II SA/Sz 1021/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Szczecinie uchylił decyzję Ministra SWiA utrzymującą w mocy decyzję o zwolnieniu funkcjonariuszki Służby Więziennej, uznając naruszenie zasad postępowania administracyjnego przez organy obu instancji.
Skarżąca S.S. została zwolniona ze Służby Więziennej na podstawie opinii o nieprzydatności do służby. Po wznowieniu postępowania, organ pierwszej instancji odmówił uchylenia decyzji o zwolnieniu, a Minister SWiA utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżąca kwestionowała sposób prowadzenia postępowania, wskazując na swoją nieobecność z powodu choroby i domagając się stwierdzenia nieważności decyzji. Sąd administracyjny uchylił decyzję Ministra, stwierdzając, że organy nieprawidłowo ustaliły wolę strony co do trybu postępowania (wznowienie vs. stwierdzenie nieważności) i naruszyły zasady postępowania administracyjnego.
Sprawa dotyczy zwolnienia funkcjonariuszki Służby Więziennej, S.S., ze służby z powodu nieprzydatności stwierdzonej opinią służbową. Po wydaniu decyzji o zwolnieniu, S.S. wniosła o wznowienie postępowania, powołując się na niemożność udziału w nim z powodu choroby. Organ pierwszej instancji wznowił postępowanie, ale następnie odmówił uchylenia decyzji o zwolnieniu. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżąca w odwołaniu i skardze domagała się stwierdzenia nieważności decyzji o zwolnieniu, wskazując na rażące naruszenie prawa i brak możliwości udziału w postępowaniu z powodu stanu zdrowia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając, że organy administracji publicznej naruszyły zasady postępowania administracyjnego (art. 6, 7, 8, 9 k.p.a.). Sąd uznał, że organy miały wątpliwości co do rzeczywistej woli skarżącej (czy domaga się wznowienia postępowania, czy stwierdzenia nieważności decyzji) i powinny były doprowadzić do sprecyzowania jej żądania, zamiast kontynuować postępowanie na podstawie pierwotnego wniosku. Sąd podkreślił, że skarżąca, nie korzystając z pomocy profesjonalnego pełnomocnika, mogła mieć trudności z precyzyjnym określeniem swoich żądań, a organy miały obowiązek wyjaśnienia jej intencji. W związku z tym, sąd uznał za przedwczesne ustosunkowanie się do argumentacji skarżącej dotyczącej przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, organ naruszył zasady postępowania administracyjnego, nie doprowadzając do sprecyzowania żądania strony i kontynuując postępowanie na podstawie pierwotnego wniosku, niezgodnie z jej późniejszą wolą wyrażoną w odwołaniu i skardze.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że w przypadku wątpliwości co do treści żądania strony, organ ma obowiązek doprowadzić do jego sprecyzowania, zwłaszcza gdy strona nie korzysta z pomocy profesjonalnego pełnomocnika. Kontynuowanie postępowania na podstawie pierwotnego wniosku, niezgodnie z wyrażoną intencją wnioskodawczyni, stanowi naruszenie ogólnych zasad postępowania administracyjnego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (14)
Główne
k.p.a. art. 145 § 1 pkt 4
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu.
k.p.a. art. 151 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uchyla decyzję, jeśli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Pomocnicze
u.S.W. art. 218
Ustawa z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
k.p.a. art. 156 § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Przesłanka stwierdzenia nieważności decyzji z powodu rażącego naruszenia prawa.
k.p.a. art. 61 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Postępowanie administracyjne wszczyna się na wniosek strony.
k.p.a. art. 63 § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organ ma obowiązek wezwać stronę do uzupełnienia wniosku.
k.p.a. art. 6
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada praworządności.
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prawdy obiektywnej.
k.p.a. art. 8
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa.
k.p.a. art. 9
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada przekonywania.
p.u.s.a. art. 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
ustawa COVID-19 art. 15zzs4 § 2
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie przez organy administracji zasad postępowania administracyjnego, w szczególności obowiązku wyjaśnienia treści żądania strony i doprowadzenia do jego sprecyzowania.
Godne uwagi sformułowania
Obowiązkiem organu było doprowadzenie do jego sprecyzowania. Zarzucenie dokonania tych czynności i kontynuowanie postępowania na podstawie pierwotnie złożonego wniosku, niezgodne z wyrażoną intencją wnioskodawczyni, stanowiło naruszenie ogólnych zasad postępowania administracyjnego.
