II SA/Sz 1034/15

II SA/Sz 1034/15 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2015-12-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2015-08-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Arkadiusz Windak
Danuta Strzelecka-Kuligowska /sprawozdawca/
Grzegorz Jankowski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie
Powołane przepisy
Dz.U. 2013 poz 1409
art. 81c ust. 2, art. 83 ust. 1 pkt 1, art. 51 ust. 1,
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 7,8,138 par. 1 pkt 2, art. 77 par. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U. 2012 poz 270
art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a,c, art. 200, 2012 par. 2 art. 209
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Jankowski, Sędziowie Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska (spr.),, Sędzia WSA Arkadiusz Windak, Protokolant starszy sekretarz sądowy Aneta Ciesielska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 30 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi G. L. i J. L. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku oceny stanu technicznego I. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Inspektora Nadzoru Budowalnego w powiecie grodzkim S. z dnia [...] Nr [...], II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. na rzecz skarżących G. L. i J. L. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
W związku z wnioskiem G.L. oraz J.L. o przeprowadzenie kontroli budynku wraz z instalacjami oraz urządzeniami technicznymi zlokalizowanego w S. przy ul. [...], którego właścicielem jest E.S., w szczególności odnośnie instalacji wentylacyjnej, która została i jest użytkowana z naruszeniem ich interesu jako właścicieli sąsiedniej nieruchomości, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Powiecie Grodzkim S., po przeprowadzeniu w dniu 10 października 2014 r. oględzin ww. obiektu budowlanego, wszczął postępowanie w sprawie samowolnie wykonanych robót budowlanych polegających na montażu przewodu wentylacyjnego powyżej 3 m na ścianie i dachu kamienicy przyl. ul [...], bez pozwolenia na budowę bądź zgłoszenia właściwemu organowi.
Postanowieniem z dnia [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Powiecie Grodzkim S. na podstawie art. 81 c ust. 2 w związku z art. 50 ust. pkt 1 i 83 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2013 r. poz.1409 ze zm.) i art. 123 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, po rozpatrzeniu sprawy, orzekł o nałożeniu na E.S. obowiązku przedłożenia w terminie do dnia 15 lipca 2015 r. oceny stanu technicznego (w 2 egz.), sporządzonej przez osobę legitymującą się wymaganymi uprawnieniami i należącą do właściwej izby samorządu zawodowego, która powinna wskazywać zakres samowolnie wykonanych robót, potwierdzić ich wykonanie zgodnie z zasadami wiedzy technicznej i obowiązującymi przepisami techniczno-budowlanymi (w oparciu o protokoły badań i sprawdzeń), a w przypadku stwierdzonych nieprawidłowości winna wskazywać rozwiązanie mające na celu ich usunięcie.
Na powyższe postanowienie organu I instancji G.L. i J.L. złożyli zażalenie, w którym wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i orzeczenie o nakazaniu E.S. rozbiórki zewnętrznego kanału wentylacyjnego wybudowanego na ścianie budynku stanowiącego ich własność. Zdaniem skarżących, postanowienie obarczone jest istotnymi wadami procesowymi, gdyż nie umożliwiono im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów zgodnie z wymogiem (art. 10 §1 K.p.a.). Ponadto przeprowadzenie robót budowlanych wymaga od inwestora wykazania, że posiada prawo dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Tymczasem organ nie podjął żadnych kroków w celu wyjaśnienia, czy są jakiekolwiek widoki na uzyskanie przez inwestora tytułu prawnego do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Uzasadnienie postanowienia nie zawiera w ogóle uzasadnienia prawnego. Nie przytoczono i nie wyjaśniono, w kontekście konkretnego stanu faktycznego tej sprawy, przepisów stanowiących podstawę postanowienia. Brak uzasadnienia w rozważanej mierze całkowicie godzi w zasadę przekonywania. Poza tym, w ocenie strony, prowadzenie postępowania zmierzającego do zalegalizowania samowoli budowlanej jest bezcelowe, jako że E.S. nie posiada prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, o czym organ informowany był w ich wniosku o przeprowadzenie kontroli obiektu budowlanego. W orzecznictwie sądów administracyjnych wyjaśniono, że skoro w postępowaniach dotyczących pozwolenia na budowę lub legalizacji obiektu wybudowanego samowolnie, inwestor ma obowiązek wykazania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, to taki sam warunek musi być spełniony, aby mogło nastąpić doprowadzenie robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Nie jest tak, że w postępowaniu prowadzonym w trybie przepisów art. 50-51 Prawa budowlanego nie bada się kwestii posiadania przez inwestora prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (por. wyrok NSA z dnia 3 lipca 2012 r., II OSK 755/11, Lex nr 1219261), ponieważ inwestora realizującego samowolę budowlaną stawiałoby to w sytuacji korzystniejszej, niż inwestora realizującego zabudowę z wszelkimi ograniczeniami wynikającymi z przepisów prawa. Zdaniem strony, czym innym jest żądanie przedłożenia oświadczenia, a czym innym to, czy inwestor posiada tytuł do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Za taką interpretacją przepisów Prawa budowlanego regulujących tryb naprawczy przemawia również treść art. 4 Prawa budowlanego (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 marca 2014 r., sygn. akt: II OSK 2426/12, Lex nr 1495291).
Z. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. postanowieniem z dnia [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postepowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.) – zwanej dalej "K.p.a." oraz art. 81c ust. 2 i art. 83 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, po rozpatrzeniu zażalenia, uchylił zaskarżone postanowienie w części dotyczącej terminu wykonania obowiązku i orzekł wykonanie obowiązku w terminie do dnia 30 września 2015 r., w pozostałej części utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ II instancji wskazał, że organ powiatowy ustalił, że roboty budowlane związane z budową kamienicy usługowo - mieszkalnej przy ul. [...] zostały wykonane na podstawie decyzji właściwego organu o pozwoleniu na budowę. Decyzją Prezydenta Miasta S. z dnia 15 stycznia 2002 r. inwestor otrzymał pozwolenie na użytkowanie obiektu. W wyniku oględzin przedmiotowego budynku organ ustalił m.in., że na jego elewacji, od strony ul. [...] wykonano zewnętrzny kanał wentylacyjny ze stali nierdzewnej, wyprowadzony pod stropem I piętra, przy granicy z budynkiem przy ul. [...]. Przewód wentylacyjny zakończony jest kolanem, skierowanym w kierunku nieruchomości przy ul. [...], zlokalizowanym w dolnej części komina murowanego, przynależnego do budynku przy ul. [...]. Skropliny z kanału wentylacyjnego odprowadzane są poprzez wężyk gumowy do rury spustowej orynnowania. E.S., na wykonanie części zewnętrznej wentylacji nie uzyskała stosownego pozwolenia właściwego organu. Wykonano dokumentację fotograficzną. Po ustaleniu powyższego, PINB w S. w dniu 21 października 2014 r. zawiadomił strony o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie wykonanych samowolnie robót budowlanych, następnie wydał zaskarżone postanowienie. W trakcie postępowania odwoławczego, pismem
z dnia 3 lipca 2015 r. E.S. wniosła o zmianę terminu wykonania obowiązku, do dnia 30 września 2015 r.
Zdaniem organu II instancji, organ powiatowy zasadnie powziął wątpliwości co do stanu technicznego przedmiotowego przewodu wentylacyjnego. Jak wynika z art. 81c ust. 2 ustawy Prawo budowlane, organ nadzoru budowlanego, w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego, może nałożyć, w drodze postanowienia na uczestnika procesu budowlanego, właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. Żądanie przedstawienia określonych dokumentów ma na celu rozszerzenie materiału dowodowego, jest więc postanowieniem o charakterze dowodowym. Ocena techniczna, nakazana zaskarżonym postanowieniem winna m.in. dotyczyć zgodności wykonanych robót budowlanych z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie oraz spełnienia wymagań przepisu art. 5 ustawy Prawo budowlane. Dopiero po wykonaniu przez zobowiązaną nałożonego obowiązku, tj. po przedłożeniu dokumentów i przeanalizowaniu ich przez organ powiatowy, w oparciu o całość zgromadzonego materiału dowodowego, organ może ustalić, czy przedmiotowe roboty budowlane mogą zostać zalegalizowane
i podjąć rozstrzygnięcie merytoryczne co do istoty sprawy. Ustosunkowując się do zawartych w zażaleniu argumentów skarżących, organ odwoławczy stwierdził,
że w postępowaniu administracyjnym, prowadzonym w celu legalizacji wykonanych samowolnie robót budowlanych, organy nadzoru budowlanego nie badają prawa inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W przypadku sporu, właściwym do rozstrzygania w tym zakresie jest właściwy miejscowo sąd cywilny.
G. i J.L. zaskarżyli postanowienie Z. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zarzucając mu :
- naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
tj. art. 4 w zw. z art. 51 ust. 1 ustawy Prawo budowlane poprzez bezpodstawne przyjęcie, że w postępowaniu administracyjnym prowadzonym w celu legalizacji wykonanych samowolnie robót budowlanych organy nadzoru budowlanego nie badają prawa inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, podczas gdy uzasadnione jest stanowisko, że skoro w postępowaniach dotyczących pozwolenia na budowę inwestor ma obowiązek wykazania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, to taki sam warunek musi być spełniony, aby mogło nastąpić doprowadzenie robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem;
- naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 7 i art. 8 Kpa poprzez prowadzenie postępowania dowodowego mimo powzięcia wiadomości o tym, że właściciel nieruchomości nie wyraża zgody na dysponowanie nieruchomością na cele budowlane, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a przez to naruszenie słusznego interesu właścicieli nieruchomości i działanie organu w sposób naruszający zaufanie do działań władzy publicznej.
W uzasadnieniu skargi, skarżący podnieśli, że Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. z jednej strony stwierdził, iż dopiero po wykonaniu przez E.S. nałożonego obowiązku, tj. po przedłożeniu dokumentów
i przeanalizowaniu ich, organ powiatowy, w oparciu o całość zgromadzonego materiału dowodowego, będzie mógł ustalić, czy przedmiotowe roboty budowlane mogą zostać zalegalizowane i podjąć rozstrzygnięcie merytoryczne co do istoty sprawy. Z drugiej natomiast strony, z treści postanowienia wynika jednoznacznie, że po przedłożeniu oceny stanu technicznego przewodu wentylacyjnego organ uzna samowolnie wykonane roboty budowlane za doprowadzone do stanu zgodnego z prawem. Zdaniem skarżących, prowadzenie postępowania z pominięciem kwestii zgody właściciela nieruchomości na dysponowanie tą nieruchomością na cele budowlane, a także w sytuacji, gdy właściciel nieruchomości oświadczył przed organem, że nie wyraża zgody na dysponowanie swoją nieruchomością na cele budowlane, nie powinno mieć miejsca. Narusza to słuszny interes właściciela nieruchomości. Nadto, prowadzenie postępowania w taki sposób, mimo braku możliwości doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodności z prawem, godzi w zasadę zaufania obywateli do władzy publicznej. Organ I instancji bezpodstawnie przyjął, że do legalizacji samowolnie wykonanego przewodu wentylacyjnego wystarczy przedłożenie wskazanej w postanowieniu dokumentacji, tj. określenie samowolnie wykonanych robót, potwierdzenie ich wykonania zgodnie z zasadami wiedzy technicznej i obowiązującymi przepisami techniczno - budowlanymi, a w przypadku stwierdzonych nieprawidłowości - wskazanie ich rozwiązania. Nadto, organ I instancji uznał błędnie, że w postępowaniu prowadzonym w celu legalizacji wykonanych samowolnie robót budowlanych organy nadzoru budowlanego nie badają prawa inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Takie podejście zostało zaakceptowane w zaskarżonym postanowieniu. Zastosowanie art. 4 ustawy Prawo budowlane nie zostało ograniczone tylko do zabudowy legalnej, lecz dotyczy każdej zabudowy realizowanej na cudzej nieruchomości. Reguła obowiązuje zatem również w postępowaniu naprawczym. W świetle powyższego brak prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane powinien skutkować rozbiórką obiektu lub jego części, bądź doprowadzeniem obiektu do stanu poprzedniego, nie zaś prowadzeniem przez organ postępowania i wydaniem postanowienia mającego na celu legalizację samowoli, wbrew sprzeciwowi właściciela nieruchomości w odniesieniu do kwestii dysponowania nieruchomością na cele budowlane. na poparcie swojego stanowiska skarżący powołali się na orzecznictwo sądów administracyjnych. Wskazali, między innymi, że zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 lutego 2013 r., sygn. akt II OSK 270/12 (Lex nr 1358518), organ nadzoru budowlanego prowadzący postępowanie naprawcze w trybie art. 51 ustawy Prawo budowlane winien ustalić w postępowaniu dowodowym, czy inwestor posiada prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, w świetle art. 4 wymienionej ustawy. W przypadku braku takiego prawa organ może nakazać rozbiórkę obiektu.
W ocenie skarżących, przedstawione zarzuty oraz argumenty na ich poparcie,
a także przedstawiona linia orzecznicza uzasadniają uwzględnienie skargi.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji podtrzymał dotychczas zajmowane stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje :
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zgodnie z art. art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy stosując przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
Skarga okazała się zasadna, albowiem zaskarżony akt narusza przepisy prawa, w stopniu dającym podstawę wyeliminowania go z obrotu prawnego.
W przedmiotowej sprawie organ nadzoru wszczął postępowanie w sprawie samowolnie wykonanych robót budowlanych polegających na montażu przewodu wentylacyjnego powyżej 3 m na ścianie i dachu kamienicy przyl. ul [...] z ingerencją w strukturę sąsiedniej nieruchomości budynkowej położonej przy ul. [...] należącej do skarżących.
W ramach procedury naprawczej, organ I instancji wydał postanowienie
w oparciu o art. art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego, zgodnie z którym organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego, w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego, mogą nałożyć, w drodze postanowienia, na osoby, o których mowa w ust. 1, obowiązek dostarczenia
w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. Koszty ocen
i ekspertyz ponosi osoba zobowiązana do ich dostarczenia.
Według organu II instancji, po uzyskaniu oceny technicznej zgodności wykonanych robót budowlanych z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury
z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, będzie można dokonać oceny,
czy przedmiotowe roboty budowlane mogą zostać zalegalizowane. Zdaniem tego organu, w postępowaniu administracyjnym, prowadzonym w celu legalizacji wykonanych samowolnie robót budowlanych, organy nadzoru budowlanego nie badają prawa inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W przypadku sporu, właściwym do rozstrzygania w tym zakresie jest właściwy miejscowo sąd cywilny.
Zdaniem Sądu, stanowisko organów nadzoru budowlanego jest błędne,
a procedura określona w art. 81 c Prawa budowlanego została niewłaściwie zastosowana w okolicznościach faktycznych tej sprawy.
Należy podkreślić, że postanowienie wydane na podstawie art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego ma charakter dowodowy, co oznacza, że postępowanie, w którym jest ono podejmowane stanowi część innego już toczącego się postępowania przewidzianego w prawie budowlanym, bądź jest elementem wyjaśnienia przez organ okoliczności, które mogłyby uzasadniać wszczęcie takiego postępowania. Przepis ten nie zawiera tym samym żadnych ograniczeń co do rodzaju postępowań, w których może być stosowany. Tak więc nie jest wykluczone jego stosowanie w ramach postępowania naprawczego samowoli budowlanej. W ocenie Sądu, organy budowlane
- stosując w tego rodzaju postępowaniu - procedurę nałożenia obowiązku z art. 81 c ust. 2-4 Prawa budowlanego w związku z odpowiednimi przepisami szczegółowymi tej ustawy (tu art. 50-51), winny mieć na względzie nie tylko istotę i reguły postępowania legalizacyjnego, ale też podstawowe zasady procedury budowlanej, w tym brzmienie art. 4 Prawa budowlanego, który stanowi, że każdy ma prawo zabudowy nieruchomości gruntowej, jeżeli wykaże prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, pod warunkiem zgodności zamierzenia budowlanego z przepisami.
Zdaniem Sądu, trafnie wywiodła strona skarżąca, że nie jest dopuszczalne prowadzenie postępowania naprawczego, określonego w art. 50-51 ustawy Prawo budowlane, który ma zastosowanie w niniejszej sprawie, w celu doprowadzenia samowolnie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, w sytuacji gdy inwestor nie posiada tytułu prawnego do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Brak jest bowiem podstaw prawnych do tego, aby z kompetencji organów nadzoru budowlanego prowadzących postępowanie w trybie przepisów art. 50-51 Prawa budowlanego wyłączyć uprawnienie do badania czy inwestor posiada prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Takie stanowisko prezentowane jest też w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w którego wyrokach zwraca się uwagę, że skoro w postępowaniach dotyczących pozwolenia na budowę lub legalizacji obiektu wybudowanego samowolnie – inwestor ma obowiązek wykazania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (art. 4, art. 32 ust. 4 pkt 2 i art. 48 ust. 3 pkt 2 Prawa budowlanego) to taki sam warunek musi być spełniony, aby mogło nastąpić doprowadzenie robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, zgodnie z art. 51 ust. 1 pkt 2 lub art. 51
ust. 7 Prawa budowlanego. Różnica jaka w tym zakresie występuje polega na tym,
że wykazanie przez inwestora prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane może nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia, natomiast
w postępowaniu naprawczym musi się to odbyć według reguł ogólnych, a więc przez przedstawienie dokumentów stwierdzających tytuł prawny do nieruchomości, wskazujący na uprawnienie inwestora do wykonania robót budowlanych (por. wyrok NSA z dnia 26 marca 2013 r., sygn. akt II OSK 2183/11, wyrok NSA z dnia 6 marca 2014 r., sygn. akt II OSK 2426/12 - dostępne na stronie www.nsa.orzeczenia.gov.pl).
Odmienna wykładnia wskazanych przepisów prowadziłaby do akceptacji stanu, w którym inwestor nie mogąc uzyskać pozwolenia na budowę z uwagi na brak prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, wykonuje te roboty w warunkach samowoli budowlanej, a procedura legalizacyjna tych robót sprowadza się jedynie do wykazania prawidłowości tych robót w aspekcie techniczno - budowlanym. Tym samym inwestor pod względem uregulowań ww. ustawy znalazłby się w sytuacji zdecydowanie lepszej (prawnie i ekonomicznie) niż wykonujący identyczne roboty budowlane na postawie decyzji o pozwoleniu na budowę.
Zdaniem Sądu, treść art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, który przewidując możliwość nałożenia na inwestora obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych ma na celu doprowadzenie wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem, w tym również do stanu zgodnego w zakresie prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Ponadto należy też zwrócić uwagę organów, że jeżeli inwestor nie legitymuje się żadnym prawem do dysponowania obiektem objętym postępowaniem to może nie mieć możliwości wykonania obowiązków sporządzenia ekspertyz, czy ocen technicznych, które mogą się wiązać z koniecznością dokonania kontroli (oględzin) danego obiektu i udzielania informacji uprawnionej do sporządzenia oceny technicznej osobie.
W związku z powyższym nie do zaakceptowania jest również argument organu odwoławczego, że w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 51 ust. 1 ustawy organy nadzoru budowlanego nie zajmują się kwestią prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, a w przypadku sporu, właściwym do rozstrzygania w tym zakresie jest właściwy miejscowo sąd cywilny. Organy czyniąc bowiem ustalenia w tej materii, nie wkraczają w sferę zastrzeżoną dla właściwości sądów powszechnych, nie rozstrzygają sporów cywilnoprawnych co do tego, komu przysługuje tytuł prawny do nieruchomości.
Z uwagi na powyższe, należało uwzględnić zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 51 ust. 1 w związku z art. 4 Prawa budowlanego.
Rację mają skarżący, że w sprawie samowolnego wybudowania przewodu wentylacyjnego w sposób ingerujący w sąsiedni budynek, obowiązkiem organu prowadzącego postępowanie było ustalenie, czy inwestor posiada tytuł prawny do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W przypadku braku wiedzy organu w tym zakresie konieczne było ustalenie tej okoliczności, choć już z treści wniosku skarżących o wszczęcie przeprowadzenia kontroli budynków w związku z nielegalnym montażem instalacji, zdaje się wynikać, że takim prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane inwestor najprawdopodobniej nie dysponował i nie dysponuje.
Uznając zatem, że organy obu instancji dopuściły się naruszenia prawa materialnego, tj. art. 51 w zw. z art. 4 ustawy Prawo budowlane, które miało wpływ
na wynik sprawy, a także odstąpiły od badania kwestii dysponowania nieruchomością na cele budowlane, co stanowi o istotnym naruszeniu zasad procesowych dotyczących wszechstronnego wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy (art. 7 K.p.a.) oraz wyczerpującego rozpatrzenia zgromadzonego materiału dowodowego (art. 77 § 1 K.p.a.), Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.
Ponownie rozpoznając sprawę organy nadzoru budowlanego uwzględnią zaprezentowane wyżej stanowisko Sądu co do wykładni przywołanych przepisów Prawa budowlanego i w zależności od ustaleń dotyczących legitymowania się przez inwestora tytułem prawnym do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oceni możliwość doprowadzenia wykonanych samowolnie robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, w tym celowość wydania postanowienia w trybie art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego.
Rozstrzygnięcie w pkt I wyroku Sąd wydał w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a. i art. 202 § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 209 P.p.s.a.