II SA/Sz 1022/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w SzczecinieSzczecin2023-04-20
NSAbudowlaneŚredniawsa
rekultywacjaodpadyochrona środowiskaprawo administracyjnedecyzja administracyjnagrunt kopalnyprawo geologiczne i górniczek.p.a.WSA

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę spółki na decyzję SKO, która utrzymała w mocy odmowę zmiany decyzji rekultywacyjnej w zakresie dopuszczenia wykorzystania odpadów.

Spółka C. Sp. z o.o. wniosła o zmianę ostatecznej decyzji określającej kierunek rekultywacji gruntu, poprzez dopuszczenie wykorzystania odpadów w procesie rekultywacji. Starosta odmówił zmiany, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Spółka zaskarżyła decyzję SKO, argumentując, że przepisy prawa geologicznego i górniczego pozwalają na stosowanie przepisów o ochronie gruntów rolnych i leśnych, w tym rozporządzenia o odzysku odpadów, do rekultywacji gruntów po działalności górniczej. WSA oddalił skargę, uznając, że tryb zmiany decyzji na podstawie art. 155 k.p.a. nie pozwala na uzupełnianie decyzji o elementy nieujęte w pierwotnym rozstrzygnięciu, a decyzja rekultywacyjna wydana na podstawie ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych ma zamknięty katalog elementów.

Spółka C. Sp. z o.o. wniosła o zmianę ostatecznej decyzji Starosty z 1 grudnia 2020 r., która określała kierunek i termin wykonania rekultywacji gruntu poeksploatacyjnego. Wniosek dotyczył uszczegółowienia decyzji poprzez dodanie zapisu dopuszczającego wykorzystanie odpadów w procesie rekultywacji (odzysku R5), co było niezbędne do uzyskania zezwolenia na przetwarzanie odpadów. Starosta odmówił zmiany decyzji, wskazując, że art. 22 ust. 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, stanowiący podstawę decyzji rekultywacyjnej, zawiera zamknięty katalog elementów, wśród których nie ma miejsca na zezwolenie dotyczące wykorzystania odpadów. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję Starosty w mocy, argumentując, że załącznik do rozporządzenia Ministra Środowiska w sprawie odzysku odpadów ma zastosowanie tylko do gruntów rolnych i leśnych, a działka skarżącej stanowi użytek kopalny. Spółka zaskarżyła decyzję SKO do WSA w Szczecinie, podnosząc, że art. 129 ust. 2 ustawy Prawo geologiczne i górnicze nakazuje odpowiednie stosowanie przepisów ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych do rekultywacji gruntów po działalności górniczej, co powinno obejmować również możliwość wykorzystania odpadów. WSA oddalił skargę, stwierdzając, że postępowanie w trybie art. 155 k.p.a. nie pozwala na uzupełnianie decyzji o nowe elementy, które nie były przedmiotem pierwotnego rozstrzygnięcia. Sąd podkreślił, że decyzja wydana na podstawie art. 22 ust. 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych ma ściśle określony zakres, a wskazanie konkretnych warunków rekultywacji, takich jak wykorzystanie odpadów, wykraczałoby poza ten zakres. Sąd nie znalazł również podstaw do zastosowania przepisów Prawa geologicznego i górniczego w postępowaniu o zmianę decyzji rekultywacyjnej, gdyż decyzja pierwotna została wydana na podstawie innej ustawy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, postępowanie w trybie art. 155 k.p.a. nie pozwala na uzupełnianie decyzji o elementy, których nie zawarto w pierwotnym rozstrzygnięciu, a które wykraczają poza zakres określony przez przepisy szczególne.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że tryb zmiany decyzji na podstawie art. 155 k.p.a. ma charakter weryfikacyjny i nie pozwala na merytoryczne rozpoznanie sprawy w całokształcie ani na uzupełnianie decyzji o nowe elementy. Decyzja rekultywacyjna wydana na podstawie art. 22 ust. 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych ma zamknięty katalog elementów, a wskazanie możliwości wykorzystania odpadów wykraczałoby poza ten zakres.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (7)

Główne

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 155

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Tryb zmiany decyzji ostatecznej nie pozwala na uzupełnianie jej o nowe elementy, które wykraczają poza zakres pierwotnego rozstrzygnięcia i przepisy szczególne.

u.o.g.r.l. art. 22 § 1

Ustawa z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych

Określa zamknięty katalog elementów decyzji w sprawie rekultywacji gruntów, nie przewidując obowiązku zawarcia zapisu zezwalającego na wykorzystanie odpadów.

