejscowego przyjętego uchwałą nr [...] Rady Miejskiej z dnia 26 października 2011 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy G. w obrębie geodezyjnym [...], dotyczącego części kopalni kruszywa naturalnego "[...]" (Dz. Urz. Woj. Zach. z 2011 r. Nr [...] poz. [...]) położona jest na terenie elementarnym oznaczonym symbolem PE – teren eksploatacji kruszywa – teren produkcji wydobywczej oraz symbolem FO – teren filaru ochronnego, o szerokościach oznaczonych na rysunku planu, z zakazem produkcji wydobywczej.
Według zapisów zaskarżonej uchwały działka położona jest na terenie eksploatacji surowców (symbol PG).
Część działki nr [...] i działki nr [...] (powstałej po podziale działki nr [...]) według planu miejscowego przyjętego uchwałą nr [...] Rady Miejskiej z dnia 29 sierpnia 2002 r. w sprawie zmiany w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego Gminy G., obręb [...] i [...] (Dz. Urz. Woj. Zach. z 2002 r. Nr [...] poz. [...], dalej: "plan miejscowy z 2002 r."), przeznaczona jest pod prowadzenie działalności związanej z wydobywaniem kruszywa zgodnie z dokumentacją geologiczną zatwierdzoną decyzją Wojewody Szczecińskiego nr [...] z dnia 17 stycznia 1997 r. [...] z dnia 8 maja 1997 oraz na podstawie koncesji na poszukiwanie i rozpoznanie złoża nr [...] udzielonej przez Wojewodę Z. w dniu 21 września 2001 r. (symbole 1 PE i 2 PE). Pozostała część działki nr [...] i działki nr [...] nie jest objęta planem miejscowym. W tym zakresie obowiązują zapisy Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy G. uchwalonego uchwałą nr [...] Rady Miejskiej z dnia 24 czerwca 2002 r. w sprawie Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy G., zmienione uchwałami: nr [...] z dnia 31 maja 2006 r., nr [...] z dnia 25 czerwca 2008 r., nr [...] z dnia 30 czerwca 2009 r., nr [...] z dnia 30 października 2013 r., nr [...] z dnia 29 października 2014 r., nr [...] z dnia 24 lutego 2016 r., nr [...] z dnia 24 kwietnia 2019 r. (wszystkie dostępne na [...], dalej: "Studium z 2002 r."), według którego pozostała część działki nr [...] i działki nr [...] położona jest na obszarze użytki zielone częściowo w strefie "E" ekspozycji i częściowo w terenie górniczym; użytki rolne w terenie górniczym; tereny depresyjne.
Według zapisów zaskarżonej uchwały działka nr [...] i działka nr [...] to tereny eksploatacji surowców (symbol PG) i tereny rolnicze (symbol R).
Analiza części graficznych – rysunku planu miejscowego z 2002 r., Studium z 2002 r. i zaskarżonej uchwały w odniesieniu do ww działek pozwala na stwierdzenie, że teren przeznaczony w planie miejscowym z 2002 r. "na prowadzenie działalności związanej z wydobywaniem kruszywa" to "teren eksploatacji surowców" według zaskarżonej uchwały, zaś obszar "użytków zielonych i użytków rolnych" według Studium z 2002 r. to "tereny rolnicze" według zaskarżonej uchwały.
Działki nr [...], nr [...] i nr [...] według planu miejscowego z 2002 r. przeznaczone są pod prowadzenie działalności związanej z wydobywaniem kruszywa zgodnie z dokumentacją geologiczną zatwierdzoną decyzją Wojewody Szczecińskiego nr [...] z dnia 17 stycznia 1997 r. [...] z dnia 8 maja 1997 oraz na podstawie koncesji na poszukiwanie i rozpoznanie złoża nr [...] udzielonej przez Wojewodę Z. w dniu 21 września 2001 r. (symbole 2PE, 3 PE i 4 PE)
Według zapisów zaskarżonej uchwały działki nr [...], nr [...] i nr [...] to tereny eksploatacji surowców (symbol PG).
Dla działek nr [...], nr [...] i nr [...] nie został uchwalony miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Według Studium z 2002 r. działki nr [...] i nr [...] oznaczone są jako użytki rolne w terenie górniczym, zaś działka nr [...] to użytki zielone – tereny wyłączone z zabudowy, częściowo położona w strefie "K" ochrony krajobrazu.
Według zapisów zaskarżonej uchwały działki nr [...], nr [...] i nr [...] to tereny rolnicze (symbol R).