Skład orzekający
Renata Bukowiecka-Kleczaj
przewodniczący sprawozdawca
Marzena Iwankiewicz
sędzia
Krzysztof Szydłowski
asesor
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja zasad postępowania administracyjnego dotyczących ustalania treści żądania strony, zwłaszcza w przypadku braku profesjonalnego pełnomocnika."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji funkcjonariusza Służby Więziennej, ale zasady proceduralne mają szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak istotne są zasady proceduralne i jak błędy w ich stosowaniu mogą prowadzić do uchylenia decyzji, nawet jeśli merytoryczne podstawy zwolnienia wydają się mocne. Podkreśla znaczenie jasności żądań strony i obowiązku organu do ich wyjaśniania.
“Błąd proceduralny uchylił zwolnienie ze służby. Sąd: Organy muszą pytać, gdy nie rozumieją żądania.”
Sektor
administracja publiczna
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Sz 1021/22 - Wyrok WSA w Szczecinie Data orzeczenia 2023-03-23 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-11-24 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie Sędziowie Krzysztof Szydłowski Marzena Iwankiewicz Renata Bukowiecka-Kleczaj /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6194 Funkcjonariusze Służby Więziennej Hasła tematyczne Służba więzienna Skarżony organ Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji Treść wyniku Uchylono zaskarżoną decyzję Powołane przepisy Dz.U. 2021 poz 1064 art. 218 Ustawa z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej (t.j.) Dz.U. 2021 poz 735 art. 145 par.1 pkt 4, art. 151 par.1 , Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn. Dz.U. 2023 poz 259 art. 145 par. 1 pkt 1 lit c Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, Asesor WSA Krzysztof Szydłowski Protokolant starszy inspektor sądowy Katarzyna Skrzetuska-Gajos po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 23 marca 2023 r. sprawy ze skargi S. S. na decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w [...] z dnia [...] sierpnia 2022 r., nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia, w wyniku wznowienia postępowania, decyzji o zwolnieniu ze służby uchyla zaskarżoną decyzję Uzasadnienie Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2022 r. nr [...] Dyrektor Zakładu Karnego w W., na podstawie art. 145 § 1 pkt 4, art. 147, art. 149 § 1 i art. 150 § 1 k.p.a. wznowił postępowanie administracyjne w sprawie zakończonej ostateczną decyzją z dnia [...] grudnia 2021 r. o zwolnieniu S. S. z dniem [...] grudnia 2021 r. ze służby w Służbie Więziennej w związku z nieprzydatnością do służby, stwierdzoną w opinii służbowej w okresie służby przygotowawczej. Następnie, decyzją z dnia [...] maja 2022 r., nr [...], na podstawie art. 104, art. 107 i art. 151 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego oraz art. 32 ust. 1, art. 96 ust. 1 pkt 1, art. 98 ust, 1, art. 218 ust. 1 pkt 1, ust. 2 – 4 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej (Dz.U. z 2021 r., poz. 1064 ze zm.), organ ten odmówił uchylenia opisanej wyżej decyzji nr [...] z dnia [...] grudnia 2021 r. Jak wynika z treści uzasadnienia tego rozstrzygnięcia, w dniu 21 stycznia 2022 r. do jednostki wypłynęło pismo S. S. informujące, że jej pismo z 5 stycznia 2022 r. należy traktować jako wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego. Wymieniona we wspomnianym piśmie z 21 stycznia 2022 r. podniosła, że nie mogła brać udziału w postępowaniu administracyjnym wszczętym w dniu [...] listopada 2021 r. z uwagi na to, że korzystała ze zwolnienia lekarskiego, podczas którego była pod opieką specjalisty i przyjmowała silne leki. Z uwagi na powyższe organ wezwał ją do przedstawienia dokumentacji lekarskiej świadczącej o niemożności udziału S. S. w postępowaniu administracyjnym, którego wynikiem było wydanie decyzji. W odpowiedzi na powyższe, strona nie przedstawiła nowych okoliczności faktycznych i prawnych, które wypełniałyby przesłankę zawartą w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Dyrektor Zakładu Karnego w W. zaznaczył, że skarżąca odebrała postanowienie z dnia [...] listopada 2021 r. wraz z pouczeniem o przysługujących jej prawach, w tym możliwości przedstawienia wyjaśnień, składania oświadczeń, żądań, wniosków i zastrzeżeń w sprawie, jednak z prawa tego nie skorzystała. Organ dodał, że jako strona postępowania, S. S. w przypadku niedyspozycji mogła być zastępowana przez pełnomocnika, którym mogła być każda osoba fizyczna posiadająca zdolność do czynności prawnych. Pełnomocnika takiego jednak nie ustanowiła. W związku ze złożeniem przez stronę dwóch pism, tj. wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Dyrektora Zakładu Karnego w W. z dnia [...] grudnia 2021 r. oraz odwołania od tejże decyzji, organ ten postanowieniem z dnia [...] lutego 2022 r. zawiesił wznowione postępowanie administracyjne w sprawie zakończonej ostateczną decyzją z [...] grudnia 2021 r. Powyższe postanowienie zostało jednak uchylone przez Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2022 r. ponieważ jak ustalono, pismo potraktowane jako odwołanie od decyzji z [...] grudnia 2021 r. w istocie dotyczyło sporządzonej przez kierownika działu ewidencji, a następnie utrzymanej w mocy przez Dyrektora Zakładu Karnego w W. opinii służbowej wydanej w służbie przygotowawczej. W następstwie przeprowadzenia analizy całokształtu zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego i ustalonych okoliczności faktycznych sprawy, organ stwierdził brak podstaw do uchylenia decyzji zwalniającej stronę ze służby. W odwołaniu od powyższego rozstrzygnięcia strona wniosła o jego uchylenie oraz o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] grudnia 2021 r. Skarżąca podkreśliła, że jej wniosek nie dotyczył uchylenia decyzji nr [...], lecz stwierdzenia jej nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz uznania, że została ona wydana z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ w toku prowadzonego postępowania administracyjnego organ pomimo posiadanej wiedzy o przeszkodzie uniemożliwiającej jej udział w postępowaniu administracyjnym, postępowanie prowadził, a następnie wydał niekorzystną dla niej decyzję. Podniosła, że organ wydając decyzję nr [...] nie żądał dokumentacji medycznej. Jej niezdolność do służby poświadczona była przez lekarza psychiatrę, zaświadczenie lekarskie przesłano do Zakładu Karnego w W.. Dopiero po wydaniu tej decyzji, organ na wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji nr [...], zwrócił się do strony o przedstawienie dokumentacji medycznej świadczącej o niemożności udziału w postępowaniu administracyjnym, którego wynikiem było wydanie wspomnianej decyzji. Strona dodała, że wniosła pozew do Sądu Rejonowego Wydziału Pracy dotyczący wydanej przez Kierownika działu ewidencji, a następnie utrzymanej w mocy przez Dyrektora opinii służbowej, która stała się podstawą do zwolnienia jej ze służby. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2022 r., nr [...], Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 96 ust. 1 pkt 1 i art. 218 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wyjaśnił, że wydana przez kierownika działu ewidencji opinia służbowa o nieprzydatności skarżącej do służby została utrzymana w mocy przez wyższego przełożonego, jest ostateczna i podlega wykonaniu. Jest także wyłączona z dalszej kontroli instancyjnej i administracyjnej dlatego też organ II instancji rozpoznając odwołanie od decyzji o zwolnieniu ze służby nie ma władztwa do wzruszenia opinii służbowej. Opinia ta nie podlega weryfikacji w jakimkolwiek innym postępowaniu, w szczególności nie jest uprawniony do kontroli prawidłowości i zasadności opinii, natomiast organ I instancji wydając decyzję o zwolnieniu nie dysponował swobodą wyboru rozstrzygnięcia, bowiem zobowiązany był z uwagi na art. 96 ust. 1 pkt 1 ustawy o Służbie Więziennej do obligatoryjnego zwolnienia strony ze służby w związku z prawomocną opinią o nieprzydatności do służby. W jego ocenie, odwołanie S. S. nie zasługuje na uwzględnienie. W sprawie nie doszło do rażącego naruszenia prawa i nie ziściła się przesłanka do wznowienia postępowania gdyż odwołująca nie brała w nim udziału z własnej winy – nie przedsięwzięła stosownych kroków należycie zabezpieczających jej interes prawny. Organ I instancji w istocie miał wiedzę, że odwołująca jest chora, niemniej jednak z urzędu nie ma dostępu do dokumentacji medycznej, a z dokumentacji przedłożonej przez stronę nie wynikała niezdolność do uczestnictwa w toczącym się postępowaniu administracyjnym. Wymieniona nie wykazała, że nie może odbierać poczty, że nie może ustanowić pełnomocnika, że nie może z pełną świadomością zapoznać się z dokumentacją postępowania. W skardze na powyższą decyzję wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, S. S. wniosła o jej uchylenie, jak również o uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a nadto o stwierdzenie nieważności decyzji personalnej nr [...] z dnia [...] grudnia 2021 r. oraz o zawieszenie postępowania administracyjnego do czasu rozstrzygnięcia przez Sąd Pracy kwestionowanej przez nią negatywnej opinii służbowej. W uzasadnieniu skargi podniosła, że żaden organ Służby Więziennej nie został ustawowo upoważniony do oceny czy dana jednostka chorobowa stanowi przeszkodę do udziału w postępowaniu administracyjnym. Gdyby zarówno "Medycyna Pracy jak i Komisje Lekarskie nie rozwiały wątpliwości organu co do niemożności udziału w postępowaniu administracyjnym, Dyrektor Zakładu Karnego w W. mógł powołać odpowiedniego biegłego z zakresu medycyny aby określił, czy stan zdrowia zezwala na udział w postępowaniu czy go wyklucza". Na pytanie o podstawę prawną żądania wydania dokumentacji lekarskiej oraz wniosek o niezwłoczne poinformowanie strony o sposobie załatwienia sprawy organ nie odpowiedział, co skarżąca uznała za milczące załatwienie sprawy zgodnie z jej pismem. Dyrektor Zakładu Karnego nie skorzystał również z możliwości weryfikacji zwolnienia lekarskiego zgodnie z ustalonym prawem. Wobec powyższego, argumentację Dyrektora Okręgowego, że strona nie przedstawiła nowych okoliczności faktycznych i prawnych, które wypełniałyby przesłankę zawartą w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. należy uznać za chybioną. Skarżąca podkreśliła, że jej stan zdrowia był na tyle poważny, że tylko i wyłącznie dzięki wsparciu osób najbliższych mogła zaspokoić niezbędne podstawowe potrzeby. Doprowadzona do ciężkiego rozstroju zdrowia nie była w stanie podjąć jakichkolwiek działań odnośnie do wszczętego postępowania administracyjnego, co w jej przekonaniu doprowadziło do wydania przez Dyrektora Zakładu Karnego krzywdzącej decyzji o zwolnieniu ze służby. W ocenie strony, Dyrektor Okręgowy nie tylko myli fakty co do złożonego przez nią wniosku (nie składała odwołania od decyzji administracyjnej o zwolnieniu ze służby, lecz wnosiła o stwierdzenie jej nieważności ze względu na art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.) to jeszcze wprowadza w błąd poprzez twierdzenie, że opinia nie podlega weryfikacji w jakimkolwiek innym postępowaniu, gdy tymczasem Sąd Okręgowy Wydział Pracy w K. uchylił postanowienie Sądu Rejonowego Wydział Pracy w B. i nakazał rozpatrzenie złożonego przez nią pozwu kwestionującego wydaną opinię służbową. Powyższe, zdaniem skarżącej, jest na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. obligatoryjną przesłanką do zawieszenia postępowania administracyjnego. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Na rozprawie w dniu 23 marca 2023 r. pełnomocnik organu wskazał, że po uchyleniu przywoływanego przez skarżącą postanowienia Sądu Rejonowego Wydziału Pracy w B., Sąd ten prowadził postępowanie, które jednak zostało umorzone prawomocnie [...] stycznia 2023 r. z uwagi na cofnięcie pozwu. Pełnomocnik dodał, że z tego co mu wiadomo w sprawie S. S. nie było prowadzone postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r., poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. z 2023 r., poz. 259 - dalej "p.p.s.a."). Dokonując tak rozumianej kontroli zaskarżonej decyzji Sąd doszedł do przekonania, że narusza ona obowiązujące przepisy prawa w sposób skutkujący koniecznością jej uchylenia. Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszym postępowaniu jest decyzja Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora Zakładu Karnego w W. odmawiającą uchylenia decyzji z dnia [...] grudnia 2021 r. o zwolnieniu skarżącej ze służby w związku z nieprzydatnością do służby stwierdzoną w opinii służbowej w okresie służby przygotowawczej. Opisane wyżej decyzje zapadły po wznowieniu postępowania administracyjnego (w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Dyrektora Zakładu Karnego w W. z dnia [...] grudnia 2021 r.) - postanowieniem z dnia [...] stycznia 2022 r., wydanym na podstawie art. 145 § 1 pkt 4, art. 147, art. 149 § 1 i art. 150 § 1 k.p.a. oraz art. 218 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej (Dz.U. z 2021 r., poz. 1064). W sprawie poza sporem pozostaje przy tym, że opinią służbową Kierownika działu ewidencji z dnia [...] października 2021 r. stwierdzono nieprzydatność skarżącej do służby, zaś Dyrektor Zakładu Karnego w W. na podstawie art. 90 ust. 3 wspomnianej ustawy o Służbie Więziennej opinię tę utrzymał w mocy. Bezsporne w sprawie jest także to, że w związku z powyższą opinią wydana została w dniu [...] grudnia 2021 r. decyzja personalna Dyrektora Zakładu Karnego w W. nr [...] o zwolnieniu S. S. z dniem [...] grudnia 2021 r. ze służby w Służbie Więziennej. W związku z pismem skarżącej z dnia 3 stycznia 2022 r. zawierającym m.in. wniosek o przesłanie jej decyzji na podstawie, której została ona zwolniona wraz całą dokumentacją dotyczącą tego zwolnienia, organ wezwał ją do doprecyzowania w terminie 7 dni, czy powyższe pismo należy traktować jako wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego w sprawie decyzji personalnej o zwolnieniu ze służby, pod rygorem przyjęcia, że Dyrektor Zakładu Karnego w W. nie uzna tego pisma za wniosek o wznowienie. Odpowiadając na to wezwanie, w piśmie z dnia 14 stycznia 2021 r. skarżąca wskazała, że jej pismo z dnia 5 stycznia 2022 r. (data wpływu do organu), należy traktować "jako wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego". Z uwagi na treść powyższego pisma, na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., (zgodnie z którym, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu), wydane zostało przez Dyrektora Zakładu Karnego w W. postanowienie z dnia [...] stycznia 2022 r. o wznowieniu postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją tego Dyrektora z dnia [...] grudnia 2021 r. Postępowanie to zostało następnie zawieszone postanowieniem Dyrektora Zakładu Karnego w W. z dnia [...] lutego 2022 r. z uwagi na przekazanie Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji przez Sąd Rejonowy w B., zgodnie z właściwością, odwołania od wskazanej wyżej decyzji z dnia [...] grudnia 2021 r. (do czasu rozstrzygnięcia kwestii dopuszczalności odwołania i ewentualnego rozpatrzenia tego odwołania). Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji uchylił jednak to rozstrzygnięcie postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2022 r. ponieważ w toku tego postępowania odpadła podstawa jego zawieszenia. Jak wynikało z treści zażalenia S. S., nie wniosła ona odwołania od decyzji o zwolnieniu ze służby, lecz pozew dotyczący opinii służbowej wydanej przez kierownika działu ewidencji. Wobec powyższego Dyrektor Zakładu Karnego w W. wydał opisaną na wstępie decyzję z dnia [...] maja 2022 r. o odmowie uchylenia decyzji z dnia [...] grudnia 2021 r. o zwolnieniu skarżącej ze służby. Podstawą takiego rozstrzygnięcia był art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej, o którym mowa w art. 150, po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 wydaje decyzję, w której odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a, art. 145aa lub art. 145b. W swoim odwołaniu od tej decyzji, skarżąca zaznaczyła, że jej wniosek nie dotyczył uchylenia decyzji nr [...], lecz stwierdzenia jej nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. z uwagi na jej wydanie z rażącym naruszeniem prawa. Jak wynika z treści uzasadnienia decyzji Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, organ ten dostrzegł, że skarżąca domaga się stwierdzenia nieważności decyzji, jednak uznał, że strona była już pytana o tryb w jakim składa wniosek i skoro w piśnie z 19 stycznia 2021 r. oświadczyła, że należy traktować go jako wniosek o wznowienie postępowania to tak właśnie winien on zostać rozpoznany. W ocenie Sądu, w przypadku postępowań wszczynanych na wniosek, wnioskodawca ma prawo zmodyfikować poprzedni wniosek, do czasu zakończenia tego postępowania wydaniem decyzji ostatecznej. Obowiązkiem organu administracji w postępowaniu wszczynanym na wniosek jest dokładne ustalenie treści żądania strony, która wyznacza rodzaj sprawy będącej przedmiotem postępowania. Organ bowiem, jest tym żądaniem związany. Treść żądania wyznacza stosowną normę prawa materialnego lub normę prawa procesowego, która ma znaczenie dla ustalenia zakresu postępowania (art. 61 § 1 w zw. z art. 63 § 2 k.p.a.). Natomiast, jeśli powstają jakiekolwiek wątpliwości co do treści wniosku, w szczególności co do zawartych w nim żądań, organ ma obowiązek zwrócenia się do wnioskodawcy, aby ten sprecyzował swoje żądania. Organ związany jest także żądaniem określonym w zmienionym wniosku. W przypadku wątpliwości co do treści zmienionego wniosku organ obowiązany jest z urzędu podjąć czynności mające na celu wyjaśnienie treści zmienionego żądania strony. Wymóg przestrzegania zasady dyspozycyjności nakłada na organ obowiązek prowadzenia postępowania zgodnie z aktualnym wnioskiem strony. W niniejszej sprawie skarżąca co prawda w swoim piśmie z dnia 19 stycznia 2022 r. stwierdziła, że pismo z 5 stycznia 2022 r. należy traktować jak wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego, jednak w odwołaniu z dnia 20 czerwca 2022 r. zawarła kategorycznie sformułowane żądanie stwierdzenia nieważności decyzji o zwolnieniu ze służby na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. z zaznaczeniem, że jej wniosek "nie dotyczył uchylenia decyzji". Stanowisko to podtrzymała w skardze wniesionej do Sądu. Taki sposób działania skarżącej niewątpliwie może wywoływać wątpliwości co faktycznych jej intencji w omawianym zakresie (zwłaszcza, że w dacie nadania wniosku o wznowienie postępowania w dniu 4 stycznia 2022 r. decyzja z dnia [...] grudnia 2021 r. nie była ostateczna). Fakt że początkowo wniosła o wznowienie postępowania nie pozbawił jej przy tym możliwości zmiany tego wniosku czy też jego cofnięcia i złożenia innego wniosku np. o stwierdzenie nieważności decyzji. Przy braku pewności co do rzeczywistej woli strony (która nie korzystała z pomocy profesjonalnego pełnomocnika) w zakresie zgłoszonego żądania obowiązkiem organu było doprowadzenie do jego sprecyzowania. W przypadku wątpliwości co do treści żądania skarżącej po otrzymaniu odwołania organ powinien bezpośrednio z wnioskodawczynią ustalić jaka jest treść tego żądania po modyfikacji pierwotnego wniosku dokonanej w tym odwołaniu jak również pouczyć ją o ewentualnych skutkach takiej zmiany. Dopiero po dokonaniu stosownych ustaleń w tej mierze organ winien podjąć dalsze kroki, czy to zmierzające do rozpoznania odwołania od decyzji z dnia [...] maja 2022 r. (w wypadku ustalenia, po prawidłowym pouczeniu o skutkach zmiany żądania, że wniosek skarżącej dotyczył jednak wznowienia postępowania), czy też w kierunku zakończenia postępowania wznowieniowego (jeśli strona nie wyrazi woli prowadzenia tego postępowania) i nadania biegu wnioskowi o stwierdzenie nieważności decyzji. Zarzucenie dokonania tych czynności i kontynuowanie postępowania na podstawie pierwotnie złożonego wniosku, niezgodne z wyrażoną intencją wnioskodawczyni, stanowiło naruszenie ogólnych zasad postępowania administracyjnego wyrażonych w art. 6, 7, 8 i 9 k.p.a., które niewątpliwie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z uwagi na charakter tego naruszenia, ustosunkowanie się do argumentacji skarżącej dotyczącej przesłanek ewentualnego stwierdzenia nieważności decyzji [...] grudnia 2021 r. byłoby co najmniej przedwczesne. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak sentencji wyroku. Ponownie rozpoznając sprawę organ winien zastosować się do oceny prawnej i wytycznych zawartych w uzasadnieniu niniejszego wyroku. W szczególności obowiązkiem organu będzie prawidłowe ustalenie treści żądania skarżącej po uprzednim pouczeniu jej o skutkach ewentualnego potraktowania jej wniosku z dnia 3 stycznia 2022 r. nie jako wniosku o wznowienie postępowania lecz jako wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] grudnia 2021 r. Niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie art. 15zzs4 ust. 2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2021 r. poz. 2095 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem, w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich wojewódzkie sądy administracyjne oraz Naczelny Sąd Administracyjny przeprowadzają rozprawę przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, z tym że osoby w niej uczestniczące nie muszą przebywać w budynku sądu (organ wyraził wolę uczestnictwa w rozprawie prowadzonej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku – w piśmie z dnia 21 grudnia 2022 r.).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI