II SA/SZ 1012/05

II SA/Sz 1012/05 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2005-12-07
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-09-01
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Elżbieta Makowska /przewodniczący/
Joanna Wojciechowska
Katarzyna Grzegorczyk-Meder /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne
Policja
Sygn. powiązane
I OSK 484/06 - Wyrok NSA z 2006-12-07
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Makowska, Sędziowie Asesor WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder (spr.), Asesor WSA Joanna Wojciechowska, Protokolant Agata Banc, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 07 grudnia 2005 r. sprawy ze skargi M. C. na orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wydalenia ze służby oddala skargę
Uzasadnienie
Orzeczeniem Nr [...] z dnia [...] r. Komendant Miejski Policji w [...] na podstawie art. 133 ust. l i art. 13 5j ust. l pkt 3 oraz art. 134 pkt 6 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji ( Dz. .U. z 2002 r. Nr 7, poz. 58, z późn. zm.), po dokonaniu analizy i oceny całokształtu okoliczności i materiału dowodowego w postępowaniu dyscyplinarnym przeciwko funkcjonariuszowi Policji sierżantowi sztabowemu M. C., referentowi Ogniwa Patrolowo - Interwencyjnego Sekcji Prewencji Komisariatu Policji[...] , obwinionemu o to, że w dniu [...] r. w [...] w związku z pełnieniem funkcji publicznej jako funkcjonariusz Policji w związku z naruszeniem przepisów prawa polegającym na nie wypisaniu mandatu karnego, przyjął od [...] korzyść majątkową w wysokości [...] zł, tj. o czyn z art. 229 § 3 K.k. w zw. z art. 132 ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2002r. Nr 7, poz. 58 z późn. zmianami), uznał M. C. winnym zarzucanego czynu i wymierzył karę dyscyplinarną wydalenia ze służby.
W uzasadnieniu orzeczenia organ przedstawił następujący stan faktyczny sprawy.
W dniu [...] r. około godz. [...] w [...] na drodze leśnej w kompleksie leśnym przy ul. [...], podczas pełnienia służby patrolowej radiowozem marki Skoda Octavia nr rej. [...], działając wspólnie i w porozumieniu ze starszym posterunkowym M. L. – M. C. jako funkcjonariusz Policji przyjął od [...] korzyść majątkową w kwocie [...] zł w zamian za odstąpienie od czynności służbowych polegających na ukaraniu mandatem karnym za wykroczenie, czym naruszył: art. 132 ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji (z późn. zmianami) w zw. z art. 228 § 1 Kodeksu Karnego.
Równolegle, postanowieniem Prokuratora Prokuratury Rejonowej [...]
, sygn. akt [...] wszczęte zostało śledztwo w tej samej sprawie.
O zdarzeniu poinformował dyżurnego Komendy Miejskiej Policji w [...],[...] podając, że około godz. [...], będąc swoim samochodem osobowym m-ki Mercedes nr rej. [...], na drodze leśnej w kompleksie leśnym przy ul. [...], około 50m od autostrady [...], został poddany kontroli drogowej przez patrol Policji poruszający się radiowozem z oznaczeniem [...]. Funkcjonariusze podczas kontroli stwierdzili, iż popełnił wykroczenie, za które zostanie ukarany mandatem w kwocie [...] zl. Następnie [...] miał wręczyć kierowcy radiowozu pieniądze w kwocie [...] zł, na które nie otrzymał żadnego pokwitowania. Po zgłoszeniu podjęte zostały natychmiastowe czynności z udziałem Prokuratora Prokuratury Rejonowej [...], oficera kontrolnego z Komendy Miejskiej Policji w[...], Komendanta Komisariatu Policji [...] oraz przedstawiciela Inspektoratu Komendanta Miejskiego [...] w [...].
Ustalono, iż w dniu [...] r. w godz. [...] służbę oznakowanym radiowozem m-ki Skoda Octavia nr rej. [...] pełnili funkcjonariusze Komisariatu Policji [...] : sierż. M. C. oraz st. post. M.L.
W notatnikach służbowych funkcjonariuszy brak jest zapisów dokumentujących kontrolę pojazdu m-ki Mercedes nr rej. [...] oraz legitymowanie osoby[...]. Według zgodnych oświadczeń nie mieli oni do czynienia z powyższą osobą wraz pojazdem. Pozycje śladów GPS załogi [...] wskazują jednak, iż o godz. [...] radiowóz znajdował się na bocznej drodze leśnej od[...].
W trakcie przeszukania osoby, sierż. szt. M. C., funkcjonariusz ten dobrowolnie wyjął z kieszeni portfel z banknotem [...] zł, oraz legitymację służbową, w której etui ujawniono złożony w kostkę banknot o nominale [...] zł. W trakcie sprawdzania odzieży, w kieszeni koszuli przeszukiwanego Komendant Komisariatu [...] ujawnił dodatkowo dwa banknoty o nominale [...] zł oraz jeden banknot o nominale [...] zł.
Podczas przeszukania st. post. M. L., funkcjonariusz ten dobrowolnie wydał teczkę, w której znajdował się portfel z zawartością banknotów o nominalach [...] zł. oraz [...] zł.
W trakcie przeprowadzonego okazania, [...] rozpoznał sierż. szt. M. C. jako osobę, której wręczył pieniądze w kwocie [...] zł. Starszy posterunkowy. M. L. nie został rozpoznany.
