II SA/Sz 1027/23

II SA/Sz 1027/23 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2024-03-14
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2023-12-11
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Joanna Świerzko-Bukowska
Joanna Wojciechowska
Renata Bukowiecka-Kleczaj /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6138 Utrzymanie czystości i porządku na terenie gminy
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Sygn. powiązane
III OSK 1887/24 - Wyrok NSA z 2025-12-09
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 479
art.33 par.1, art. 33 par.2  pkt 5,  art.34 par.2
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2024 poz 399
art. 5 ust. 1 pkt 2,
Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj (spr.) Sędziowie Asesor WSA Joanna Świerzko-Bukowska Sędzia WSA Joanna Wojciechowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 14 marca 2024 r. sprawy ze skargi A. C. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia 18 października 2023 r. nr SKO.Ke.482/4030/2023 w przedmiocie oddalenia zarzutu w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 22 lutego 2022 r. nr WOŚr-IX.6324.1.89.2021.WP, Prezydent Miasta S. nakazał A. C. i P. C. – właścicielom posesji przy ul. [...] w S. dz. nr [...] obręb [...], przyłączyć użytkowaną nieruchomość do istniejącej sieci kanalizacyjnej Zakładu Wodociągów i Kanalizacji Sp. z o.o. w S..
Następnie, upomnieniem z dnia 21 marca 2023 r., nr WOŚr-IX.6324.1.89.2021.WP, wspomniany organ wezwał zobowiązanych do wykonania obowiązku wynikającego z ww. decyzji administracyjnej w terminie 7 dni od dnia doręczenia upomnienia, ze wskazaniem, że w przypadku niewykonania obowiązku we wskazanym terminie zostanie wszczęte postępowanie egzekucyjne w celu przymusowego wykonania obowiązku w trybie egzekucji administracyjnej, co spowoduje dodatkowe obciążenie kosztami egzekucji. Upomnienie zostało doręczone A. C. w dniu 24 marca 2023 r.
W dniu 17 lipca 2023 r. Prezydent Miasta S. wystawił tytuł wykonawczy nr WOŚr-S.N.12.2023, stosowany w egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym. Postanowieniem z tej samej daty, nr WEA-I.3160.4.15.2023.AK(1), organ nałożył na zobowiązaną A. C. grzywnę w celu przymuszenia do wykonania obowiązku w wysokości 10.000 zł, a także wezwał ją do wykonania obowiązku określonego w ww. tytule wykonawczym tj. do przyłączenia użytkowanej nieruchomości przy ul. [...] do istniejącej sieci kanalizacyjnej Zakładu Wodociągów i Kanalizacji Sp. z o.o. w S. poprzez wykonanie przyłącza do odrzutu kanalizacyjnego znajdującego się na granicy posesji w terminie 14 dni od dnia doręczenia tego postanowienia, pod rygorem nakładania dalszych grzywien i zastosowania wykonania zastępczego. Pismem z dnia 24 lipca 2023 r. A. C. i P. C. wnieśli zażalenie na opisane wyżej postanowienie oraz postanowienie z 17 lipca 2023 r. nr WEA-I.3160.4.16.2023.AK(1) , w treści którego zawarli dodatkowo zarzuty w sprawie prowadzonej względem nich egzekucji administracyjnej. Wnieśli o umorzenie postępowania egzekucyjnego wskazując, że egzekwowany obowiązek wygasł na skutek jego wykonania. Zaznaczyli, że wykonanie inwestycji przez skarżących polegającej na budowie przyłącza do sieci kanalizacyjnej jest niewykonalne w 14-dniowym terminie. Ponadto wnieśli o zawieszenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 35 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a także odstąpienie przez organ od egzekucji na podstawie art. 45 § 1 ww. ustawy z uwagi na załączenie do zażalenia dowodu wykonania przez skarżących nałożonego na nich obowiązku przyłączenia nieruchomości do sieci kanalizacyjnej w postaci ich wniosku o wydanie przez ZWiK Sp. z o.o. w S. warunków przyłączenia do tej sieci.
Zobowiązani podnieśli, że przyłączenie do istniejącej sieci kanalizacyjnej może nastąpić tylko na wniosek zainteresowanego. Jeżeli zatem właściciel nieruchomości składa taki wniosek, to tym samym wykonuje obowiązek określony przez art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach.