Pomocnicze

u.o.g.r.l. art. 22 § 1

Ustawa z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych

Punkt 3 stanowi, że decyzje określają kierunek i termin wykonania rekultywacji gruntów.

Pgig art. 129 § 2

Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze

Nakazuje odpowiednie stosowanie przepisów ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych do rekultywacji gruntów po działalności górniczej.

Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 11 maja 2015 r. w sprawie odzysku odpadów poza instalacjami i urządzeniami

Załącznik Lp. 1 dopuszcza możliwość zamieszczenia opisu projektowanych prac rekultywacyjnych polegających na prowadzeniu procesu odzysku odpadów R.5, ale tylko w decyzji dotyczącej rekultywacji gruntów rolnych lub leśnych.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Argument skarżącej, że art. 129 ust. 2 Pgig w związku z załącznikiem do rozporządzenia Ministra Środowiska pozwala na uwzględnienie w decyzji rekultywacyjnej możliwości wykorzystania odpadów R5, nawet jeśli grunt nie jest rolny ani leśny, lecz po działalności górniczej. Argument skarżącej o naruszeniu art. 7, 8, 9 i 107 § 3 k.p.a. poprzez brak wyjaśnienia w uzasadnieniu decyzji, na jakiej podstawie art. 129 ust. 2 Pgig nie stanowi podstawy do zastosowania ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych.

Godne uwagi sformułowania

Postępowanie prowadzone w przedmiocie zmiany decyzji, a więc w trybie nadzwyczajnym, nie polega na merytorycznym rozpoznaniu sprawy w całokształcie, tak jak w postępowaniu zwykłym, lecz jedynie dokonaniu weryfikacji decyzji ostatecznej pod kątem przesłanek określonych w art. 155 k.p.a. Zmiana decyzji ostatecznej na podstawie art. 155 k.p.a. może być dokonana zatem tylko w granicach stanu faktycznego sprawy rozpoznawanej w postępowaniu zwykłym, w oparciu o zgromadzony dotychczas materiał dowodowy. W konsekwencji nie jest możliwe uzupełnianie decyzji- tak jak tego oczekuje skarżąca- o elementy, których nie zawarto w decyzji pierwotnej. W przepisie tym ustawodawca nie przewidział obowiązku zawarcia zapisu zezwalającego na wykorzystanie odpadów. Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia zawartego w skardze zarzutu skargi dotyczącego obrazy art. 129 ust. 2 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze w związku z załącznikiem do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 11 maja 2015 r. w sprawie odzysku odpadów poza instalacjami urządzeniami poprzez ich nie zastosowanie.

Skład orzekający

Katarzyna Grzegorczyk-Meder

przewodniczący sprawozdawca

Marzena Iwankiewicz

sędzia

Patrycja Joanna Suwaj

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 155 k.p.a. w kontekście zmiany decyzji rekultywacyjnych oraz zakresu zastosowania przepisów Prawa geologicznego i górniczego w powiązaniu z ustawą o ochronie gruntów rolnych i leśnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany decyzji rekultywacyjnej w trybie art. 155 k.p.a. oraz interpretacji przepisów dotyczących rekultywacji gruntów po działalności górniczej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej związanej z możliwością modyfikacji decyzji administracyjnych oraz interpretacji przepisów dotyczących rekultywacji terenów poeksploatacyjnych, co jest istotne dla branży budowlanej i górniczej.

Czy można zmienić decyzję rekultywacyjną, dodając możliwość wykorzystania odpadów? WSA wyjaśnia ograniczenia art. 155 k.p.a.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Sz 1022/22 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2023-04-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-11-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Katarzyna Grzegorczyk-Meder /przewodniczący sprawozdawca/
Marzena Iwankiewicz
Patrycja Joanna Suwaj
Symbol z opisem
6160 Ochrona gruntów rolnych i leśnych
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 259
art. 134 par. 1, art. 151.
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2021 poz 735
art. 155.
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Dz.U. 2017 poz 1161
art. 22 ust. 1 pkt 3.
Ustawa z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj Protokolant starszy inspektor sądowy Katarzyna Skrzetuska-Gajos po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 20 kwietnia 2023 r. sprawy ze skargi C. Spółki z o.o. w S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zmiany decyzji określającej kierunek i termin wykonania rekultywacji gruntu oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 9 września 2022 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2021 roku, poz. 735), Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Szczecinie utrzymało w mocy decyzję Starosty C. (dalej: "Starosta") z dnia 29 marca 2022 r. odmawiającą zmiany, w trybie art. 155 k.p.a., ostatecznej decyzji Starosty z 1 grudnia 2020 r. (nr [...]) określającej kierunek i termin wykonania rekultywacji gruntu wchodzącego w skład działki ewidencyjnej nr [...] położonej w obrębie ewidencyjnym [...] m. P., gmina P..
Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie Kolegium wskazało, że decyzją z dnia 1 grudnia 2020 r. Starosta określił kierunek i termin wykonania rekultywacji gruntu wchodzącego w skład działki ewidencyjnej nr [...] położonej w gminie P..
Wnioskiem z dnia 2 marca 2022 r. C. sp. z o. o. z siedzibą w S. zwróciła się do Starosty o zmianę powyższej decyzji z 1 grudnia 2020 r. (znak: [...]) poprzez jej uszczegółowienie w zakresie wykorzystania odpadów w procesie rekultywacji wyrobiska. Uzupełnienie decyzji miałoby polegać na dodaniu do sentencji punktu V w brzmieniu: "W ramach rekultywacji terenów poeksploatacyjnych złoża kruszywa naturalnego "[...]" dopuszcza się, po uprzednim uzyskaniu stosownego zezwolenia na przetwarzanie odpadów, prowadzić proces odzysku odpadów R5 na warunkach określonych w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 11 maja 2005 r. w sprawie odzysku odpadów poza instalacjami i urządzeniami (Dz. U. z 2015 r. poz. 796) oraz w uzyskanym zezwoleniu na przetwarzanie odpadów oraz na warunkach określonych".
W wyniku rozpoznania złożonego wniosku Starosta decyzją z dnia 29 marca 2022 r. odmówił zmiany w trybie art. 155 k.p.a. swojej decyzji z 1 grudnia 2020 r. w przedmiocie rekultywacji gruntu.
W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia organ I instancji wyjaśnił, że przepis art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 3 lutego 1995 roku o ochronie gruntów rolnych i leśnych określa elementy składowe decyzji dotyczącej rekultywacji gruntów, wśród których brak jest uprawnienia do określenia możliwości wykorzystania odpadów w ramach rekultywacji. Takie uprawnienie zostało przewidziane w załączniku Lp. 1 do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 11 maja 2015 r. w sprawie odzysku odpadów poza instalacjami i urządzeniami (Dz. U. z 2015 r., poz. 796), które ma zastosowanie wyłącznie w stosunku do gruntów rolnych i leśnych, podczas gdy działka nr [...] z obrębu 0009 P. jest użytkiem kopalnym oznaczonym symbolem "K".