W dniu [...] r. sierż. szt. M. C. został przesłuchany w charakterze obwinionego. W trakcie składania wyjaśnień nie przyznał się do zarzucanego mu czynu oraz skorzystał z prawa do odmowy składania wyjaśnień. Oświadczył jedynie, iż w dniu [...] r. nie kontrolował samochodu m-ki Mercedes, a tym bardziej przy autostradzie [...]. W podanym czasie przemieszczał się z interwencji zleconej przy ul. [...] na ul. [...] przez ul. [...] i [...], co może potwierdzić ślad GPS.
W trakcie badań daktyloskopijnych przeprowadzonych w Laboratorium Kryminalistycznym KWP w [...] stwierdzono, iż na etui prawa jazdy zabezpieczonego od [...] w dniu [...] r. widnieje ślad linii papilarnych od wielkiego palca lewej ręki M. C.
Prokurator Prokuratury Rejonowej [...] prowadzący śledztwo w sprawie [...] wyraził zgodę na wykorzystanie materiałów ze śledztwa w toczącym się postępowaniu dyscyplinarnym zastrzegając, iż zakazuje zapoznania z nimi funkcjonariuszy.
W dniu [...] r. przesłuchany w charakterze świadka podinsp. [...] potwierdził zgłoszenie przez [...] faktu wręczenia korzyści majątkowej w kwocie [...] zł funkcjonariuszom Policji poruszającym się radiowozem [...]. Zeznał także, iż podczas czynności wykonywanych w dniu [...] r. podczas przeszukania sierż. szt. M. C. ujawnił w kieszeni jego koszuli banknoty o nominałach[...], a także banknot [...] zł w etui legitymacji oraz [...] zł w portfelu. Ponadto w trakcie przesłuchania zgłaszającego wskazał on, iż funkcjonariusz Policji dotykał jego dokumentów. W związku z powyższym zostały one zabezpieczone protokolarnie przez asp. [...], po czym włożone do koperty, zaklejone i złożone w gabinecie Komendanta. W obecności podinsp. [...] funkcjonariusz M. C. nie dotykał tych dokumentów.
W dniu [...] r. został przesłuchany w charakterze świadka asp. [...], który zeznał, iż z polecenia Komendanta Komisariatu [...] podinsp. [...] dokonał zatrzymania rzeczy w postaci etui wraz z prawem jazdy nowego typu oraz dowodem rejestracyjnym. Przedmioty te dotykane były w taki sposób, aby nie pozostawić na nich odcisków linii papilarnych. Po sporządzeniu protokołu zatrzymania, rzeczy te umieścił w kopercie i przekazał je ponownie Komendantowi. W trakcie tej czynności na pewno do pokoju nie wchodził M. C. i nikt nie dotykał tych dokumentów.
W dniu [...] r. postanowieniem Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] przedłużono czynności dowodowe w prowadzonym postępowaniu do [...] tj. do dnia [...] r.
W dniu [...] r. przesłuchano w charakterze świadka podinsp. [...], który potwierdził przebieg czynności wykonywanych w dniu [...] r. z udziałem sierż. szt., M. C. oraz st. post. M. L.
Materiały uzyskane ze śledztwa [...] prowadzonego przez Prokuraturę Rejonową [...] potwierdzają również ustalenia przedmiotowego postępowania.
W dniu [...] r. Komendant Miejski Policji w [...] wydał postanowienie o zmianie zarzutów sierż. Szt. M. C. zarzucając mu, że w dniu [...] r. w [...] w związku z pełnieniem funkcji publicznej jako funkcjonariusz Policji w związku z naruszeniem przepisów prawa polegającym na nie wypisaniu mandatu karnego, przyjął od [...] korzyść majątkową w wysokości [...] zł tj. o czyn z art. 229 § 3 K.k. w zw. z art. 132 ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji (Dz. U. z 2002r. Nr 7, poz. 58 z późn. zmianami).
Przesłuchany ponownie w charakterze obwinionego sierż. szt. M. C. nie przyznał się do popełnienia zarzucanego mu czynu i podtrzymał w całości wcześniej składane wyjaśnienia, dodając, iż świadek sierż. szt. [...] potwierdza fakt, iż w KP [...] w dniu zdarzenia w pokoju [...] brał on do ręki etui na którym ujawniono jego odciski palców. Wskazał także, iż podczas okazania było zamieszanie związane z jego ubraniem odbiegającym od ubrania pozostałych funkcjonariuszy.
W dniu [...] r. sierż. szt. M. C. został zaznajomiony z materiałami postępowania dyscyplinarnego z wyłączeniem materiałów uzyskanych ze śledztwa [...] zgodnie z dyspozycją prokuratora prowadzącego.
Ze względu na brak wniosków o uzupełnienie postępowania dyscyplinarnego w dniu [...] r. postanowieniem rzecznika dyscyplinarnego asp. [...] czynności dowodowe zostały zakończone.
Reasumując, organ I instancji stwierdził, iż zgromadzony materiał w sposób oczywisty potwierdza, że sierż. szt. M. C. dopuścił się popełnienia zarzucanego mu czynu. Za powyższym przemawiają zeznania świadków oraz dowód z badania śladów linii papilarnych. Powyższe świadczy, iż sierż. szt. M. C. dopuścił się rażącego naruszenia zasad dyscypliny służbowej oraz zasad etyki zawodowej. Skutkiem jego działania jest podważenie autorytetu oraz zaufania społecznego do Policji jak również uchybia godności urzędu.
Niewątpliwie zachowanie jednocześnie wyczerpujące znamiona przestępstwa jest naganne i zasługuje na szczególne potępienie, a obwiniony popełniając je kierował niskimi pobudkami.
Pomimo oczywistych dowodów jednoznacznie wskazujących na popełnienie czynu, funkcjonariusz nie wyraził skruchy i zaprzecza jakoby popełnił zarzucany mu czyn. Pomimo dotychczasowego nienagannego przebiegu służby oraz warunków rodzinnych (żona i dziecko), jak również materialnych, charakter i rodzaj czynu daje podstawy do stwierdzenia, iż funkcjonariusz naruszył podstawowe wartości i normy moralne. Będąc funkcjonariuszem publicznym z zasady powinien wystrzegać się korupcji w każdej postaci oraz winien zwalczać jej wszelkie przejawy, a także kierować się praworządnością. Stopień szkodliwości czynu dla służby jest zatem znaczny, albowiem zakłóca realizację ustawowych zadań Policji oraz narusza dobre imię Policji. Dlatego orzeczono karę wydalenia funkcjonariusza ze służby.
Od orzeczenia odwołanie wniósł M. C. domagając się ponownej analizy materiału dowodowego i oceny całokształtu sprawy. Funkcjonariusz zakwestionował w szczególności protokół przeszukania jego osoby oraz wnioski co do znalezionych przy nim pieniędzy, kontakty [...] z Komendantem Policji, zeznania asp. [...], zapis GPS, nie rozpoznanie w trakcie okazania partnera z patrolu st. post. M. L.
Odwołujący się powołał się również na zasadę domniemania niewinności i stwierdził, że o jego winie może decydować niezawisły sąd, a Komendant Miejski Policji winien się do czasu zakończenia postępowania karnego wstrzymać się z wydaniem swojej decyzji i zawiesić toczące się postępowanie dyscyplinarne.
Komendant Wojewódzki Policji [...] orzeczeniem z dnia [...] r. Nr [...] utrzymał w mocy orzeczenie Komendanta Miejskiego Policji w[...] z dnia [...] r. w przedmiocie ukarania sierżanta sztabowego M. C. karą dyscyplinarną wydalenia ze służby.
Organ odwoławczy dokonując analizy zgromadzonego materiału dowodowego uznał, że wskazane wyżej dowody układają się w logiczną całość. Na podstawie zapisów kolejnych pozycji tzw. śladu GPS o godz. [...] odnotowano zjazd radiowozu z ul. [...] w boczną drogę leśną. W wyniku przesłuchania [...] ustalono, iż do wręczenia korzyści majątkowej doszło na bocznej, leśnej drodze odchodzącej od ul. [...]. Opis miejsca zdarzenia jak i przypuszczalny jego czas zbieżny był z danymi uzyskanymi z GPS. Ponadto ustalono, iż świadek wręczył funkcjonariuszom pieniądze w kwocie [...] zł w trzech banknotach o nominale [...] zł i dwóch banknotach o nominale [...] zł. W wyniku przeszukania u sierż. szt. M. C. znaleziono i zabezpieczono pieniądze w kwocie [...] zł natomiast u st. post. M. L. - [...] zł. Banknoty składające się na te kwoty odpowiadały tym, które zostały wręczone przez [...] i mogły zostać podzielone między policjantów. Zatem zarzut obwinionego, że nie znaleziono przy nim całej sumy składającej się z odpowiednich banknotów nie świadczy o tym, że nie przyjął on tych pieniędzy. Ponadto sierż. szt. M. C. został jednoznacznie wskazany przez [...] jako policjant, któremu wręczył korzyść majątkową. Również przesłuchany w charakterze świadka [...] utwierdził organ odwoławczy w przekonaniu, że kontrola pojazdu oraz wręczenie pieniędzy przez [...] miały miejsce w dniu [...] r. około godziny [...]. Fakt nie przyznania się obu policjantów do kontroli samochodu marki Mercedes oraz brak zapisu w notatnikach może jedynie świadczyć o przyjętej przez nich linii obrony.
Zarzut obwinionego, że nie została uwzględniona okoliczność potwierdzenia przez [...] wzięcia etui prawa jazdy do ręki przez sierż. szt. [...] nie znajduje odzwierciedlenia w materiale dowodowym.
Podinsp. [...], który wykonywał badania daktyloskopijne i porównawcze, w notatce urzędowej z dnia [...] r. stwierdził, że jeden z ujawnionych na etui prawa jazdy śladów linii papilarnych pochodzi od wielkiego palca lewej ręki sierż. szt. [...].
Podczas przesłuchania przez prokuratora [...] zeznał, iż w trakcie kontroli wręczył policjantowi dowód rejestracyjny oraz prawo jazdy. Natomiast procesowego zatrzymania tych dokumentów od zgłaszającego po zdarzeniu dokonywał asp. [...]. Dowód rejestracyjny i prawo jazdy zostały przez niego umieszczone w kopercie i zaklejone, a następnie leżały w jego gabinecie.
Przesłuchany w charakterze świadka asp. [...] zeznał, że w dniu [...] r. podinsp. [...] przyniósł do jego pokoju i położył na biurku prawo jazdy w etui i dowód rejestracyjny, należące do[...]. Dokumenty trzymał w taki sposób, by nie pozostawić na nich odbitek swoich linii papilarnych, tzn. ściskał je za krawędzie. Polecił sporządzenie protokołu zatrzymania rzeczy i zachowanie ostrożności, by nie pozostawić na dokumentach odbitek linii papilarnych. Asp. [...] przekładał je za krawędzie, bądź posługując się długopisem. Po zakończeniu czynności włożył je do koperty i zakleił umieszczając na niej stosowne zapisy. Następnie w pokoju zastępcy komendanta komisariatu protokół podpisał mężczyzna, którego nazwisko figurowało w prawie jazdy i dowodzie rejestracyjnym. W trakcie podpisywania protokołu asp. [...] dowiedział się od podinsp. [...], że obecny w gabinecie mężczyzna jest świadkiem zdarzenia. Komendant nie sprecyzował jednak, czego ta sprawa dotyczy.
W trakcie sporządzania protokołu świadek miał otwarte drzwi i widział kilkakrotnie przechodzącego przez korytarz sierż. szt. M. C. w towarzystwie policjanta z Inspektoratu Komendanta Miejskiego Policji w [...], natomiast w pokoju przebywał tylko st. post. [...], a od czasu do czasu wchodzili dzielnicowi pełniący w tym dniu służbę. Na pewno do pokoju nie wchodził sierż. szt. M. C. Nikt poza nim nie dotykał zabezpieczanych dokumentów, ani nie otwierał zaklejonej koperty z dokumentami, która była pod jego nadzorem, aż do momentu przekazania podinsp. [...].
Natomiast przesłuchany w charakterze świadka sierż. szt. [...] zeznał, że st. post. M. L. siedział w pokoju kierownika asp. [...]. Natomiast sierż. szt. M. C. stał na korytarzu. Policjanci mieli pilnować, aby nie kontaktowali się ze sobą. W pewnym momencie asp. [...] wspólnie z st. post. M. L. wyszli z pokoju, a on został poproszony o popilnowanie sierż. szt. [...]. Ten wszedł do pokoju kierownika i usiadł na krześle przy drzwiach. Rozmawiali na ogólne tematy. W pewnym momencie sierż. szt. M. C. wstał i zaczął chodzić po pokoju. On stał w drzwiach. Zauważył, jak sierż. szt. M. C. zatrzymał się przy biurku kierownika i wziął do ręki coś małego, co kształtem przypominało prostokąt i było cienkie. Sierż. szt. [...] polecił mu, aby odłożył trzymany przedmiot na miejsce i nie ruszał nic z biurka.
Przesłuchany w charakterze obwinionego sierż. szt. M. C. w dniu [...] r. wyjaśnił, że w prowadzonym postępowaniu prokuratorskim sierż. szt. [...] potwierdził, iż na terenie komisariatu w asp. [...] brał do ręki etui, na którym zostawił odcisk swojego palca. Natomiast w trakcie okazania był bez czarnej kamizelki, którą miał podczas służby.
Wyżej wskazane dowody bezspornie świadczą o tym, że sierż. szt. M. C. pozostawił odcisk swojego palca na etui prawa jazdy zatrzymanego od[...]. Jednak nie można zgodzić się z jego twierdzeniem, że nastąpiło to w pokoju służbowym asp. [...]. Co prawda sierż. szt. [...] zeznał w prokuraturze, że sierż. szt. M. C. wziął do ręki jakiś przedmiot w pokoju asp. [...], jednak nie wskazał, jaki to był przedmiot, ponieważ dokładnie go nie widział. Dlatego też nie można stwierdzić, iż było to etui prawa jazdy. Za w pełni wiarygodne należy natomiast uznać zeznanie asp. [...], że nie pozostawiał dokumentów bez nadzoru i zaraz po sporządzeniu protokołu przekazał zapakowane w kopertę dokumenty podinsp. [...]. Nie było zatem możliwości, by obwiniony dotykał etui prawa jazdy podczas pobytu w komisariacie.
W odwołaniu od orzeczenia sierż. szt. M. C. kwestionuje ponadto sposób przeprowadzenia okazania.
W protokole przesłuchania świadka podinsp. [...] zeznał, że przed okazaniem sierż. szt. M. C. zwracał uwagę na swój charakterystyczny wygląd, ponieważ był ubrany w czarną kamizelkę, a pozostali pełniący służbę w komisariacie policjanci nie mieli kamizelek. Uczestniczący w czynności prokurator wyraził zgodę na zdjęcie kamizelki. Po dokonaniu okazania sierż. szt. M. C. zaczął mówić, że był inaczej ubrany w czasie służby. Natomiast w protokole okazania z dnia [...] r. zawarto zapis: "Funkcjonariusze Policji ubrani są w chwili okazania jednakowo, tj. w służbowe niebieskie koszule z krótkim rękawem i służbowe ciemne spodnie". Protokół został podpisany m.in. przez prokuratora, który sprawował pieczę nad przeprowadzeniem czynności. Należy zatem przyjąć, że była ona przeprowadzona prawidłowo.
Obwiniony w swoim odwołaniu powołuje się na obowiązującą w prawie karnym zasadę domniemania niewinności. Nie można jednak zgodzić się z jego stanowiskiem, że postępowanie dyscyplinarne powinno być zawieszone do ukończenia postępowania karnego. Zasada domniemania niewinności odnosi się również do przeprowadzanych postępowań dyscyplinarnych i określa ją art. 135g ust. 2 ustawy o Policji. Jednakże należy w tym miejscy przytoczyć treść art. 132 ust. 4 wymienionej ustawy, w myśl którego czyn stanowiący przewinienie dyscyplinarne, wypełniający jednocześnie znamiona przestępstwa lub wykroczenia albo przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego, podlega odpowiedzialności dyscyplinarnej niezależnie od odpowiedzialności karnej. Zatem przełożony dyscyplinarny oceniając materiał dowodowy nie jest obowiązany oczekiwać na prawomocne rozstrzygnięcie postępowania karnego.
Zdaniem organu odwoławczego, Komendant Miejski Policji w [...] podjął prawidłową decyzję mając do dyspozycji dowody, które jednoznacznie świadczą o popełnieniu przez obwinionego zarzucanego mu przewinienia. Przemawiają za tym spójne zeznania świadków: [...], a także wyniki okazania obwinionego i zapisy GPS z pozycją radiowozu w dniu [...] r. Na uwagę zasługuje fakt, iż sierż. szt. M. C. podczas przesłuchania w dniu [...] r. wskazywał na zupełnie inną lokalizację patrolu, a dopiero dzień później potwierdził pobyt na leśnej drodze w pobliżu [...]. Z dowodowego punktu widzenia istotna pozostaje również kwestia ujawnienia odbitki palca obwinionego na etui prawa jazdy należącego do[...]. W świetle zgromadzonego materiału organ odwoławczy uznał, że ślad ten powstał w trakcie kontroli drogowej, poza siedzibą komisariatu.
Wymierzenie tak surowej kary dyscyplinarnej jest w pełni uzasadnione, ponieważ przemawia za tym charakter czynu i jego wysoka szkodliwość społeczna. Podważa on nie tylko wizerunek Policji jako formacji powołanej do ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego, lecz także autorytet Państwa.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] na orzeczenie dyscyplinarne Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] r. wywiódł pełnomocnik obwinionego M. C.- adw. [...].
Pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.
Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił obrazę przepisów postępowania, która miała wpływ na treść orzeczenia, art. 132 ust. 4 ustawy o Policji w związku z § 21 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 19 grudnia 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu udzielania wyróżnień oraz przeprowadzania postępowania dyscyplinarnego w stosunku do policjantów, poprzez błędną ich wykładnię, a w konsekwencji nie zawieszenie postępowania dyscyplinarnego podczas, gdy ratio legis przywołanego przepisu ustawy polega wyłącznie na tym, że oprócz sankcji karnej odpowiednia jednostka ma możliwość wymierzenia podwładnemu kary dyscyplinarnej dla uznania naruszenia dyscypliny służbowej przez skarżącego koniecznym jest uznanie go za winnego popełnienia przestępstwa, a w sprawie nie zachodziły przesłanki do uznania, że popełnienie zarzucanego obwinionemu czynu było oczywiste, co zgodnie z powołanym przepisem rozporządzenia stanowiłoby podstawę do odmowy zawieszenia postępowania dyscyplinarnego.
Pełnomocnik skarżącego zarzucił nadto naruszenie § 9 i 24 powołanego rozporządzenia, art. 135g ust. 1, art. 135j ustawy o Policji oraz art. 4 Kpk, art. 5§ 2, 7 i 410 kpk w związku z art. 135g ust. 2 ustawy o Policji art. 229 § 3 K.k.
Komendant Wojewódzki Policji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podniósł, że zgodnie z art. 132 ust. 4 ustawy o Policji czyn policjanta stanowiący przewinienie dyscyplinarne, wypełniający jednocześnie znamiona przestępstwa, podlega odpowiedzialności dyscyplinarnej niezależnie od odpowiedzialności karnej.
Nie oznacza to, że przełożony dyscyplinarny, który wszczął postępowanie dyscyplinarne może - jak twierdzi skarżący - orzec karę dyscyplinarną jedynie "obok sankcji karnej". Wniosek taki nie wynika w żadnym razie z treści cytowanego przepisu ustawy, ani z jego wykładni. Przełożony dyscyplinarny wydaje orzeczenie na podstawie zebranego w toku postępowania dyscyplinarnego materiału dowodowego (art. 135 j ust. 1 ustawy o Policji). W zakresie orzekania nie jest zatem związany oceną innego organu.
Artykuł 135h ust. 3 ustawy o Policji przewiduje możliwość, a nie obowiązek, zawieszenia postępowania dyscyplinarnego jedynie z powodu zaistnienia długotrwałej przeszkody uniemożliwiającej prowadzenie postępowania. Ocena, czy zachodzi taka przeszkoda należy do organu prowadzącego postępowanie dyscyplinarne. Przeprowadzone w niniejszej sprawie, niezwłocznie po zawiadomieniu pokrzywdzonego, postępowanie dowodowe, wskazujące na sprawstwo skarżącego, nie uzasadniało oczekiwania na rozstrzygnięcie w toczącym się równolegle postępowaniu karnym.
Powoływane przez skarżącego rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 19 grudnia 1997r. W sprawie szczegółowych zasad i trybu udzielania wyróżnień oraz przeprowadzania postępowania dyscyplinarnego w stosunku do policjantów (Dz.U. z 1998 r. Nr 4, poz. 14), w oparciu o które formułuje on szereg zarzutów dotyczących postępowania dyscyplinarnego, utraciło moc z dniem 30 września 2003 r. i w trakcie postępowania, które jest przedmiotem skargi nie obowiązywało. Postępowanie dyscyplinarne regulują obecnie całościowo przepisy rozdziału 10 ustawy o Policji, które w przeciwieństwie do ww. rozporządzenia nie przewidują nie zawieszania postępowania dyscyplinarnego do czasu zakończenia postępowania karnego, jeżeli czyn zarzucany policjantowi jest przedmiotem tego postępowania, gdy popełnienie przez policjanta czynu o znamionach przestępstwa jest oczywiste.
Wbrew twierdzeniom skarżącego, organ dyscyplinarny nie orzekał o odpowiedzialności karnej, lecz o odpowiedzialności dyscyplinarnej za czyn stanowiący przewinienie dyscyplinarne, który równocześnie odpowiadał znamionom czynu zabronionego określonego wart. 228 § 3 kk., w związku z czym tak też został opisany w trakcie postępowania dyscyplinarnego, które nie wyklucza odpowiedzialności dyscyplinarnej za popełnienie przewinienia będącego równocześnie przestępstwem, niezależnie od odpowiedzialności karnej za ten czyn. W świetle opisu zarzucanego skarżącemu przewinienia, polegającego na przyjęciu przez obwinionego funkcjonariusza Policji korzyści majątkowej w zamian za odstąpienie od wypisania mandatu karnego, nie ulega żadnej wątpliwości, że mimo oczywistej omyłki pisarskiej w treści orzeczenia opisującego ten czyn poprzez odwołanie do art. 229 § 3 k.k, w orzeczeniu chodzi o art. 228 § 3 kk. Treści artykułu 229 § 3 kk, dotyczącego udzielenia osobie pełniącej funkcję publiczną korzyści majątkowej za naruszenie prawa, nie da się przypisać w zakresie sprawstwa do zawartego w orzeczeniu opisu zarzucanego skarżącemu przewinienia. W toku postępowania, np. w sprawozdaniu z posiedzenia Komisji do Zbadania Odwołania od Zaskarżonego Orzeczenia o Ukaraniu (k.112 akt postęp.dysc.) wskazuje się w kwalifikacji prawidłowo art. 228 k.k. Okoliczność nie jest zresztą tak istotna z punktu widzenia postępowania dyscyplinarnego, które dotyczy czynów kwalifikowanych jako przewinienia dyscyplinarne, a nie stricte oceny prawnokarnej zachowania funkcjonariusza, i nie ma żadnego znaczenia dla merytorycznego rozstrzygnięcia zaskarżonego orzeczenia.
Artykuł 135g ust. 1 ustawy o Policji nakazuje organom prowadzącym postępowanie dyscyplinarne badanie oraz uwzględnianie okoliczności zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść obwinionego. W żadnym wypadku nie nakazuje jednak zwracania się do Związku Zawodowego Policjantów o opinię o obwinionym. Przebieg jego dotychczasowej służby był znany organom dyscyplinarnym i był rozważany w trakcie tego postępowania (por. np. uzasadnienie orzeczenia organu I instancji, k.110 postęp. dysc.). Mimo to, charakter czynu i postawa sprawcy uzasadniały wymierzenie mu tak surowej kary z uwagi na stopień szkodliwości czynu omówiony w orzeczeniach. Niezależnie od powyższego przebieg postępowania dyscyplinarnego był znany Zarządowi NSZZ Policjantów, który do prac komisji do zbadania odwołania skarżącego delegował swojego przedstawiciela (por. k.112 akt postęp. dysc.).Brak pieczęci urzędowej na egzemplarzu orzeczenia nie daje podstaw do stwierdzenia nieważności tego orzeczenia.
Nie zasługują na uwzględnienie także zarzuty odnoszące się do wiarygodności zeznań świadka [...] oraz pominięcia faktu, że na banknotach zatrzymanych u obwinionego nie stwierdzono śladów linii papilarnych[...]. Okoliczności, których dotyczyły zeznania [...] zostały wszechstronnie wyjaśnione w postępowaniu dyscyplinarnym i miały wpływ na zaskarżone orzeczenie. Świadek [...] zeznał, iż obwiniony wziął do ręki coś małego, co kształtem przypominało prostokąt, jednak nie potwierdził, że przedmiotem tym było etui prawa jazdy[...], na którym zabezpieczono odcisk palca skarżącego. Z kolei z zeznań innych świadków wynika, że prawo jazdy, jak i banknoty zostały zabezpieczone w zaklejonych kopertach i nikt ich po odebraniu nie dotykał. Zarzut pominięcia faktu, że na banknotach zatrzymanych u obwinionego nie stwierdzono śladów linii papilarnych[...], który miał je wręczyć obwinionemu, jest o tyle bez znaczenia, że w trakcie postępowania dyscyplinarnego nie przeprowadzano dowodu w postaci identyfikacji śladów linii papilarnych na tych banknotach.
Załączone akta postępowania dyscyplinarnego oraz szczegółowe uzasadnienie orzeczeń dyscyplinarnych wydanych w sprawie wskazują na wszechstronne wyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy w oparciu o bogaty materiał dowodowy i konfrontację przeprowadzonych dowodów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami),sądy administracyjne sprawują w zakresie swoich właściwości kontrolę decyzji pod względem ich zgodności z prawem.
W niniejszej sprawie zarzuty skargi, chociaż sporządzonej przez zawodowego pełnomocnika, oparte zostały w przeważającej części na nieobowiązujących przepisach rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 19 grudnia 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu udzielania wyróżnień oraz przeprowadzania postępowania dyscyplinarnego w stosunku do policjantów (Dz.U. z 1998 r. Nr 4, poz. 14).
Mając jednak na uwadze zakres kompetencji Sądu oraz ustalony stan faktyczny i prawny, Sąd dokonał oceny legalności zaskarżonego orzeczenia dyscyplinarnego w oparciu o obowiązujące w zakresie odpowiedzialności dyscyplinarnej funkcjonariuszy Policji przepisy ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz.U. z 2002 r. Nr 7, poz. 58 ze zmianami) i stwierdził, że orzeczenie to nie narusza prawa, a wniesiona skarga nie jest zasadna.
Materialnoptrawną podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowi art. 132 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji. Zgodnie z tym przepisem, organy orzekające w postępowaniu dyscyplinarnym uznały M. C. winnym niedopełnienia obowiązków funkcjonariusza Policji i naruszenia przepisów prawa poprzez nie wypisanie mandatu karnego i przyjęcie od [...] korzyści majątkowej w wysokości [...] zł i orzekły karę dyscyplinarna wydalenia ze służby w Policji.
Orzeczenie dyscyplinarne o wymierzeniu funkcjonariuszowi Policji M. C. najsurowszej z kar przewidzianych w ustawie o Policji poprzedziło postępowanie dyscyplinarne prowadzone na podstawie przepisów rozdziału 10 tej ustawy.
Postawiony obwinionemu zarzut niedopełnienia obowiązków służbowych i przekroczenia uprawnień określonych w przepisach prawa związany był z tym, że pełniąc funkcję publiczną jako funkcjonariusz Policji M. C. nie wypisał za stwierdzone wykroczenie mandatu karnego i przyjął od [...] korzyść majątkową w wysokości [...] zł.
Treść stawianego M. C. zarzutu wyznaczyła kierunek postępowania dyscyplinarnego, albowiem działanie i zaniechanie funkcjonariusza Policji zostało uznane jako godzące nie tylko w wizerunek Policji jako formacji powołanej do ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego, lecz także podważające autorytet Państwa.
W postępowaniu należało zatem ustalić w sposób nie budzący wątpliwości, czy stawiane skarżącemu zarzuty znajdują potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym, dokonać oceny w jakim stopniu zarzuty te pozostają w kolizji z przepisami ustawy o Policji, by w konsekwencji orzec adekwatną do stopnia zawinienia karę.
W ocenie Sądu, organy I i II instancji dokonały wszechstronnych ustaleń w sprawie. W tym celu przyjęły wyjaśnienia od obwinionego, przeprowadziły dowód z przesłuchania świadków ([...]), z okazania oraz z przeszukania osób ( obwinionego oraz partnera z patrolu- st. post. M. L.), z badań daktyloskopijnych. Organy dokonały nadto analizy zapisów w notatniku służbowym obwinionego oraz wydruku pozycji śladów GPS załogi [...] w dniu [...] r.
Sąd nie podziela zarzutów skarżącego, że orzeczenia zostały wydane pomimo nie wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy, nie wykazania w sposób nie budzący wątpliwości winy M. C.
Zebrany w sprawie materiał dowodowy wskazuje bezsprzecznie, że zarzuty skarżącego są chybione, a w zaskarżonym orzeczeniu organ rozważył wszystkie okoliczności mające znaczenie w sprawie.
Ocena dowodów dokonanych przez organy nie jest dowolna. Wynikająca z tych dowodów logika sytuacyjna zdarzeń polegających na zatrzymaniu do kontroli [...], nie wypisanie mandatu karnego pomimo stwierdzenia popełnienia wykroczenia lecz przyjęcie od ww. kwoty [...] zł , pozostawienie odcisku kciuka obwinionego na etui prawa jazdy zatrzymanego, znalezienie w trakcie przeszukania funkcjonariusza Policji kwoty pieniędzy o nominałach odpowiadających zeznaniom zatrzymanego kierowcy oraz rozpoznanie M. C. w trakcie okazania, wskazują na trafność zajętego w zaskarżonej decyzji stanowiska, że w sprawie nie doszło do fałszywego oskarżenia lub pomówienia. Dowody na przyjęcie kwoty [...] zł są niepodważalne, a nie wypisanie mandatu karnego, zważywszy na treść art. 98 § 1 pkt 2 i § 3 Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia, wskazuje, że funkcjonariusz Policji przyjął od zatrzymanego kierowcy korzyść majątkową.
W przekonaniu Sądu nie ma podstaw do podważenia ustalonego stanu faktycznego.
Odnosząc stan faktyczny do stanu prawnego uznać należy, że obwiniony funkcjonariusz Policji przyjął korzyść majątkową od[...].
Zgodnie z art. 132 ust. 1 ustawy o Policji, policjant odpowiada dyscyplinarnie za popełnienie przewinienia dyscyplinarnego polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej lub nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej.
Odpowiedzialność dyscyplinarną funkcjonariuszy Policji kształtują zatem dwie przesłanki: naruszenie dyscypliny służbowej oraz naruszenie zasad etyki zawodowej.
Jakkolwiek zarzuty postawione skarżącemu oscylują wokół naruszenia zasad dyscypliny zawodowej, to organy orzekające w sprawie słusznie podniosły zarzuty natury etycznej.
Od funkcjonariuszy Policji ze względu na szczególny charakter tej służby należy oczekiwać wysokiego poziomu etyki zawodowej. Okoliczności sprawy stanowiące podstawę do wszczęcia postępowania dyscyplinarnego oraz wydania orzeczenia o wydaleniu M. C. ze służby wskazują, że skarżący nie spełnia wyższych wymagań personalnych, kwalifikacyjnych czy charakterologicznych stawianych wobec funkcjonariuszy Policji.
W realiach niniejszej sprawy, okoliczności popełnienia przypisanych skarżącemu przewinień, a zwłaszcza zachowanie funkcjonariusza pełniącego funkcję publiczną , od którego oczekuje się uczciwości i wiarygodności, przemawia za uznaniem, że wymierzona kara dyscyplinarna jest współmierna do popełnionego przezeń czynu i stopnia jego zawinienia.
Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi stwierdzić należy, że zgodnie z art. 132 ust. 3 ustawy o Policji, odpowiedzialność dyscyplinarna jest niezależna od odpowiedzialności karnej.
Skarżący stawia najwyraźniej znak równości pomiędzy postępowaniem dyscyplinarnym toczącym się na podstawie przepisów ustawy o Policji a postępowaniem w przedmiocie odpowiedzialności karnoprawnej domagając się zawieszenia postępowania dyscyplinarnego do czasu rozstrzygnięcia sprawy w postępowaniu karnym.
Odpowiedzialność dyscyplinarna jest stricte odpowiedzialnością zawodową, wiąże się z naruszeniem obowiązujących reguł służby oraz wyższych wymagań moralnych wynikających z zasad etyki zawodowej, zaś zawieszenie tego postępowania obwarowane jest treścią art. 135 h ust. 3 ustawy o Policji.
Zgodnie z tym przepisem, przełożony dyscyplinarny może zawiesić postępowanie dyscyplinarne z powodu zaistnienia długotrwałej przeszkody uniemożliwiającej prowadzenie postępowania. Na postanowienie o zawieszeniu postępowania dyscyplinarnego przysługuje zażalenie w terminie 7 dni od dnia doręczenia postanowienia. Jeżeli postępowanie dyscyplinarne zostało wszczęte z inicjatywy pokrzywdzonego, zażalenie to może również złożyć pokrzywdzony.
Organy orzekające w przedmiocie odpowiedzialności dyscyplinarnej nie stwierdziły okoliczności uzasadniających zawieszenie postępowania i stąd też nie może być mowy o naruszeniu przez te organy przepisów w tym zakresie.
Odnosząc się do zarzutów skarżącego co do pominięcia przez organy orzekające w sprawie nienagannego przebiegu służby u obwinionego funkcjonariusza oraz braku opinii Związku Zawodowego Policjantów, uznać należy je za nieuzasadnione.
Art. 135 g ust. 1 ustawy o Policji nakazuje organom prowadzącym postępowanie badanie i uwzględnianie okoliczności zarówno na korzyść i niekorzyść obwinionego.
Dokonując oceny, czy nałożona kara jest adekwatna do czynu i stopnia zawinienia stwierdzić należy, że w niniejszej sprawie ze względu na jej okoliczności należało stwierdzić czy istnieje możliwość pozostawienia obwinionego funkcjonariusza w służbie, czy też ciężar gatunkowy czynu uzasadnia wydalenie policjanta ze służby.
Organy takiej oceny dokonały i orzekły, że M. C. służby w Policji pełnić nie powinien.
Sąd tej oceny nie kwestionuje.
Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 27 lutego 2001 r. sygn. akt K 22/00 wskazał na szczególną rolę społeczną Policji jako formacji służącej bezpieczeństwu ludzi oraz utrzymywaniu bezpieczeństwa i porządku publicznego, wskazał na szczególne cechy charakterologiczne i moralne, które powinny cechować funkcjonariuszy tej formacji oraz publiczne zaufanie jakim winni być obdarzeni.
Udowodniony w postępowaniu dyscyplinarnym zarzut postawiony skarżącemu oraz okoliczności popełnienia zarzucanego czynu pozbawia funkcjonariusza Policji M. C. wiarygodności nie tylko wobec przełożonych służbowych oraz innych policjantów lecz również wobec społeczeństwa, co jest oczywistą przeszkodą w dalszym pełnieniu służby.
Odnosząc się do zarzutu braku opinii Związku Zawodowego Policjantów stwierdzić należy, że przepisy ustawy o Policji nie nakazują zwracania się do Związku o opinię o obwinionym. Z akt postępowania dyscyplinarnego wynika, że przedstawiciel Związku Zawodowego Policjantów był członkiem komisji powołanej przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] do zbadania zarzutów odwołania.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami), orzekł jak w sentencji.