Zaznaczyli, że obecnie oczekują na określenie przez ZWiK Sp. z o.o. w S. warunków, na jakich ma nastąpić przyłączenie do istniejącej sieci kanalizacyjnej nieruchomości położonej w S. przy ul. [...]. Wykonali zatem ciążący na nich obowiązek, w takim zakresie, w jakim było to dotychczas możliwe. Po uzyskaniu wspomnianych warunków niezwłocznie przystąpią do realizacji inwestycji.
Postanowieniem z dnia 7 sierpnia 2023 r., nr WEA-I.3160.4.15.2023.AK(3), Prezydent Miasta S. zawiesił w całości postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec zobowiązanej A. C. na podstawie tytułu wykonawczego nr WOŚr-S.N.12.2023.
Postanowieniem z dnia 18 września 2023 r., nr WEA-I.3160.4.15.2023.AK(7), Prezydent Miasta S., na podstawie art. 34 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2022 r., poz. 479 ze. zm., dalej "u.p.e.a.") oddalił zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej prowadzonej wobec A. C. na podstawie ww. tytułu wykonawczego.
Powołując się na treść art. 5 ust. 1 pkt 2 i ust. 7 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, organ wyjaśnił, że właściciele nieruchomości zapewniają utrzymanie czystości i porządku m.in. przez przyłączenie nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej. W przypadku stwierdzenia niewykonania powyższego obowiązku, wójt (burmistrz, prezydent miasta) wydaje decyzję nakazującą wykonanie obowiązku. Organ dodał, że złożenie wniosku do Zakładu Wodociągów i Kanalizacji Sp. z o.o. w S. nie jest tożsame z wykonaniem obowiązku określonego w art. 5 ust. 7 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Z danych przekazanych przez ZWiK Sp. z o.o. w S. wynika, że w ulicy [...] istnieje sieć kanalizacji sanitarnej, a na wysokości budynku przy ul. [...] istnieje tzw. odrzut kanalizacyjny do granicy posesji dla umożliwienia podłączenia budynku. Prezydent podkreślił, że w celu faktycznego przyłączenia nieruchomości do sieci konieczne jest najpierw wystąpienie do zarządcy sieci, w tym przypadku do ZWiK Sp. z o.o. w S., o określenie warunków technicznych przyłączenia. Jest to czynność o charakterze czysto formalnym.
Zdaniem organu I instancji, z treści decyzji z dnia 22 lutego 2022 r. wynikało, że z uwagi na brak deklaracji właścicieli nieruchomości co do terminu wykonania obowiązku podłączenia nieruchomości do sieci oraz fakt, że wykonanie przyłącza kanalizacyjnego wymaga czasu i wiąże się z nakładem finansowym, egzekwowanie tej decyzji "wskazano na początek września 2022 r.". Powołując się na treść pisma ZWiK Sp. z o.o. z dnia 12 stycznia 2023 r. organ podał, że przeprowadzona wizja lokalna wykazała, iż przyłącze do posesji zostało wybudowane jednak budynek nie został do niego podłączony i ścieki odprowadzane są w dalszym ciągu do zbiornika bezodpływowego. Organ I instancji pismem z 31 stycznia 2023 r. powiadomił właścicieli nieruchomości o konieczności wykonania ww. obowiązku i pouczył o skierowaniu sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego. Ponadto, pismem z 21 marca 2023 r. organ I instancji wysłał upomnienie, które zostało odebrane w dniu 24 marca 2023 r. Jak wynika z informacji ZWiK, warunki techniczne przyłączenia ww. nieruchomości do sieci kanalizacyjnej zostały wydane w dniu 2 sierpnia 2023 r.
Zdaniem organu I instancji, zarzut dotyczący wygaśnięcia obowiązku na skutek jego wykonania poprzez złożenie wniosku do zarządcy sieci o wydanie warunków technicznych jest nietrafny. Obowiązek przyłączenia nieruchomości do sieci kanalizacyjnej jest bowiem zrealizowany w momencie dokonania przez ZWiK odbioru przyłącza i podpisania umowy między ZWiK a właścicielem nieruchomości na odprowadzanie ścieków, zatem nie można twierdzić, że obowiązek, objęty tytułem wykonawczym wygasł.