W ocenie Sądu powyższe zestawienie prowadzi do wniosku, że przeznaczenie powyższych nieruchomości w istocie nie uległo zmianie, co oznacza, że zakres praw skarżącej związanych z tymi nieruchomościami nie uległ uszczupleniu. Skarżąca, odwołując się do zapisów Studium sprzed zmiany, naruszenia interesu prawnego upatruje w wyeliminowaniu zapisów dotyczących składowania odpadów oraz usług w strefie rozwoju funkcji uciążliwych. Ponownie podkreślić należy, iż w przypadku uchwalenia planu miejscowego to jego ustalenia decydują o przeznaczeniu i sposobie zagospodarowania nieruchomości. I to w stosunku do tegoż planu miejscowego (w niniejszej sprawie planu miejscowego z 2002 r. i 2011 r.) należy odnosić treść zaskarżonej uchwały. Natomiast w odniesieniu do ww działek nie objętych planem miejscowym (tj. działek nr [...], nr [...] i nr [...]) treść Studium zarówno sprzed jak i po zmianie zapisów dotyczących składowania odpadów oraz usług w strefie rozwoju funkcji uciążliwych nie zawierało. Wskazane powyżej działki mają przeznaczenie związane z eksploatacją złoża kruszywa naturalnego oraz przeznaczenie rolne. Identyczne przeznaczenie przewidziano dla nich w zaskarżonej uchwale. Oznacza to, że nie zmieniono ich przeznaczenia, a przez to nie doszło do naruszenia interesu prawnego skarżącej.
Należy wskazać, że jedynie w odniesieniu do działek nr [...] i nr [...] skarżąca skutecznie odwołuje się do zapisów obowiązujących przed i po uchwaleniu zaskarżonej uchwały w sprawie Studium. Dla rzeczonych działek nie obowiązuje bowiem plan miejscowy. Według Studium z 2002 r. działki te określone były jako tereny przemysłu eksploatacyjnego, składowiska odpadów, usługi w strefie funkcji uciążliwych, tereny depresyjne (symbol PE/NU/U). Natomiast według zapisów zaskarżonej uchwały działki nr [...] i nr [...] to tereny eksploatacji surowców (symbol PG).
Jak wskazano powyżej naruszenia swojego interesu prawnego skarżąca upatruje w wyeliminowaniu zapisów dotyczących składowania odpadów oraz usług w strefie rozwoju funkcji uciążliwych, co w jej przekonaniu uniemożliwi jej prowadzenie działalności w przedmiocie przetwarzania odpadów oraz uzyskania zezwolenia w tym zakresie.
Sąd uznał, że dokonana zaskarżoną uchwałą zmiana, choć potencjalnie wpływająca na możliwość dalszego rozwoju działalności gospodarczej skarżącej, nie miała miejsca z przekroczeniem prawa.
Zgodnie z art. 28 ust. 1 u.p.z.p. stwierdzenie nieważności studium w całości lub w części ma miejsce w przypadku istotnego naruszenia zasad sporządzania studium, istotnego naruszenia trybu jego sporządzania a także naruszenia właściwości organów w tym zakresie.
Władztwo planistyczne gminy realizowane jest m.in. przez kompetencje do uchwalania studium i polega na samodzielnym rozstrzyganiu o zasadach zagospodarowania terenu, co wynika z art. 3 ust. 1 u.p.z.p. Przy planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w tym sporządzaniu studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego lub uchwalaniu jego zmiany (które stosownie do art. 27 u.p.z.p. następuje w takim trybie, w jakim jest uchwalane) organy gminy obowiązane są uwzględnić wartości wymienione w art. 1 ust. 2 u.p.z.p., w tym prawo własności.
W orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego podkreśla się, że do naruszenia istoty prawa własności dochodzi w sytuacji, gdy niemożliwe stanie się wykonywanie wszystkich uprawnień składających się na korzystanie z rzeczy (wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 25 maja 1999 r., sygn. akt SK 9/98, publ. OTK z 1999 r., nr 4, poz. 78, wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 stycznia 1999 r., sygn. akt P 2/98, publ. OTK z 1999 r., nr 1, poz. 2). Tym samym, nie każde, nawet znaczne pozbawienie właściciela atrybutów korzystania z nieruchomości, oznacza ingerencję w istotę jego prawa własności.
