II SA/Sz 1013/23

II SA/Sz 1013/23 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2024-03-07
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-12-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Joanna Świerzko-Bukowska
Joanna Wojciechowska /przewodniczący sprawozdawca/
Marzena Iwankiewicz
Symbol z opisem
6197 Służba Celna
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
III OSK 1616/24 - Postanowienie NSA z 2025-06-27
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 615
art. 254, art 255 ustr. 2 pkt.3
Ustawa z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (t.j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Wojciechowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, Asesor WSA Joanna Świerzko-Bukowska Protokolant starszy inspektor sądowy Aneta Ciesielska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 7 marca 2024 r. sprawy ze skargi A. F. na orzeczenie dyscyplinarne Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Szczecinie z dnia 2 października 2023 r. nr 3201-IPK3.117.9.2023.17 w przedmiocie nagany z ostrzeżeniem oddala skargę.
Uzasadnienie
Naczelnik Z. Urzędu Celno-Skarbowego w S. wydał w dniu 21 lipca 2023 r. orzeczenie dyscyplinarne na podstawie art. 266 ust. 1 w zw. z art. 255 ust. 5 pkt 2 oraz art. 275 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615; dalej "ustawa o KAS") wobec A. F. (dalej "skarżąca"), obwinionej o naruszenie obowiązków służbowych określonych w:
1) art. 254 pkt 1 i 10 w zw. z art.199 pkt 1 i 5 ustawy o KAS, polegające na naruszeniu kodeksu etyki, zasad współżycia społecznego oraz godnego zachowania się w organizacji, w szczególności poprzez:
- bezpodstawne przypisanie, 3 października 2022 r. w miejscu pełnienia służby, bezpośredniemu przełożonemu, kierownikowi działu mł. aspirantowi M. P. zachowań o cechach nękania w postaci prześladowania po nocach i stukania po szybach,
- umieszczenie 3 października 2022 r. w ogólnodostępnych pomieszczeniach siedziby urzędu materiałów dotyczących mobbingu, w tym zawierających obraźliwe sformułowania, w celu podważenia kompetencji bezpośredniego przełożonego i narażenia go na utratę zaufania niezbędnego do piastowania stanowiska kierowniczego, tj. z naruszeniem zapisów § 14 ust. 1 pkt 9, 12, 14 i 18 Regulaminu pracy Izby Administracji Skarbowej w S., stanowiącego Załącznik do Zarządzenia Nr [...] Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia 14 lutego 2017 r. (treść ujednolicona na podstawie Zarządzenia Nr [...] Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 19 czerwca 2019 r.) - o czym powziął wiadomość 15 listopada 2022 r.
2) art. 254 pkt 1 i 3 w zw. z art.199 pkt 1 i 2 ustawy o KAS, polegające na niewykonaniu polecenia służbowego z 26 września 2022 r. w zakresie przesłania do 4 października 2022 r., do bezpośredniego przełożonego, sprawozdania miesięcznego z ilości prowadzonych spraw, tj. z naruszeniem zapisów § 14 ust. 1 pkt 5, 9,12,14 i 18 Regulaminu pracy Izby Administracji Skarbowej w S., stanowiącego Załącznik do Zarządzenia Nr [...] Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia 14 lutego 2017 r. (treść ujednolicona na podstawie Zarządzenia Nr [...] Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 19 czerwca 2019 r.) - o czym powziął wiadomość 15 listopada 2022 r.,
3) art. 254 pkt 1 i 10 w zw. z art. 199 pkt 1 i 5 ustawy o KAS, polegające na naruszeniu kodeksu etyki, zasad współżycia społecznego oraz godnego zachowania się w organizacji, w szczególności poprzez użycie 9 listopada 2022 r. w miejscu pełnienia służby słów obelżywych i wulgarnych, odnoszących się do bezpośredniego przełożonego kierownika działu mł. aspiranta M. P., tj. z naruszeniem zapisów § 14 ust. 1 pkt 9,12,14 i 18 Regulaminu pracy Izby Administracji Skarbowej w S., stanowiącego Załącznik do Zarządzenia Nr [...] Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia 14 lutego 2017 r. (treść ujednolicona na podstawie Zarządzenia Nr [...] Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 19 czerwca 2019 r.) - o czym powziął wiadomość 15 listopada 2022 r. i uznał rachmistrz A. F., specjalistę [...] winną popełnienia zarzucanych przewinień dyscyplinarnych i na podstawie art. 255 ust. 1 pkt 10, w zw. z art. 255 ust. 5 pkt 2 ustawy o KAS wymierzył jej karę dyscyplinarną wydalenia ze służby.
W uzasadnieniu orzeczenia organ I instancji podał, że 15 listopada 2022 r. zapoznał się z pismem Kierownika [...] Działu Dochodzeniowo- Śledczego (dalej "CZS[...]") w Z. Urzędzie Celno-Skarbowym w S., mł. aspiranta M. P. z 14 listopada 2022 r., informującym o skierowaniu przez nią prywatnego aktu oskarżenia wobec skarżącej, z uwagi na zdarzenia, które miały miejsce z jej udziałem, tj., że w dniu 9.11.2022 r. miał miejsce incydent użycia wobec niej przez skarżącej w trakcie pełnienia służby, słów powszechnie uważanych za obelżywe, tj. cyt. "ty [...]..., ty [...], jesteś niekompetentna, ty [...], żaden z ciebie kierownik". Ponadto w dniu 3.10.2022 r. skarżąca pomówiła ją publicznie, również na służbie, o to, że cyt. "prześladuję ja po nocach w jej mieszkaniu i stukam jej po szybach", co według M. P. jest kuriozalnym oskarżeniem, gdyż ona nawet nie wiem gdzie mieszka skarżąca. M. P. podała, że jest notorycznie pomawiana przez skarżącą o rzekomy mobbing.
Organ I instancji zlecił Rzecznikowi dyscyplinarnemu przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego, mającego na celu ustalenie zasadności wszczęcia postępowania dyscyplinarnego wobec skarżącej. Rzecznik dyscyplinarny, po przeprowadzonym postępowaniu wyjaśniającym, 9 grudnia 2022 r. przedłożył organowi I instancji zgromadzony materiał wraz z wnioskiem o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego oraz sprawozdaniem z wyników postępowania wyjaśniającego.
Organ I instancji podzielił stanowisko Rzecznika dyscyplinarnego, że nie ma podstaw do wystąpienia z wnioskiem o umorzenie postępowania wyjaśniającego w oparciu o dostępną dokumentację.
2 stycznia 2023 r. postanowieniem organ I instancji wszczął postępowanie dyscyplinarne wobec skarżącej i wyznaczył nadkom. D. S. do przeprowadzenia ww. postępowania.
W toku prowadzonego postępowania dyscyplinarnego dokonano szeregu czynności zmierzających do ustalenia okoliczności sprawy, m.in. odebrano wyjaśnienia od skarżącej i przesłuchano świadków.
Skarżąca, po pouczeniu o prawach i obowiązkach oświadczyła, że zna i rozumie treść zarzutów, po czym odmówiła składania wyjaśnień w niniejszej sprawie, zastrzegając możliwość skorzystania z tego prawa w terminie późniejszym. Przesłuchana ponownie w trakcie postępowania wyjaśniła, że nie przyznaje się do popełnienia czynu polegającego na bezpodstawnym przypisaniu kierownikowi działu zachowań o cechach nękania w postaci prześladowania po nocach i stukania po szybach. Odnośnie zarzutu umieszczenia w ogólnodostępnych pomieszczeniach siedziby urzędu materiałów dotyczących mobbingu, w tym zawierających obraźliwe sformułowania w celu podważenia kompetencji bezpośredniego przełożonego i narażenia go na utratę zaufania niezbędnego do piastowania stanowiska kierowniczego, obwiniona nie przyznała się do jego popełnienia w takiej formie. Wyjaśniła, że umieściła materiały w pomieszczeniu z drukarkami, ale według jej oceny, nie zawierały one słów obraźliwych ani wulgarnych. Nie potrafiła wskazać adresata ulotek. Ponieważ brała udział w szkoleniach z zakresu mobbingu nie uznała, że ktoś może odebrać położone materiały w negatywny sposób.
Co do zarzutu niewykonania polecenia służbowego z 26 września 2022 r. w zakresie przesłania do 4 października 2022 r. do bezpośredniego przełożonego, sprawozdania miesięcznego z ilości prowadzonych spraw, obwiniona nie przyznała się do jego popełnienia, załączając do akt stosowną korespondencję mejlową.
Odnośnie do zarzutu naruszenia kodeksu etyki, zasad współżycia społecznego oraz godnego zachowania się w organizacji poprzez użycie w miejscu pełnienia służby słów obelżywych i wulgarnych, odnoszących się do bezpośredniego przełożonego, skarżąca przyznała się do jego popełnienia. Zastrzegła, że zdarzenie miało miejsce w jej pokoju, gdy była tam sama, jednak jej słowa dotarły do innych osób na korytarzu. Była wzburzona, nie wie czy wypowiedziała słowa obelżywe i wulgarne. Podkreśliła, że nie miała zamiaru nikogo obrazić. Przeprosiła osobiście bezpośredniego przełożonego M. P. za to co powiedziała, a do pozostałych funkcjonariuszy wysłała mejla z przeprosinami. Dodała, że jest jej przykro w związku z zaistniałą sytuacją. Obwiniona dołączyła do akt sprawy dokument z 20 kwietnia 2023 r. o nazwie "wyjaśnienia" wraz z załącznikami w postaci korespondencji mejlowej. Z treści dokumentu wynikało, że jej nerwowa reakcja spowodowana była niezrozumieniem, a odnośnie do niewykonania polecenia, stwierdziła, że sprawozdanie było wysłane, chociaż zwyczajowo nie stosuje się tego trybu w wypadku braku danych do uzupełnienia.
Przesłuchana w charakterze świadka st. rachmistrz B. Z., starszy ekspert Służby Celno-Skarbowej w [...] przyznała, że nie była uczestnikiem zdarzenia, w którym obwiniona zarzucała swojej przełożonej fakt nękania. Świadek pamiętała za to inną sytuację, w której w jej obecności oraz st. rachmistrza D. M., obwiniona przyznała, że przełożona się jej "czepia". Świadek, znając sposób pracy kierownika działu w [...] zakwestionowała te twierdzenia wskazując na odwrotną sytuację, co spotkało się z dezaprobatą skarżącej. Według świadka, skarżąca w kontaktach służbowych wielokrotnie wyrażała swoje niezadowolenie, a swoim zachowaniem werbalnym i pozawerbalnym skarżąca okazywała brak szacunku dla przełożonego. Świadek stwierdziła, że zachowanie skarżącej utrudnia pracę pozostałych pracowników, powodując dyskomfort pracy. Stwierdziła, że skarżąca często zachowuje się niestosownie, wręcz złośliwie i nie szanuje ludzi. Świadek potwierdziła fakt rozłożenia ulotek dot. mobbingu, nie widziała jednak kto je udostępnił. Opierając się na własnych doświadczeniach i informacji od osób trzecich założyła, że materiały zostały pozostawione przez skarżącą, a gest był wykonany wyłącznie wobec kierownika komórki organizacyjnej [...] Ponadto świadek słyszała jak skarżąca przyznawała, że jest mobbingowana.
Przesłuchana w charakterze świadka Kierownik [...] Działu Kontroli Celno-Skarbowej [...] mł. rachmistrz E. M. potwierdziła, że zajmując pokój obok kierownika działu M. P. , była świadkiem zdarzeń i rozmów przeprowadzanych przez nią z pracownikami. Nigdy nie słyszała, żeby którykolwiek z funkcjonariuszy z [...] zachowywał się w tak naganny sposób jak skarżąca. Świadek słyszała jak kierownik działu, cierpliwie tłumaczyła skarżącej co ma poprawić w piśmie czy w prowadzonej sprawie. Skarżąca odbierała słowa przełożonego bardzo osobiście, tak jakby były kierowane w odniesieniu do jej osoby, a nie pisma. Prowadziło to do napiętej atmosfery. Świadek pamiętała też, że skarżąca użyła wobec przełożonej stwierdzenia "pani mnie prześladuje nawet w nocy", co wzbudziło zdziwienie u M. P. Świadek nie widziała ulotek dot. mobbingu. Widziała za to jak skarżąca, wychodząc z pokoju kierownika trzasnęła drzwiami.
Przesłuchany w charakterze świadka aspirant I. S., starszy ekspert Służby Celno-Skarbowej w [...] Dziale Dochodzeniowo-Śledczym przyznał, że sposób komunikacji skarżącej z innymi ludźmi, a zwłaszcza z przełożonym jest nie do przyjęcia. Świadek widział rozłożone w ogólnodostępnych miejscach ulotki dot. mobbingu. Od osób trzecich dowiedział się, że rozłożyła je skarżąca, a skierowane one były do kierownika komórki. W ocenie świadka, skarżąca jawnie uchylała się od wykonywania poleceń służbowych, co jest niedopuszczalne w służbie.
Przesłuchana w charakterze świadka mł. rewident A. K., starszy specjalista Służby Celno-Skarbowej w [...] Dziale Dochodzeniowo-Śledczym przyznała, że skarżąca wielokrotnie kwestionowała polecenia i prośby przełożonego, uchylając się od wykonywania poleceń. Była bezpośrednim uczestnikiem zdarzeń ze skarżącą, które odbiera jako prowokacyjne, złośliwe i wywołujące negatywne emocje. Potwierdziła fakt używania przez skarżącą w jej pokoju niecenzuralnych słów, przekleństw, które ewidentnie odnosiły się do osoby kierownika działu. Świadek nie widziała ulotek dot. mobbingu, słyszała jednak jak skarżąca przyznawała, że jest mobbingowana.
Przesłuchany w charakterze świadka st. rachmistrz P. B., starszy ekspert Służby Celno-Skarbowej w [...] Dziale Dochodzeniowo-Śledczym potwierdził złe relacje pomiędzy skarżącą, a jej przełożoną M. P. Wyrazem tego były kłótnie i widoczne wzburzenie skarżącej po kontakcie z kierownikiem. Ogólnie relacje świadka z obwinioną są formalne. Nie słyszał nic o nękaniu skarżącej oprócz przekazów osób trzecich. Nie wie kto rozłożył ulotki i co zawierały. W oparciu o twierdzenia skarżącej, że jest mobbingowana założył, że ona osobiście udostępniła materiały. Zachowanie skarżącej świadek odbierał jako wywyższające, pogardliwe w stosunku do innych.
Przesłuchana w charakterze świadka M. P., kierownik działu w [...] Dziale Dochodzeniowo-Śledczym przyznała, że skarżąca nagminnie neguje jej polecenia. Według świadka, skarżąca notorycznie popełnia błędy, a wszelkie próby zwrócenia jej uwagi kończą się eskalacją emocji. Skarżąca kwestionuje pozycję świadka jako kierownika komórki, okazując swoją dezaprobatę i zarzucając jej mobbingowanie. Świadek jednoznacznie potwierdziła, że w jej obecności skarżąca zarzuciła jej nękanie i prześladowanie. Świadek widziała ulotki, ale nie wie kto je rozłożył. Świadek zapytała rachmistrz A. F. czy to ona rozłożyła ulotki. Obwiniona temu zaprzeczyła. Świadek odebrała fakt rozłożenia ulotek jako skierowany wobec jej osoby, w kontekście tego, że obwiniona wielokrotnie posądzała ją o mobbing. Według świadka było to zachowanie celowe, zmierzające do podważenia kompetencji kierownika i zaufania do niego. Wpisywało się to w szereg działań dyskredytujących osobę kierownika komórki. Świadek jednoznacznie potwierdziła, że skarżąca nie wykonała polecenia w zakresie przesłania sprawozdania z ilości spraw. Wcześniej wielokrotnie pouczała skarżącą jak należy sporządzać sprawozdanie. Pomimo tego skarżąca składała sprawozdania błędne, wymagające poprawy. Świadek potwierdziła, że skarżąca użyła w stosunku do niej słów obelżywych. Było to wynikiem kwestionowania poleceń służbowych i emocjonalnych zachowań skarżącej, która wychodząc z pokoju świadka trzasnęła drzwiami. Świadek, podążając za skarżącą usłyszała przekleństwa dochodzące z pokoju, ukierunkowane ewidentnie na osobę kierownika komórki. Słowa te słyszeli również inni funkcjonariusze.
Przesłuchana w charakterze świadka M. G., starszy inspektor w Referacie Wsparcia stwierdziła, że od czasu poprzedniego postępowania dyscyplinarnego, prowadzonego wobec skarżącej, jej relacje ze skarżącą uległy poprawie. Świadek słyszała od skarżącej, że ktoś ją w nocy nęka i chodzi pod jej oknami. Nie widziała ulotek dot. mobbingu, słyszała od innych osób, że takie materiały zostały rozłożone, ale nie interesowała się tą sprawą. Nie była świadkiem nagannych zachowań skarżącej, ponieważ pracuje na innym piętrze i widuje inne osoby tylko wtedy gdy przynoszą korespondencję do Kancelarii.
Przesłuchana w charakterze świadka st. rachmistrz D. M., starszy ekspert Służby Celno-Skarbowej w [...] Dziale Dochodzeniowo-Śledczym stwierdziła, że zachowanie skarżącej jest nacechowane emocjami, ponieważ odbiera ona uwagi M. P. , wynikające ze sprawowanej przez nią funkcji kierowniczej, nie do sprawy, a osobiście do siebie. W ocenie świadka, skarżąca komentuje polecenia kierownika działu, chcąc mu w ten sposób dokuczyć. Dowiedziała się od współpracowników, że skarżąca używała pod adresem kierownika wulgarnych słów. Sama nie nawiązuje relacji ze skarżącą, ale też jej nie unika.
Przesłuchany w charakterze świadka aspirant M. S., ekspert Służby Celno-Skarbowej w T. Dziale Dochodzeniowo-Śledczym potwierdził, że po skierowaniu wniosku do prokuratury przez M. P. , zachowanie skarżącej uległo poprawie. Wcześniej kwestionowała polecenia wydawane przez przełożonego, czego był osobiście świadkiem. Świadek miał wrażenie, że skarżąca robi to złośliwie. Świadek, zajmując pokój obok skarżącej często słyszy jak ta rozmawia sama ze sobą. Nie był świadkiem sytuacji, w której skarżąca zarzucałaby przełożonemu nękanie. Widział natomiast broszury dot. mobbingu, ale nie wie kto je zostawił. W kontekście wcześniejszego postępowania dyscyplinarnego prowadzonego wobec skarżącej świadek założył, że materiały odnoszą się do osoby kierownika komórki.
Przesłuchany w charakterze świadka mł. aspirant P. P., starszy ekspert Służby Celno-Skarbowej w T. Dziale Dochodzeniowo-Śledczym, potwierdził fakt incydentalnych kontaktów ze skarżącą z konieczności wynikającej z obowiązków służbowych. Zauważył, że od 2018 r. relacja skarżącej ze współpracownikami uległa pogorszeniu. Stwierdził, że skarżąca zrażała do siebie ludzi i izolowała się. Według świadka, relacje skarżącej z kierownikiem nie są poprawne, widoczny jest brak szacunku dla przełożonego i podważanie jego kompetencji. Świadek, zajmujący pokój sąsiadujący ze skarżącą potwierdził, że słyszał jak skarżąca w swoim pokoju używa słów wulgarnych w stosunku do M. P. Były to częste zdarzenia polegające na mówieniu do siebie i wyrażające niechęć do przełożonego, poparte wulgaryzmami. Kontekst wypowiedzi świadczył ewidentnie, że chodzi o osobę kierownika działu. W ocenie świadka, skarżąca robi to celowo, godząc się z tym, że usłyszą to inni pracownicy. Świadek otrzymał mejla od skarżącej, ale nie odczytał tego jako przeprosiny. Widział broszury dot. mobbingu, nie wie kto je udostępnił. Przypomina sobie, że skarżąca jednym ze spotkań z kadrą kierowniczą poruszała kwestie mobbingu.
Przesłuchana w charakterze świadka aspirant D. W., zastępca naczelnika urzędu celno-skarbowego w pionie zwalczania przestępczości ekonomicznej potwierdziła, że sprawuje nadzór nad [...] Dziale Dochodzeniowo-Śledczym. Relacje pomiędzy skarżącą i kierownikiem komórki ocenia jako niestosowne, oparte na podważaniu kompetencji przełożonego i kwestionowaniu jego poleceń. Świadek był informowany przez skarżącą o złych relacjach ze współpracownikami, w kontekście dyskryminacji. Były to informacje chaotyczne i mało precyzyjne. W ocenie świadka, skarżąca nie jest pracownikiem samodzielnym i wymaga wzmożonego nadzoru przełożonego. W zakresie niewykonania polecenia przesłania sprawozdania z ilości spraw świadek zapoznała się z korespondencją mailową pomiędzy kierownikiem działu oraz skarżącą i uważa, że mając bardzo mało spraw do wykonania, skarżąca mogła z łatwością przygotować dane do sprawozdania, pomimo tego podjęła niepotrzebną korespondencję również ze świadkiem. W efekcie czego świadek przesłała skarżącej niezbędne dane, lecz sprawozdanie i tak nie zostało przez skarżącą wysłane w wyznaczonym terminie. Skarżąca wie o obowiązku sprawozdawczym od 2019 r. i nie skoncentrowała się na realizacji zadania - podejmując zbędną dyskusję. W ocenie świadka, skarżącą cechuje wyszukiwanie i eskalowanie problemów, których nie mają inni pracownicy komórki. Świadek potwierdziła, że w trakcie spotkania w zakresie powstania nowych komórek organizacyjnych, skarżąca podniosła kwestię gorszego traktowania, lecz uważa, że jej wypowiedź, z uwagi na udział w spotkaniu kierownictwa urzędu, była formą prowokacji.
W dniu 21 lipca 2023 r. przed Naczelnikiem Z. Urzędu Celno-Skarbowego w S. - organem dyscyplinarnym odbyło się posiedzenie, podczas którego nastąpiło wysłuchanie Rzecznika dyscyplinarnego, skarżącej oraz jej obrońców adwokat A. P. oraz mł. aspiranta K. S..
Rzecznik dyscyplinarny w swoim wystąpieniu podtrzymał stanowisko, zawarte we wniosku skierowanym do organu dyscyplinarnego z 19 lipca 2023 r.
Skarżąca oświadczyła, że nie przyznaje się do popełnienia zarzucanych przewinień. Według niej, nie zarzucała przełożonej zachowań o cechach nękania, a materiałów dot. mobbingu nie rozłożyła w celu podważenia kompetencji przełożonego, a jedynie jako materiały informacyjne dla pracowników. Rozkładając je chciała zwrócić uwagę na relacje ze współpracownikami. Oświadczyła, również, że sprawozdanie zostało przez nią wysłane w terminie, natomiast odnośne do zarzutu dot. naruszenia kodeksu etyki, nie przypomina sobie wypowiedzianych wówczas słów (tom II, k.240).
Obrońcy obwinionej w zakresie naruszenia obowiązków służbowych ujętych w:
- pkt 1 tiret 1 - wnieśli o uniewinnienie
- pkt.1 tiret 2 - wnieśli o uniewinnienie lub, z ostrożności procesowej, dopuścili uznanie obwinionej winną z uwzględnieniem art. 255 ust. 6 pkt 1 ustawy o KAS dot. złagodzenia wymiaru z uwagi na nieumyślność popełnienia przewinienia dyscyplinarnego
- pkt 2 - wnieśli o uniewinnienie,
- pkt 3 - dopuścili uznanie obwinioną winną z uwzględnieniem art. 255 ust. 6 pkt 2 ustawy o KAS dot. złagodzenia wymiaru z uwagi na podjęcie przez funkcjonariusza starań o zmniejszenie skutków przewinienia.
Argumentując powyższe, stwierdzili, że skarżąca nigdy nie mówiła o fizycznym nękaniu przez przełożonego, a jedynie zwracała uwagę na ustawiczne myślenie o służbie i przejmowanie się nią, nawet w nocy. Rozłożenie materiałów dot. mobbingu nie było skierowane przeciwko przełożonemu, a sformułowanie zarzutu oparte jest tylko na subiektywnych odczuciach M. P. Według obrońców, polecenie przełożonego zostało przez skarżącą wykonane, natomiast użycie wulgarnych słów, jeśli w ogóle wystąpiło, było formą wyładowania emocji, nie było skierowane do osoby przełożonego i wystąpiło w miejscu, w którym skarżąca była pewna, że jest sama.
W ocenie organu I instancji, skarżąca nie podjęła próby wytłumaczenia swoich zachowań i wskazania pobudek działania, nawet mając świadomość, że jest to kolejna wobec niej sprawa dyscyplinarna, która nacechowana jest intensywnością negatywnych zachowań oraz wagą naruszeń. Z uwagi na pełną świadomość skarżącej w zakresie obowiązujących uregulowań, zwłaszcza w obszarze zasad etyki, organ I instancji poddał szczegółowej ocenie motywację oraz pobudki jej działania w odniesieniu do wszystkich popełnionych przewinień, w rozumieniu ich ciągu, a nie pojedynczych czynów, tym bardziej, że skarżąca dopuściła się większości z nich prawie w tym samym czasie.
Organ I instancji podał, że jednym z podstawowych obowiązków funkcjonariusza jest przestrzeganie zasad etyki funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej (§14 pkt 18 Regulaminu pracy) wprowadzonych zarządzeniem Szefa KAS Nr 1 z dnia 4 stycznia 2019 r.
Zgodnie z powyższymi zasadami funkcjonariusz postępuje zgodnie z regułami prawnymi, społecznymi i etycznymi, w szczególności:
- rozpoznaje konflikty interesów, kierując się prawem i zasadami etyki,
- na swoim stanowisku pracy kieruje się wyłącznie dobrem służby i powierzonymi zadaniami,
- szanuje godność ludzką oraz przestrzega i chroni prawa każdego człowieka.
Realizując te wartości funkcjonariusz w szczególności:
- szanuje każdego człowieka,
- wystrzega się wszelkich uprzedzeń,
- dba o zachowanie neutralności politycznej,
- w czasie służby i poza nią postępuje w sposób budujący prestiż służby i dobre imię funkcjonariuszy.
Dodatkowo, w myśl § 14 pkt 12 i 14 Regulaminu pracy pracownik jest zobowiązany przestrzegać zasad współżycia społecznego, wykazując życzliwość i uprzejmość w kontaktach interpersonalnych oraz godnie zachowywać się w pracy i poza nią. Wreszcie, funkcjonariusz jest zobowiązany dochować obowiązków wynikających ze złożonego ślubowania.
Organ I instancji podał, że skarżącej zarzuca się, że bezpodstawnie przypisała w miejscu pełnienia służby, bezpośredniemu przełożonemu zachowania o cechach nękania w postaci prześladowania po nocach i stukania po szybach. W incydentalnej sytuacji, w kontekście zasad doświadczenia życiowego zarzut taki byłby znikomej szkodliwości, oparty na subiektywnych przesłankach, trudnych do udowodnienia. Natomiast w realiach przedmiotowej sprawy, w której w tym samym dniu, jak również w odstępie miesiąca dochodzi do zjawisk o charakterze niepożądanym, według organu I instancji, należy traktować to jako ciąg zamierzonych zdarzeń ukierunkowanych na wytworzenie atmosfery nagonki na określone osoby. W ocenie organu I instancji, ewidentnie osobą pokrzywdzoną poczuła się M. P. , która w tej sytuacji złożyła w prokuraturze wniosek o wszczęcie z urzędu postępowania o czyn ścigany z oskarżenia prywatnego. Powyższe dobitnie świadczy o determinacji przełożonego w celu ukrócenia skali naruszeń jego dóbr osobistych przez skarżącą. Skarżąca nie przyznała się do popełnienia zarzucanego jej czynu, nie składając dodatkowych wyjaśnień w sprawie. Samoistne wyjaśnienia na piśmie znajdujące się w aktach sprawy mają status oświadczeń i nie mogą stanowić, według organu, dowodu w sprawie w formie przewidywanej przez Kodeks postępowania karnego. Skarżąca jako funkcjonariuszka komórki dochodzeniowo-śledczej powinna o tym wiedzieć, a skoro nie podniosła tych okoliczności w swoich wyjaśnieniach to najwyraźniej taka była jej wola. Z drugiej strony świadek M. P. jednoznacznie potwierdziła, że w jej obecności skarżąca zarzuciła jej nękanie i prześladowanie. O ile są to okoliczności trudne do udowodnienia w klasycznej sprawie o pomówienie, kiedy mamy do czynienia z dwoma odmiennymi stanowiskami, to z okoliczności sprawy wynika również, że świadek E. M., będąc w sąsiednim pokoju słyszała jak skarżąca użyła wobec swojej przełożonej stwierdzenia "pani mnie prześladuje nawet w nocy", co według świadka wzbudziło autentyczne zdziwienie u M. P.
Organ I instancji podał, że można odnieść wrażenie, iż skarżąca dąży do utożsamiania swojej osoby jako ofiary uprzedzeń lub knowań osób trzecich. Powyższą tezę potwierdziła w swoich zeznaniach świadek M. G., która słyszała od skarżącej, że ktoś ją w nocy nęka i chodzi pod jej oknami. Natomiast świadkowie B. Z., A. K., P. B., P. P. i D. W. słyszeli jak skarżąca przyznawała, że jest mobbingowana. Skarżąca bez powodu podniosła tę kwestię również na spotkaniu z kierownictwem Urzędu. Wreszcie, jaskrawym dowodem jest korespondencja mejlowa skarżącej z przełożoną w sprawie polecenia wysłania sprawozdania z ilości spraw, w której wydanie polecenia realizacji zadania jest odbierane przez skarżącą jako mobbing. Organ I instancji stwierdził, że skarżąca nie złożyła wyjaśnień na tę okoliczność, co nie dało podstaw do dokonania odmiennej oceny zebranego materiału dowodowego, zwłaszcza w kontekście zeznań świadków.
W ocenie organu I instancji, stanowisko skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem nie koresponduje ono z dowodami oraz okolicznościami ujawnionymi w trakcie postępowania, stanowiąc przejaw realizowania prawa do obrony celem zminimalizowania odpowiedzialności. Zeznania obu świadków, a zwłaszcza kierownika z innej komórki organizacyjnej, który nie był zaangażowany w konflikt w relacji pracownik - przełożony, pozwalają przyjąć, że są one wiarygodne, obiektywne i oparte na prawdzie. Powyższe pozostawało w oczywistym związku z zarzutem umieszczenia w ogólnodostępnych pomieszczeniach siedziby urzędu materiałów dotyczących mobbingu, w tym zawierających obraźliwe sformułowania, w celu podważenia kompetencji bezpośredniego przełożonego i narażenia go na utratę zaufania niezbędnego do piastowania stanowiska kierowniczego. Podobnie jak w poprzednim przypadku, dotyczy on delikatnej kwestii naruszania dóbr osobistych w formie wyrafinowanego posługiwania się pewnymi metodami w celu umniejszenia roli przełożonych. Skarżąca przyznała się do jego popełnienia twierdząc, że udostępnione przez nią materiały nie zawierały słów obraźliwych ani wulgarnych. Stwierdziła, że jako osoba przeszkolona w temacie mobbingu nie uznała, że ktoś może odebrać ten przekaz w negatywny sposób. Nie wskazała również adresata wyłożonych materiałów.
Pozostali świadkowie albo w ogóle nie widzieli materiałów albo nie zauważyli kto je położył w ogólnodostępnym pomieszczeniu z drukarkami. Co istotne, większość z nich opierając się na własnych doświadczeniach i przekazach od osób trzecich założyła, że materiały pozostawione przez skarżącą, skierowane były wyłącznie do kierownika działu. Przede wszystkim, to sama M. P. odebrała fakt rozłożenia ulotek jako skierowany wobec jej osoby, w kontekście tego, że skarżąca wielokrotnie posądzała ją o mobbing. Było to według niej zachowanie celowe zmierzające do podważenia kompetencji kierownika i zaufania do niego. Zdaniem organu I instancji, prawdopodobnie o to chodziło skarżącej, bo nie wskazała innych racjonalnych przyczyn swojego działania.
Organ I instancji uznał wyjaśnienia skarżącej za nieszczere i mało wiarygodne z punktu widzenia logiki oraz doświadczenia życiowego. Z tego też względu stwierdził, że nie zasługują one na uwzględnienie. Wczytując się w treść udostępnionych publicznie materiałów, według organu, można z łatwością odnaleźć tam wulgaryzmy oraz odniesienia do przełożonych. Ulotki z artykułem i opiniami internautów zostały specjalnie wyszukane w Internecie i z pewnością nie stanowią materiału szkoleniowego, stosowanego podczas szkoleń. Wręcz przeciwnie, wywołują pejoratywny wydźwięk, którego adresatem jest niewątpliwie przełożony funkcjonariuszki.
Ostatni zarzut w zakresie naruszenia zasad etyki i współżycia społecznego dotyczył użycia w miejscu pełnienia służby słów obelżywych i wulgarnych, odnoszących się do bezpośredniego przełożonego. Skarżąca przyznała się do jego popełnienia zastrzegając, że doszło do tego w jej pokoju bez obecności osób trzecich, choć przekleństwa słyszały inne osoby. Powodem wypowiedzenia słów było, według skarżącej, wzburzenie, nie miała zamiaru obrażenia kogokolwiek. Skarżąca przeprosiła M. P. oraz pozostałych funkcjonariuszy wysyłając mejla 7 grudnia 2023 r.
Zdaniem organu I instancji, twierdzeniom skarżącej przeczą zeznania wielu świadków, w tym jej przełożonej, która przyznała, że zachowanie skarżącej było wynikiem negowania przez nią poleceń służbowych i związaną z tym emocjonalną reakcją skarżącej, która wychodząc z pokoju świadka trzasnęła drzwiami. M. P. , podążając za skarżącą usłyszała przekleństwa dochodzące z jej pokoju, które bez wątpienia dotyczyły kierownika działu. Świadkami podobnych zdarzeń byli inni pracownicy komórki, którzy w swoich zeznaniach potwierdzili fakt używania przez skarżącą, w jej pokoju, niecenzuralnych słów, przekleństw, które ewidentnie odnosiły się do osoby kierownika komórki. Były to częste zdarzenia polegające na mówieniu do siebie i wyrażające niechęć do przełożonego, popartą wulgaryzmami, zaś kontekst wypowiedzi świadczył ewidentnie, że chodzi o osobę kierownika komórki. Według świadków, relacje pomiędzy skarżącą i kierownikiem działu są niestosowne, oparte na podważaniu kompetencji przełożonego i kwestionowaniu jego poleceń. Odzwierciedleniem powyższych twierdzeń jest opinia zachowania, sporządzona 4 marca 2021 r., która dobitnie wskazuje na niepokojące objawy zachowania funkcjonariuszki świadczące o jej dysfunkcyjności w organizacji. Znamiennym jest, że większość współpracowników unika kontaktów ze skarżącą, bowiem jej aroganckie zachowanie powoduje dyskomfort pracy.
W ocenie organu I instancji, skarżąca niewątpliwie dopuściła się powyższego przewinienia, przy czym nie ma znaczenia fakt, że doszło do tego w pokoju skarżącej bez obecności osób trzecich. Fakt, że wielu świadków, w tym przełożona skarżącej, usłyszało tego rodzaju inwektywy świadczy o tym, że skarżąca co najmniej godziła się na popełnienie czynu zabronionego, działając z zamiarem ewentualnym. Werbalizacja w miejscu pełnienia służby słów obelżywych i wulgarnych, odnoszących się do bezpośredniego przełożonego stanowi przykład braku szacunku, a z drugiej strony jest odzwierciedleniem elementarnego braku kultury skarżącej. Na korzyść skarżącej świadczyły jedynie fakt, że przeprosiła wszystkich za swoje zachowanie. Nie można jednak tego traktować jako formę czynnego żalu, ponieważ zainteresowana wysłała mejla 7 grudnia 2023 r., a więc już po powzięciu informacji o wszczęciu wobec niej 23 listopada 2022 r. postępowania wyjaśniającego.
Organ I instancji podał, że skarżąca ponownie stanęła pod zarzutem niewykonania polecenia służbowego, dot. przesłania do bezpośredniego przełożonego sprawozdania miesięcznego z ilości prowadzonych spraw. Organ I instancji stwierdził, że na podstawie art. 204 ustawy o KAS funkcjonariusz jest obowiązany wykonywać polecenia służbowe przełożonych. Natomiast w myśl § 14 ust.1, 3, 5 Regulaminu pracy pracownik jest zobowiązany przestrzegać obowiązków wynikających z przepisów ustawy o KAS oraz innych przepisów prawa, a także:
- przestrzegać Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i innych przepisów prawa;
- rzetelnie, bezstronnie, sprawnie i terminowo wykonywać powierzone zadania;
- sumiennie wypełniać polecenia służbowe przełożonych, z wyjątkiem poleceń, których wykonanie prowadziłoby do popełnienia przestępstwa lub wykroczenia.
Skarżąca nie przyznała się do popełnienia zarzucanego jej czynu, poprzestając na włączeniu do akt korespondencji mejlowej z kierownikiem komórki. Z treści ww. dokumentów wynika, że przełożony wydał skarżącej wyraźne polecenie wykonania zleconych czynności 26 września 2022 r. Skarżąca konsekwentnie uchylała się od jego prawidłowego wykonania, przeciągając sprawę do końca terminu, pomimo posiadania niezbędnych danych. Świadek M. P. jednoznacznie potwierdziła, że skarżąca nie wykonała polecenia w zakresie przesłania sprawozdania z ilości spraw.
Zdaniem organu I instancji, trafne było stwierdzenie świadka D. W., że skarżąca, mając bardzo mało spraw na stanie, mogła z łatwością przygotować dane, jednak podjęła niepotrzebną korespondencję, również ze świadkiem. Efektem tego było przesłanie przez świadka do skarżącej danych niezbędnych do sporządzenia sprawozdania. Pomimo tego, prawidłowo sporządzone sprawozdanie i tak nie zostało przez skarżącą wysłane w wyznaczonym terminie. Organ I instancji zauważył, że polecenie dotyczyło cyklicznego obowiązku sprawozdawczego obowiązującego od 2019 r., i o którym skarżąca wiedziała od 2019 r., co zostało potwierdzone jeszcze 26 września 2022 r. Niezrozumiały jest więc fakt, według organu I instancji, nieumiejętności sporządzenia sprawozdania przez skarżącą. Znamienne było, że pozostali świadkowie zgodnie stwierdzili, że skarżąca jawnie uchylała się od wykonywania poleceń, wielokrotnie kwestionowała polecenia i prośby przełożonego. Bezsporne było, że skarżąca chociażby w zamiarze ewentualnym naruszyła obowiązujące procedury, wpływając tym samym na sprawność prowadzonych postępowań, jak i ocenę pracy komórki dochodzeniowo- śledczej, dokonywanej przez komórkę nadzoru w Izbie Administracji Skarbowej. Polecenie wydane przez bezpośredniego przełożonego nie zostało wykonane w terminie, pomimo wiedzy skarżącej, że obowiązek weryfikacji obowiązuje od dłuższego czasu i podejmowania przez skarżącą wcześniej czynności z tego zakresu.
Poddając ocenie całokształt okoliczności sprawy, organ I instancji na uwadze, że status funkcjonariusza cechuje wyższy niż innych urzędników stopień odpowiedzialności za wypełnianie obowiązków służbowych. Funkcjonariusz Służby Celno-Skarbowej powinien wyjątkowo sumiennie i dokładnie wykonywać powierzone obowiązki i zadania.
Organ I instancji podał, że biorąc pod uwagę treść wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 października 2004 r. (sygn. akt K 1/04), uznać należy, że wymagania w stosunku do funkcjonariuszy publicznych Służby Celnej (Służby Celno-Skarbowej) muszą być tak wysokie, aby umacniały podstawy ich autorytetu, co usprawiedliwia zastosowanie indywidualnych rygorów prawnych zdeterminowanych specyfiką służby, nawet jeżeli cechować ją będzie duży stopień represyjności. Co więcej, osoba taka winna wyróżniać się nieskazitelnym charakterem, co sprowadza się do takiego zachowania zarówno na służbie jak i w życiu prywatnym, które nie będzie nastręczać jakichkolwiek wątpliwości, co do rzetelności i bezstronności funkcjonariusza przy pełnieniu obowiązków służbowych. Funkcjonariusze KAS ponoszą więc odpowiedzialność dyscyplinarną za naruszenie obowiązków służbowych, określonych w art. 199 ustawy o KAS, do których należy m.in. rzetelne i terminowe wykonywanie powierzonych zadań oraz godne zachowanie w służbie oraz poza nią.
W myśl art. 254 pkt 1, 3 i 10 ustawy o KAS, funkcjonariusze podlegają odpowiedzialności dyscyplinarnej za naruszenie obowiązków służbowych, w szczególności za:
- niedopełnienie obowiązków służbowych wynikających ze złożonego ślubowania oraz przepisów prawa,
- odmowę wykonania lub niewykonanie polecenia, z wyjątkiem przypadków wskazanych w art. 204 ust. 2 i 3,
- umyślne naruszenie dóbr osobistych innego funkcjonariusza w czasie pełnienia służby.
Zgodnie z art. 159 ust. 1 ustawy o KAS, przed podjęciem służby funkcjonariusz składa pisemne ślubowanie następującej treści:
"Świadomy podejmowanych obowiązków funkcjonariusza Służby Celno-Skarbowej ślubuję wiernie służyć Rzeczypospolitej Polskiej, przestrzegać Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i obowiązującego porządku prawnego, rzetelnie wykonywać powierzone mi zadania oraz strzec dobrego imienia służby, honoru i godności funkcjonariusza, a także przestrzegać zasad etyki zawodowej."
Zgodnie z Ceremoniałem KAS, polecenie służbowe jest ustnym lub pisemnym zlecaniem funkcjonariuszowi konkretnych zadań do wykonania. Wykonywanie poleceń służbowych jest jednym z podstawowych obowiązków służbowych, a nieusprawiedliwiona odmowa jego wykonania jest naruszeniem tych obowiązków. Zlecający odpowiada za treść polecenia służbowego oraz dające się przewidzieć skutki jego wykonania, a wykonawca polecenia za sposób realizacji. Ponadto, funkcjonariusz obowiązany jest:
- zachowywać się w sposób nie przynoszący ujmy mundurowi i nie godzący w prestiż Krajowej Administracji Skarbowej;
- być zdyscyplinowanym i lojalnym wobec przełożonych;
- przestrzegać zasad etycznych, norm współżycia społecznego oraz zachowywać się
z godnością wobec podwładnych oraz współpracowników;
- zachować kulturę osobistą;
- dbać o przepisowy i estetyczny wygląd osobisty i umundurowanie.
Służba Celno-Skarbowa, w kontekście obowiązujących uregulowań jest formacją zhierarchizowaną i wszelkie odstępstwa od ww. norm powinny wynikać z przepisów prawa tak, aby nie miało to wpływu na jej funkcjonowanie.
Organ I instancji, naruszone przez skarżącą obowiązki służbowe dotyczą podstawowych zasad związanych z zadaniami realizowanymi przez Służbę Celno-Skarbową w ramach pragmatyki służbowej. Uczynienie zadość tym obowiązkom nie wymagało od niej gruntownej wiedzy merytorycznej. Skarżąca jest w miarę doświadczonym funkcjonariuszem z odpowiednim stażem w komórce dochodzeniowo- śledczej, odbyła wiele szkoleń, w tym w zakresie postępowań karnych skarbowych, bhp, czy zjawisk niepożądanych w Służbie.
W ocenie organu I instancji, już same okoliczności wydawania poleceń i monitorowania ich wykonania powinny u skarżącej wzbudzić szczególną uwagę i dbałość o szczegóły ich realizacji, ponieważ wydane zostały niejednokrotnie w celu naprawienia istniejącego stanu, w którym funkcjonariuszka nie realizowała swoich zadań. Skoro do stwierdzonych uchybień doszło w związku z niedochowaniem precyzyjnie określonych przepisów czy procedur, trudno dać wiarę, że u podstaw nieprawidłowości legły wyłącznie okoliczności podniesione przez skarżącą w jej wyjaśnieniach. Dla uniknięcia błędów, czy nieporozumień wystarczyłaby należyta staranność, skrupulatność, systematyczność i przyjęcie postawy pożądanej w służbie, co dla skarżącej powinno być priorytetem.
Zdaniem organu I instancji, w tym kontekście, postawę skarżącej cechuje wyszukiwanie i eskalowanie problemów, których nie mają inni pracownicy komórki. Bezkrytycznie, wyczekując na każdorazowe reakcje przełożonego daje wyraz lekceważenia możliwych negatywnych skutków swojego postępowania.
Immanentną cechą każdego przełożonego jest prawo do wydawania i monitorowania wykonania poleceń służbowych. W żadnym wypadku egzekwowanie tego polecenia, według organu, nie może być traktowane jako mobbing. Kwestia naruszania przepisów związanych z wykonywaniem poleceń służbowych, w ocenie organu I instancji, nie budzi zatem jakichkolwiek wątpliwości, albowiem są to przewinienia formalne (bezskutkowe), a do ich popełnienia wystarczy samo zachowanie sprawcy (wyczerpanie ustawowych znamion). Organ I instancji uznał, że fakt ten miał miejsce, choć skarżąca, przedstawiając korespondencję, zdaje się powoływać na odmienne okoliczności, w których doszło do popełnienia czynu zabronionego. Okoliczności sprawy i przedstawione dowody potwierdzają jednak sprawstwo skarżącej. Wykazane nieprawidłowości wynikły nie z braku doświadczenia lub wiedzy skarżącej, lecz z braku jej dobrej woli, czy zwykłej staranności, a przede wszystkim oportunistycznej postawy wyrażającej się w dążeniu do eskalowania problemów. Przyjmując teoretycznie taką rolę w bardziej złożonych sytuacjach, organ I instancji doszedł do wniosku, że doprowadziłoby to niewątpliwie do zachwiania ciągłości decyzyjnej organizacji. Taka postawa wyczekująca, wykorzystująca potencjalne błędy formalne, powstałe niedogodności, czasowe trudności itd. przeczy idei racjonalności zachowania, określonej w art. 204 ustawy o KAS. Organ I instancji uznał, że wszystko to powiązane było z manifestowaniem swojego odmiennego stanowiska, połączonego z sugerowaniem zachowań niepożądanych oraz wynajdywaniem wszelkich przeszkód w realizacji polecenia. Dopełnieniem negatywnych skutków jej zachowania było odstąpienie od sprawnej i transparentnej komunikacji z przełożonym.
Organ I instancji stwierdził, że kwestia nagminnego naruszania przez skarżącą kodeksu etyki, zasad współżycia społecznego oraz godnego zachowania się w organizacji jest złożona. Kwestia relacji międzyludzkich i wzajemnego szacunku stanowi delikatną materię związaną z obszarem psychologiczno-socjologicznym i nie powinna być przedmiotem rozważań w tego typu postępowaniach. Bezspornie jednak, sprawa ta dojrzała do obiektywnej oceny, według organu I instancji, w kontekście niedopuszczalnych zachowań skarżącej jako funkcjonariusza Służby Celno-Skarbowej.
Zgodnie z postanowieniami Przewodnika etycznego dla pracowników Krajowej Administracji Skarbowej oraz funkcjonariuszy postawy etyczne, zgodne z wartościami, sprawdzone w codziennym działaniu, zapewniają pracownikom poczucie bezpieczeństwa, sensu pełnionej służby, identyfikację z organizacją, a organizacji efektywne działanie i osiąganie celów. W Krajowej Administracji Skarbowej niezwykle ważne jest kształtowanie kultury etycznej, opartej na cenionych wartościach oraz określonych standardach postępowania służących ich realizacji. Kultura etyczna stanowi najlepszą ochronę organizacji i zatrudnionych w niej osób przed zjawiskami ryzykownymi i niepożądanymi.
Wśród preferowanych wartości i zachowań w Służbie należy wyróżnić:
- przestrzeganie praw człowieka i obywatela,
- postępowanie zgodnie z zasadami,
- postawę opartą na koleżeńskości i życzliwości,.
- szacunek dla klientów, współpracowników, przełożonych i siebie samego,
- dbałość o kulturę osobistą, odpowiedni wygląd i zachowanie,
- godne noszenie munduru,
- identyfikowanie się ze służbą,
- panowanie nad emocjami,
- szanowanie prawa do wyrażania opinii przez innych (prawo do wypowiadania się i postępowania),
- pełnienie służby w dobrej atmosferze, sprzyjającej współpracy, rozwojowi
i kreatywności.
W ocenie organu I instancji, skarżąca nagminnie i uporczywie naruszała powyższe zasady poddając w wątpliwość zasadność ich ustanowienia. Dopiero reakcja przełożonego pozwoliła na przeniesienie sprawy na forum postępowania dyscyplinarnego, którego celem było dokonanie obiektywnej oceny przedstawionych okoliczności. W kontekście powyższych rozważań, zachowanie skarżącej, według organu, niewątpliwie godziło w dobre imię Służby, albowiem jej obowiązkiem było dbanie o wizerunek Służby i podejmowanie działań służących budowaniu do niej zaufania.
Organ I instancji podał, że skarżąca na mocy orzeczenia dyscyplinarnego Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z 1 sierpnia 2022 r. została uznana za winną popełnienia przewinień dyscyplinarnych, polegających na naruszeniu obowiązków służbowych, w tym:
- pozostawaniu w siedzibie urzędu poza obowiązującymi godzinami pracy bez zgody i wiedzy przełożonego,
- pełnieniu służby bez umundurowania,
- nieprzestrzeganiu wydanych przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej
w S. wytycznych,
- niewykonywaniu poleceń przełożonych,
- nagminnym naruszaniu kodeksu etyki, zasad współżycia społecznego oraz godnego zachowania się w organizacji,
za co orzeczono w stosunku do niej prawomocne kary przeniesienia na niższe stanowisko oraz obniżenia stopnia służbowego, które nie uległy jeszcze zatarciu. Według organ I instancji miało to istotne znaczenie, gdyż popełnienie kolejnego przewinienia dyscyplinarnego przez funkcjonariusza przed zatarciem wymierzonej mu kary dyscyplinarnej jest jedną z przesłanek zaostrzenia wymiaru kary, przy czym nie dotyczy to nawet przewinień tego samego rodzaju, co ma miejsce w obu postępowaniach, w odniesieniu do naruszeń kodeksu etyki, zasad współżycia społecznego oraz godnego zachowania się w organizacji. Orzeczona kara miała być karą o charakterze prewencyjnym i dyscyplinującym skarżącą do kształtowania w przyszłości pozytywnych relacji ze współpracownikami. Orzeczona kara miała stać się przyczynkiem do zmiany postawy obwinionej, w zakresie przestrzegania przepisów prawa, jak również norm kodeksu etyki, zasad współżycia społecznego oraz godnego zachowania się w organizacji. Tymczasem skarżąca w niespełna rok po postępowaniu dyscyplinarnym w innej sprawie ponownie stanęła pod zarzutem popełnienia deliktów naruszających zasady etyki i współżycia społecznego, które należą do kwalifikowanej kategorii przewinień dyscyplinarnych w Służbie Celno-Skarbowej.
Organ I instancji wskazał, że skarżąca niewątpliwie dopuściła się zarzucanych przewinień dyscyplinarnych, zaś wymierzona kara jest współmierna do popełnionych przewinień.
W ocenie organu I instancji, skarżąca nie rokuje co do poprawy jej zachowania w służbie. Pozostawienie jej w służbie niewątpliwie działałoby demotywująco na pozostałą kadrę funkcjonariuszy. Skarżąca sprzeniewierzyła się rocie przysięgi i obowiązującym zasadom. Służba nie może pozwolić na tego typu zachowania, albowiem godzi to w jej dobro i zasady etyki, którymi sama się kieruje i cierpi na tym jej wizerunek. Brak reakcji na takie zachowania byłoby przyzwoleniem na ich bezkarność.
Obrońcy skarżącej złożyli odwołanie od ww. orzeczenia.
Mł. asp. K. S. podniósł, że w niniejszej sprawie wystąpiły wątpliwości co do zgromadzonego materiału i co do jego oceny:
1) odnośnie zarzutu bezpodstawnego przypisania, w miejscu pełnienia służby, bezpośredniemu przełożonemu mł. aspirantowi M. P. zachowań o cechach nękania w postaci prześladowania po nocach i stukania po szybach, wskazał, że mając na uwadze zeznania świadka E. M. (bo tylko ten świadek potwierdził, iż słyszał stwierdzenie obwinionej wobec przełożonej mówiące "pani mnie prześladuje nawet w nocy"), można wywieść wniosek, że zdarzenie polegające na zarzuceniu przez skarżącą M. P. prześladowania w nocy miało charakter incydentalny i przyznać należy, iż również dość kuriozalny. Obrońca mając na względzie zasady doświadczenia życiowego uznał, iż zdarzenie posiada znikomą szkodliwość czynu, a jego ocena oparta jest na subiektywnych przesłankach, trudnych do udowodnienia;
2) w zakresie zarzutu umieszczenia w ogólnodostępnych pomieszczeniach siedziby urzędu materiałów dotyczących mobbingu, wskazał, że w przedmiotowych materiałach nie wskazano konkretnego adresata tych materiałów. Według obrońcy materiały nie zawierały informacji kto konkretnie miałby być osobą dopuszczająca się mobbingu w urzędzie. Materiały te zawierają obraźliwe sformułowania skierowane pod adresem mobbera. Według obrońcy, subiektywne założenie (przeświadczenie) części funkcjonariuszy pełniących służbę w tym samym dziale co obwiniona, iż materiały pozostawione przez obwinioną skierowane były wyłącznie do kierownika działu, nie może być uznane za argument będący podstawą do orzekania w tej sprawie. Obrońca podał, że podczas wysłuchania obwiniona wskazała przyczynę pozostawienia tych materiałów w budynku urzędu;
3) odnośnie zarzutu naruszenia etyki i współżycia społecznego dotyczącego użycia w miejscu pełnienia służby słów obelżywych i wulgarnych, odnoszących się do bezpośredniego przełożonego, mł. asp. M. P. , obrońca stwierdził, że wypowiedzenie wulgarnych, obelżywych słów miało miejsce w pokoju obwinionej bez obecności jakichkolwiek innych osób. Według obrońcy używanie słów wulgarnych, obelżywych nie powinno mieć miejsca w miejscu pracy, nawet w sytuacji gdy funkcjonariusz znajduje się sam w danym pomieszczeniu. Funkcjonariusz powinien wystrzegać się używania słów wulgarnych czy obelżywych również poza miejscem pełnienia służby, gdyż używanie takich słów świadczy o deficytach w dobrym wychowaniu i kulturze osobistej oraz niewątpliwie nie buduje dobrego wizerunku funkcjonariusza Służby Celno-Skarbowej i szerzej funkcjonariusza publicznego. Obrońca wskazał, iż słowa wulgarne, obelżywe zostały wypowiedziane w sytuacji gdy w pomieszczeniu poza skarżącą nikt nie przebywał. Powinno to być wzięte pod uwagę i stanowić okoliczność łagodzącą. Według obrońcy, bardzo ważną kwestią jest to czy słowa wulgarne, obelżywe wypowiedziane przez skarżącą 9 listopada 2022 r. były skierowane pod adresem przełożonego mł. asp. M. P. , czy jedynie stanowiły objaw wzburzenia i formę rozładowania napięcia emocjonalnego jakie towarzyszyło obwinionej. W przypadku gdy słowa wulgarne, obelżywe były wypowiadane przez skarżącą w pomieszczeniu, w którym nikt poza nią nie przebywał, w sytuacji gdy nie padło nazwisko ani nawet imię bezpośredniego przełożonego obwinionej, należy z dużą ostrożnością ferować opinie pod czyim adresem kierowane były te słowa. Obrońca podniósł, że obwiniona zaprzeczyła, iż słowa wypowiedziane 9 listopada 2022 r. miałyby być kierowane pod adresem przełożonej mł. asp. M. P. Głośny ton wypowiadanych słów mógł sprawić, iż osoby przebywające na korytarzu i w sąsiednich pokojach mogły usłyszeć te słowa, obwiniona dlatego wystosowała przeprosiny do współpracowników, w tym do kierownika działu. Fakt ten powinien być wzięty pod uwagę jako okoliczność łagodząca;
4) w zakresie zarzutu niewykonania polecenia służbowego dotyczącego przesłania do bezpośredniego przełożonego sprawozdania miesięcznego z ilości prowadzonych spraw wskazał, że w orzeczeniu organu dyscyplinarnego I instancji ograniczono się do stwierdzenia, iż skarżąca rzeczonego polecenia służbowego nie wykonała (opierając się na zeznaniach) bezpośredniego przełożonego skarżącej. Z treści wyjaśnień skarżącej wynika, iż polecenie finalnie wykonała. W orzeczeniu dyscyplinarnym organ dyscyplinarny I instancji wskazał, że prawidłowo sporządzonego sprawozdanie obwiniona nie wysłała w wyznaczonym terminie. Zdaniem obrońcy, z okoliczności sprawy można wywieść wniosek, iż sprawozdanie zawierające błąd (lub błędy) skarżąca przesłała do przełożonego, zatem zarzut niewykonania polecenia służbowego nie powinien się ostać. Oddzielną kwestią powinna być ocena przyczyn powstania błędu (lub błędów) w sprawozdaniu sporządzonym przez skarżącą i ewentualne konsekwencje służbowe jakie mogłyby być wyciągnięte w związku z popełnieniem tegoż błędu (lub błędów).
Według obrońcy, w orzeczeniu organu dyscyplinarnego I instancji zbyt pobieżnie zbadano kwestię tego zarzutu. Obrońca podniósł w złożonym odwołaniu, że wymierzona kara dyscyplinarna wydalenia ze służby jest niewspółmierna do zarzucanych obwinionej przewinień dyscyplinarnych, nawet biorąc pod uwagę, iż wymierzone w poprzednim postępowaniu dyscyplinarnym kary nie uległy zatarciu. Wydalenie ze służby jest najwyższą, przewidzianą w ustawie o KAS, karą dyscyplinarną jaka może zostać orzeczona wobec funkcjonariusza Służby Celno- Skarbowej. Orzekanie takiej kary powinno być zarezerwowane dla najcięższych przewinień dyscyplinarnych, które godzą w Służbę Celno-Skarbową jako taką, a także w uzasadnione interesy funkcjonariuszy i pracowników zatrudnionych w Krajowej Administracji Skarbowej. Najsurowsza kara powinna być orzekana jedynie w przypadku, gdy materiał dowodowy nie budzi żadnych zastrzeżeń i gdy nie występują wątpliwości co do oceny zgromadzonego materiału oraz gdy nie występują żadne okoliczności łagodzące. Obrońca podniósł, że kara wymierzona w wydanym przez organ dyscyplinarny I instancji orzeczeniu dyscyplinarnym, jest niewspółmierna do zarzucanych czynów, zbyt surowa i niesprawiedliwa. Wyznaczony obrońca nie zgadza się z opinią organu dyscyplinarnego I instancji, że obwiniona nie rokuje co do poprawy zachowania w służbie. Jako uzasadnienie stanowiska podał, że skarżąca aktualnie pełni służbę w innej komórce organizacyjnej pod nadzorem innego przełożonego i dopiero ocena jej służby w nowej komórce organizacyjnej może dać odpowiedź na temat tego czy obwiniona rokuje co do poprawy zachowania w służbie.
Adwokat A. P. w odwołaniu zarzuciła:
1) na podstawie art. 275 ustawy o KAS w zw. z art. 438 pkt 2 K.p.k., obrazę przepisów postępowania, tj.:
a) art. 7 K.p.k., poprzez dokonanie oceny materiału dowodowego w sposób dowolny, nie swobodny, z pominięciem zasad prawidłowego rozumowania, wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego, nie uwzględniając wszelkich okoliczności sprawy, w tym pomijając ewentualny konflikt między obwinioną a świadkiem przy dokonywaniu oceny wiarygodności złożonych przez świadka zeznań, dokonywanie ustaleń faktycznych na podstawie dokumentów nieaktualnych,
b) art. 171 § 4 K.p.k., poprzez zadawanie w toku postępowania wyjaśniającego świadkom pytań sugerujących, zawierających w swojej hipotezie odpowiedź lub sugestię, jaka powinna być ta odpowiedź,
c) art. 410 K.p.k., poprzez dokonanie ustaleń faktycznych na podstawie części materiału dowodowego, z pominięciem dowodu z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy i niezakwestionowanych przez żadną ze stron, a stojących w sprzeczności z relacją świadków, które skutkowały błędami w ustaleniu stanu faktycznego w postaci uznania, że:
- skarżąca przypisała bezpośredniemu przełożonemu zachowania o cechach nękania w postaci stukania po szybach,
- umieszczenia materiałów dotyczących mobbingu w celu podważenia kompetencji bezpośredniego przełożonego i narażenia go na utratę zaufania niezbędnego do piastowania stanowiska kierowniczego,
- niewykonaniu polecenia służbowego przez obwinioną;
2) na podstawie art. 275 ustawy o KAS w zw. z art. 438 pkt 4 K.p.k., rażącą niewspółmierność orzeczonej kary, której to wymiar nie odpowiadał wadze zarzuconych obwinionej czynów, zaś organ orzekający przy wymierzaniu kary nie wziął pod uwagę dyrektyw z art. 53 § 2 K.k., co skutkowało orzeczeniem wobec obwinionej kary rażąco niewspółmiernej w postaci wydalenia ze służby Celno-Skarbowej.
Adwokat A. P. wniosła o zmianę zaskarżonego orzeczenia poprzez:
1) uniewinnienie obwinionej od czynu pierwszego tiret pierwsze, ewentualnie o zmianę opisu czynu poprzez usunięcie z niego wyrażenia "i stukania po szybach" oraz orzeczenie wobec obwinionej kary nagany;
2) uniewinnienie obwinionej od czynu pierwszego tiret drugie, ewentualnie o zmianę opisu czynu poprzez wyeliminowanie wyrażenia "w celu podważenie kompetencji bezpośredniego przełożonego i narażenia go na utratę zaufania niezbędnego do piastowania stanowiska kierowniczego" oraz orzeczenie wobec obwinionej kary nagany.
3) uniewinnienie obwinionej od czynu 2;
4) wymierzenie wobec obwinionej za czyn trzeci jednostkowej kary dyscyplinarnej w postaci nagany z ostrzeżeniem, ewentualnie zakazu podwyższania stopnia służbowego przez 2 lata;
5) orzeczenie kary łącznej nagany z ostrzeżeniem, ewentualnie zakazu podwyższania stopnia służbowego przez 2 lata.
Adwokat A. P. w uzasadnieniu odwołania przedstawiła argumenty na poparcie swoich zarzutów (o czym w dalszej części uzasadnienia orzeczenia dyscyplinarnego) i wskazała, że nie zgadza się z orzeczeniem dyscyplinarnym z 21 lipca 2023 r., w którym organ I instancji uznał skarżącą za winną zarzucanych jej czynów oraz wymierzył jej karę dyscyplinarną wydalenia ze służby.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wydał w dniu 1 października 2023 r. orzeczenie dyscyplinarne nr 3201-IPK3.117.9.2023.17, w którym orzekł wobec skarżącej:
1. o zmianie orzeczenia dyscyplinarnego nr 428000-CWW.117.3.2022.20, w części obejmującej pkt 1 tiret 1 sentencji, poprzez eliminację z opisu czynu sformułowania "i stukania po szybach" i uznaniu skarżącej za winną popełnienia czynu z art. 254 pkt 1 i 10 w zw. z art. 199 pkt 1 i 5 ustawy o KAS , polegającego na naruszeniu kodeksu etyki, zasad współżycia społecznego oraz godnego zachowania się w organizacji, w szczególności poprzez bezpodstawne przypisanie 3 października 2022 r. w miejscu pełnienia służby, bezpośredniemu przełożonemu, kierownikowi działu mł. asp. M. P. zachowań o cechach nękania w postaci prześladowania po nocach;
2. o zmianie orzeczenia dyscyplinarnego nr 428000-CWW.117.3.2022.20 w części obejmującej pkt 1 tiret 2 sentencji, poprzez uniewinnienie skarżącej w zakresie czynu z art. 254 pkt 1 i 10 w zw. z art. 199 pkt 1 i 5 ustawy o KAS, polegającego na naruszeniu kodeksu etyki, zasad współżycia społecznego oraz godnego zachowania się w organizacji, w szczególności poprzez umieszczenie 3 października 2022 r. w ogólnodostępnych pomieszczeniach siedziby urzędu materiałów dotyczących mobbingu, w tym zawierających obraźliwe sformułowania, w celu podważenia kompetencji bezpośredniego przełożonego i narażenia go na utratę zaufania niezbędnego do piastowania stanowiska kierowniczego, tj. z naruszeniem zapisów § 14 ust. 1 pkt 9,12, 14 i 18 Regulaminu pracy Izby Administracji Skarbowej w S., stanowiącego Załącznik do Zarządzenia Nr [...] Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia 14 lutego 2017 r. (treść ujednolicona na podstawie Zarządzenia Nr [...] Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 19 czerwca 2019 r.), tj. z uwagi na brak znamienia zarzucanego czynu w postaci działania obwinionej w celu podważenia kompetencji bezpośredniego przełożonego i narażenia go na utratę zaufania niezbędnego do piastowania stanowiska kierowniczego,
3. o zmianie orzeczenia dyscyplinarnego nr 428000-CWW.117.3.2022.20 w części obejmującej pkt 2 sentencji, poprzez uniewinnienie skarżącej w zakresie czynu z art. 254 pkt 1 i 3 w zw. z art. 199 pkt 1 i 2 ustawy o KAS, polegającego na niewykonaniu polecenia służbowego z 26 września 2022 r. w zakresie przesłania do 4 października 2022 r., do bezpośredniego przełożonego, sprawozdania miesięcznego z ilości prowadzonych spraw, tj. z naruszeniem zapisów § 14 ust. 1 pkt 5, 9,12,14 i 18 Regulaminu pracy Izby Administracji Skarbowej w S., stanowiącego Załącznik do Zarządzenia Nr [...] Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia 14 lutego 2017 r. (treść ujednolicona na podstawie Zarządzenia Nr [...] Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 19 czerwca 2019 r.), tj. z uwagi na niepopełnienie zarzucanego czynu dyscyplinarnego,
4. o utrzymaniu w mocy orzeczenia dyscyplinarnego nr 428000-CWW.117.3. 2022.20, w części obejmującej pkt 3 sentencji, tj. uznaniu skarżącej za winną popełnienia czynu z art. 254 pkt 1 i 10 w zw. z art. 199 pkt 1 i 5 ustawy o KAS, polegającego na naruszeniu kodeksu etyki, zasad współżycia społecznego oraz godnego zachowania się w organizacji, w szczególności poprzez użycie 9 listopada 2022 r. w miejscu pełnienia służby słów obelżywych i wulgarnych, odnoszących się do bezpośredniego przełożonego kierownika działu mł. asp. M. P., tj. z naruszeniem zapisów § 14 ust. 1 pkt 9,12,14 i 18 Regulaminu pracy Izby Administracji Skarbowej w S., stanowiącego Załącznik do Zarządzenia Nr [...] Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia 14 lutego 2017 r. (treść ujednolicona na podstawie Zarządzenia Nr [...] Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 19 czerwca 2019 r.),
5. o zmianie orzeczenia dyscyplinarnego nr 428000-CWW.117.3.2022.20 w części dotyczącej wymierzenia skarżącej kary dyscyplinarnej, poprzez zmianę kary wydalenia ze służby na karę dyscyplinarną nagany z ostrzeżeniem, przy uwzględnieniu uznania skarżącej za winną popełnienia czynów wyszczególnionych w pkt 1 i pkt 4 podjętego orzeczenia dyscyplinarnego.
Organ odwoławczy przedstawił stan faktyczny i wskazał, że przepisy prawa dotyczące odpowiedzialności dyscyplinarnej funkcjonariuszy zostały zawarte w Rozdziale 2 Działu VII, art. 254 - 275 ustawy o KAS zatytułowanym "Odpowiedzialność dyscyplinarna funkcjonariuszy". Dyspozycję dotyczącą stosowania przepisów proceduralnych regulujących tryb postępowania w sprawach dyscyplinarnych ustawodawca zawarł w przepisie art. 275, w której wskazał, że w sprawach nieuregulowanych w tym rozdziale przepisy K.p.k. stosuje się odpowiednio. Prawodawca zastrzegł zatem dla postępowania dyscyplinarnego stosowanie przepisów ustawy o KAS i K.p.k. Treść art. 263 ust. 1 ustawy o KAS stanowi, że postępowanie dyscyplinarne nie może być wszczęte po upływie 3 miesięcy od dnia powzięcia przez organ dyscyplinarny wiadomości o naruszeniu obowiązków służbowych przez funkcjonariusza oraz po upływie 2 lat od popełnienia czynu, z zastrzeżeniem ust. 4 i 5. Przepis art. 263 ust. 4 ustawy o KAS stanowi, że terminy określone w ust. 1 nie biegną w przypadku nieobecności funkcjonariusza w służbie. Natomiast ust. 5 art. 263 ustawy o KAS, że jeżeli czyn funkcjonariusza zawiera znamiona przestępstwa lub przestępstwa skarbowego, przedawnienie postępowania dyscyplinarnego następuje nie wcześniej niż przedawnienie przewidziane w K.k. lub Kodeksie karnym skarbowym dla tego przestępstwa. Przepis art. 263 ust. 4a ustawy o KAS stanowi, że nie można wymierzyć funkcjonariuszowi kary dyscyplinarnej po upływie roku od dnia popełnienia czynu, o którym mowa w ust. 1. Zawieszenie postępowania dyscyplinarnego wstrzymuje bieg tego terminu.
Zgodnie z art. 257 ust. 1 ustawy o KAS, orzekanie kar dyscyplinarnych należy do naczelnika urzędu skarbowego, naczelnika urzędu celno - skarbowego, dyrektora izby administracji skarbowej lub Szefa Krajowej Administracji Skarbowej, zwanych dalej "organami dyscyplinarnymi", w odniesieniu do podległych im funkcjonariuszy.
Odnośnie zarzutu, polegającego na naruszeniu kodeksu etyki, zasad współżycia społecznego oraz godnego zachowania się w organizacji, w szczególności poprzez bezpodstawne przypisanie 3 października 2022 r. w miejscu pełnienia służby, bezpośredniemu przełożonemu, kierownikowi działu mł. asp. M. P. zachowań o cechach nękania w postaci prześladowania po nocach i stukania po szybach, co stanowi czyn określony w art. 254 pkt 1 i 10 w zw. z art. 199 pkt 1 i 5 ustawy o KAS, organ odwoławczy uwzględnił podniesione przez obrońcę z wyboru kwestie dotyczące naruszenia przepisu art. 410 K.p.k., przez dokonanie ustaleń faktycznych na podstawie części materiału dowodowego, które skutkowały uznaniem, że skarżąca przypisała bezpośredniemu przełożonemu zachowania o cechach nękania w postaci stukania po szybach (w zakresie zarzutu wskazanego w pkt 1 tiret 1 zaskarżonego orzeczenia dyscyplinarnego). Organ odwoławczy nie uznał zawartego w odwołaniu obrońcy z wyboru zarzutu dotyczącego obrazy art. 171 § 4 K.p.k., przez zadawanie w toku postępowania dyscyplinarnego, świadkom pytań sugerujących, zawierających w swojej hipotezie odpowiedź lub sugestię, jaka powinna być ta odpowiedź. Kwestionowane w swej formie pytanie, nie skutkowało, według organu odwoławczego, wskazywanym w odwołaniu - uzyskaniem oczekiwanej odpowiedzi co do sposobu zachowania sprawcy. Stawiane pytanie pozostawało bez wpływu na treść uzyskanych od świadków odpowiedzi. Potwierdzeniem tego jest konkluzja samego obrońcy, który w dalszej części odwołania wskazała ocenę, iż: "Nawet wobec tak wadliwie przeprowadzonych czynności przesłuchania świadków, żaden ze świadków nie potwierdził, aby obwiniona pomówiła M. P. o "nękania po nocach i stukania po szybach".
W konsekwencji, przy uwzględnieniu analizy przebiegu dokonanych z udziałem świadków przesłuchań, jak też zmiany poprzez eliminację (w orzeczeniu dyscyplinarnym wydanym w postępowaniu odwoławczym) z opisu czynu zarzucanego w tym zakresie, sformułowania "i stukania po szybach", przedmiotowy zarzut nie został uznany za zasadny.
Zdaniem organu odwoławczego, zebrane dowody w postępowaniu wskazują bezspornie, że istotnie 3 października 2022 r. skarżąca naruszyła przepisy ustawy o KAS, kodeks etyki, zasady współżycia społecznego oraz godnego zachowania się w organizacji, w szczególności poprzez bezpodstawne przypisanie w miejscu pełnienia służby, bezpośredniemu przełożonemu, kierownikowi działu M. P. zachowań o cechach nękania w postaci prześladowania po nocach. Zebrane dowody w sprawie nie doprowadziły do potwierdzenia, że w ww. dniu w rozmowie prowadzonej z przełożoną skarżąca użyła słów "i stukania po szybach". W takim stanie prawnym i stanie faktycznym, zarzut popełnienia ww. przewinienia dyscyplinarnego w jego części opisowej, organ odwoławczy zmienił przez eliminację sformułowania "i stukania po szybach" i uznał skarżącą winną popełnienia tak opisanego deliktu dyscyplinarnego.
Odnośnie zarzutu, polegającego na naruszeniu kodeksu etyki, zasad współżycia społecznego oraz godnego zachowania się w organizacji, w szczególności poprzez umieszczenie 3 października 2022 r. w ogólnodostępnych pomieszczeniach siedziby urzędu materiałów dotyczących mobbingu, w tym zawierających obraźliwe sformułowania, w celu podważenia kompetencji bezpośredniego przełożonego i narażenia go na utratę zaufania niezbędnego do piastowania stanowiska kierowniczego, tj. z naruszeniem zapisów § 14 ust. 1 pkt 9,12,14 i 18 Regulaminu pracy Izby Administracji Skarbowej w S., stanowiącego Załącznik do Zarządzenia Nr [...] Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia 14 lutego 2017 r. (treść ujednolicona na podstawie Zarządzenia Nr [...] Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 19 czerwca 2019 r.), co stanowi czyn określony w art. 254 pkt 1 i 10 w zw. z art. 199 pkt 1 i 5 ustawy o KAS, organ odwoławczy, po przeprowadzeniu analizy zebranego materiału dowodowego uniewinnił skarżącą od ww. zarzutu.
Wobec powyższego organ odwoławczy uznał za zbędne szczegółowe ustosunkowywanie się do zarzutów podniesionych przez obrońców obwinionej.
Organ odwoławczy uznał mimo to, że wyłożenie przez skarżącą w pomieszczeniu drukarek, wydruku materiału o mobbingu zawierającym w swojej istocie pojedyncze słowa obraźliwe i wulgarne, mimo słabej jakości wydruku i tym samym słabej czytelności treści stanowi niedopuszczalne zachowanie funkcjonariusza, który powinien reprezentować wzorową postawę zarówno w służbie jak i poza nią. Przepisy ustawy o KAS, jak również wewnętrzne akty i regulacje obowiązujące w formacji w zakresie funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej oraz pracowników Izby Administracji Skarbowej w S., rygorystycznie wskazują, że takie zachowania nie będą akceptowane i będą szczególnie napiętnowane przez przełożonych.
Odnośnie zarzutu, polegającego na niewykonaniu polecenia służbowego z 26 września 2022 r. w zakresie przesłania do 4 października 2022 r., do bezpośredniego przełożonego, sprawozdania miesięcznego z ilości prowadzonych spraw, tj. z naruszeniem zapisów § 14 ust. 1 pkt 5, 9,12,14 i 18 Regulaminu pracy Izby Administracji Skarbowej w S., stanowiącego Załącznik do Zarządzenia Nr [...] Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia 14 lutego 2017 r. (treść ujednolicona na podstawie Zarządzenia Nr [...] Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 19 czerwca 2019 r.), co stanowi czyn określony art. 254 pkt 1 i 3 w zw. z art. 199 pkt 1 i 2 ustawy o KAS, organ odwoławczy ustalił szczegółowo i uznał, że zebrany w sprawie materiał dowodowy nie potwierdził popełnienia przez skarżącą zarzucanego czynu określonego w art. 254 pkt 1 i 3 w zw. z art. 199 pkt 1 i 2 ustawy o KAS, polegającego na niewykonaniu polecenia służbowego z 26 września 2022 r. w zakresie przesłania do 4 października 2022 r., do bezpośredniego przełożonego, sprawozdania miesięcznego z ilości prowadzonych spraw.
Wobec powyższego organ odwoławczy uznał za zbędne szczegółowe ustosunkowywanie się do zarzutów podniesionych przez obrońców obwinionej.
Organ I instancji sformułował wobec obwinionej, m.in. ww. zarzut popełnienia czynu z art. 254 pkt 1 i 3 w zw. z art. 199 pkt 1 i 2 ustawy o KAS, który zarówno w kwalifikacji prawnej czynu jak i w opisie zachowania obwinionej sprowadzał się do niewykonania polecenia służbowego, mimo że z okoliczności sprawy jednoznacznie wynikało, iż skarżąca wykonała wydane polecenie, które jednak zawierało błędy i nieprawidłowości. Znamiona zachowania sprowadzającego się do wykonania polecenia w sposób niedbały lub nieprawidłowy nie są określone w art. 254 pkt 3 ustawy o KAS.
Organ odwoławczy stwierdził, że opis czynu przypisanego obwinionego musi być nie tylko tożsamy z jego kwalifikacją prawną, ale faktycznie odnosić się do zdarzeń i zachowań, których dotyczy podmiot i przedmiot postępowania dyscyplinarnego. Obwiniony od początku postępowania powinien wiedzieć, jaki konkretnie czyn dyscyplinarny został mu przypisany, determinuje to bowiem kierunek całego postępowania dyscyplinarnego. Według organu odwoławczego, nie można utożsamiać niewykonania polecenia z sytuacją jego wykonania w sposób nieprawidłowy. Takie działanie powodowałoby rażące naruszenie praw obwinionego. W przypadku utrzymania w mocy orzeczenia dyscyplinarnego w części tego zarzutu, doszłoby do sytuacji, że obwiniony zostałby ukarany przez organ dyscyplinarny I instancji za przewinienie dyscyplinarne, które nie zostało objęte postawionym zarzutem.
Organ odwoławczy podał, że nie ma możliwości na obecnym etapie postępowania dyscyplinarnego dokonania zmiany zaskarżonego orzeczenia dyscyplinarnego w tej części poprzez zmianę opisu i kwalifikacji prawnej czynu.
Niezależnie od powyższego, organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji w zakresie bezwzględnego stosowania zasad i obowiązków odnoszących się do stosunku służby. Funkcjonariusz jest obowiązany:
- dochować obowiązków wynikających ze złożonego ślubowania,
- rzetelnie i terminowo wykonywać powierzone zadania,
- racjonalnie gospodarować środkami publicznymi,
- podnosić kwalifikacje zawodowe,
- godnie zachowywać się w służbie oraz poza nią.
Funkcjonariusz jest obowiązany wykonywać polecenia służbowe przełożonych (art. 204 ustawy o KAS).
W myśl § 14 ust. 1, 3, 5 Regulaminu pracy pracownik jest zobowiązany przestrzegać obowiązków wynikających z przepisów ustawy o KAS oraz innych przepisów prawa, a także:
- przestrzegać Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i innych przepisów prawa,
- rzetelnie, bezstronnie, sprawnie i terminowo wykonywać powierzone zadania,
- sumiennie wypełniać polecenia służbowe przełożonych, z wyjątkiem poleceń, których wykonanie prowadziłoby do popełnienia przestępstwa lub wykroczenia.
Zgodnie z Ceremoniałem KAS polecenie służbowe jest ustnym lub pisemnym zlecaniem funkcjonariuszowi konkretnych zadań do wykonania. Wykonywanie poleceń służbowych jest jednym z podstawowych obowiązków służbowych, a nieusprawiedliwiona odmowa jego wykonania jest naruszeniem tych obowiązków. Zlecający odpowiada za treść polecenia służbowego oraz dające się przewidzieć skutki jego wykonania, a wykonawca polecenia za sposób realizacji. Ponadto, funkcjonariusz obowiązany jest:
- zachowywać się w sposób nie przynoszący ujmy mundurowi i nie godzący w prestiż Krajowej Administracji Skarbowej,
- być zdyscyplinowanym i lojalnym wobec przełożonych,
- przestrzegać zasad etycznych, norm współżycia społecznego oraz zachowywać się z godnością wobec podwładnych oraz współpracowników,
- zachować kulturę osobistą,
- dbać o przepisowy i estetyczny wygląd osobisty i umundurowanie.
Służba Celno-Skarbowa, w kontekście obowiązujących uregulowań jest formacją zhierarchizowaną i wszelkie odstępstwa od ww. norm powinny wynikać z przepisów prawa tak, aby nie miało to wpływu na jej funkcjonowanie.
Odnośnie zarzutu, polegającego na naruszeniu kodeksu etyki, zasad współżycia społecznego oraz godnego zachowania się w organizacji, w szczególności poprzez użycie 9 listopada 2022 r. w miejscu pełnienia służby słów obelżywych i wulgarnych, odnoszących się do bezpośredniego przełożonego kierownika działu M. P. , tj. z naruszeniem zapisów § 14 ust. 1 pkt 9, 12, 14 i 18 Regulaminu pracy Izby Administracji Skarbowej w S., stanowiącego Załącznik do Zarządzenia Nr [...] Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia 14 lutego 2017 r. (treść ujednolicona na podstawie Zarządzenia Nr [...] Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 19 czerwca 2019 r.), co stanowi czyn określony w art. 254 pkt 1 i 10 w zw. z art. 199 pkt 1) i 5 ustawy o KAS, organ odwoławczy, po przeprowadzeniu analizy zebranego materiału dowodowego, utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie dyscyplinarne.
Organ odwoławczy uznał, że wypowiedziane w pokoju służbowym przez skarżącą 9 listopada 2022 r. bez obecności osób trzecich, wulgarne i obelżywe słowa dotarły bezpośrednio do przełożonego M. P. Z treści i kontekstu sytuacyjnego wypowiedzianych słów, według organu odwoławczego, nie ma wątpliwości, że adresatem była M. P. W ocenie organu odwoławczego, brak osób trzecich nie wpłynął na ocenę prawną zaistniałego przewinienia, zwłaszcza w kontekście dotyczącym ustalenia okoliczności popełnienia deliktu dyscyplinarnego. Organ odwoławczy stwierdził, że skarżąca jest funkcjonariuszem Służby Celno-Skarbowej, którego dotyczą bezwzględnie obowiązki w zakresie zachowania się zarówno na służbie jak i poza służbą. Słusznie organ I instancji podkreślił, że zgodnie z postanowieniami Przewodnika etycznego dla pracowników Krajowej Administracji Skarbowej oraz funkcjonariuszy postawy etyczne, zgodne z wartościami, sprawdzone w codziennym działaniu, zapewniają pracownikom poczucie bezpieczeństwa, sensu pełnionej służby, identyfikację z organizacją, a organizacji efektywne działanie i osiąganie celów. W Krajowej Administracji Skarbowej niezwykle ważne jest kształtowanie kultury etycznej, opartej na cenionych wartościach oraz określonych standardach postępowania służących ich realizacji. Kultura etyczna stanowi najlepszą ochronę organizacji i zatrudnionych w niej osób przed zjawiskami ryzykownymi i niepożądanymi. Fakt głośnego wypowiedzenia przez obwinioną obelżywych i wulgarnych słów odnoszących do osoby M. P. , mimo braku obecności osób trzecich w pokoju, w ocenie organu odwoławczego, dowodzi, że skarżąca co najmniej godziła się z możliwością słyszenia inwektyw przez przełożonego oraz inne osoby w urzędzie zarówno zatrudnione, jak i przebywające jako interesanci. Świadczyło to o umyślności działania skarżącej. W postępowaniu potwierdzono, że wypowiedziane słowa zostały usłyszane i dotarły do funkcjonariuszy znajdujących się w pobliżu, co skutkowało naruszeniem dóbr osobistych M. P.
Zgodnie z art. 254 pkt 10 ustawy o KAS, funkcjonariusze podlegają odpowiedzialności dyscyplinarnej za naruszenie obowiązków służbowych, w szczególności za umyślne naruszenie dóbr osobistych innego funkcjonariusza w czasie pełnienia służby.
Organ odwoławczy przedstawił pojęcia dóbr osobistych w rozumieniu art. 23 Kodeksu cywilnego i wskazał, że dobra osobiste uregulowane zostały też w Konstytucji RP. Organ odwoławczy odniósł się również do treści art. 216 K.k. i 212 K.k.
Organ odwoławczy uznał, że skarżąca popełniła zarzucany jej delikt dyscyplinarny. W ocenie organu odwoławczego, negatywnych następstw dla prawnie chronionej sfery dóbr osobistych M. P. , nie może pomniejszać późniejszy akt skruchy. Wskazana okoliczność została jednak uwzględniona jako łagodząca przy wymiarze kary orzeczonej wobec skarżącej.
Organ odwoławczy uznał zarzut odwołania o naruszenia praw skarżącej do obrony za niezasadny. Skarżąca, w trakcie uczestniczenia w prowadzonym postępowaniu dyscyplinarnym, na każdym jego etapie miała zapewnioną możliwość składania wyjaśnień, składania wniosków dowodowych oraz możliwość końcowego zaznajomienia się z materiałem postępowania i złożenia wniosków o uzupełnienie akt postępowania dyscyplinarnego w terminie 3 dni od dnia czynności zapoznania.
Organ odwoławczy uznał za niezasadny zarzut odwołania w zakresie naruszenia art. 7 K.p.k., przez dokonanie oceny materiału dowodowego w sposób dowolny przez organ dyscyplinarny I instancji, poprzez dokonywanie ustaleń faktycznych na podstawie dokumentów nieaktualnych, tj. opinii zachowania z 4 marca 2021 r. organ odwoławczy podał, że dokumenty dotyczące całego przebiegu służby skarżącej są znane organowi z urzędu. W takich okolicznościach podniesiony argument w zakresie nieaktualności opinii dotyczącej przebiegu służby skarżącej może odnieść zamierzonego skutku.
Odnośnie zarzutu odwołania, co do rażącej niewspółmierności orzeczonej kary i nieuwzględnieniu przez organ orzekający I instancji przy wymierzaniu kary, dyrektyw z art. 53 § 2 K.k., co skutkowało orzeczeniem wobec skarżącej kary wydalenia ze służby, organ odwoławczy stwierdził, że obrońca niezasadnie powołał przepis Kodeksu karnego. Wymieniony akt prawny nie może mieć zastosowania w postępowaniu dyscyplinarnym. Regulacje w zakresie okoliczności, które obligatoryjnie winny być uwzględnione przy wymiarze kary dyscyplinarnej zostały przyjęte w przepisie art. 255 ust. 4 ustawy o KAS. Przepisy tej ustawy stanowią wprost, że w sprawach nieuregulowanych stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania karnego (art. 275).
Organ odwoławczy podał, że uznał skarżącą za winną dwóch zarzutów deliktów dyscyplinarnych określonych w art. 254 pkt 1 i 10 w zw. z art. 199 pkt 1 i 5 ustawy o KAS, tj. czynu określonego w pkt 1 tiret 1 i czynu określonego w pkt 3 sentencji zaskarżonego orzeczenia dyscyplinarnego oraz zmienił wymierzoną karę dyscyplinarną wydalenia ze służby na karę dyscyplinarną nagany z ostrzeżeniem.
Kara nagany z ostrzeżeniem to wytknięcie funkcjonariuszowi niewłaściwego postępowania w celu napiętnowania takiego zachowania, natomiast element ostrzeżenia stanowi zwrócenie funkcjonariuszowi uwagi na niebezpieczeństwo zastosowania przy powtórzeniu się takiej sytuacji lub ewentualnie innego deliktu dyscyplinarnego, że zostanie zastosowana kara dalej idąca.
Zdaniem organu odwoławczego, wymierzona kara jest współmierna do popełnionego przewinienia dyscyplinarnego i stopnia zawinienia skarżącej. W szczególności uwzględnia okoliczności popełnienia przewinienia dyscyplinarnego, jego skutki, w tym następstwa dla służby, rodzaj i stopień naruszenia obowiązków ciążących na funkcjonariuszu, pobudki działania, zachowanie funkcjonariusza przed popełnieniem przewinienia dyscyplinarnego i po jego popełnieniu oraz dotychczasowy przebieg służby.
Z uwagi na popełnienie przez skarżącą przewinienia dyscyplinarnego przed zatarciem wymierzonej kary dyscyplinarnej, organ odwoławczy zastosował zaostrzenie wymiaru kary (art. 255 ust. 5 pkt 2 ustawy o KAS).
Organ odwoławczy uwzględnił fakt okazania przez skarżącą skruchy w formie przeprosin skierowanych do przełożonego i współpracowników, co w ocenie organu, stanowiło podjęcie starań o zmniejszenie skutków przewinienia i zastosował złagodzenie wymiaru kary (art. 255 ust. 6 pkt 2 ustawy o KAS). Organ odwoławczy podał, że ustawodawca dla skuteczności podjęcia przez funkcjonariusza starań o zmniejszenie skutków przewinienia, nie zastrzegł określonej formy podejmowanego w tym celu działania, ani też nie wykluczył jego skuteczności w zależności od etapu postępowania wyjaśniającego i postępowania dyscyplinarnego.
Organ odwoławczy uznał, że wobec wyrażenia przez skarżącą krytycznej oceny swego zachowania, wykazała się ona dążeniem do naprawienia swego nagannego postępowania. Podniesiona okoliczność, potwierdziła zatem zaistnienie obowiązkowej przesłanki złagodzenia wykonania kary.
Organ odwoławczy podał, że uwzględnił wystąpienie okoliczności wskazujących na konflikt, w szczególności w zakresie komunikacji, istniejący pomiędzy M. P. a skarżącą oraz innymi funkcjonariuszami.
Organ odwoławczy stwierdził, że z uwagi na powtarzalność dopuszczania się przewinień dyscyplinarnych, skarżąca powinna wykazać zdecydowaną poprawę w stosunku do poprzednich nagannych zachowań. Pełnienie służby w Służbie Celno-Skarbowej, dla realizacji zadań jakie się jej stawia, wymaga bowiem bezwzględnego przestrzegania przez funkcjonariuszy prawa, w tym zasad obowiązujących w tej ściśle zhierarchizowanej formacji. Według organu, skarżąca powinna wyeliminować w sposób trwały ze swego postępowania, te spośród zachowań, które są niezgodne z przepisami prawa, w tym są związane z dyscypliną służbową i zasadami etyki zawodowej.
Skarżąca złożyła skargę na ww. orzeczenie i wniosła o uchylenie orzeczeń dyscyplinarnych, wydanych przez organy obu instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania.
Zarzuciła organowi naruszenie:
1. przepisu prawa procesowego, a to art. 171 § 2 i 4 K.p.k. w zw. z art. 7 K.p.k. w zw. z art. 433 § 1 i 2 K.p.k. w zw. z art. 275 ustawy o KAS, przez nierzetelne przeprowadzenie kontroli odwoławczej przez organ II instancji i w konsekwencji tejże utrzymanie w mocy orzeczenia dyscyplinarnego co do części zarzutu I i zarzutu IV pomimo, iż prawidłowa kontrola odwoławcza doprowadzić powinna do jego uchylenia w związku z uniemożliwieniem skarżącej lub jej obrońcom wzięcia udziału w czynności przesłuchania kolejnych świadków i zadawania im pytań, a także pomimo zadawania świadkom pytań sugerujących, a następnie uznanie tak pozyskanego materiału dowodowego za wartościowy i wystarczający do ustalenia stanu faktycznego, co miało wpływ na treść orzeczenia organu II instancji;
2. przepisu prawa procesowego, a art. 7 K.p.k. i art. 5 § 2 K.p.k. w zw. z art. 433 § 1 i 2 K.p.k. w zw. z art. 275 ustawy o KAS, przez nierzetelne przeprowadzenie kontroli odwoławczej przez organ II instancji i w konsekwencji tejże utrzymanie w mocy orzeczenia dyscyplinarnego co do części zarzutu I i zarzutu IV i uznaniu obwinionej za winną czynu polegającego na przypisaniu bezpośredniemu przełożonemu zachowań o cechach nękania w postaci prześladowania po nocach oraz na użyciu słów obelżywych wobec bezpośredniego przełożonego w miejscu pełnienia służby, podczas gdy ustalenia takie wywiedziono z materiału dowodowego pochodzącego od osób skonfliktowanych z obwinioną, który nie potwierdza zarzutu z punktu I, ani umyślnego popełnienia czynu z punktu IV, czym nie rozstrzygnięto wszystkich wątpliwości na korzyść skarżącej dokonano dowolnej oceny materiału dowodowego i wywiedziono z niego nieprawidłowe wnioski, co miało wpływ na treść orzeczenia organu II instancji w ten sposób, iż utrzymano nim w mocy orzeczenia organu I instancji pomimo, iż winno ulegać uchyleniu.
Skarżąca wniosła o dopuszczenie dowodu z dokumentu w postaci wiadomości mejlowej z dnia 27 stycznia 2023 r. na okoliczność treści tej wiadomości, konfliktu pomiędzy skarżącą a jej przełożoną i innymi pracownikami działu, próby rozwiązania konfliktu.
W uzasadnieniu skargi zarzuty zostały uszczegółowione.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i ustosunkował się do zarzutów skargi.
Sąd postanowił na podstawie art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.; dalej "p.p.s.a."):
1. oddalić wniosek dowodowy dołączony do skargi;
2. przeprowadzić dowód z kopii postanowienia Sądu Rejonowego w K. z [...] października 2023 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wskazał co następuje:
Spór dotyczy nałożenia na skarżąca kary nagany z ostrzeżeniem.
Krajowa Administracja Skarbowa (KAS) stanowi wyspecjalizowaną administrację rządową wykonującą zadania z zakresu realizacji dochodów z tytułu podatków, należności celnych, opłat oraz niepodatkowych należności budżetowych, ochrony interesów Skarbu Państwa oraz ochrony obszaru celnego Unii Europejskiej, a także zapewniającą obsługę i wsparcie podatnika i płatnika w prawidłowym wykonywaniu obowiązków podatkowych oraz obsługę i wsparcie przedsiębiorcy w prawidłowym wykonywaniu obowiązków celnych. W ramach KAS wyodrębnia się Służbę Celno-Skarbową, będącą jednolitą i umundurowaną formacją, którą tworzą funkcjonariusze. (art. 1 ust. 3 i 4 ustawy o KAS). Formacja ta powstała z połączenia funkcjonujących do końca lutego 2017 r. Służby Celnej oraz kontroli skarbowej, zachowując w zakresie umundurowania dotychczasowe tradycje Służby Celnej.
Skarżąca jest funkcjonariuszem Służby Celno-Skarbowej.
Na podstawie art. 199 ustawy o KAS, funkcjonariusz jest obowiązany:
1) dochować obowiązków wynikających ze złożonego ślubowania;
2) rzetelnie i terminowo wykonywać powierzone zadania;
3) racjonalnie gospodarować środkami publicznymi;
4) podnosić kwalifikacje zawodowe;
5) godnie zachowywać się w służbie oraz poza nią.
Przepisy dotyczące odpowiedzialności dyscyplinarnej funkcjonariuszy zawarte zostały w dziale VII, rozdziale 2 ustawy o KAS.
Zdaniem Sądu, konieczne jest przytoczenie przepisów dotyczących postępowania dyscyplinarnego w celu odniesienia się do zarzutów skargi.
Zgodnie z art. 254 ustawy o KAS, funkcjonariusze podlegają odpowiedzialności dyscyplinarnej za naruszenie obowiązków służbowych, w szczególności za:
1) niedopełnienie obowiązków służbowych lub wynikających ze złożonego ślubowania oraz przepisów prawa;
2) przekroczenie uprawnień określonych w przepisach prawa;
3) odmowę wykonania lub niewykonanie polecenia, z wyjątkiem przypadków wskazanych w art. 204 ust. 2 i 3;
4) zaniechanie czynności służbowej albo wykonanie jej w sposób niedbały lub nieprawidłowy;
5) wprowadzenie w błąd przełożonego lub innego funkcjonariusza, jeżeli spowodowało to lub mogło spowodować szkodę służbie, funkcjonariuszowi lub innej osobie;
6) nadużycie zajmowanego stanowiska dla osiągnięcia korzyści majątkowej lub osobistej;
7) nieusprawiedliwione niestawienie się lub opuszczenie miejsca pełnienia służby;
8) wprowadzenie się w stan ograniczający zdolność wykonywania zadania służbowego albo uniemożliwiający jego wykonanie;
9) utratę uzbrojenia służbowego;
10) umyślne naruszenie dóbr osobistych innego funkcjonariusza w czasie pełnienia służby;
11) stosowanie dyskryminacji, molestowania oraz mobbingu w rozumieniu przepisów Kodeksu pracy.
Na mocy art. 255 ust. 1 ustawy o KAS, karami dyscyplinarnymi są:
1) upomnienie;
2) nagana;
3) nagana z ostrzeżeniem;
4) zakaz podwyższania stopnia służbowego przez 2 lata;
5) zakaz awansowania na wyższe stanowisko przez 2 lata;
6) obniżenie stopnia służbowego;
7) przeniesienie na niższe stanowisko;
8) zakaz zajmowania stanowisk kierowniczych przez 2 lata;
9) pozbawienie stopnia oficerskiego lub generalskiego;
10) wydalenie ze Służby Celno-Skarbowej.
Przesłanki wymiaru kary określono w art. 255 ust. 4, ust. 5 i ust. 6 ustawy o KAS.
Wymierzona kara powinna być współmierna do popełnionego przewinienia dyscyplinarnego i stopnia zawinienia, w szczególności powinna uwzględniać okoliczności popełnienia przewinienia dyscyplinarnego, jego skutki, w tym następstwa dla służby, rodzaj i stopień naruszenia obowiązków ciążących na funkcjonariuszu, pobudki jego działania, zachowanie funkcjonariusza przed popełnieniem przewinienia dyscyplinarnego i po jego popełnieniu oraz dotychczasowy przebieg służby (art. 255 ust. 4 ustawy o KAS).
Na zaostrzenie wymiaru kary mają wpływ:
1) działanie z motywacji zasługującej na szczególne potępienie albo w stanie po spożyciu alkoholu lub użyciu innego podobnie działającego środka;
2) popełnienie przewinienia dyscyplinarnego przez funkcjonariusza przed zatarciem wymierzonej mu kary dyscyplinarnej;
3) poważne skutki przewinienia dyscyplinarnego, zwłaszcza istotne zakłócenie realizacji zadań KAS lub naruszenie dobrego imienia KAS;
4) działanie w obecności podwładnego, wspólnie z nim lub na jego szkodę (art. 255 ust. 5 ustawy o KAS).
Na złagodzenie wymiaru kary mają wpływ:
1) nieumyślność popełnienia przewinienia dyscyplinarnego;
2) podjęcie przez funkcjonariusza starań o zmniejszenie skutków przewinienia;
3) brak należytego doświadczenia zawodowego lub dostatecznych umiejętności zawodowych;
4) dobrowolne poinformowanie przełożonego o popełnieniu przewinienia dyscyplinarnego przed wszczęciem postępowania dyscyplinarnego (art. 255 ust. 6 ustawy o KAS).
Zatarcie wymierzonej kary dyscyplinarnej uregulowano w art. 271 i art. 272 ustawy o KAS.
Postępowanie wyjaśniające przeprowadza rzecznik dyscyplinarny powoływany przez właściwy organ dyscyplinarny na okres 3 lat. W przypadku niemożności prowadzenia postępowania przez rzecznika dyscyplinarnego lub wszczęcia przeciwko niemu postępowania dyscyplinarnego postępowanie wyjaśniające prowadzi funkcjonariusz, spełniający warunki określone w art. 260 ust. 1, wyznaczony przez właściwy organ dyscyplinarny (art. 259 ust. 1-2 ustawy o KAS).
Jeżeli zachodzą wątpliwości co do popełnienia przewinienia dyscyplinarnego, jego kwalifikacji prawnej albo tożsamości sprawcy, przed wszczęciem postępowania dyscyplinarnego organ dyscyplinarny zleca rzecznikowi dyscyplinarnemu przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego, które powinno być zakończone
w terminie 14 dni od dnia jego wszczęcia. O wszczęciu postępowania wyjaśniającego rzecznik dyscyplinarny zawiadamia osobę, której ono dotyczy. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego rzecznik dyscyplinarny składa wniosek do właściwego organu dyscyplinarnego o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego albo o umorzenie postępowania wyjaśniającego (art. 261 ustawy o KAS).
Orzekanie kar dyscyplinarnych należy do naczelnika urzędu skarbowego, naczelnika urzędu celno-skarbowego, dyrektora izby administracji skarbowej lub Szefa Krajowej Administracji Skarbowej, zwanych dalej "organami dyscyplinarnymi",
w odniesieniu do podległych im funkcjonariuszy (art. 257 ust. 1 ustawy o KAS).
Postępowanie dyscyplinarne wszczyna właściwy organ dyscyplinarny. Postępowanie dyscyplinarne wszczyna się z dniem wydania postanowienia
o wszczęciu postępowania dyscyplinarnego. Funkcjonariusza, w odniesieniu do którego wydano postanowienie o wszczęciu postępowania dyscyplinarnego, uważa się za obwinionego (art. 262 ust. 1 - 3 ustawy o KAS).
Postępowanie dyscyplinarne nie może być wszczęte po upływie 3 miesięcy od dnia powzięcia przez organ dyscyplinarny wiadomości o naruszeniu obowiązków służbowych przez funkcjonariusza, z zastrzeżeniem ust. 4 i 5. Nie można wymierzyć funkcjonariuszowi kary dyscyplinarnej po upływie roku od dnia popełnienia czynu,
o którym mowa w ust. 1. Zawieszenie postępowania dyscyplinarnego wstrzymuje bieg tego terminu. (art. 263 ust.1 i 4a ustawy o KAS).
Obwiniony ma prawo do obrony, w szczególności może wybrać obrońcę spośród funkcjonariuszy lub ustanowić swoim obrońcą radcę prawnego lub adwokata. Obrońca jest uprawniony do reprezentowania obwinionego w granicach udzielonego na piśmie pełnomocnictwa. W przypadku gdy rzecznik dyscyplinarny wniósł o orzeczenie kary wydalenia ze Służby Celno-Skarbowej, a obwiniony nie ma obrońcy z wyboru, właściwy organ dyscyplinarny wyznacza obrońcę spośród funkcjonariuszy (art.264 ustawy o KAS).
Czynności dowodowe w postępowaniu dyscyplinarnym powinny być zakończone w terminie 3 miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Organ wyższego stopnia
w stosunku do organu dyscyplinarnego może, w formie postanowienia, przedłużyć termin prowadzenia czynności dowodowych, nie dłużej jednak niż o 3 miesiące. W przypadku gdy postępowanie dyscyplinarne jest prowadzone przez Szefa Krajowej Administracji Skarbowej, postanowienie o przedłużeniu prowadzenia czynności dowodowych wydaje Szef Krajowej Administracji Skarbowej (art. 265 ust. 1 ustawy
o KAS).
Po zakończeniu postępowania dyscyplinarnego obwinionego zapoznaje się
z aktami postępowania (art.265 ust. 2 ustawy o KAS) .
Rzecznik dyscyplinarny po zakończeniu postępowania sporządza sprawozdanie, które:
1) wskazuje organ dyscyplinarny, który wydał postanowienie o wszczęciu postępowania dyscyplinarnego, oraz osobę prowadzącą postępowanie;
2) wskazuje obwinionego oraz określa zarzucane mu przewinienie dyscyplinarne, z opisem stanu faktycznego ustalonym na podstawie zebranych dowodów;
3) przedstawia wniosek dotyczący:
a) uniewinnienia,
b) odstąpienia od ukarania,
c) ukarania obwinionego,
d) umorzenia postępowania (art. 265 ust. 3 ustawy o KAS).
Orzeczenie dyscyplinarne wydaje się po wysłuchaniu rzecznika dyscyplinarnego
i obwinionego oraz jego obrońcy, jeżeli został ustanowiony, a także po rozpatrzeniu innych dowodów mających znaczenie w sprawie (art. 266 ust. 1 ustawy o KAS).
Zgodnie z art. 275 ustawy o KAS, w postępowaniu dyscyplinarnym stosuje się przepisy Kodeksu postępowania karnego odpowiednio.
Na podstawie upoważnienia ustawowego z art. 274 ustawy o KAS, Minister Finansów i Rozwoju wydał w dniu 7 grudnia 2017 r. rozporządzenie w sprawie postępowania wyjaśniającego i dyscyplinarnego w stosunku do funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej (Dz. U. z 2018 r. poz. 115; dalej "rozporządzenie MF z 2017 r.").
Rozporządzenie MF z 2017 r. określa szczegółowy tryb przeprowadzania postępowania wyjaśniającego, dyscyplinarnego, postępowania odwoławczego
w sprawach dyscyplinarnych, orzekania kar dyscyplinarnych oraz ich wykonywania
(§ 1 rozporządzenia MF z 2017 r.).
Prowadzący postępowanie dyscyplinarne zbiera materiał dowodowy
i przeprowadza czynności dowodowe niezbędne do wyjaśnienia sprawy,
w szczególności przyjmuje wyjaśnienia od obwinionego, przesłuchuje świadków, zleca przeprowadzenie badań lub ekspertyz oraz zasięga niezbędnych opinii. Wyniki badań lub ekspertyz są przedstawiane w formie pisemnej. Z wyjaśnień obwinionego oraz
z przesłuchania świadków i biegłych prowadzący postępowanie dyscyplinarne sporządza protokół. Na wniosek obwinionego lub jego obrońcy prowadzący postępowanie dyscyplinarne może przeprowadzić przesłuchanie świadków z udziałem obwinionego i jego obrońcy oraz rzecznika dyscyplinarnego (§ 7 ust. 1 - 3 rozporządzenia MF z 2017 r.).
Wskazać należy, że sąd administracyjny upoważniony jest do badania orzeczenia dyscyplinarnego wydanego przez organ odwoławczy, lecz zakres tego badania ograniczony jest treścią art. 145 p.p.s.a. Sąd administracyjny nie jest uprawniony do zmiany nałożonej na funkcjonariusza kary dyscyplinarnej, ani do uniewinnienia funkcjonariusza.
Wskazać należy, że sąd administracyjny uchyla orzeczenie dyscyplinarne gdy stwierdzi:
1) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, np. orzeczona została kara nieznana ustawie;
2) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, np. gdy postępowanie dyscyplinarne zostało wszczęte nieprawidłowo albo stronie uniemożliwiono udział w postępowaniu;
3) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, np. niezebranie wszystkich dowodów i niewyjaśnienie okoliczności, które mogłyby powodować, że należałoby w inny sposób ocenić przewinienie dyscyplinarne.
Sąd administracyjny może również stwierdzić nieważność orzeczenia dyscyplinarnego, np. gdy orzeczenie wydał organ niewłaściwy.
Zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie nie zaistniały wyżej opisane okoliczności.
Organy dyscyplinarne obu instancji były uprawnione do wydania orzeczeń dyscyplinarnych. Orzeczona kara dyscyplinarna mieści się w katalogu kar z art. 255 ustawy o KAS.
W przeprowadzonych postępowaniach wyjaśniającym i dyscyplinarnym nie naruszono przepisów proceduralnych. Rzecznik dyscyplinarny postanowieniem z dnia 23 listopada 2022 r. wszczął postępowanie wyjaśniające, o czym zawiadomił skarżącą (tom II, k.17-19), które zakończyło się w terminie, określonym w art. 261 ust. 1 ustawy o KAS - wnioskiem o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego z dnia 9 grudnia
2022 r. (tom II – 21-22). Wszczęcie postepowania dyscyplinarnego nastąpiło przez właściwy organ – Naczelnika Z. Urzędu Skarbowego w S. postanowieniem z dnia 2 stycznia 2023 r., które odpowiadało treści art. 262 ust. 4 ustawy o KAS (tom II k-28-30). Postępowanie dyscyplinarne zostało wszczęte w terminie, wynikającym z art. 263 ust. 1 ustawy o KAS.
W postanowieniu o wszczęciu postępowania dyscyplinarnego skarżącej zarzucono naruszenie obowiązków służbowych określonych w:
- art. 254 pkt 1 i 10 w zw. z art. 199 pkt 1 i 5 ustawy o KAS, które miały miejsce w dniu 3 października 2022 r.;
- art. 254 pkt 1 i 3 w zw. z art. 199 pkt 1 i 2 ustawy o KAS, które miało miejsce w okresie od 26 września 2022 r. do 4 października 2022 r.;
- art. 254 pkt 1 i 10 w zw. z art. 199 pkt 1 i 5 ustawy o KAS, które miało miejsce w dniu 9 listopada 2022 r.
Organ I instancji wydał orzeczenie dyscyplinarne w dniu 21 lipca 2023 r., zaś organ odwoławczy wydał orzeczenie dyscyplinarne w dniu 2 października 2023 r., zatem nie doszło do naruszenia art. 263 ust. 4 ustawy o KAS.
Powyższe postanowienie zawierało pouczenie, że skarżąca ma prawo do zgłaszania wniosków dowodowych, ustanowienia obrońcy, odmowy składania wyjaśnień, przeglądania akt postępowania oraz sporządzania z nich notatek. Obrońcą może być inny funkcjonariusz lub adwokat bądź radca prawny i jego ustanowienie następuje na piśmie ze wskazaniem zakresu udzielonego pełnomocnictwa. Wnioski dowodowe powinny być zgłoszone na piśmie prowadzącemu postępowanie. Pouczono także skarżącą, że na jej wniosek lub jej obrońcy, prowadzący postępowanie dyscyplinarne może przeprowadzić przesłuchanie świadków z udziałem skarżącej i jej obrońcy oraz rzecznika dyscyplinarnego. Ww. postanowienie zostało doręczone skarżącej w dniu 3 stycznia 2023 r.
W dniu 20 marca 2023 r. skarżąca została przesłuchana w charakterze obwinionej i pouczona o przysługujących jej uprawnieniach ze wskazaniem stosownych przepisów, w tym możliwości złożenia wniosku o przesłuchanie świadków z udziałem jej, jej obrońcy i rzecznika dyscyplinarnego (załącznik do protokołu przesłuchania – tom II k.57).
Postępowanie dyscyplinarne jest postępowaniem odrębnym od postępowania karnego.
W postępowaniu dyscyplinarnym stosuje się przepisy ustawy o KAS i rozporządzenia MF z 2017 r. Ponadto w postępowaniu dyscyplinarnym stosuje się przepisy Kodeksu postępowania karnego odpowiednio.
Odpowiednie stosowanie przepisów K.p.k. oznacza, że niektóre z nich zostaną (będą mogły być) zastosowane wprost, inne z pewnymi modyfikacjami, jeszcze innych nie będzie się stosować w ogóle. Oznacza to, że za każdym razem organ dyscyplinarny stosujący w sprawie dyscyplinarnej przepisy Kodeksu postępowania karnego musi dokonać analizy, w jaki sposób zastosować te przepisy, aby nie doszło do naruszenia przepisów ustawy o KAS i przepisów rozporządzenia MF z 2017 r.
W postępowaniu dyscyplinarnym zasadą jest, że prowadzący to postępowanie przesłuchuje świadków bez obecności obwinionego i jego obrońcy. Dopiero po złożeniu wniosku przez obwinionego lub jego obrońcę prowadzący postępowanie może przeprowadzić postępowanie świadka z udziałem obwinionego i jego obrońcy oraz rzecznika dyscyplinarnego (§ 7 ust. 3 rozporządzenia MF z 2017 r.). Jest to odmienna regulacja względem przepisów K.p.k.
Z akt, wynikało że skarżąca była reprezentowana w toku postępowania dyscyplinarnego przez dwóch obrońców, tj. funkcjonariusza i adwokata. Żaden z obrońców, ani sama skarżącą nie złożyli wniosku o przesłuchanie świadków w ich obecności. Skarżąca o takim prawie było pouczona jeszcze przed wyznaczeniem przesłuchania świadków (tom II k-28-30). Obrońcy, ani skarżąca nie złożyli wniosku o ponowne przesłuchanie świadków, którzy zostali przesłuchani pod ich nieobecności. Skarżąca i jej obrońcy po zapoznaniu się z zebranym materiałem dowodowym, nie podnieśli żadnych zastrzeżeń co do przebiegu przesłuchania świadków. Skarżąca jest funkcjonariuszem z długoletnim stażem, do zakresu jej czynności wchodziły m.in. czynności związane z prowadzeniem postępowań przygotowawczych w sprawach o przestępstwa skarbowe i innych przestępstw, występowanie przed sądami w charakterze oskarżyciela posiłkowego (tom I k..254). Nie można zatem przyjąć, że skarżąca nie zdawała sobie sprawy ze znaczenia, kierowanych do niej pouczeń przez prowadzącego postępowanie.
Nie sposób zatem podzielić zarzutu skargi, że skarżącej i jej obrońcom uniemożliwiono udział w przesłuchaniu świadków. W ocenie Sądu, nie doszło również do naruszenia zasad przesłuchania świadków w postaci zadawania im sugerujących pytań. Świadków pytano czy widzieli określone zdarzenia Treść zeznań świadków nie wskazuje, że było między nimi porozumienie (zeznania świadków nie były identyczne). Świadkowie zeznawali swobodnie, udzielając odpowiedzi zgodnie ze swoim stanem wiedzy.
Obrońca oskarżonej (funkcjonariusz) i skarżąca składali wnioski dowodowe, który były rozpoznawane przez prowadzącego postępowanie (tom II, k.191, k.216, k.361- 380, k.381-384). Pełnomocnik zawodowy skarżącej nie złożyła wniosków dowodowych (tom II k.224).
Wskazać należy, że czynności dowodowe zostały zakończone w terminie, wynikającym z art. 265 § 1 ustawy o KAS (postanowienie o przedłużeniu terminu przeprowadzenia czynności dowodowych z dnia 30 marca 2023 r. - tom II k.134). Po zakończeniu postępowania dyscyplinarnego skarżąca została zapoznana z aktami postępowania w dniu 4 maja 2023 r. (tom II k.158) zgodnie z art. 265 ust. 2 ustawy o KAS.
Organ I instancji wydał orzeczenie dyscyplinarne z zachowaniem procedury określonej w art. 266 ust. 1 ustawy o KAS, tj. po wysłuchaniu rzecznika dyscyplinarnego, skarżącej i jej obrońców (tom II k.239-240). Rzecznik podtrzymał swoje stanowisko zawarte w sprawozdaniu (art. 265 ust. 3 ustawy o KAS).
Jak już wyżej w uzasadnieniu wskazano, organ I instancji uznał skarżącą za winną popełnienia 4 postawionych jej zarzutów i wymierzył jej karę dyscyplinarną w postaci wydalenia ze służby. Odwołanie od ww. orzeczenia wnieśli obrońcy skarżącej. Organ odwoławczy wydał orzeczenie dyscyplinarne, w którym uniewinnił skarżącą od dwóch zarzutów, zaś utrzymał w mocy orzeczenie dyscyplinarne organu I instancji co do uznania skarżącej za winną popełnienia pozostałych dwóch zarzutów, zmieniając jedynie opis jednego z tych zarzutów przez wyeliminowanie słów "i stukania po szybach" oraz zmienił wymierzoną jej karę dyscyplinarną z wydalenia ze służby na naganę z ostrzeżeniem.
W związku z tym badanie sprawy przez Sąd obejmuje zaskarżone orzeczenie jedynie w zakresie orzeczonej kary dyscyplinarnej. Orzekanie w pozostałym zakresie naruszałoby zakaz reformationis in peius, wyrażony w art. 134 § 2 p.p.s.a.
Podkreślić należy, że w sprawach, których przedmiotem jest postępowanie dyscyplinarne, zadaniem Sądu jest sprawdzenie zgodności tegoż postępowania z obowiązującymi przepisami prawa, tj. zbadanie, czy postępowanie toczyło się zgodnie z przepisami ustawy o KAS oraz czy zastosowana wobec funkcjonariusza kara mieści się w katalogu kar dyscyplinarnych określonych w art. 255 ust. 1 tej ustawy. Sama ocena wagi naruszenia obowiązków służbowych i dobór adekwatnej do nich kary należy do organów dyscyplinarnych, bowiem sądowa kontrola decyzji uznaniowych sprowadza się w istocie do oceny, czy organ rozstrzygający badał sprawę w zakresie dyrektyw ustawowych, jak również, czy zebrał i rozważył cały materiał dowodowy. Kontrola decyzji uznaniowych nie obejmuje celowości wyboru przez organ administracyjny takiego, a nie innego rozstrzygnięcia, ale ogranicza się do zbadania, czy wybór ten nie nosi cech dowolności. Innym słowy, czy organ przy jej wydaniu nie przekroczył granic uznania administracyjnego oraz czy uzasadnił rozstrzygnięcie dostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami, w ten sposób, aby nie można mu było zarzucić dowolności (por. wyrok NSA z 12 października 2011 r. I OSK 474/11, wyrok WSA w Białymstoku z dnia 1 października 2009 r., sygn. akt. II SA/Bk 357/09 i z dnia 28 listopada 2017 r., sygn. II SA/Bk 683/17). Mając zatem za podstawę powyższe kryteria należy wskazać, iż organ wymierzając skarżącej karę dyscyplinarną w postaci nagany z ostrzeżeniem nie wyszedł, w ocenie Sądu, poza wyżej nakreślone ramy uznania administracyjnego.
Zdaniem Sądu, organ odwoławczy dokonał wszechstronnej oceny zebranego materiału i nie można zarzucić mu stronniczego działania. Organ odwoławczy poddał analizie zeznania świadków w kontekście pozostałego materiału dowodowego z uwzględnieniem zasad prawidłowego rozumowania oraz wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego, czego wyrazem było uniewinnienie skarżącej od dwóch zarzutów i zmiana opisu czynu jednego z zarzutów. Skarżąca wskazywała na istnienie konfliktu w miejscu pracy, lecz okoliczność ta, jak również uniewinnienie jej od dwóch zarzutów, wbrew twierdzeniom skarżącej, nie prowadzi do wniosku, że zeznania świadków są niewiarygodne.
W ocenie Sądu, organ odwoławczy wyjaśnił szczegółowo jakie okoliczności wziął pod uwagę przy wymiarze kary, zarówno łagodzące, jak i obciążające.
Jako okoliczność łagodzącą organ przyjął, że skarżąca przeprosiła za swoje zachowanie. Obciążającą okolicznością było m.in. popełnienie przewidzenia dyscyplinarnego przed zatarciem wymierzonej jej poprzednio kary dyscyplinarnej (art. 255 ust. 5 pkt 2 w zw. art.271 ust. 3 ustawy o KAS). Z akt wynikało, że skarżącej wymierzono karę dyscyplinarną w postaci przeniesienia na niższe stanowisko z jednoczesnym obniżeniem stopnia służbowego na podstawie orzeczenia dyscyplinarnego Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 1 sierpnia 2022 r., które jest prawomocne (tom II k.198-212, k.169).
Zgodnie z art. 255 ust. 4 ustawy o KAS, wymierzona kara powinna być współmierna do popełnionego przewinienia dyscyplinarnego i stopnia zawinienia, w szczególności powinna uwzględniać okoliczności popełnienia przewinienia dyscyplinarnego, jego skutki, w tym następstwa dla służby, rodzaj i stopień naruszenia obowiązków ciążących na funkcjonariuszu, pobudki jego działania, zachowanie funkcjonariusza przed popełnieniem przewinienia dyscyplinarnego i po jego popełnieniu oraz dotychczasowy przebieg służby. Zdaniem Sądu, zaskarżone orzeczenie dyscyplinarne uwzględnia tę regulację prawną.
W niniejszej sprawie organ odwoławczy ustalił, że skarżąca dopuściła się popełnienia pozostałych zarzutów, które związane były z naruszeniem zasad etyki.
Przesłanką ponoszenia odpowiedzialności dyscyplinarnej przez funkcjonariusza jest ustalenie, że jego działanie lub zaniechanie było w danej sytuacji naganne ze względu na okoliczności towarzyszące działaniu, skutkujące ujemną oceną jego zachowania. Ocena prawidłowości zachowania następuje przez ustalenie, jak w zaistniałej sytuacji zachowałby się dobry funkcjonariusz.
Jak wielokrotnie sygnalizowano w orzecznictwie - stosunku służbowe nie są stosunkami pracy, lecz mają charakter stosunków administracyjnoprawnych powstających w drodze powołania, w związku z dobrowolnym zgłoszeniem się do służby. Specyfika statusu pracowniczego funkcjonariuszy tzw. służb mundurowych była niejednokrotnie tematem rozważań Trybunału Konstytucyjnego (por. m.in. wyrok z 27 stycznia 2003 r., SK 27/02, OTK ZU nr 1/A/2003, poz. 2). Jak podkreślał Trybunał, kandydat do publicznej służby mundurowej od momentu powołania musi się poddać regułom pełnienia służby nacechowanej istnieniem specjalnych uprawnień, ale też wymagającej spełniania szczególnych cech personalnych, kwalifikacyjnych czy charakterologicznych, pełnej dyspozycyjności i zależności od władzy służbowej, a także bardziej rygorystycznym niż w przypadków stosunków pracy zasadom utraty statusu pracowniczego (vide wyroki TK z 19 października 2004 r., K 1/04, OTK - A 2004/9/93, z 13 lutego 2007 r., K 46/05, ORK - A 2007/2/10). Status funkcjonariusza publicznego, który de facto wykonuje zadania państwa, wymaga nienagannej postawy i godnego zachowania się w służbie i poza nią. Z tej potrzeby zapewnienia autorytetu państwa pragmatyki służbowe, normujące status prawny funkcjonariuszy służby publicznej, wprowadzają z jednej strony pewne przywileje a z drugiej bardziej rygorystyczną regulację w zakresie obowiązków i sankcji za ich naruszenie w porównaniu z normami powszechnie obowiązującego prawa pracy.
Funkcjonariusz jest obowiązany m.in. dochować obowiązków wynikających ze złożonego ślubowania, godnie zachowywać się w służbie oraz poza nią (§ 14 ust. 1 pkt 14, 12 i 18 Regulaminu pracy). Godność to także odpowiedzialność za swoje działanie
i zachowanie. Przestrzeganie zasad etyki wynika nie tylko z przepisów prawa, ale powinno być również sprawą honoru każdego funkcjonariusza. Poszanowanie przez funkcjonariuszy celnych norm prawnych i etycznych służy kształtowaniu pozytywnego wizerunku Służby Celno-Skarbowej w opinii publicznej.
Skarżąca przyznała się do użycia niewłaściwych słów pod adresem przełożonej, choć wskazała, że zrobiła to swoim pokoju pod nieobecność innych osób. W ocenie organu, skarżąca co najmniej godziła się z tym, że może być słyszana przez inne osoby. Nawet gdyby przyjąć, że skarżąca działała nieumyślnie to mogła i powinna przewidzieć możliwość, że usłyszą ją inne osoby, gdyż znajdowała się w miejscu i godzinach pełnienia służby, w jednym z pomieszczeń siedziby urzędu, gdy w tym samym czasie przebywali tam inni pracownicy urzędu oraz ewentualni interesanci.
Wbrew twierdzeniom skarżącej przewinienia dyscyplinarnego funkcjonariusz może dopuścić się również z winy nieumyślnej.
Wypowiedź skarżącej w stosunku do przełożonej w obecności świadka E. M. , organ ocenił w kontekście zaistniałych okoliczności w konkretnej sytuacji zawodowej w czasie i miejscu służby podczas omawiania najlepszego sposobu zrealizowania zadania powierzonego skarżącej, co według organu wykluczyło możliwości uznania jej za metaforę, zwłaszcza wobec wcześniejszych zachowań skarżącej, objętych prawomocnym orzeczeniem dyscyplinarnym z 1 sierpnia 2022 r. i wystąpieniem
M. P. z prywatnym aktem oskarżenia przeciwko skarżącej.
Służba Celno-Skarbowa jest zhierarchizowaną jednostką charakteryzująca się podległością służbową. Toteż niewłaściwe zachowania w stosunku do przełożonego, organ ocenił jako naganne.
Sąd oddalił wniosek dowodowy w postaci kopii wydruku mejla z k. 7 akt sądowych, gdyż znajduje się w aktach sprawy i organ dokonał jego oceny (k. 362 w zw. k.381). Sąd dopuścił dochód z kopii postanowienia Sądu Rejonowego w K. z [...] października 2023 r., gdyż z akt wynikało, iż M. P. wystąpiła z prywatnym aktem oskarżenia. Sąd zobligowany był zatem do zbadania czy zaistniały przesłanki z art. 11 p.p.s.a. i ustalił, że postępowanie karne jest nadal w toku (k.133, k.139-140 akt sądowych).
Mając na uwadze powyższe rozważania Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.
.