Pismem z dnia 2 października 2023 r. skarżąca złożyła zażalenie na powyższe postanowienie, w którym wskazała, że nie neguje obowiązku przyłączenia nieruchomości do sieci kanalizacyjnej. W najbliższej przyszłości zamierza wykonać przyłącze umożliwiające podłączenie się do sieci kanalizacyjnej. W tym celu wystąpiła do ZWiK Sp. z o.o. w S. o wydanie warunków przyłączenia do tej sieci. Z treści postanowienia Prezydenta Miasta S. z 18 września 2023 r. dowiedziała się, że takie warunki przyłączenia zostały wydane w dniu 2 sierpnia 2023 r. Po otrzymaniu wspomnianych warunków przyłączenia, skarżąca niezwłocznie rozpocznie realizację przedsięwzięcia inwestycyjnego polegającego na przyłączeniu nieruchomości przy ul. [...] w S. do istniejącej sieci kanalizacyjnej. Skarżąca nie uchyla się od wykonania ciążącego na niej obowiązku toteż wierzyciel nie powinien podejmować czynności egzekucyjnych.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Szczecinie, postanowieniem z dnia 18 października 2023 r., nr SKO.Ke482/4030/2023, na podstawie at. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a. oraz art. 18 i art. 33 § 2 pkt 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie.
Organ odwoławczy zacytował treść art. 34 § 2 oraz art. 33 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i wyjaśnił, że zobowiązana zgłosiła zarzut wygaśnięcia obowiązku w całości wskutek jego wykonania tj. uzyskania przez zobowiązanego warunków przyłączenia do urządzeń kanalizacyjnych. Kolegium dodało, że w dniu 9 sierpnia 2023 r. (prawidłowa data to 9 października 2023 r. – dopisek Sądu), zobowiązana do akt sprawy nr SKO.Ke.482/3304/2023 przedłożyła wydane przez ZWiK w dniu 2 sierpnia 2023 r. warunki techniczne przyłączenia do urządzeń kanalizacyjnych dla budynku mieszkalnego jednorodzinnego przy ul. [...] w S..
Kolegium podzieliło stanowisko organu I instancji, że tytuł wykonawczy został wydany na podstawie decyzji organu I instancji z dnia 22 lutego 2022 r., zaś uzyskanie warunków technicznych przyłącza było czynnością formalną warunkującą przystąpienie do wykonania obowiązku przyłączenia nieruchomości do urządzeń kanalizacyjnych. Obowiązek przyłączenia nieruchomości do sieci kanalizacyjnej jest zrealizowany w momencie dokonania przez ZWiK odbioru przyłącza i zawarcia umowy na odprowadzanie ścieków. W ocenie organu odwoławczego, uzyskanie warunków technicznych po 1,5 roku od powstania obowiązku przyłączenia nieruchomości do sieci nie może być utożsamiane z wykonaniem obowiązku nałożonego tytułem wykonawczym.
Pismem z dnia 10 listopada 2023 r. A. C. złożyła skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie. Wniosła o jego zamianę i uwzględnienie zarzutu lub o uchylenie postanowień wydanych przez organy obu instancji.
Zdaniem strony, przyłączenie do istniejącej sieci kanalizacyjnej może nastąpić tylko na wniosek zainteresowanego. Jeżeli zatem właściciel nieruchomości składa taki wniosek, to tym samym wykonuje obowiązek określony w art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach.
Skarżąca wykonała projekt przyłącza kanalizacyjnego, który został przedłożony w ZWiK Sp. z o.o. w S. i oczekuje na akceptację, po czym będzie mogła przystąpić do wykonania przyłącza. Nie istnieje zatem potrzeba egzekwowania od skarżącej wykonania obowiązku o charakterze niepieniężnym, albowiem wykonała go dobrowolnie w takim zakresie w jakim było to możliwe.
W dniu 13 marca 2024 r. do Sądu wpłynęło pismo organu I instancji, z którego wynika, że skarżąca nadal nie wykonała ciążącego na niej obowiązku (pismo dołączone do akt o sygn. II SA/Sz 1040/23).
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
Sprawa jako dotycząca postanowienia, o którym mowa w art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634) - podlegała rozpatrzeniu w trybie uproszczonym na podstawie ww. przepisu.
Badając legalność zaskarżonego postanowienia Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem akt ten odpowiada prawu.
Przedmiotem rozpoznania uczyniono postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie, którym organ ten utrzymał w mocy postanowienie Prezydenta Miasta S. o oddaleniu zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej prowadzonej wobec zobowiązanej A. C., na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 17 lipca 2023 r.
Wspomniane rozstrzygnięcia wydane zostały w oparciu o przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2022 r., poz. 479 ze. zm., dalej "u.p.e.a.").
