II SA/Sz 1016/22

II SA/Sz 1016/22 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2023-02-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-11-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Marzena Iwankiewicz /przewodniczący sprawozdawca/
Patrycja Joanna Suwaj
Renata Bukowiecka-Kleczaj
Symbol z opisem
6165 Nasiennictwo i ochrona roślin uprawnych
6393 Skargi na uchwały sejmiku województwa, zawierającej przepisy prawa miejscowego w przedmiocie ... (art. 90 i 91 ustawy o
Hasła tematyczne
Samorząd terytorialny
Sygn. powiązane
I OSK 1163/23 - Wyrok NSA z 2025-01-30
Skarżony organ
Sejmik Województwa
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2492
art. 1 par. 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - t.j.
Dz.U. 2023 poz 259
art. 3 par. 2 pkt 5, art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2020 poz 1683
art. 26a ust. 1, art. 26 pkt 3, art. 27 ust. 1, 3,18,art. 23 ust. 1
Ustawa z dnia 13 października 1995 r. Prawo łowieckie - t.j.
Dz.U. 1998 nr 91 poz 576
art. 90 ust. 1, art. 82 ust. 1
Ustawa z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj, Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 23 lutego 2023 r. sprawy ze skargi L. D. na uchwałę Sejmiku Województwa Zachodniopomorskiego z dnia 11 marca 2021 r. nr uchwała Nr XXIII/287/21 w przedmiocie podziału województwa zachodniopomorskiego na obwody łowieckie oraz zaliczenia obwodów łowieckich na kategorie oddala skargę.
Uzasadnienie
Sejmik Województwa Zachodniopomorskiego uchwałą nr XXIII/287/21 z dnia 11 marca 2021 r. w sprawie podziału województwa zachodniopomorskiego na obwody łowieckie oraz zaliczenia obwodów łowieckich do kategorii na podstawie art. 18 pkt 20 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (Dz. U. z 2020 r. poz. 1668) oraz art. 27 ust. 1 i ust. 3 ustawy z dnia 13 października 1995 r. - Prawo łowieckie Dz. U. z 2020 r. poz. 1683) dokonał podziału województwa na obwody łowieckie (§ 1 uchwały).
Zgodnie z § 2 uchwały, numery obwodów łowieckich, słowny opis granic obwodów łowieckich, dane powierzchniowe obwodów łowieckich, oraz zaliczenie obwodów łowieckich do kategorii, o których mowa w art. 26a ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1995 r. - Prawo łowieckie, określono w załączniku nr 1 uchwały. Mapy z oznaczeniem przebiegu granic obwodów łowieckich i wskazaniem powierzchni wchodzących w skład obwodów łowieckich, o których mowa w art. 26 ustawy z dnia października 1995 r. - Prawo łowieckie, ujęto - zgodnie z § 3 uchwały - w załączniku nr 2 do uchwały. Zgodnie z § 4 uchwały, rozstrzygnięcie o sposobie rozpatrzenia uwag do projektu uchwały, nieuwzględnionych przez Marszałka Województwa Zachodniopomorskiego, zawiera załącznik nr 3 do niniejszej uchwały. Uchwała weszła w życie z dniem 1 kwietnia 2021 r. (§ 5 uchwały).
W załączniku nr 1 do uchwały opisano obwody łowieckie, w tym obwód łowiecki nr [...], który ma powierzchnię całkowitą [...] ha, a po uwzględnieniu wyłączeń [...] ha. Uchwalono, że granica tego obwodu biegnie od miejscowości P. szosą na południe i południowy wschód do miejscowości K.. Stamtąd szosą na zachód do miejscowości N. i na północny zachód do miejscowości G.. Dalej szosą na północny wschód do miejscowości T.. Stąd na północ szlakiem ścieżki rowerowej (biegnącej po nasypie nieczynnej linii kolejowej) do dawnej stacji kolejowej Z. i drogą na północny zachód do szosy B. - P. . Stąd szosą na północny wschód do punktu wyjścia.
L. D., właściciel gospodarstwa rolnego w N. obręb ewidencyjny nr [...], zaskarżył powyższą uchwałę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie. W skardze skarżący podał, że jego nieruchomość w całości znajduje się wewnątrz obwodu łowieckiego nr [...] Wszystkie grunty na działce zostały zdefiniowane przez Państwowy Rejestr Gruntów i Budynków jako użytki rolnicze (wyrys katastralny). Status prawny gruntów jest potwierdzany przez Burmistrza Z., który sporządza nakaz płatniczy (zał. 2). Działka jest w całości użytkowana rolniczo, a podstawową częścią upraw jest ogród dendrologiczny, ok. 7000 m2 (zał. 3 wyodrębniony ogród dendrologiczny). Z dokumentów pochodzących z Urzędu Marszałkowskiego, na przykład z pisma z 14.07.2022 r., wynika, że fragment jego nieruchomości rolnej, na którym znajduje się ogród, został wyłączony z obwodu łowieckiego nr [...] na mocy skarżonej uchwały, na podstawie przesłanki z art. 26 pkt 3 ustawy.
Zdaniem skarżącego, przesłanka ta nie ma jednak związku z jego nieruchomością i wyłączanym fragmentem. Kataster zdefiniował wskazane grunty jako rolnicze, a mianowicie sad, pastwisko i pastwisko zabudowane. Grafika (zał. 4 do skargi) dołączona do ww. pisma organu, nie została opisana zgodnie z rozporządzeniem Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 2001 r. oraz ze standardem opisu katastralnego. Jeśli Sejmik lub Zarząd Sejmiku chciałby zgodnie z prawem wyłączyć część jego gruntów rolniczych z obwodu łowieckiego nr [...], to albo powinien zmienić zdefiniowany przez kataster rolniczy status prawny tych gruntów na nierolniczy i wówczas ewentualnie zastosować art. 26 pkt 3 Prawa łowieckiego, aIbo zaakceptować obowiązujący obecnie status prawny. Ustawodawca nie wprowadził do art. 26 Prawa Łowieckiego formuły "zabudowana część działki", w wyrysie katastralnym gruntów nie występuje taka kategoria opisowa.
Skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżanej uchwały w części dotyczącej obwodu łowieckiego nr [...] w zakresie obejmującym jego nieruchomość, jako że uchwała jest sprzeczna zwłaszcza z ustawą Prawo Geodezyjne i Kartograficzne.
W odpowiedzi na skargę Sejmik Województwa Zachodniopomorskiego, reprezentowany przez radcę prawnego, wniósł o jej oddalenie oraz o dopuszczenie, na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a., dowodu z załączonych przez skarżącego dokumentów - nakazu płatniczego, zdjęcia satelitarnego działki nr [...] w obrębie ewidencyjnym N. oraz grafiki ze wskazaniem wyłączenia powierzchni z obwodu łowieckiego. Organ wskazał, że część działki skarżącego w obrębie ewidencyjnym N. została wyłączona z obwodu łowieckiego nr [...] na podstawie art. 26 pkt 3 ustawy z dnia 13 października 1995 r. Prawo łowieckie, zgodnie z którym, w skład obwodów łowieckich nie wchodzą tereny zajęte przez miejscowości niezaliczane do miast, w granicach obejmujących zabudowania mieszkalne i gospodarcze z podwórzami, placami i ulicami oraz drogami wewnątrz tych miejscowości. Fakt posadowienia na działce nr [...] budynku mieszkalnego i gospodarczego potwierdzają dokumenty - nakaz płatniczy (załącznik nr 2 do skargi), gdzie określono podatek od budynków mieszkalnych, zdjęcie satelitarne (załącznik nr 4.4), na którym budynki są widoczne, jak również grafika ze wskazaniem wyłączenia (załącznik nr 4.5).
Odnosząc się do twierdzeń skarżącego odnośnie do przeznaczenia gruntów w ewidencji gruntów i budynków organ podniósł, że dla zastosowania art. 26 pkt 3 ustawy Prawo łowieckie, nie ma znaczenia przeznaczenie gruntu, ujawnione w ewidencji. Organ stanowiący nie ma przy tym wyboru, gdyż przepis ten określa, jakie tereny nie wchodzą w skład obwodów łowieckich z mocy prawa. Ustalenie, że na terenie działki (niezależnie od jej przeznaczenia) znajdują się zabudowania jest wystarczające dla wyłączenia tych zabudowań z obwodu łowieckiego.
W piśmie z dnia 9 grudnia 2022 r. skarżący podniósł, że na podstawie art. 26 pkt 3 Prawo łowieckie nie można wyłączyć gruntów zdefiniowanych przez kataster jako rolnicze. Istnieje ustawowy obowiązek wyłączenia budynków (w domyśle gruntu pod budynkami), które na jego działce zajmują powierzchnie 600 m2 . Według skarżącego Sejmik wyłączył z obwodu łowieckiego pewien obszar jego gruntu, jednakże nie podał powierzchni wyłączonych gruntów w metrach kwadratowych. Przedstawił natomiast grafikę obszaru o nieokreślonej powierzchni, która - zdaniem pełnomocnika organu - prawidłowo odzwierciedla obszar wyłączonego gruntu, co jest nieprawdą. Skarżący podkreślił, że w uchwale nie da się znaleźć informacji o wymiarach powierzchni wyłączonej z obwodu nr [...] i nie jest mu znany jakikolwiek dokument z tymi danymi liczbowymi. Można jedynie domniemywać na podstawie "grafiki" proporcji wyłączenia do całości działki, że powierzchnia ta jest zbliżona do powierzchni jego ogrodu dendrologicznego ok. 7000 m2 . W przekonaniu skarżącego obszar wyłączony może i powinien być ograniczony do obrysu budynków.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 z późn. zm.), sąd sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem działalności administracji publicznej. Zakres tej kontroli obejmuje również orzekanie, zgodnie z art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259 z późn. zm., dalej jako: "p.p.s.a."), w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej. Kryterium legalności uchwały rady gminy stanowi jej zgodność z prawem, czyli z aktami prawa powszechnie obowiązującego.
Przedmiotem kontroli Sądu, na skutek skargi L. D., stała się uchwała Sejmiku Województwa Zachodniopomorskiego nr XXIII/287/21 z dnia 11 marca 2021r. w sprawie podziału województwa zachodniopomorskiego na obwody łowieckie oraz zaliczenia obwodów łowieckich do kategorii, o których mowa w art. 26a ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1995 r. - Prawo łowieckie (Dz. U. z 2020 r. poz. 1683), w części dotyczącej obwodu nr [...], w którego granicach, zdaniem skarżącego, powinna się znaleźć jego nieruchomość działka nr [...] z obrębu N.
Należy w pierwszej kolejności wskazać, że stosownie do art. 90 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa, każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone przepisem aktu prawa miejscowego, wydanym w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć przepis do sądu administracyjnego.
Nie ulega wątpliwości Sądu, że przesłanki konieczne zaskarżenia opisanego wyżej aktu do sądu administracyjnego, o których mowa w podanym przepisie, zostały spełnione w niniejszej sprawie. Niesporny jest bowiem charakter zaskarżonej uchwały jako aktu prawa miejscowego oraz to, że skarżący wykazał naruszenie własnego interesu prawnego, skoro jego nieruchomość jest włączona na podstawie uchwały do obwodu łowieckiego nr [...], a spór dotyczy wyłączenia z obwodu jej fragmentu. Proceduralnie skarga okazała się zatem dopuszczalna.
Jak wynika ze skargi, skarżący domaga się stwierdzenia nieważności uchwały w zaskarżonej części dotyczącej obwodu łowieckiego nr [...] w zakresie obejmującym jego nieruchomość, z uwagi na niezgodne z prawem wyłączenie z tego obwodu części jego działki, która to działka jest oznaczona na mapie ewidencyjnej jako "RV" czyli zdefiniowana jako rolna, i jako taka nie podlega włączeniu na zasadzie art. 26 pkt 3 Prawa łowieckiego.
Zgodnie z art. 82 ust. 1 ustawy o samorządzie województwa, uchwała organu samorządu województwa sprzeczna z prawem jest nieważna. Oznacza to, że stwierdzenie nieważności aktu prawa miejscowego, jakim jest zaskarżona uchwała, może nastąpić wyłącznie na skutek ustalenia przez Sąd, że skarżony akt pozostaje w relacji sprzeczności z przepisami prawa powszechnie obowiązującego, w szczególności tu z przepisami ustawy Prawo łowieckie.
Sąd doszedł do przekonania, że brak jest podstaw do unieważnienia zaskarżonej części uchwały, albowiem wyłączenie części terenu działki skarżącego (nr ew. [...]) z obwodu łowieckiego nr [...] nastąpiło zgodnie z prawem.
Podstawę wydania zaskarżonej uchwały stanowiły przepisy ustawy
- Prawo łowieckie, które regulują kompleksowo sposób tworzenia obwodów łowieckich na gruntach danego województwa.
Zgodnie z art. 27 ust. 1 ustawy Prawo łowieckie, podziału na obwody łowieckie oraz zaliczenia obwodów łowieckich do kategorii, o których mowa w art. 26a ust. 1, a także zmiany granic obwodu lub zmiany zaliczenia obwodu do kategorii dokonuje w obrębie województwa sejmik województwa, w drodze uchwały, stanowiącej akt prawa miejscowego.
Stosownie do art. 26 pkt 3 ustawy Prawo łowieckie, w skład obwodów łowieckich nie wchodzą tereny zajęte przez miejscowości niezaliczane do miast, w granicach obejmujących zabudowania mieszkalne i gospodarcze z podwórzami, placami i ulicami oraz drogami wewnątrz tych miejscowości.
Z powyższego przepisu, zdaniem Sądu, jednoznacznie wynika, że organ uchwalając podział województwa na obwody łowieckie nie może uwzględniać do planowanych obwodów nieruchomości (gruntów) położonych poza granicami miast, czyli w takich miejscowościach jak wieś sołecka N. , na których terenie znajdują się zabudowania mieszkalne i gospodarcze. Przy czym, jak słusznie podkreślił organ, przesłanką zastosowania tej normy przy projektowaniu uchwały z art. 27 ust. 1 Prawa łowieckiego nie jest przeznaczenie rolne gruntu ujawnione w ewidencji gruntów i budynków, lecz okoliczność funkcjonowania na danym terenie zabudowań mieszkalnych i gospodarczych. Tak więc skarżący pozostaje w błędnym przekonaniu, iż sam fakt, że jego działka ma charakter rolny obliguje organ uchwałodawczy do włączenia jej w całości do obwodu łowieckiego nr [...].
Przypomnieć trzeba, że w myśl art. 23 ust. 1 ustawy Prawo łowieckie, obwód łowiecki stanowi obszar gruntów o ciągłej powierzchni, zamkniętej jego granicami, nie mniejszy niż trzy tysiące hektarów, na którego obszarze istnieją warunki do prowadzenia łowiectwa. Regulacja art. 26 ustawy Prawo łowieckie niewątpliwie uzupełnia powyższą definicję obwodu łowieckiego stanowiąc, w punktach od 1 do 4,
o terenach na których nie ma warunków do prowadzenia łowiectwa i nie mogą one wchodzić w skład obwodu łowieckiego. Poza terenami zabudowanymi są to przykładowo tereny przeznaczone na cele przemysłowe, handlowe, składowe, transportowe i inne cele gospodarcze, czyli takie na których z racji ich sposobu zagospodarowania i funkcji nie jest możliwe i dopuszczalne prowadzenie łowiectwa.
Nie ma również racji strona domagając się od organu wskazania powierzchni w metrach kwadratowych terenu jego działki, który podlega wyłączeniu z obwodu łowieckiego mocą skarżonej uchwały.
Przepis art. 27 ustawy Prawo łowieckie w sposób szczegółowy reguluje procedurę uchwalania podziału województwa na obwody łowieckie i określa obowiązki organu uchwałodawczego w tym postępowaniu, w tym także jakie informacje powinny być obligatoryjnie zawarte w uchwale o podziale na obwody łowieckie.
W myśl art. 27 ust. 3 ustawy - Prawo łowickie, projekt uchwały, o której mowa w ust. 1, zawiera:
1) numer obwodu łowieckiego;
2) przebieg graficzny na mapie oraz słowny opis granic obwodu łowieckiego;
3) przebieg graficzny na mapie wyłączeń, o których mowa w art. 26;
4) powierzchnię całkowitą obwodu łowieckiego
5) powierzchnię obwodu łowieckiego po uwzględnieniu wyłączeń, o których mowa w art. 26, z podziałem na powiaty i gminy;
6) powierzchnię gruntów leśnych, z podziałem na gminy
7) zaliczenie obwodu łowieckiego do jednej z kategorii, o których mowa w art. 26a ust.1.
Jak wynika z treści powołanej normy ustawodawca wymaga tylko od organu graficznego przedstawienia na mapie granic obwodu łowieckiego i wyłączeń, o których mowa w art. 26, opisu słownego przebiegu granic obwodu łowieckiego, podania ogólnie powierzchni całkowitej obwodu łowieckiego i powierzchni obwodu łowieckiego po uwzględnieniu wyłączeń, o których mowa w art. 26.
Sąd stwierdził, że zaskarżona uchwała powyższe elementy zawiera. W załączniku nr 1 wskazano bowiem, że obwód łowiecki nr [...] ma powierzchnię całkowitą [...] ha, a po uwzględnieniu wyłączeń [...] ha, w tym z podziałem na gminy i powiaty. Opisano też słownie przebieg granic kwestionowanego skargą obwodu.
Ponadto, załącznikiem do uchwały jest mapa przedstawiająca granice obwodów łowieckich i powierzchni wyłączonych, w tym granice obwodu nr [...] i wyłączenia powierzchni terenu z obwodu. W aktach znajduje się wprawdzie kopia mapy w zmniejszonej skali, jednakże na stronie internetowej sejmiku województwa, zgodnie z art. 27 ust. 18 ustawy Prawo łowieckie, zaskarżona uchwała została opublikowana i udostępniona jest tam do wglądu mapa podziału, przedstawiona w kolorze z czytelną legendą i na odrębnych arkuszach dla każdego uchwalonego obwodu łowieckiego z zaznaczonymi włączeniami terenów z danego obwodu łowieckiego.
W ocenie Sądu, dane z powyższej mapy, a także z załącznika graficznego (dołączony do skargi) wystarczająco obrazują powierzchnie i granicę wyłączonego z obwodu nr [...] terenu działki skarżącego z uwzględnieniem istniejących budynków wraz z terenem wokół nich, tzw. podwórzem, które musi być uwzględnione do powierzchni wyłączenia, z uwagi na treść art. 26 pkt 3 ustawy Prawo łowieckie.
Dlatego też nie sposób zgodzić się ze skarżącym, iż teren podlegający wyłączeniu z obwodu łowieckiego na zasadzie art. 26 pkt 3 cyt. ustawy powinien być wielkości równej parametrom powierzchni budynku, liczonej w jego obrysie. Rato legis tej normy, którą należy odczytywać w kontekście ustawowego pojęcia obwodu łowieckiego, o czym Sąd wskazał już powyżej, opiera się bowiem na założeniu, że obwody łowieckie powinny być położone na terenach, na których istnieją warunki naturalne dla życia zwierzyny, a do takich trudno zakwalifikować tereny zagospodarowane budynkami i infrastrukturą wokół (por. Pązik Adam, Słomski Marcin, Prawo łowieckie. Komentarz Lex 2015).
Podsumowując, z uwagi na powyższe należało uznać, że organ prawidłowo, zgodnie z wymogami ustawy Prawo łowieckie, ustalił granice obwodu nr [...] z wyłączeniem zabudowanego terenu skarżącego z funkcjonującym podwórzem, a zatem zarzuty skargi okazały się bezskuteczne.
W związku z tym skargę należało oddalić na podstawie art. 151 p.p.s.a, o czym Sąd orzekł, na posiedzeniu niejawnym, jak w sentencji wyroku.