Odwołanie od decyzji organu I instancji złożyła C. spółka z o. o. z siedzibą w S.. Spółka zarzuciła naruszenie art. 129 ust. 2 ustawy z dnia 9 czerwca 2011r. Prawo geologiczne i górnicze w związku z załącznikiem do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 11 maja 2015 r. w sprawie odzysku odpadów poza instalacjami i urządzeniami, mające polegać na jego wadliwej wykładni prowadzącej do uznania, że sposób rekultywacji w kierunku rolniczym z wykorzystaniem procesu odzysku odpadów R5 nie znajduje zastosowania do gruntów związanych z rekultywacją zakładu górniczego, ponieważ przepisy te znajdują zastosowanie jedynie do gruntów rolnych, podczas gdy w rzeczywistości w związku z treścią art. 129 ust. 2 powyższego rozporządzenia w przypadku rekultywacji gruntów po działalności rolniczej załącznik do rozporządzenia znajduje zastosowanie również do gruntów nie będących gruntami rolnymi.
Kolegium rozpatrując powyższe odwołanie przytoczyło treść art. 155 k.p.a. nadto wyjaśniło, że w rozdziale 5 ustawy z 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (j. t. Dz. U. z 2021, poz. 1326 ze zm., dalej "u.o.g.r.l.") określone zostały zasady rekultywacji gruntów. Zgodnie z art. 22 ust. 1 ww. ustawy decyzje w sprawach rekultywacji i zagospodarowania określają: 1) stopień ograniczenia lub utraty wartości użytkowej gruntów, ustalony na podstawie opinii, o których mowa w art. 28 ust. 5; 2) osobę obowiązaną do rekultywacji gruntów; 3) kierunek i termin wykonania rekultywacji gruntów; 4) uznanie rekultywacji gruntów za zakończoną.
Starosta w decyzji z 1 grudnia 2020 r. określił rolny kierunek wykonania rekultywacji gruntu wchodzącego w skład działki ewidencyjnej nr [...] położonej na terenie gminy P. i termin wykonania rekultywacji. We wniosku z 2 marca 2022 r. spółka C. zwróciła się o zmianę tej decyzji poprzez dodanie w sentencji dodatkowego postanowienia umożliwiającego wykorzystanie w celu rekultywacji procesu odzysku odpadów R5.
Zdaniem Kolegium, zgłoszone we wniosku żądanie dotyczące zmiany decyzji sprzeczne jest z treścią art. 22 ust. 1 u.o.g.r.l. Postanowienia te stanowią bowiem zamknięty katalog elementów z jakich składa się decyzja w przedmiocie rekultywacji. Wśród tych postanowień brak jest uprawnienia do tego, aby właściwy organ mógł w decyzji o rekultywacji zezwolić na wykorzystanie w tym celu odpadów.
Odnosząc się do zawartego w odwołaniu wniosku, że w decyzji o rekultywacji dopuszczalne jest wskazanie możliwości wykorzystania odpadów w celu rekultywacji, na co wskazywać ma treść załącznika Lp. 1 do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 11 maja 2015 r. w sprawie odzysku odpadów poza instalacjami i urządzeniami (Dz. U. z 2015 r., poz. 796), Kolegium uznało, że w sprawie nie znajdują zastosowania powołane akty prawne. Treść ww. załącznika Lp. 1 dopuszcza możliwość zamieszczenia opisu projektowanych prac rekultywacyjnych polegających na prowadzeniu procesu odzysku odpadów R.5, jednakże taki opis może być zamieszczony w decyzji dotyczącej rekultywacji gruntów rolnych lub leśnych. To zaś oznacza, że przytoczony powyżej opis nie może być zamieszczony w decyzji o rekultywacji gruntów innych niż rolne albo leśne. Skoro działka nr [...] z obrębu ewidencyjnego P. stanowi użytek kopalny o symbolu "K" to oznacza, że w jej przypadku nie jest możliwe powołanie się na treść ww. załącznika Lp. 1. Kolegium nie podzieliło również zarzutu naruszenia przepisu art. 129 ust. 2 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze, bowiem przepis ten stanowi podstawę prawną do wydania decyzji w przedmiocie rekultywacji w stosunku do gruntów innych niż grunty rolne. Tymczasem decyzja Starosty z 1 grudnia 2020 r. została wydana w oparciu o regulacje zawarte w art. 22 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, w związku z czym nie można w badanej sprawie zastosować jednocześnie przepisu art. 129 ust. 2 ustawy Prawo geologiczne i górnicze.
W podsumowaniu Kolegium stwierdziło, że z uwagi na fakt, iż decyzja Starosty z 1 grudnia 2020 r. wydana została w oparciu o przepis art. 22 ust. 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, nie jest możliwa zmiana jej treści poprzez uzupełnienie sentencji o możliwość przeprowadzenia rekultywacji z wykorzystaniem procesu odzysku odpadów R5. Nie pozwala na to sama treść art. 22 ust. 1 ww. ustawy, która stanowi katalog zamknięty elementów decyzji o rekultywacji. Nie wskazuje na to również treść załącznika Lp. 1 do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 11 maja 2015 r. w sprawie odzysku odpadów (...), bowiem załącznik ten znajduje zastosowanie tylko w przypadku rekultywacji gruntów będących gruntami rolnymi, a przedmiotowa działka nr [...] stanowi użytek kopalny. W tej sytuacji Starosta nie miał innej możliwości, jak odmówić zmiany swojej decyzji z dnia 1 grudnia 2020 r.
C. Spółka z o.o. z siedzibą w S. zaskarżyła powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie zarzucając jej naruszenie art. 129 ust. 2 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze (zwane dalej Pgig) w związku z załącznikiem do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 11 maja 2015 r. w sprawie odzysku odpadów poza instalacjami i urządzeniami (zwane dalej rozporządzeniem), polegające na jego niezastosowaniu mimo, że sposób rekultywacji w kierunku rolniczym z wykorzystaniem procesu odzysku odpadów R5 znajduje zastosowanie do gruntów związanych z rekultywacją zakładu górniczego, gdyż w rzeczywistości w związku z treścią art. 129 ust. 2 Pgig w przypadku rekultywacji gruntów po działalności wydobywczej, załącznik do rozporządzenia znajduje zastosowanie również do gruntów nie będących gruntami rolnymi.
Ponadto Spółka zarzuciła naruszenie art. 7, 8, 9 i 107 § 3 k.p.a. poprzez brak pogłębienia zaufania obywateli do organów administracji publicznej w związku z wydaniem decyzji bez wyjaśnienia w treści uzasadnienia na jakiej podstawie przepis art. 129 ust. 2 Pgig w przedmiotowym przypadku nie stanowi podstawy do zastosowania ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych mimo brzmienia przepisu: "Do rekultywacji gruntów, o których mowa w 1 pkt 5, stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 1326 i 2163)".
Wskazując na powyższe, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi podkreślono, że Kolegium całkowicie pominęło treść art. 129 ust. 2 Pgig zgodnie z którym do rekultywacji gruntów po działalności górniczej, stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Jednocześnie pełne brzmienie zapisu z załącznika do rozporządzenia brzmi: w decyzji w sprawie rekultywacji i zagospodarowania gruntów rolnych lub leśnych na podstawie ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Tym samym, w ocenie skarżącej, wbrew twierdzeniom organu II instancji regulacja załącznika do rozporządzenia stanowi o możliwości zamieszczenia opisu projektowanych prac rekultywacyjnych polegających na prowadzeniu procesu odzysku odpadów R5 w decyzji w sprawie rekultywacji i zagospodarowania gruntów rolnych lub leśnych na podstawie ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych, a te przepisy znajdują w oparciu o zapisy art. 129 ust. 2 Pgig zastosowanie również do gruntów niebędących gruntami rolnymi, bądź leśnymi, a ich jedynym wymogiem pozwalającym na zastosowanie rozporządzenia jest to, aby był to grunt po działalności górniczej.
Za takim rozumieniem przepisu przemawia również wykładnia celowościowa. Skoro istotą jednej z form przyjętej metody rekultywacji wyeksploatowanych przez kopalnie, części lub całości wyrobisk jest metoda zmierzająca do uzyskania gruntu rolnego, to zaprzeczeniem celu ustawodawcy byłaby interpretacja, która wyłącza faktycznie możliwość przywrócenia wyeksploatowanego wyrobiska w kierunku rolniczym ograniczając to do gruntów rolnych. Dodatkowo, mając na uwadze treść art. 22 ust. 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne, w przypadku wyrobisk górniczych dochodzi do zmiany oznaczeń w ewidencji gruntów i budynków na grunt kopalny.
Przedstawiony powyżej sposób stosowania przepisów dotyczących ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych (a więc także załącznika do rozporządzenia, który odnosi się do tej ustawy) potwierdza sam organ I instancji w decyzji z dnia 1 grudnia 2020 r., w której mimo ujawnienia w ewidencji gruntów i budynków klasyfikacji oznaczonej użytkiem kopalnym o symbolu "K" dopuszczona została rekultywacja w kierunku rolniczym, której uszczegółowieniem jest zastosowanie rekultywacji z wykorzystaniem odpadów w procesie odzysku metodą R5 na zasadach określonych decyzją wydaną w oparciu o ustawę o ochronie gruntów rolnych i leśnych. W tej sytuacji za dopuszczalną należy uznać metodę rekultywacji z wykorzystaniem odpadów w procesie odzysku R5.
W dalszej części skargi Spółka podniosła, że w wyniku analizy treści uzasadnienia nie można stwierdzić na jakiej podstawie organ II instancji uznał, że art. 129 ust. 2 Pgig nie znajduje zastosowania w przypadku rekultywacji wyrobiska w kierunku rolniczym, zwłaszcza gdy do rekultywacji gruntów, o których mowa w ust. 1 pkt 5, stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Jednocześnie dodano, że ust. 1 pkt 5 przywołany w zacytowanym przepisie dotyczy niezbędnych środków w celu ochrony środowiska oraz rekultywacji gruntów po działalności górniczej.
Zdaniem strony, organ II instancji mimo wyraźnej delegacji ustawowej wskazującej na zastosowanie do wyrobisk po działalności górniczej (a więc nie gruntów rolnych) w przypadku ich rekultywacji ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych nie wskazał na jakiej podstawie uznał, że do rekultywacji wyrobisk górniczych nie znajdują odpowiedniego zastosowania przywołane przepisy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, a tym samym również rozporządzenie. Organ II instancji nie wykazał, dlaczego w jego ocenie pomimo zapisu o odpowiednim stosowaniu ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych nie znajduje ona jednak zastosowania i art. 129 ust. 2 Pgig nie daje podstaw do jego odpowiedniego stosowania.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Szczecinie wniosło o jej oddalenie utrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
C. Spółka z o.o. z siedzibą w S. odnosząc się (w piśmie z dnia 19 grudnia 2022 r.) do informacji zawartej w odpowiedzi na skargę uznała, że organ odwoławczy dokonał nadinterpretacji przywołanego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 23 grudnia 2021 r. (sygn. akt II SA/Bk 709/21). Zdaniem skarżącej, w treści uzasadnienia przywołanego wyroku brak jest informacji, iż przepis art. 22 ust. 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych nie daje podstaw do przeprowadzenia rekultywacji odpadami, tym samym powołany wyrok nie potwierdza postawionej przez organ tezy podobnie jak powołany w tym orzeczeniu wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego o sygn. akt II OSK 2374/19.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, a poprzedzające ją postępowanie administracyjne nie ujawniło uchybień, które miałyby wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) sądy administracyjne sprawują kontrolę wykonywania administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zakres kontroli sądu wyznacza też art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259), zwanej dalej "p.p.s.a.", według którego sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (z zastrzeżeniem art. 57a).
Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie jest opisana decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję Starosty z dnia 29 marca 2022r. o odmowie zmiany- na podstawie art. 155 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U z 2023 r. poz. 775- dalej "k.p.a.") decyzji własnej z dnia 1 grudnia 2020 r. określającej kierunek i termin wykonania rekultywacji terenów poeksploatacyjnych złoża kruszywa naturalnego.
Decyzja Starosty z dnia 1 grudnia 2020 r. została wydana na wniosek strony skarżącej, która posiadała koncesję na wydobywanie kopaliny ze złoża kruszywa naturalnego. Wnioskodawca wniósł o ustalenie kierunku rekultywacji jako rolny i planował jej zakończenie w terminie 5 lat od zaprzestania działalności.
Z akt administracyjnych sprawy wynika, że pismem z dnia 2 marca 2022 r. skarżąca wystąpiła o zmianę decyzji z dnia 1 grudnia 2020 r. na podstawie art. 155 k.p.a. poprzez jej uszczegółowienie w zakresie wykorzystania odpadów w procesie rekultywacji wyrobiska, co – w jej ocenie- jest niezbędne do wydania przez Marszałka Województwa Z. zezwolenia na przetwarzanie odpadów.
Zgodnie z art. 155 k.p.a. decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony; przepis art. 154 § 2 stosuje się odpowiednio.
Stosując powołany wyżej przepis przypomnieć trzeba, że postępowanie prowadzone w przedmiocie zmiany decyzji, a więc w trybie nadzwyczajnym, nie polega na merytorycznym rozpoznaniu sprawy w całokształcie, tak jak w postępowaniu zwykłym, lecz jedynie dokonaniu weryfikacji decyzji ostatecznej pod kątem przesłanek określonych w art. 155 k.p.a. Powyższe oznacza, że istotą postępowania prowadzonego na podstawie art. 155 k.p.a. jest ustalenie, czy istnieją szczególne przesłanki, które przemawiałyby za uchyleniem lub zmianą decyzji ostatecznej.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że prawna możliwość zastosowania ww. trybu uwarunkowana jest prowadzeniem postępowania w ramach tego samego stanu prawnego i faktycznego. Organ ma zatem za zadanie przeprowadzenie weryfikacji wydanej decyzji tylko z punktu widzenia czy za zmianą, w określonym przez stronę zakresie, przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony (zob. wyroki NSA II OSK 2327/20, II OSK 254/17, II OSK 600/17).
Zmiana decyzji ostatecznej na podstawie art. 155 k.p.a. może być dokonana zatem tylko w granicach stanu faktycznego sprawy rozpoznawanej w postępowaniu zwykłym, w oparciu o zgromadzony dotychczas materiał dowodowy. W konsekwencji nie jest możliwe uzupełnianie decyzji- tak jak tego oczekuje skarżąca- o elementy, których nie zawarto w decyzji pierwotnej .
Odnosząc powyższe do treści art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz.U. z 2017, poz. 1161 ze zm.), wskazać należy, że pkt 3 tego przepisu stanowi, iż decyzje w sprawach rekultywacji i zagospodarowania określają kierunek i termin wykonania rekultywacji gruntów. W przepisie tym ustawodawca nie przewidział obowiązku zawarcia zapisu zezwalającego na wykorzystanie odpadów.
Skład orzekający w tej sprawie podziela pogląd wyrażony w wyroku WSA we Wrocławiu z dnia 19 listopada 2021 r. II SA/Wr 291/20, w którym Sąd stwierdził, iż treść art. 22 ust. 1 pkt 3 jasno wskazuje, że w decyzji wydanej na podstawie tego przepisu kompetentny organ określa "kierunek i termin wykonania rekultywacji gruntów", a zatem wskazanie konkretnych warunków rekultywacji stanowiłoby wyjście ponad materię, którą określa ustawa.
Z akt administracyjnych sprawy, na którą to okoliczność Sąd zwrócił już wyżej uwagę wynika, że Starosta w kwestii użycia odpadów czy innych surowców w procesie rekultywacji nie rozstrzygał. Wprowadzenie przeto nowego obowiązku dla strony poprzez wskazanie konkretnych warunków rekultywacji nie jest możliwe na podstawie art. 155 k.p.a., nawet gdyby takie sugestie wynikały z treści postanowień organów opiniujących, jednakże nie zostały zawarte z oczywistych powodów w rozstrzygnięciu decyzji.
Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia zawartego w skardze zarzutu skargi dotyczącego obrazy art. 129 ust. 2 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze w związku z załącznikiem do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 11 maja 2015 r. w sprawie odzysku odpadów poza instalacjami urządzeniami poprzez ich nie zastosowanie.
Jak już wyżej Sąd podkreślił, decyzja, której zmiany na podstawie ar. 155 k.p.a. domagała się skarżąca, została wydana na podstawie art. 22 ust. 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Rozpoznanie sprawy w trybie art. 155 k.p.a. wyklucza uwzględnienie w decyzji zmieniającej innych przepisów prawa materialnego aniżeli te, które zostały zastosowane w postępowaniu zwykłym ( decyzja z 1 grudnia 2020 r.). Zastosowanie niewłaściwej - jak to sugeruje skarżąca - podstawy prawnej przy wydawaniu decyzji dotyczącej jej wniosku z dnia 4 września 2020 r., może zostać zweryfikowane w innym postępowaniu, którym jednak nie jest postępowanie o zmianę decyzji ostatecznej z dnia 1 grudnia 2020 r., na podstawie art. 155 k.p.a.
Podsumowując, skoro zaskarżona decyzja nie zawiera uchybień skutkujących jej uchyleniem, zaś podniesione w skardze zarzuty są niezasadne, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.
Orzeczenia powołane w niniejszym uzasadnieniu wyroku są dostępne w Internecie na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI