II SA/SZ 1030/21

II SA/Sz 1030/21 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2021-12-02
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-09-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Katarzyna Grzegorczyk-Meder
Krzysztof Szydłowski /sprawozdawca/
Marzena Iwankiewicz /przewodniczący/
Symbol z opisem
6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne
Policja
Sygn. powiązane
III OSK 1196/22 - Wyrok NSA z 2024-02-27
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 1882
art. 132, art. 58 ust. 2, art. 134 pkt 4, art. 134d ust. 1, art. 132 ust. 4, art. 134h ust. 1a
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji.
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2020 poz 110
art. 40 ust. 1
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Asesor WSA Krzysztof Szydłowski (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 2 grudnia 2021 r. sprawy ze skargi A. W. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary dyscyplinarnej wyznaczenia na niższe stanowisko służbowe oddala skargę.
Uzasadnienie
Orzeczeniem Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2021 r. Komendant Powiatowy Policji w W. (dalej powoływany jako Komendant Powiatowy), powołując się na art. 133 ust. 1, art. 135j. ust. 1 pkt 2 w związku z art. 134 pkt 4 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1882 z późn. zm. – dalej powoływanej jako ustawa o Policji) uznał [...] A. W. (dalej "skarżąca" lub "policjantka") za winną zarzucanych czynów i wymierzył jej karę dyscyplinarną wyznaczenia na niższe stanowisko służbowe. Czyny objęte orzeczeniem polegały na tym, że obwiniona:
1) w dniu [...] grudnia 2020r., [...] grudnia 2020r., [...] grudnia 2020r., [...] grudnia 2020r., [...] grudnia 2020r., [...] stycznia 2021 r., [...] stycznia 2021 r., [...] stycznia 2021 r. oraz [...] stycznia 2021 r., przystąpiła do odpraw służbowych prowadzonych przez kadrę kierowniczą Komendy Powiatowej Policji w W., które odbyły się w budynku komendy przy [...] w W., nie mając przesłoniętych ust i nosa, do czego była zobowiązana poleceniem Zastępcy Komendanta Policji [...] M. J. wyrażonym w piśmie z [...] października 2020r., czym naruszyła dyscyplinę służbową w sposób określony w art. 132 ust. 3 pkt 2 ustawy o Policji w zw. z § 15 pkt 1 zarządzenia nr 30 Komendanta Głównego Policji z dnia 16 grudnia 2013r. w sprawie funkcjonowania organizacji hierarchicznej w Policji;
2) w dniu [...] grudnia 2020 r., [...] grudnia 2020 r., [...] stycznia 2021 r. w budynku Komendy Powiatowej Policji w W. przemieszczała się pomiędzy komórkami organizacyjnymi nie mając zasłoniętych ust i nosa do czego była zobowiązana poleceniem Zastępcy Komendanta Policji [...] M. J. wyrażonym w piśmie z [...] października 2020r., czym naruszyła dyscyplinę służbową w sposób określony w art. 132 ust. 3 pkt 2 ustawy o Policji w zw. z § 15 pkt 1 zarządzenia nr 30 Komendanta Głównego Policji z dnia 16 grudnia 2013r. w sprawie funkcjonowania organizacji hierarchicznej w Policji.
Pismem z [...] maja 2021 r. od wyżej wymienionego orzeczenia odwołanie wniosła pełnomocnik policjantki zarzucając skarżonemu rozstrzygnięciu:
1. naruszenie art. 132 ust 3 pkt 2 ustawy o Policji poprzez uznanie, że obowiązek, którego niewykonanie stanowi naruszenie dyscypliny służbowej może wynikać z zaleceń Zastępcy Komendanta Wojewódzkiego w S. wskazanych w piśmie z dnia [...] października 2020 r., podczas gdy w rzeczywistości dokument tego typu jest aktem nienormatywnym o charakterze wyłącznie deklaratoryjnym, a wobec tego nie może stanowić podstawy uznania policjantki winną zarzucanych jej przewinień dyscyplinarnych;
2. naruszenie art. 132 ust. 2 w zw. z art. 132a ustawy o Policji poprzez uznanie, że A. W. miała zamiar popełnienia przewinienia dyscyplinarnego, a naruszenie dyscypliny polegało na zawinionym niewykonywaniu obowiązków wynikających z przepisów prawa, rozkazów i poleceń wydanych przez przełożonych, podczas gdy funkcjonariusz, któremu nie można przypisać winy, nie może odpowiadać dyscyplinarnie;
3. naruszenie art. 135g ust. 1 i 2 ustawy o Policji poprzez nieuwzględnienie okoliczności przemawiających na korzyść obwinionej w postaci jej wyjaśnień, które winny doprowadzić do wywołania uzasadnionych wątpliwości co do faktu naruszenia przez nią dyscypliny służbowej i zawinionego dopuszczenia się zarzucanych przewinień dyscyplinarnych oraz do rozstrzygnięcia ich na jej korzyść;
4. naruszenie art. 135j ust. 1 ustawy o Policji poprzez wydanie orzeczenia w oparciu o ocenę jedynie części materiału dowodowego zebranego w postępowaniu dyscyplinarnym i pominięcie wniosku dowodowego obwinionej z dnia [...] marca 2021 r.;
5. błędne ustalenie stanu faktycznego polegające na uznaniu, że pismo Zastępcy Komendanta Wojewódzkiego w S. z dnia [...] października 2020r. stanowi polecenie służbowe, podczas gdy zalecenia w nim zawarte tj. organizacja pracy zdalnej lub zmianowej oraz limit osób nie były wykonywane przez funkcjonariuszy Komendy Powiatowej Policji w W., co oznacza, że nie zawierało poleceń służbowych, a jedynie zalecenia.
Komendant Policji (powoływany dalej jako Komendant Wojewódzki lub organ odwoławczy) orzeczeniem Nr [...] z dnia [...] lipca 2021 r., po rozpatrzeniu powyższego odwołania utrzymał zaskarżone orzeczenie Komendanta Powiatowego w mocy.
Jak podał organ odwoławczy w uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia, w dniu [...] października 2020 r. do KPP w W. wpłynęło pismo Zastępcy Komendanta Policji z tej samej daty, w którym, w związku z sytuacją nasilenia się przypadków zarażenia koronawirusem SARS-CoV-2 oraz wprowadzeniem nowych zaleceń i zasad bezpieczeństwa na terenie kraju, polecono bezwzględne przestrzeganie zasad higieny mycia i odkażania rąk oraz zakrywania ust i nosa podczas przemieszczania się na terenie jednostek organizacyjnych Policji oraz podczas kontaktów służbowych wewnątrz struktury organizacyjnej pomiędzy różnymi komórkami i pionami przez wszystkich funkcjonariuszy i pracowników Policji. Nadto wskazano na konieczność przestrzegania dystansu społecznego 1,5 m od drugiej osoby oraz ograniczenia przebywania w pomieszczeniach biurowych do dwóch osób stosując system pracy zdalnej lub zmianowej.
Z "karty zapoznania z treścią dokumentu" wynika, że policjantka zapoznała się z wyżej wskazanym pismem w dniu [...] października 2020 r., co potwierdziła własnoręcznym podpisem.
W toku postępowania dyscyplinarnego przesłuchano szereg świadków, którzy potwierdzili, że w dniach: [...] grudnia 2020 r., [...] grudnia 2020 r., [...] grudnia 2020 r., [...] grudnia 2020 r., [...] grudnia 2020 r., [...] stycznia 2021 r., [...] stycznia 2021 r., [...] stycznia 2021 r. oraz [...] stycznia 2021 r., policjantka na terenie komendy nie zasłaniała ust i nosa. przystąpiła do odpraw służbowych nie mając zasłoniętych ust i nosa. Organ szczegółowo przedstawił w uzasadnieniu decyzji zeznania poszczególnych świadków dotyczące zdarzeń mających miejsce we wskazanych wyżej datach, na które składały się takie zachowania obwinionej jak: przemieszczanie się pomiędzy komórkami organizacyjnymi bez zasłoniętych ust i nosa, przystępowanie do odpraw bez zasłoniętych ust i nosa podczas gdy wszyscy pozostali uczestnicy korzystali z takich środków ochrony, odmowa zasłonięcia ust i nosa w następstwie polecenia bezpośredniego przełożonego na odprawach, na których stawiała się obwiniona, odmowa stosowania zapewnionej przez pracodawcę przyłbicy do zakrywania ust i nosa, brak opuszczenia pomieszczenia służbowego w którym odbywała się odprawa po niewykonaniu polecenia zasłonięcia ust i nosa wydanego przez bezpośredniego przełożonego skutkująca przedwczesnym zakończeniem odprawy i przeprowadzeniem odpraw indywidualnych, polemika z przełożonymi w zakresie istnienia obowiązku zakrywania ust i nosa w obecności innych policjantów, podważanie kompetencji przełożonych w obecności młodszych policjantów.
Do akt postępowania dyscyplinarnego dołączono także szczegółowo opisane przez organ nagrania kamer monitoringu znajdujących się w budynku komendy potwierdzające przemieszczanie się obwinionej bez przesłoniętych ust i nosa, a także zdjęcia ukazujące drzwi wejściowe do KPP w W.. Na drzwiach tych znajdowały się wywieszki o treści, cyt.: "Bądź odpowiedzialny! Powstrzymaj się z podaniem ręki na przywitanie" (z piktogramem ilustrującym przekreślone dwie ręce) i "Nakaz zakrywania ust i nosa. Osoby przebywające na terenie obiektu Komendy Powiatowej Policji w W. mają obowiązek zakrywania ust i nosa" (z piktogramem ilustrującym osobę mającą zakryty nos i usta maseczką). W aktach znajdują się także zdjęcia drzwi wewnętrznych znajdujących się w budynku KPP w W.. Umieszczone zostały na nich wywieszki o treści, cyt.: "Bądź odpowiedzialny! Powstrzymaj się z podaniem ręki na przywitanie" (z piktogramem ilustrującym przekreślone dwie ręce), "Nakaz zakrywania ust i nosa" (z piktogramem ilustrującym osobę mającą zakryty nos i usta maseczką) oraz "Uwaga w związku z aktualną sytuacją epidemiologiczna przed wejściem na teren KPP W. należy dokonać dezynfekcji rąk. Powyższe polecenie obowiązuje do odwołania".
Jak stwierdził organ odwoławczy, policjantka przesłuchana w charakterze obwinionej przyznała, że we wskazanych w zarzutach dniach przebywała na terenie komendy oraz przemieszczała się po niej nie posiadając przy tym zasłoniętych ust i nosa za wyjątkiem [...] grudnia 2020r. i [...] stycznia 2021 r., kiedy nie przemieszczała się pomiędzy komórkami organizacyjnymi, a jedynie wchodząc do komendy szła przez hol główny i klatkę schodową oraz korytarz przy sekretariacie głównym do swojego pokoju. Obwiniona wyjaśniała, że nie miała zasłoniętych ust i nosa, ponieważ zgodnie z § 27 ust. 3 pkt 16 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 1 grudnia 2020 r. oraz 21 grudnia 2020 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii, nakazu zakrywania ust i nosa nie stosuje się względem osoby wykonującej czynności zawodowe służbowe lub zarobkowe w budynkach użyteczności publicznej, o których mowa w ustępie 1 pkt 2 lit. d, chyba że zarządzający takim budynkiem postanowi inaczej.
Obwiniona wskazywała, że nie była zobowiązana do zakrywania ust i nosa, albowiem brak jest dokumentu wydanego przez zarządzającego budynkiem Komendy Powiatowej Policji w W., z którego wynikałoby, że pracownicy komendy powinni zakrywać usta i nos. Natomiast pismo Zastępcy Komendanta Policji z dnia [...] października 2020 r. nie ma takiego charakteru, bowiem Zastępca Komendanta Policji nie zarządza budynkiem Komendy Powiatowej Policji w W..
Policjantka wyjaśniała też, że stosowała się do § 27 ust. 3 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 grudnia 2020 r., który stanowi, że nakazu zakrywania ust i nosa nie stosuje się względem osoby, która nie może zakrywać ust lub nosa z powodu trudności w samodzielnym zakryciu lub odkryciu ust lub nosa. Nadmieniała, że ustawodawca nie sprecyzował formy i treści dołączonych dokumentów, jak również nie wskazał na czym trudności takie mają polegać. Obwiniona wyjaśniła, że owe trudności polegają na tym, iż jest jej ciężko oddychać, kręci się jej w głowie, odczuwa większy stres, który jest podobny do zaburzeń klaustrofobicznych. Ponadto stwierdziła, iż nie zgadza się z ilością wdychanego przeze siebie dwutlenku węgla, który w istotny sposób nie sprzyja jej zdrowiu i fizycznym odczuciom na poziomie ciała, np. ma zwiększony katar, problemy skórne. Stwierdzała także, że dokument, który załączyła do postępowania RPD [...] spełnia wymogi z art. 115 § 14 Kodeksu karnego i zwalnia ją z obowiązku zakrywania ust i nosa. Ponadto obwiniona wskazała, że posiada zaświadczenie lekarskie wydane w dniu [...] grudnia 2020 r. z rozpoznaniem przeciwwskazania użycia maseczki ochronnej.
Co do pisma z dnia [...] października 2020 r. Zastępcy Komendanta Policji obwiniona potwierdzała, iż jest jej ono znane, jednakże taki dokument ma charakter zaleceń, jest aktem nienormatywnym o charakterze deklaratoryjnym, nie zawiera w sobie rozkazu lub polecenia. Wynika to z zachowania innych funkcjonariuszy KPP w W., którzy wbrew wyżej wymienionemu zaleceniu nie przestrzegali limitu dwóch osób mających przebywać w pomieszczeniach biurowych, nie przestrzegali dystansu społecznego i nie stosowali się do zakrywania ust i nosa.
Obwiniona wyjaśniła także, że przystępowała do odpraw służbowych prowadzonych przez bezpośrednich przełożonych, które odbyły się w budynku KPP w W. nie mając przesłoniętych ust i nosa, bo chciała w nich uczestniczyć. Na początku informowała przełożonych o tym, że nie jest osobą chorą i że zgodnie z obowiązującymi przepisami nie musi zakrywać ust i nosa. Jednak jej tłumaczenia były lekceważone.
Do akt postępowania dyscyplinarnego dołączono kserokopię zaświadczenia lekarskiego z dnia [...] grudnia 2020 r. sporządzonego przez R. Z., lekarza specjalistę chorób wewnętrznych, w którym stwierdzono, że policjantka ma "przeciwwskazania używania maseczki ochronnej".
Ponadto pełnomocnik obwinionej do pisma z dnia [...] marca 2021 r. dołączyła kserokopię dokumentu podpisanego przez swoją mandantkę, datowanego na [...] grudnia 2020 r., zawierającego jej oświadczenie o trudności w zakrywaniu ust i nosa.
Odnosząc się do odwołania Komendant Wojewódzki wyjaśnił, że Policja jest organizacją hierarchiczną. Zgodnie z § 1 pkt. 6 zarządzenia nr 30 Komendanta Głównego Policji z dnia 16 grudnia 2013 r. w sprawie funkcjonowania organizacji hierarchicznej w Policji organizacja hierarchiczna to stan wewnętrznego zorganizowania Policji w systemie podporządkowania, a także wzajemnych uprawnień i obowiązków organów Policji oraz policjantów i pracowników Policji. Zgodnie z § 1 pkt. 1 ww. zarządzenia przełożonym jest policjant lub pracownik Policji uprawniony z racji zajmowanego stanowiska albo na podstawie odrębnego przepisu lub upoważnienia do kierowania przebiegiem służby lub pracy innego policjanta lub pracownika Policji. Natomiast § 1 pkt. 2 tego zarządzenia stanowi, że podwładnym jest policjant lub pracownik Policji zobowiązany z racji zajmowanego stanowiska albo na podstawie odrębnego przepisu lub decyzji uprawnionego organu do podporządkowania się w trakcie pełnienia służby lub wykonywania pracy zarządzeniom, rozkazom i poleceniom lub wytycznym przełożonego. Nadto zgodnie w § 1 pkt. 5 cytowanego zarządzenia Komendant Główny Policji wskazał, że droga służbowa to sposób załatwiania spraw służbowych, polegający na przekazywaniu informacji lub dokumentów albo rzeczy przez podwładnych za pośrednictwem wszystkich kolejnych przełożonych aż do tego, który jest uprawniony do rozstrzygnięcia sprawy, jak również przekazywanie rozkazów, poleceń lub wytycznych od przełożonego uprawnionego do ich wydania, przez kolejnych niższych przełożonych do podwładnego.
Zgodnie z art. 6f ustawy o Policji komendant wojewódzki Policji oraz komendant powiatowy (miejski) Policji są przełożonymi policjantów na terenie swojego działania.
Powyższe przepisy doprowadziły Komendanta Wojewódzkiego Policji do wniosku, że przełożonym policjantów na terenie województwa z. jest Komendant Wojewódzki Policji w S.
Zgodnie z § 2 ust. 1 regulaminu Komendy Wojewódzkiej Policji w S. z dnia 4 sierpnia 2015 r. komenda jest jednostką organizacyjną Policji, stanowiącą aparat pomocniczy Komendanta Wojewódzkiego Policji w S. natomiast zgodnie z § 5 tego regulaminu, kierownictwo komendy stanowią Komendant Wojewódzki Policji I Zastępca Komendanta Wojewódzkiego Policji oraz zastępcy Komendanta Wojewódzkiego Policji.
Zgodnie z § 9 ww. regulaminu Zastępca Komendanta Wojewódzkiego Policji do spraw służby wspomagającej sprawuje nadzór nad działaniem m.in. Zespołu Bezpieczeństwa i Higieny Pracy. Do zadań Zespołu Bezpieczeństwa i Higieny Pracy należy w szczególności bieżące informowanie Komendanta Wojewódzkiego Policji o stwierdzonych zagrożeniach zawodowych wraz z wnioskami zmierzającymi do usuwania tych zagrożeń (§ 41 ust. 2 regulaminu).
W związku z powyższym w ocenie organu odwoławczego M. J., zajmujący stanowisko Zastępcy Komendanta Wojewódzkiego Policji w S., był uprawniony do wydawania poleceń policjantom województwa z. a w szczególności policjantom KPP w W. w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy.
Mając na uwadze drogę służbową, polecenia zawarte w piśmie z dnia [...] października 2020 r. zostały przekazane za pośrednictwem Komendanta Powiatowego Policji w W., który następnie polecił bezpośrednim przełożonym policjantów zapoznać ich z jego treścią. Zatem polecenia te zostały wydane w sposób prawidłowy i charakterystyczny dla organizacji hierarchicznej jaką jest Policja.
Odnosząc się do podnoszonej przez pełnomocnika obwinionej kwestii braku podstaw do wydania policjantom polecenia zakrywania ust i nosa stwierdzono, iż nieistotny dla przedmiotowej sprawy pozostaje fakt czy konieczność zakrywania ust i nosa w czasie pełnienia służby była przez przełożonych sformułowana jako polecenie, czy też, jak to sugeruje obrońca obwinionej, jako wytyczne. Niezależnie od zastosowanej przez przełożonych formy komunikatu, obwiniona była bezwzględnie zobowiązania do podporządkowania się poleceniu bądź wytycznym. Stanowi o tym cytowany § 1 pkt 2 zarządzenia nr 30 Komendanta Głównego Policji z dnia 16 grudnia 2013 r. w sprawie funkcjonowania organizacji hierarchicznej w Policji.
Zgodnie z art 71a ust 1 ustawy o Policji za stan bezpieczeństwa i higieny służby w stosunku do podległych policjantów odpowiadają m.in. komendanci wojewódzcy Policji i komendanci powiatowi (miejscy) Policji Natomiast ust. 5 tego przepisu stanowi, że policjant jest obowiązany do przestrzegania przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny służby. Stosownie do zapisu art. 71a ust 6 cytowanej ustawy w sprawach bezpieczeństwa i higieny służby stosuje się odpowiednio przepisy działu dziesiątego Kodeksu pracy, a także przepisy wykonawcze wydane na jego podstawie, z wyłączeniem przepisów art. 207 § 2 pkt 7, art. 2091 § 4, art. 228 § 1 i 2, art. 229 § 1-12, 4a i 8 w zakresie niedotyczącym wskazówek metodycznych w sprawie przeprowadzania badań profilaktycznych pracowników oraz dokumentowania i kontroli badań okresowych i kontrolnych, art. 230 § 2, art. 232, art. 234 § 1-31, art. 235-2352, art. 237-2372, art. 2377 § 1 pkt 1 i § 2-4, art. 2378 § 1, art. 2379 § 3, art. 23711 § 4 oraz art. 23711a § 4.
Dalej po przywołaniu art. 207 i art. 211 pkt 1 i 2 Kodeksu pracy organ odwoławczy wskazał, że Zastępca Komendanta Wojewódzkiego Policji w S. , jako osoba upoważniona do sprawowania nadzoru nad bezpieczeństwem i higieną pracy policjantów i pracowników Policji na terenie województwa z. w obliczu narastającego zagrożenia epidemiologicznego wirusem SARS-CoV-2 mógł wprowadzić nowe zasady higieny i bezpieczeństwa pracy, które zgodnie z zasadami działania organizacji hierarchicznej, były wprowadzane przez poszczególnych komendantów powiatowych Policji, w tym Komendanta Powiatowego Policji w W.. Policja jako zmilitaryzowana formacja służąca społeczeństwu wymaga zachowania ciągłości w jej działaniu, w celu wykonywania zadań ustawowych, którymi jest m.in. ochrona bezpieczeństwa ludzi oraz utrzymanie bezpieczeństwa i porządku publicznego.
Zatem działania Zastępcy Komendanta Wojewódzkiego Policji w S. były uzasadnione w obliczu powszechnie znanej, wciąż pogarszającej się w tamtym czasie, sytuacji epidemiologicznej, rosnącej liczby zakażeń, zachorowań i zgonów, a także regulacji wprowadzanych rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 1 grudnia 2020 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii. Miały one bowiem na celu zwiększenie bezpieczeństwa w zakresie zdrowia policjantów i pracowników Policji wobec konieczności utrzymania ciągłości działania jednostek Policji województwa z. w zaistniałych wówczas okolicznościach na poparcie czego organ przywołał art. 46a pkt 1 i 2 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 2069 z późn. zm.) oraz ustawę z dnia 28 października 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w związku z przeciwdziałaniem sytuacjom kryzysowym związanym z wystąpieniem COVID-19 (Dz. U. poz. 2112 z późn. zm.), w której w art. 15 pkt 2 lit c wprowadzono zmianę w art. 46b ustawy z dnia 5 grudnia 2008r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi polegającą na dodaniu do art. 46b punktu 13, który stanowi, że w rozporządzeniu, o którym mowa w art. 46a, można ustanowić nakaz zakrywania ust i nosa, w określonych okolicznościach, miejscach i obiektach oraz na określonych obszarach wraz ze sposobem realizacji tego nakazu oraz rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii.
Odnosząc się do zarzutu pełnomocnika obwinionej, że Zastępca Komendanta Wojewódzkiego Policji w S. nie był uprawniony do nałożenia ograniczeń na pracowników i funkcjonariuszy KPP w Wałczu wyjaśniono, że polecenie wydane w piśmie z dnia [...] października 2020 r. miało stosowne umocowanie i zostało przekazane przez Komendanta Powiatowego Policji w W.. Nadto zauważono, że wejście do KPP w W. oraz drzwi na korytarzach wewnątrz budynku zostały wyposażone w jasno i konkretnie sformułowane komunikaty o konieczności noszenia przedmiotów zakrywających ust i nosa, a także dezynfekcji rąk. Zatem polecenie z dnia [...] października 2020 r. zostało wdrożone przez Komendanta Powiatowego Policji w W.. Brak jest zatem podstaw do uznania, że policjantka nie była zobligowana do stosowania się do polecenia w zakresie zakrywania ust i nosa na terenie obiektu KPP w W..
Odnosząc się do wymiaru kary stwierdzono, że policjantka wielokrotnie i uporczywie odmawiała zakrywania ust i nosa w czasie odpraw oraz poruszając się po częściach wspólnych budynku KPP w W.. Odmawiała zakrywania ust i nosa czymkolwiek, w tym również dostarczaną przez przełożonych przyłbicą. Z zeznań świadków wynika także, że wielokrotnie podejmowała dyskusję z przełożonymi co do konieczności zakrywania ust i nosa nie uznając argumentacji przełożonych oraz wskazując, że ma zaświadczenie, że jest zdrowa, a polecenia i przepisy regulujące sporną kwestię są niezgodne z Konstytucją RP. Zarzucała także przełożonym stosowanie wobec niej mobbingu. Polemikę taką podejmowała w obecności innych policjantów.
W ocenie Komendanta Wojewódzkiego takie zachowanie należy oceniać rażąco negatywnie jako działania szkodliwe społecznie i godzące w dobro służby oraz utrudniające zachowanie właściwego poziomu dyscypliny służbowej policjantów. Podkreślono też, że Policję utworzono jako umundurowaną i uzbrojoną formację mającą służyć społeczeństwu i przeznaczoną do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz utrzymania bezpieczeństwa i porządku publicznego, a każdy policjant ma obowiązek dbania o ogólne bezpieczeństwo społeczne, w tym bezpieczeństwo zdrowotne i w tym zakresie podporządkowywania się wytycznym przełożonych. Policjant ma również być przykładem właściwego prospołecznego i koleżeńskiego zachowania. Subiektywne poglądy dotyczące braku konieczności podporządkowywania się poleceniom w zakresie bezpieczeństwa zdrowotnego na terenie jednostki Policji, a w szczególności stosowania środków ochrony osobistej, nie mogą stanowić podstawy ignorowania poleceń przełożonych przez funkcjonariusza zobligowanego do dbania o dobro społeczne oraz podporządkowania się szczególnej dyscyplinie służbowej w organizacji hierarchicznej.
Jak ocenił Komendant Wojewódzki postępowanie policjantki wskazywało na brak gotowości do wykonywania czynności zawodowych dla dobra społeczeństwa, szczególnego poświęcenia związanego ze służbą policjanta oraz poddania się szczególnej dyscyplinie. Zatem wymierzona kara dyscyplinarna wyznaczenia na niższe stanowisko służbowe, choć surowa, jest adekwatna do popełnionych przewinień dyscyplinarnych.
Zważono przy tym, że obwiniona jest policjantką doświadczoną i pełni służbę w Policji od 15 lat. Winna więc doskonale znać zasady funkcjonowania formacji, w której służy. Ponadto w ocenie organu odwoławczego należy się zgodzić z wymiarem kary wobec poważnych skutków jakie wywołało zachowanie policjantki a także wobec ciągłości jej zachowania. Obwiniona nie podjęła także odpowiednich działań, które w danych okolicznościach wydawałyby się adekwatne i właściwe z punktu widzenia dobra służby, tj. nie zastosowała się w żadnym przypadku do prośby przełożonych o założenie dostarczonej przez nich przyłbicy pomimo, iż z zaświadczenia lekarskiego nie wynikało, że nie może stosować tego środka ochrony.
W ocenie Komendanta Wojewódzkiego za zasadne należało również uznać uwzględnienie w wymiarze kary faktu, iż przeciwko obwinionej wcześniej było wszczęte inne postępowanie dyscyplinarne o czyny tego samego rodzaju. Przy wymierzaniu kary przełożony dyscyplinarny winien wziąć pod uwagę także dotychczasowy przebieg służby obwinionego (art. 134h ust. 1a ustawy o Policji).
Pismem z [...] sierpnia 2020 r. pełnomocnik policjantki wniosła skargę do sądu administracyjnego na powyższe rozstrzygniecie zarzucając mu naruszenie:
I. § 27 ust. 3 pkt 16 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 grudnia 2020 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii (dalej: Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 grudnia 2020 r.) poprzez jego błędną wykładnię i bezpodstawne uznanie, że ww. przepis nakłada powszechny obowiązek zakrywania ust i nosa na wszystkie osoby, podczas gdy przepis ten zwalnia osoby wykonujące czynności zawodowe, służbowe lub zarobkowe w budynkach użyteczności publicznej, jeżeli zarządzający takim budynkiem nie postanowi inaczej;
II. art. 132 ust. 2 w zw. z art. 132 a ustawy o Policji poprzez bezzasadne uznanie, że skarżąca w sposób zawiniony nie wykonała obowiązków służbowych, podczas gdy nie można przypisać skarżącej winy w sytuacji posiadania przeciwwskazań zdrowotnych do zakrywania ust i nosa i jednocześnie nie można stwierdzić, że zalecenia Zastępcy Komendanta Wojewódzkiego w S. wskazane w piśmie z dnia [...] października 2020 r. stanowiły wiążące polecenie służbowe;
III. art. 135g ust. 1 i 2 ustawy o Policji poprzez nieuwzględnienie okoliczności przemawiających na korzyść skarżącej w postaci jej wyjaśnień odnośnie stanu zdrowia i posiadania przez nią zaświadczenia lekarskiego z dnia [...] grudnia 2020 r., wskazującego na występowanie ww. okoliczności;
IV. art. 135j ust. 1 ustawy o Policji poprzez wydanie orzeczenia w oparciu o jedynie część materiału dowodowego zebranego w postępowaniu dyscyplinarnym i pominięcie wniosku dowodowego skarżącej z dnia [...] marca 2021 r.,
V. art. 6, art. 7, art. 8 §1 i §2 k.p.a. poprzez wydanie decyzji przez organ z pominięciem przepisów obowiązującego prawa, nieuprawnione dokonywanie przez organ wykładni przepisów prawnych, bezpodstawne uznanie, że obowiązek zasłaniania ust i nosa stanowi sposób przeciwdziałania epidemii COVID-19 oraz uznanie, że dokument potwierdzający trudność w samodzielnym zakryciu ust i nosa z dnia [...] grudnia 2020 r. stanowi dokument prywatny, który nie ma waloru dokumentu urzędowego, podczas gdy organ administracji publicznej powinien działać na podstawie obowiązujących przepisów prawa, stać na straży praworządności oraz prowadzić postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania, a ponadto nie może dokonywać wykładni prawa i tworzyć definicje legalnych norm prawnych.
Wskazując na powyższe pełnomocnik skarżącej wniosła o uchylenie zaskarżonego orzeczenia Komendanta Wojewódzkiego oraz poprzedzającego go orzeczenia Komendanta Powiatowego jako naruszających prawo. Nadto wniosła o umorzenie postępowania dyscyplinarnego prowadzonego przeciwko skarżącej i o przeprowadzenie dowodów z dokumentów dołączonych do skargi oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
Odpowiadając na skargę, organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
Na wstępie wskazać należy, że niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. 2020 r. poz. 1842 ze zm.), w związku z wystąpieniem przesłanek w przepisie tym wymienionych. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów.
Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji, dokonana według kryterium legalności działalności organu administracji publicznej, nie potwierdziła zasadności wniesionej skargi.
Przedmiotem skargi w badanej sprawie było orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego z dnia [...] lipca 2021 r., na mocy którego utrzymano w mocy orzeczenie dyscyplinarne Komendanta Powiatowego Policji w W. uznające skarżącą za winną popełnienia przewinienia dyscyplinarnego oraz wymierzające jej karę dyscyplinarną wyznaczenia na niższe stanowisko służbowe.
Materialnoprawną podstawę wydanych orzeczeń o ukaraniu obwinionej stanowił art. 132 ustawy o Policji zgodnie z którym, Policjant odpowiada dyscyplinarnie za popełnienie przewinienia dyscyplinarnego polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej lub nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej. Naruszenie dyscypliny służbowej stanowi czyn policjanta polegający na zawinionym przekroczeniu uprawnień lub niewykonaniu obowiązków wynikających z przepisów prawa lub rozkazów i poleceń wydanych przez przełożonych uprawnionych na podstawie tych przepisów.
W działaniach obwinionej Komendant Powiatowy i Komendant Wojewódzki dopatrzyli się naruszenia dyscypliny służbowej w postaci odmowy wykonania lub niewykonania rozkazu lub polecenia. Przy czym owa odmowa jest dopuszczalna jedynie w przypadku określonym w art. 58 ust. 2 ustawy o Policji dotyczącego obowiązku odmowy wykonania rozkazu lub polecenia przełożonego, a także polecenia prokuratora, organu administracji państwowej lub samorządu terytorialnego, jeśli wykonanie rozkazu lub polecenia łączyłoby się z popełnieniem przestępstwa.
Natomiast zastosowana wobec skarżącej kara, wyznaczenia na niższe stanowisko służbowe, została przewidziana w art. 134 pkt 4 ustawy o Policji. W myśl art. 134d ust. 1 powyższej ustawy, oznacza ona odwołanie lub zwolnienie z dotychczas zajmowanego stanowiska służbowego i powołanie lub mianowanie na stanowisko służbowe niższe od dotychczas zajmowanego.
W datach objętych postępowaniem dyscyplinarnym zakończonym orzeczeniem o ukaraniu, obowiązywało w okresie od [...] grudnia 2020 r. do [...] grudnia 2020 r. rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 26 listopada 2020 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii (Dz. U. poz. 2091).
Zgodnie §25 ust. 2 powyższego rozporządzenia od dnia 27 grudnia 2020 r. nałożono obowiązek zakrywania, przy pomocy odzieży lub jej części, maski, maseczki, przyłbicy albo kasku ochronnego, o którym mowa w art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2020 r. poz. 110,284, 568, 695, 1087 i 1517), ust i nosa miedzy innymi w zakładach pracy, jeżeli w pomieszczeniu przebywa więcej niż 1 osoba oraz w budynkach użyteczności publicznej przeznaczonych na potrzeby: administracji publicznej, wymiaru sprawiedliwości, kultury, kultu religijnego, oświaty, szkolnictwa wyższego, nauki, wychowania, opieki zdrowotnej, społecznej lub socjalnej, obsługi bankowej, handlu, gastronomii, usług, w tym usług pocztowych lub telekomunikacyjnych, turystyki, sportu, obsługi pasażerów w transporcie kolejowym, drogowym, lotniczym, morskim lub wodnym śródlądowym; za budynek użyteczności publicznej uznaje się także budynek biurowy lub socjalny.
W myśl ust. 3 pkt 3 powyższego przepisu obowiązek ten nie miał zastosowania do:
- osoby wykonującej czynności zawodowe, służbowe lub zarobkowe w budynkach użyteczności publicznej, o których mowa w ust. 1 pkt 2 lit. d, chyba że zarządzający takim budynkiem postanowi inaczej, z wyjątkiem osoby wykonującej bezpośrednią obsługę interesantów lub klientów w czasie jej wykonywania (pkt 15),
- osoby, która nie może zakrywać ust lub nosa z powodu:
a) całościowych zaburzeń rozwoju, zaburzeń psychicznych, niepełnosprawności intelektualnej w stopniu umiarkowanym, znacznym albo głębokim,
b) trudności w samodzielnym zakryciu lub odkryciu ust lub nosa (pkt 3).
Przy czym w stosownie do ust. 6 wymagane było przedstawienie uprawnionym podmiotom zaświadczenia lekarskiego lub innego dokumentu potwierdzającego całościowe zaburzenia rozwoju, zaburzenia psychiczne, niepełnosprawność intelektualną w stopniu umiarkowanym, znacznym albo głębokim lub trudności w samodzielnym zakryciu lub odkryciu ust lub nosa.
Powyższe zasady zostały następnie zmodyfikowane na mocy wprowadzonego z dniem 28 grudnia 2020 r. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 grudnia 2020 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii (Dz. U. poz. 2316 z późn. zm.).
Zgodnie z § 27 powyższego rozporządzenia do dnia 28 lutego 2021 r. nakazano zakrywanie, przy pomocy odzieży lub jej części, maski, maseczki, przyłbicy albo kasku ochronnego, o którym mowa w art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2020 r. poz. 110, 284, 568, 695, 1087 i 1517), ust i nosa między innymi w budynkach użyteczności publicznej przeznaczonych na potrzeby: administracji publicznej, wymiaru sprawiedliwości, kultury, kultu religijnego, oświaty, szkolnictwa wyższego, nauki, wychowania, opieki zdrowotnej, społecznej lub socjalnej, obsługi bankowej, handlu, gastronomii, usług, w tym usług pocztowych lub telekomunikacyjnych, turystyki, sportu, obsługi pasażerów w transporcie kolejowym, drogowym, lotniczym, morskim lub wodnym śródlądowym; za budynek użyteczności publicznej uznaje się także budynek biurowy lub socjalny.
Na mocy ust.3 powyższego przepisu, taki obowiązek nie miał zastosowania do
- osoby wykonującej czynności zawodowe, służbowe lub zarobkowe w budynkach użyteczności publicznej, o których mowa w ust. 1 pkt 2 lit. d, chyba że zarządzający takim budynkiem postanowi inaczej, z wyjątkiem osoby wykonującej bezpośrednią obsługę interesantów lub klientów w czasie jej wykonywania (pkt 16)
- osoby, która nie może zakrywać ust lub nosa z powodu:
a) całościowych zaburzeń rozwoju, zaburzeń psychicznych, niepełnosprawności intelektualnej w stopniu umiarkowanym, znacznym albo głębokim,
b) trudności w samodzielnym zakryciu lub odkryciu ust lub nosa;
Przy czym w tym ostatnim przypadku, stosownie do ust. 6 wymagane było przedstawienie uprawnionym podmiotom zaświadczenia lekarskiego lub innego dokumentu potwierdzającego całościowe zaburzenia rozwoju, zaburzenia psychiczne, niepełnosprawność intelektualną w stopniu umiarkowanym, znacznym albo głębokim lub trudności w samodzielnym zakryciu lub odkryciu ust lub nosa.
W badanej sprawie jest bezspornym, że skarżącej w dacie zdarzeń za które wymierzono karę dyscyplinarną znana była treść pisma Zastępcy Komendanta Wojewódzkiego Policji w S. z [...] października 2020 r., w którym zamieszczono pogrubioną czcionką zapis: "polecam dodatkowo bezwzględne przestrzeganie higieny mycia i odkażania rąk oraz zakrywania ust i nosa podczas przemieszczania się na terenie jednostek organizacyjnych Policji oraz podczas kontaktów służbowych wewnątrz struktury organizacyjnej pomiędzy różnymi komórkami, pionami, przez wszystkich funkcjonariuszy i pracowników Policji".
Nie jest także kwestionowane przez skarżącą, iż polecenie zakrywania ust i nos w trakcie odpraw wydawali jej bezpośredni przełożeni a także, że na drzwiach wejściowych i wewnętrznych komendy zamieszczono komunikaty informujące o nakazie zakrywania ust i nosa, szczegółowo opisane co do treści w decyzji organu wydającego orzeczenie.
Nie jest także sporne, że skarżąca w datach objętych orzeczeniem przemieszczała się po budynku komendy nie mając zasłoniętych ust i nosa a także, iż w opisanych w orzeczeniu datach stawiała się na odprawach bez stosowania powyższych środków ochrony a także nie stosowała się do poleceń bezpośrednich przedłożonych zasłonięcia ust i nosa wydawanych jej w szczególności w toku tychże odpraw służbowych, co następowało w obecności innych policjantów. Przy czym inni uczestnicy owych odpraw zasłaniali usta i nos.
Sporne pomiędzy organem a skarżąca jest natomiast to, czy brak zasłaniania ust i nosa w oparciu o treść pisma Zastępcy Komendanta Wojewódzkiego Policji w S. przekazanego skarżącej między innymi drogą służbową, także w formie poleceń bezpośrednich przedłożonych w toku odpraw służbowych, obligował policjantkę do zasłaniania ust i nosa, a brak stosowania takich środków ochrony stanowił naruszenie dyscypliny służbowej, za którą może być ukarany policjant.
O braku obowiązku zasłaniania ust i nosa przez skarżącą w toku obowiązków służbowych wykonywanych w budynku komendy ma jej zdaniem przesądzać brak przepisu rangi ustawowej, który uprawniałby do nałożenie nakazu zasłaniania ust i nosa na wszystkich obywateli, w tym pracowników i funkcjonariuszy Komendy Policji oraz nienormatywny, mający charakter zaleceń nie zaś poleceń, charakter pisma Zastępcy Komendanta Wojewódzkiego Policji z [...] października 2020 r., a także okoliczność, iż Zastępca Komendanta Wojewódzkiego Policji w S. nie jest podmiotem zarządzającym budynkiem Komendy Powiatowej Policji w W. i nie miał on tym samym podstawy do nakładania nakazów, zakazów i ograniczeń na pracowników i funkcjonariuszy przedmiotowej Komendy na podstawie opisanych powyżej rozporządzeń Rady Ministrów.
Takie stanowisko skarżącej nie jest jednak prawidłowe. Przedstawione w zaskarżonym orzeczeniu przez Komendanta Wojewódzkiego przepisy jednoznacznie wskazują na uprawnienia Zastępcy Komendanta Wojewódzkiego Policji w S. do wydawania poleceń policjantom na obszarze Województwa Z., w szczególności w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy. Przy czym w realiach badanej sprawy powyższe polecenie zostało przekazane skarżącej z zachowaniem drogi służbowej przez Komendanta Powiatowego Policji w W., a dalej także przez bezpośredniego przełożonego. Przy czym, jak wynika z zeznań świadków, tak wydane polecenie, nie budziło wątpliwości, co do wiążącego charakteru u innych policjantów i stosowali się oni do obowiązku zasłaniania ust i nosa.
Mając na względzie argumentację skarżącej należy przy tym zauważyć, iż powyższe polecenie jest w swojej treści kategoryczne: "polecam (...) zakrywanie ust i nosa" a pogrubienie tekstu, w tej jego części, dodatkowo podkreśla wagę przypisywaną mu przez podmiot wydający.
Warto na marginesie zauważyć, iż w zakresie, w którym skarżąca wskazuje na brak respektowania obowiązków wynikających z pisma tj. co do ograniczenia przebywania w pomieszczeniach biurowych więcej niż 1 osoby, rygoryzm polecenia był znacznie mniejszy. W szczególności w tym zakresie brak jest mowy o zakazie przebywania więcej niż jednaj osoby w pomieszczeniu, lecz o ograniczeniu takiego zjawiska przy pomocy takich środków jak praca zdalna i praca zmianowa.
W ocenie Sądu nie jest prawidłowe wywodzenie braku obowiązku zasłania ust i nosa z powoływanych przez skarżącą przepisów rozporządzeń z uwagi na wykonywanie przez skarżącą czynności służbowych i wywodzony brak postanowienia zarządzającego budynkiem w tym zakresie. Skarżąca zmierza do wykazania, iż Zastępca Komendanta Wojewódzkiego Policji nie był "zarządzającym budynkiem" w rozumieniu powyższego przepisu.
W ocenie Sądu, wobec hierarchicznej organizacji Policji i związanych z tym kompetencji Zastępcy Komendanta Wojewódzkiego Policji był on uprawniony do wydawania poleceń policjantom danego garnizonu w szczególności w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy. Wydane przez ten podmiot polecenie, wykonywane dalej przez jego podwładnych na poszczególnych szczeblach organizacji, mieści się niezależnie od władztwa wynikającego z hierarchiczności Policji także w zakresie pojęcia "postanowienia zarządzającego budynkiem". Warto odnotować, iż niewątpliwe polecenia Zastępcy Komendanta Wojewódzkiego był zobowiązany wykonywać także zarządzający budynkiem Komendy, co zresztą znalazło swoje odzwierciedlenie w komunikatach umieszczonych w widocznych miejscach budynku (drzwi wejściowe i wewnętrzne). Są to miejsca zwyczajowo przyjęte dla ogłoszeń skierowanych do osób wchodzących do budynku. Prawodawca nie wskazał szczególnej formy, której wymagało "postanowienie zarządcy". A zatem należy przyjąć, iż dopuszczalna była każda forma informacji o zasadach przyjętych w danym budynku, która została przekazana pracownikowi i innym osobom wchodzącym do budynku w czytelny sposób. W przypadku pracowników z oczywistych przyczyn tego rodzaju informacja była przekazywana przez jego przełożonych i przez nich powinna była być egzekwowana. Jak wynika z charakteru stosunku pracy, pracownik nie musi posiadać wiedzy kto jest zarządzającym budynkiem, a zatem weryfikacja "postanowienia" zarządcy w badanym zakresie zawsze należało do pracodawcy tj. w badanej sprawie do przełożonych policjantki. Jeśli zauważyć, iż powyższe komunikaty ("postanowienia zarządzającego budynkiem") były skierowane także do osób trzecich, nie zatrudnionych w Komendzie, taki sposób jak zamieszenie ich w widocznym miejscu jawi się jako jedyna realna możliwość poinformowania wszystkich osób których dotyczy komunikat o postanowieniu zarządzającego budynkiem.
Jeśli chodzi o inne zarzuty skarżącej, w tym dotyczące braku obowiązku zasłania ust i nosa z uwagi na okazane przez obwinioną zaświadczenie lekarskie z dnia [...] grudnia 2020 r., w którym zawarto rozpoznanie przeciwwskazania użycia maseczki ochronnej, należy dostrzegać, iż taki środek ochronny tj. maseczka ochronna był tylko jednym z ówcześnie dopuszczalnych. Skarżąca mogła zatem legalnie, stosownie do uzyskanego rozpoznania, korzystać z innych dopuszczalnych przepisami środków ochrony np. przyłbicy zapewnionej przez pracodawcę.
Jeśli chodzi natomiast o przedłożony przez pełnomocnika skarżącej w dniu [...] marca 2021 r. "dokument potwierdzający trudność w samodzielnym zakryciu ust i nosa" datowany na [...] grudnia 2020 r., w którym skarżąca stwierdziła: "oświadczam, że mam trudność w samodzielnym zakryciu ust i nosa", nie sposób uznać go za dokument potwierdzający całościowe zaburzenia rozwoju, zaburzenia psychiczne, niepełnosprawność intelektualną w stopniu umiarkowanym, znacznym albo głębokim lub trudności w samodzielnym zakryciu lub odkryciu ust lub nosa, o którym mowa w przywoływanym przez skarżącą § 27 ust. 6 rozporządzenia Rady Ministrów z 21 grudnia 2020 r.
Jak wynika z powyższego przepisu, okoliczności uzasadniające odstąpienie od stosowania środków ochrony między innymi trudność w samodzielnym zakryciu lub odkryciu ust lub nosa miały wynikać z zaświadczenia lekarskiego lub innego dokumentu ją potwierdzającego. Za dokument "potwierdzający" uzasadniające odstąpienie od stosowania środków, alternatywny dla zaświadczenia lekarskiego potwierdzającego trudność w samodzielnym zakryciu lub odkryciu ust lub nosa, nie można uznać pisemnego oświadczenia zainteresowanej osoby, nie poddającego się żadnej weryfikacji. W szczególności skarżąca nie wykazała żadnego medycznego przygotowania czy wykształcenia, dającego podstawy do uznania, iż była ona kompetentna do potwierdzania takich okoliczności, które co do zasady powinny być stwierdzane przez osoby posiadające uprawnienia lekarza. Zatem nawet jeśli przyjąć - jak wywodzi skarżąca - iż przedkładane dopiero na etapie postępowania dyscyplinarnego pismo sporządzone przez nią samą we własnej sprawie ma walor dokumentu (prywatnego), to nie sposób uznać, aby był to dokument "potwierdzający" faktyczne zaistnienie okoliczności w nim opisanych. Nie sposób przy jego ocenie pomijać, iż przeciwskazania w zakresie stosowania środków ochrony, kilka dni po przywołanej przez skarżącą dacie sporządzenia oświadczenia ([...] grudnia 2020 r.) zostały zweryfikowane przez lekarza. W dniu [...] grudnia 2020 r. zostało bowiem wydane zaświadczenie lekarskie, okazane następnie przełożonym policjantki, które wskazywało jedynie na przeciwskazania co do użycia maseczki ochronnej (nie zaś wszelkich dozwolonych ówcześnie środków ochrony). Powyższe zaświadczenie jako dokument urzędowy, stanowi dowód tego co zostało w nim stwierdzone i korzysta z domniemania prawdziwości. Skoro skarżąca nie przedstawia żadnych dowodów podważających ocenę odzwierciedloną w formie zaświadczenia przez osobę posiadającą zweryfikowaną wiedzę medyczną, właśnie treść zaświadczenia należy uznać za rozstrzygającą o dopuszczalnym odstępstwie od obowiązku zasłaniania ust i nosa.
Mając zatem na względzie argumentację skargi - i nawet jeśli przyjąć, że skarżąca początkowo pozostawała w przeświadczeniu, iż nie powinna stosować żadnego środka ochrony w celu zasłaniania ust i nosa - to już w dniu [...] grudnia 2020 r. lekarz potwierdził powyższe subiektywne obawy skarżącej wyłącznie w zakresie stosowania maseczki ochronnej. Oznacza to, iż przełożeni którym przedstawiono zaświadczenie nie mogli oczekiwać stosowania przez skarżąca maseczki ochronnej. Jednakże ze zgromadzonych dowodów nie wynika, aby takie polecenie było jej wydawane. Wynika z nich natomiast, że skarżącej pozostawiono swobodę wyboru środka ochrony a pracodawca zapewnił odpowiednią przyłbicę, której zastosowanie pozwoliłoby wykonać polecenie służbowe bez zagrożenia dla stanu zdrowa skarżącej.
Nie ma znaczenia dla sprawy fakt, że Sąd Rejonowy w [...] orzekając w sprawie wykroczenia polegającego na braku zasłaniania nosa i ust w budynku Komendy wyrokiem z dnia [...] lipca 2021 r. uniewinnił skarżącą od zarzucanego czynu, zaś w stosunku do jej pełnomocnika postanowieniem z dnia [...] marca 2021 r. odmówił wszczęcia postepowania. Zauważyć bowiem należy, że aczkolwiek orzeczenia te odnosiły się do braku spełnienia obowiązku zakrycia ust i nosa na terenie Komendy, tym nie mniej zostały wydane w przedmiocie wykroczenia, nie zaś przewinienia dyscyplinarnego polegającego na nie wykonaniu polecenia służbowego. Innymi słowy rzecz ujmując, brak stwierdzenia przez sąd powszechny, iż czyn skarżącej nie był społecznie szkodliwy i zabroniony przez ustawę obowiązującą w czasie jego popełnienia, nie oznacza automatycznie, że nie zachowanie skarżącej nie może być ocenione jako przewinienie dyscyplinarnie. Z art. 132 ust. 4 ustawy o Policji wynika jednoznacznie, że postępowanie dyscyplinarne jest postępowaniem samodzielnym i prowadzonym niezależnie od postępowania karnego, zaś policjant podlega odpowiedzialności dyscyplinarnej niezależnie od odpowiedzialności karnej.
Co do innych zarzutów skargi, w ocenie Sądu, działania skarżącej były świadome, posiadała ona bowiem wiedzę zarówno o treści polecenia przełożonych jak i o potwierdzonych przeciwskazaniach medycznych w stosowaniu środków ochrony. Mimo powyższego nie modyfikowała ona swojego stanowiska i odmawiała wykonywania poleceń służbowych mimo stosownej reakcji przełożonych polegającej na zapewnieniu środka ochrony w postaci przyłbicy. Takie działanie należy potraktować jako zawinione w rozumieniu art. 132a ustawy o Policji.
Nie jest także uzasadniony zarzut nieuwzględnienia okoliczności przemawiających na korzyść obwinionej. Organ rozpatrzył wszystkie istotne dla sprawy okoliczności, racjonalnie i przekonująco wyważył okoliczności sprawy i zastosował adekwatną dla stwierdzonego przewinienia karę.
Jakkolwiek kara niewątpliwie jest surowa, to jednak nie jest najbardziej surową przewidzianą przez ustawę i jawi się jako adekwatna do stwierdzonego naruszenia dyscypliny służbowej. Przy jej wymiarze organ nie mógł pomijać uporczywości działania skarżącej oraz jej ogólnej postawy, która była oceniana przez świadków negatywnie, jako "prowokująca, ostentacyjna i lekceważąca, zarówno do obowiązujących przepisów, jak i przełożonych" (tak np. w zeznaniach [...]. T. W.). Tego rodzaju zachowanie z uwagi na jego uporczywość należy ocenić jako szczególnie naganne. Prawidłowo też organy uwzględniły przy wymiarze kary fakt, iż przeciwko skarżącej wcześniej orzeczono za czyny tego samego rodzaju karę ostrzeżenia o niepełnej przydatności do służby. Jakkolwiek orzeczenie w tym przedmiocie w dacie orzekania przez Komendanta nie było prawomocne, z uwagi na jego zaskarżenie do sądu, to jednak miało walor ostateczności. Przy czym w toku rozpatrywania niniejszej sprawy, Sądowi jest wiadome, iż skarga powyższa została oddalona wyrokiem WSA w Szczecinie z 2 grudnia 2021 r., sygn. akt II SA/Sz 943/21. Prawidłowo też przy orzekaniu uwzględniono dotychczasowy przebieg służby obwinionej oraz jej staż i doświadczenie (art. 134h ust. 1a ustawy o Policji).
Podsumowując Sąd uznał, że organ odwoławczy nie dopuścił się naruszenia prawa w sposób wskazany przez skarżącą. Ponadto kontrolując z urzędu w pełnym zakresie legalność zaskarżonego aktu, nie stwierdził jakichkolwiek uchybień, które przemawiałyby za uwzględnieniem skargi.
W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie skargę oddalił na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.).