Zgodnie z treścią art. 33 § 1 tej ustawy, zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. Z kolei w myśl art. 33 § 2 ww. ustawy podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest:
1) nieistnienie obowiązku;
2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z:
a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4,
b) dokumentu, o którym mowa w art. 3 a § 1,
c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu;
3) błąd co do zobowiązanego;
4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane;
5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części;
6) brak wymagalności obowiązku w przypadku:
a) odroczenia terminu wykonania obowiązku,
b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej,
c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b.
Zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej wnosi się nie później niż:
1) w terminie 30 dni od dnia wyegzekwowania w całości obowiązku, kosztów upomnienia i kosztów egzekucyjnych;
2) do dnia wykonania w całości obowiązku o charakterze niepieniężnym lub zapłaty w całości należności pieniężnej, odsetek z tytułu niezapłacenia jej w terminie, kosztów upomnienia i kosztów egzekucyjnych;
3) w terminie 7 dni od dnia doręczenia zobowiązanemu postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego w całości albo w części (art. 33 § 5 u.p.e.a.)
Stosownie do treści art. 34 § 2 u.p.e.a., wierzyciel wydaje postanowienie, w którym:
1) oddala zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej;
2) uznaje zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej:
a) w całości,
b) w części i w pozostałym zakresie oddala ten zarzut;
3) stwierdza niedopuszczalność zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, jeżeli:
a) zarzut jest albo był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu podatkowym, administracyjnym lub sądowym,
b) zobowiązany kwestionuje w całości albo w części wymagalność należności pieniężnej z uwagi na jej wysokość ustaloną lub określoną w orzeczeniu, od którego przysługuje środek zaskarżenia.
Na postanowienie w sprawie zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej przysługuje zażalenie (art. 34 § 3 ww. ustawy).
Organ egzekucyjny w rozumieniu art. 1a pkt 7 u.p.e.a., to organ uprawniony do stosowania w całości lub w części określonych w ustawie środków służących doprowadzeniu do wykonania przez zobowiązanych ich obowiązków o charakterze pieniężnym lub obowiązków o charakterze niepieniężnym oraz zabezpieczania wykonania tych obowiązków.
Wierzyciel w rozumieniu art. 1a pkt 13 u.p.e.a., to podmiot uprawniony do żądania wykonania obowiązku lub jego zabezpieczenia w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym lub zabezpieczającym.
Przez zobowiązanego (w myśl art. 1a pkt 20 u.p.e.a.) należy rozumieć osobę prawną albo jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej albo osobę fizyczną, która nie wykonała w terminie obowiązku o charakterze pieniężnym lub obowiązku o charakterze niepieniężnym, a w postępowaniu zabezpieczającym - również osobę lub jednostkę, której zobowiązanie nie jest wymagalne albo jej obowiązek nie został ustalony lub określony, ale zachodzi obawa, że brak zabezpieczenia mógłby utrudnić lub udaremnić skuteczne przeprowadzenie egzekucji, a odrębne przepisy na to zezwalają.
Środek egzekucyjny w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym obowiązków o charakterze niepieniężnym to m.in. grzywna w celu przymuszenia, wykonanie zastępcze (art. 1a pkt 12b u.p.e.a.).
Egzekucji administracyjnej podlegają m.in. obowiązki o charakterze niepieniężnym pozostające we właściwości organów administracji rządowej i samorządu terytorialnego lub przekazane do egzekucji administracyjnej na podstawie przepisu szczególnego (art. 2 § 1 pkt 10 u.p.e.a.).
Egzekucję administracyjną stosuje się do obowiązków określonych w art. 2, gdy wynikają one z decyzji lub postanowień właściwych organów, albo - w zakresie administracji rządowej i jednostek samorządu terytorialnego - bezpośrednio z przepisu prawa, chyba że przepis szczególny zastrzega dla tych obowiązków tryb egzekucji sądowej (art. 3 § 1 pkt 1 u.p.e.a.).
Egzekucja administracyjna może być wszczęta, jeżeli wierzyciel, po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, przesłał mu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego oraz inne dane niezbędne do prawidłowego wykonania obowiązku przez zobowiązanego, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej. Postępowanie egzekucyjne może być wszczęte dopiero po upływie 7 dni od dnia doręczenia tego upomnienia. Upomnienie zawiera pouczenie zobowiązanego, że w przypadku niewykonania w całości obowiązku w terminie 7 dni od dnia doręczenia upomnienia zobowiązany ma obowiązek zawiadomienia wierzyciela, a po doręczeniu zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego - również organu egzekucyjnego, o zmianie adresu jego miejsca zamieszkania lub siedziby (art. 15 § 1 i 1a u.p.e.a.).
Organem egzekucyjnym w zakresie egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze niepieniężnym jest m.in. właściwy organ jednostki samorządu terytorialnego w zakresie zadań własnych, zadań zleconych i zadań z zakresu administracji rządowej oraz obowiązków wynikających z decyzji i postanowień z zakresu administracji publicznej wydawanych przez samorządowe jednostki organizacyjne (art. 20 § 1 pkt 2 u.p.e.a.).
Postępowanie egzekucyjne wszczyna się na wniosek wierzyciela o wszczęcie egzekucji administracyjnej i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego, sporządzonego według ustalonego wzoru. Wierzyciel będący jednocześnie organem egzekucyjnym wszczyna postępowanie egzekucyjne z urzędu poprzez nadanie tytułowi wykonawczemu przez siebie wystawionemu klauzuli o skierowaniu tego tytułu do egzekucji administracyjnej (art. 26 § 1 u.p.e.a.).
Wszczęcie egzekucji administracyjnej następuje, m.in. z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego (art. 26 § 5 u.p.e.a.).
W sprawie bezsporne jest, że wystawienie tytułu wykonawczego (w dniu 17 lipca 2023 r.) nastąpiło po stwierdzeniu, że skarżąca nie wypełniła obowiązku przyłączenia nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej, wynikającego z art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, co skutkowało wydaniem decyzji Prezydenta Miasta S. z dnia 22 lutego 2022 r. (nakazującej przyłączenie nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej).
Spór w niniejszej sprawie sprowadza się do oceny zasadności zarzutu dotyczącego wygaśnięcia obowiązku objętego tytułem wykonawczym z uwagi na jego wykonanie.
Zaznaczyć należy, że egzekucji administracyjnej w analizowanej sprawie podlega obowiązek o charakterze niepieniężnym w postaci przyłączenia nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej przez jej właściciela, wynikający z art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz.U. z 2024 r., poz. 399; dalej "u.p.c.g."). Nadzór nad realizacją obowiązków określonych w art. 5 ust. 1 - 4 u.p.c.g. sprawuje wójt, burmistrz lub prezydent miasta (art. 5 ust. 6 u.p.c.g.).
W przypadku stwierdzenia niewykonania obowiązków, o których mowa w art. 5 ust. 1 - 4 u.p.c.g., wójt (burmistrz, prezydent miasta) wydaje decyzję nakazującą wykonanie obowiązku (art. 5 ust. 7 u.p.c.g.). Wykonywanie decyzji, o której mowa w ust. 7, podlega egzekucji w trybie przepisów ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (art. 5 ust. 8 u.p.c.g.).
Jak już wcześniej wspomniano, skarżąca nie wykonała obowiązku z art. 5 ust. 1 pkt 2 u.p.c.g., co stało się podstawą do wydania przez organ I instancji decyzji z dnia 22 lutego 2022 r. o nałożeniu na nią obowiązku przyłączenia nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że organ podejmie czynności egzekucyjne w stosunku do skarżącej na początku września 2022 r., jeżeli skarżąca nie zrealizuje ciążącego na niej obowiązku. Decyzja ta została doręczona skarżącej w dniu 24 lutego 2022 r. i jest ostateczna.
Podkreślić należy, że ustawodawca nie przewidział możliwości określenia przez organ administracji terminu realizacji obowiązków nakładanych decyzją wydawaną w oparciu o art. 5 ust. 7 u.p.c.g. Skoro tak, to zgodnie z ogólnymi zasadami, decyzja taka podlega wykonaniu z chwilą uzyskania przymiotu ostateczności.
Upomnienie z 21 marca 2023 r. o ciążącym obowiązku podłączenia nieruchomości do sieci kanalizacyjnej doręczono skarżącej w dniu 24 marca 2023 r. Wezwano w nim skarżącą do wykonania obowiązku przyłączenia nieruchomości do sieci kanalizacyjnej w terminie 7 dni od dnia otrzymania upomnienia pod rygorem wszczęcia przeciwko niej postępowania egzekucyjnego w celu przymusowego wykonania obowiązku.
Prezydent Miasta S. jako wierzyciel, będący również organem egzekucyjnym wystawił w stosunku do skarżącej tytuł wykonawczy i wydał postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia, które to akty zostały doręczone skarżącej w dniu 19 lipca 2023 r. (ostatnie z wymienionych rozstrzygnięć objęte jest postępowaniem w sprawie o sygn. akt II SA/Sz1039/23).
Podstawą zarzutu mogą być wyłącznie okoliczności wymienione w ustawie, tj. art. 33 § 2 u.p.e.a.
Zgodnie z art. 122 § 3 u.p.e.a., zobowiązanemu służy prawo zgłoszenia zarzutów i wniesienia zażalenia w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego (art. 33 i 34) oraz prawo wniesienia zażalenia na postanowienie o nałożeniu grzywny. Oznacza to, że wniesienie zarzutu i zażalenia na postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia są od siebie niezależne.
Skarżąca złożyła zarzut, którego podstawa określona została w art. 33 § 2 pkt 5 u.p.e.a. i jest nią wygaśnięcie obowiązku na skutek złożenia w ZWiK w dniu 25 lipca 2023 r. (data nadania pisma u operatora pocztowego) wniosku o wydanie warunków technicznych przyłącza.
Podzielając pogląd wyrażony w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 13 kwietnia 2016 r. (sygn. akt II SA/Gd 54/16), wskazać należy, że wykonanie obowiązku objętego tytułem wykonawczym polega na faktycznym zrealizowaniu nakazu wskazanego w decyzji, czyli przyłączeniu nieruchomości do sieci. Zatem samo uzyskanie warunków przyłączenia nieruchomości do sieci nie świadczy o realizacji wspomnianego obowiązku.
Zaznaczenia wymaga przy tym, że zobowiązany, wnosząc zarzut o jakim mowa w art. 33 § 2 u.p.e.a., w istocie kwestionuje możliwość prowadzenia egzekucji, podważając prawidłowość tytułu wykonawczego. Z tytułu wykonawczego wynika bowiem domniemanie istnienia obowiązku oraz spełnienia wszystkich przesłanek dopuszczalności wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Zobowiązany, wnosząc zarzut z art. 33 § 2 pkt 5 u.p.e.a. winien wykazać, że obowiązek wygasł w całości lub w części.
Podstawa zarzutu wymieniona w tym przepisie występuje wówczas, gdy w toku egzekucji administracyjnej wygaśnie dochodzony obowiązek w całości lub części (por. wyrok NSA z dnia 10 grudnia 1998 r., sygn. akt III SA 1418/97). Chodzi o przypadki, gdy obowiązek stanie się bezprzedmiotowy (np. ze względu rozbiórkę budynku, który miałby być podłączony do sieci kanalizacyjnej), albo gdy odpadnie podstawa prawna do jego dochodzenia (np. wyeliminowane ze skutkiem ex nunc zostanie orzeczenie nakładające obowiązek albo uchylony zostanie przepis z którego bezpośrednio wynikał obowiązek). Przede wszystkim jednak gdy dochodzony obowiązek wygaśnie na skutek wykonania, umorzenia, przedawnienia.
Obowiązki o charakterze niepieniężnym nie ulegają przedawnieniu, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej.
Zdaniem Sądu, wykonanie obowiązku objętego tytułem wykonawczym polega na faktycznym zrealizowaniu nakazu określonego w decyzji, czyli przyłączeniu nieruchomości do sieci, co nie miało miejsca w niniejszej sprawie. Zwrócenie się zatem o określenie warunków, na jakich ma nastąpić przyłączenie do sieci czy złożenie wniosku o przyłączenie się do sieci kanalizacyjnej nie świadczy o realizacji obowiązku nałożonego w decyzji.
Tym bardziej, że jak wynikało z pisma z 13 marca 2024 r. organu I instancji skarżąca nadal nie wykonała ciążącego na niej obowiązku (pismo dołączone do akt o sygn. II SA/Sz 1040/23) pomimo upływu ponad dwóch lat od chwili nałożenia na nią tego obowiązku.
W ocenie Sądu, nie sposób też mówić, że egzekwowany jest inny obowiązek niż wynikający z art. 5 ust. 1 pkt 2 u.p.c.g. i z decyzji z dnia 22 lutego 2022 r., sama skarżąca nie kwestionuje też istnienia tego obowiązku co do zasady, lecz podnosi, że go już wykonała.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł o oddaleniu skargi.
Przywołane w uzasadnieniu wyroki dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie: www.orzeczenia.nsa gov.pl.