W tym miejscu podkreślić należy, że Studium jest dokumentem, który określa ogólne kierunki zagospodarowania przestrzennego i przeznaczenia obszarów, a nie poszczególnych działek. Uwarunkowania, które uwzględnia się w studium określa art. 10 ust. 1 u.p.z.p., który wymienia m.in. dotychczasowe przeznaczenie, zagospodarowanie i uzbrojenie terenu (pkt 1) oraz stan ładu przestrzennego i wymogów jego ochrony (pkt 2). Oznacza to, że przy ustalaniu przeznaczenia poszczególnych obszarów organ zobowiązany jest uwzględnić istniejący sposób zagospodarowania terenu. Zaskarżone Studium co do zasady zakłada kontynuację funkcji i dotychczasowego przeznaczenia i wykorzystania nieruchomości, tj. eksploatacji złoża, w tym rekultywacji. Rekultywacja jest bowiem częścią składową działalności wydobywczej, stanowiąc końcowy etap wydobycia kopaliny. Uchwalenie Studium nie powoduje wygaszenia posiadanych decyzji i zezwoleń. Skarżąca może kontynuować prowadzoną działalność na podstawie wcześniej uzyskanych decyzji niezależnie od ustaleń Studium. Niezależnie od powyższego należy wskazać, że zarówno w poprzednio obowiązujących ustaleniach aktów planistycznych jak i zaskarżonej uchwały w odniesieniu do eksploatacji złoża w [...] i [...] został założony rolny, leśny, wodny kierunek rekultywacji.
W ocenie Sądu usunięcie części z zapisów ustaleń Studium, bez zmiany głównego przeznaczenia nieruchomości, nie stanowiło naruszenia zasady proporcjonalności, której dochowanie warunkuje legalność wykonywania władztwa planistycznego przez gminę czy też pominięcie uwarunkowań funkcjonalnych i społeczno-gospodarczych działek – jak podnosi skarżąca. Zaś przeznaczenie danej nieruchomości w akcie planistycznym wbrew zamierzeniom inwestycyjnym właściciela (docelowo zagospodarowanie odpadów uciążliwych i nieuciążliwych, zbieranie, odzysk, recykling oraz przetwarzanie odpadów) nie jest wystarczającą przesłanką do stwierdzenia, że organ gminy istotnie naruszył zasady sporządzania studium.
Ponadto Sąd nie stwierdził aby w badanej sprawie doszło do istotnego naruszenia procedury sporządzenia Studium. W szczególności, wbrew stanowisku skarżącej, zachowane były wszystkie wymogi u.p.z.p. jeśli chodzi o publikację ogłoszeń dotyczących przystąpienia do sporządzenia Studium oraz wyłożenia projektu Studium do publicznego wglądu, a także kwestii dotyczącej uwag wniesionych do projektu Studium.
Stosownie do art. 11 pkt 1 u.p.z.p. (i następne w brzmieniu obowiązującym w dacie podjęcia zaskarżonej uchwały) wójt, burmistrz albo prezydent miasta, po podjęciu przez radę gminy uchwały o przystąpieniu do sporządzania studium ogłasza w prasie miejscowej, przez obwieszczenie oraz udostępnienie informacji w Biuletynie Informacji Publicznej na swojej stronie podmiotowej, a także w sposób zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości, o podjęciu uchwały o przystąpieniu do sporządzania studium, określając formę, miejsce i termin składania wniosków dotyczących studium, nie krótszy jednak niż 21 dni od dnia ogłoszenia. Ponadto stosownie do art. 11 pkt 7 i 8 u.p.z.p. we wskazany powyżej sposób wójt, burmistrz albo prezydent miasta ogłasza o wyłożeniu projektu studium do publicznego wglądu na okres co najmniej 7 dni przed dniem wyłożenia i wykłada ten projekt do publicznego wglądu, także przez jego udostępnienie w Biuletynie Informacji Publicznej na swojej stronie podmiotowej, na okres co najmniej 21 dni oraz organizuje w tym czasie co najmniej jedną dyskusję publiczną nad przyjętymi w tym projekcie studium rozwiązaniami, a nadto wyznacza termin, w którym osoby prawne i fizyczne oraz jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej mogą wnosić uwagi dotyczące projektu studium, nie krótszy niż 21 dni od dnia zakończenia okresu wyłożenia studium. Zgodnie zaś z art. 12 ust. 1 u.p.z.p. rada gminy uchwala studium rozstrzygając jednocześnie o sposobie rozpatrzenia uwag do projektu studium nieuwzględnionych przez wójta, burmistrza albo prezydenta miasta.
Obwieszczenie Burmistrza G. o podjęciu przez Radę Miejską uchwały nr [...] z dnia 24 czerwca 2015 r. o przystąpieniu do sporządzenia zmiany Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy G. oraz możliwości składania wniosków dotyczących studium upubliczniono w 2016 r. i 2018 r. poprzez:
- obwieszczenie w Biuletynie Informacji Publicznej Urzędu Gminy i Miasta G. od dnia 27 kwietnia 2016 r. (tom I k. 46 akt administracyjnych) i 2 lutego 2008 r. (tom I k.167) oraz ogłoszenie na tablicy ogłoszeń Urzędu Gminy i Miasta G. w okresie 27 kwietnia 2016 r. – 23 maja 2016 r. (tom I k. 46) i w okresie 2 lutego 2018 r. – 5 marca 2018 r. (tom I k. 169),
- obwieszczenia zostały również przekazane (w dniu 27 kwietnia 2016 r. i 6 lutego 2018 r.) do sołtysów w celu wywieszenia na tablicach ogłoszeń lub innych wyznaczonych do tego miejscach w danych miejscowościach, m.in. [...] i [...] (tom I k. 67 i k. 193),
- publikację w prasie - Gazeta Wyborcza z dnia [...] kwietnia 2016 r. (tom I k. 43) oraz [...] lutego 2018 r. (tom I k. 165).
Obwieszczenie Burmistrza G. o wyłożeniu do publicznego wglądu projektu Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy G. wraz z prognozą oddziaływania na środowisko, możliwości wnoszenia uwag do projektu studium, terminie dyskusji publicznej nad przyjętymi w projekcie studium rozwiązaniami upubliczniono dwukrotnie poprzez:
- obwieszczenie w Biuletynie Informacji Publicznej Urzędu Gminy i Miasta G. od dnia 8 grudnia 2021 r. (pierwsze wyłożenie, tom V k. 14-19) i 19 maja 2022 r. (drugie wyłożenie, tom V k.79-84) oraz ogłoszenie na tablicy ogłoszeń Urzędu Gminy i Miasta G. w okresie 10 grudnia 2021 r. – 14 lutego 2022 r. (pierwsze wyłożenie, tom V k. 21) i w okresie 20 maja 2022 r. – 18 lipca 2022 r. (drugie wyłożenie, tom V k. 78),
- obwieszczenia zostały również przekazane (pierwsze wyłożenie w dniu 9 grudnia 2021 r., drugie wyłożenie w dniu 20 maja 2022 r.) do sołtysów w celu wywieszenia na tablicach ogłoszeń lub innych wyznaczonych do tego miejscach w danych miejscowościach, m.in. M. i D. (tom V k. 42 i k. 109),
- publikację w prasie – Kurier Szczeciński z dnia [...] grudnia 2021 r. (pierwsze wyłożenie tom V k. 7) oraz [...] maja 2022 r. (drugie wyłożenie tom V k. 77).
Projekt Studium wyłożony był do publicznego wglądu w siedzibie Urzędu Gminy i Miasta w G. dwukrotnie:
- pierwsze wyłożenie w terminie od 20 grudnia 2021 r. do 18 stycznia 2022 r. (tom V k. 11-13),
- drugie wyłożenie w terminie od 28 maja 2022 r. do 23 czerwca 2022 r. (tom V k. 86).
W ramach wyłożenia projektu Studium do publicznego wglądu odbyły się dyskusje publiczne nad jego treścią w dniu 12 stycznia 2022r. (pierwsze wyłożenie, tom V k. 54) oraz w dniu 8 czerwca 2022 r. (drugie wyłożenie, tom V k. 110).
Ponadto w załączniku nr 4 do zaskarżonej uchwały zawarto treść i sposób rozstrzygnięcia nieuwzględnionych przez Burmistrza G. uwag, wniesionych do projektu Studium.
Nadmienić wypada, że skarżąca nie składała uwag do projektu Studium. Jednocześnie, wbrew twierdzeniu skarżącej, należy uznać że miała ona świadomość o procedowaniu Studium, bowiem w związku z ogłoszeniem o przystąpieniu do sporządzenia Studium Spółka przedłożyła swoje wnioski (tom I k. 230-232 i k. 280-282).
Wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi.
Orzeczenia sądów administracyjnych powołane w uzasadnieniu niniejszego wyroku są dostępne w Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl.Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI