II SA/Sz 1011/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w SzczecinieSzczecin2021-02-24
NSAtransportoweŚredniawsa
kara pieniężnasystem SENTustawa SENTdane geolokalizacyjneprzewóz towarówkontrola celno-skarbowaodpowiedzialność przewoźnikaadministracja skarbowaWSA Szczecin

Podsumowanie

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę przewoźnika na nałożenie kary pieniężnej za brak aktualnych danych geolokalizacyjnych w systemie SENT, uznając brak podstaw do odstąpienia od sankcji.

Skarżący przewoźnik kwestionował nałożenie kary pieniężnej za nieprzekazywanie aktualnych danych geolokalizacyjnych w systemie monitorowania przewozu towarów (SENT). Argumentował m.in. przedawnieniem i ważnym interesem przewoźnika/publicznym. Sąd administracyjny uznał jednak, że obowiązek przekazywania danych był naruszony, a podane przez przewoźnika uzasadnienia nie stanowiły podstaw do odstąpienia od nałożenia kary. Sąd podkreślił, że kary w systemie SENT mają charakter obligatoryjny, a brak uszczuplenia podatkowego czy dobra reputacja przewoźnika nie są wystarczającymi przesłankami do odstąpienia od sankcji.

Sprawa dotyczyła skargi przewoźnika A. M. M. Spółka Jawna na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej utrzymującą w mocy decyzję o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości [...] zł. Kara została nałożona za niewywiązywanie się z obowiązku przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego zgłoszeniem w systemie SENT (art. 10a ust. 1 ustawy SENT). Przewoźnik podnosił zarzuty naruszenia przepisów postępowania, w tym przedawnienia prawa do wszczęcia postępowania, a także naruszenia prawa materialnego poprzez niezastosowanie przepisów o odstąpieniu od nałożenia kary z uwagi na ważny interes przewoźnika lub interes publiczny. Argumentował, że przewóz odbywał się w tranzycie, miał charakter neutralny dla polskiego interesu fiskalnego, a kierowca potrzebował wykonać tygodniowy odpoczynek w Polsce. Podkreślał również, że nie doszło do uszczuplenia podatkowego, a jego reputacja jako przedsiębiorcy nie była kwestionowana. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę. Sąd uznał, że postępowanie w sprawie kary z ustawy SENT nie jest postępowaniem podatkowym, a zatem art. 165b Ordynacji podatkowej (dotyczący przedawnienia po kontroli podatkowej) nie ma zastosowania. Sąd podzielił stanowisko organów, że obowiązek przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych był naruszony, a podane przez przewoźnika okoliczności (tranzyt, odpoczynek kierowcy, względy ekonomiczne) nie stanowiły wystarczających przesłanek do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej. Sąd podkreślił, że kary w systemie SENT są obligatoryjne, a odstąpienie od ich nałożenia jest instytucją wyjątkową, wymagającą wykazania ważnego interesu przewoźnika lub interesu publicznego, które nie zostały w tej sprawie stwierdzone. Sąd zaznaczył, że brak uszczuplenia podatkowego czy dobra reputacja przewoźnika nie są wystarczającymi przesłankami do odstąpienia od sankcji. Sąd uznał również, że uzasadnienie decyzji organów było wystarczające, a zebrany materiał dowodowy kompletny.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, naruszenie obowiązku przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych w systemie SENT uzasadnia nałożenie kary pieniężnej. Brak uszczuplenia podatkowego lub dobra reputacja przewoźnika nie są wystarczającymi przesłankami do odstąpienia od nałożenia kary, a kary te mają charakter obligatoryjny.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że kary w systemie SENT są obligatoryjne i nie zależą od winy przewoźnika ani od powstania uszczupleń podatkowych. Obowiązki wynikające z ustawy SENT mają charakter formalny, a ich niewypełnienie skutkuje nałożeniem kary. Odstąpienie od kary jest możliwe tylko w wyjątkowych sytuacjach uzasadnionych ważnym interesem przewoźnika lub interesem publicznym, które nie zostały w tej sprawie wykazane.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (26)

Główne

O.p. art. 233 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

ustawa SENT art. 10a § ust. 1-3

Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów

ustawa SENT art. 22 § ust. 2a

Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów

ustawa SENT art. 22 § ust. 3

Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów

Pomocnicze

O.p. art. 121

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 122

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 180 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 187 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 191

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 210 § § 1 pkt 6

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 210 § § 4

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 165b § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

ustawa SENT art. 4 § ust. 1

Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów

ustawa SENT art. 10c § ust. 1 i ust. 3

Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów

ustawa SENT art. 13 § ust. 1-3

Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów

ustawa SENT art. 12a § ust. 1

Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów

ustawa SENT art. 26

Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów

ustawa o przeciwdziałaniu COVID-19 art. 15zzs4 § ust. 3

Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

ustawa o KAS art. 25 § ust. 1 pkt 1

Ustawa z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej

ustawa o KAS art. 67

Ustawa z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej

Konstytucja RP art. 31 § ust. 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

P.u.s.a. art. 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a-c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 106 § § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Odrzucone argumenty

Przedawnienie prawa do wszczęcia postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej. Naruszenie przepisów postępowania (zasada zaufania, prawdy obiektywnej, brak wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego). Naruszenie prawa materialnego - niezastosowanie art. 22 ust. 3 w zw. z art. 26 ustawy SENT (brak odstąpienia od kary mimo ważnego interesu przewoźnika/publicznego). Naruszenie Konstytucji RP i Traktatu o UE (zasada proporcjonalności). Argumenty dotyczące tranzytu, potrzeby odpoczynku kierowcy, względów ekonomicznych jako podstawy do odstąpienia od kary. Argument, że brak uszczuplenia podatkowego i dobra reputacja przewoźnika powinny prowadzić do odstąpienia od kary.

Godne uwagi sformułowania

Kary pieniężne nakładane w trybie administracyjnym są niezależne od winy odpowiedzialnego podmiotu, a nałożenie kary jest obligatoryjne. Obowiązki przewoźnika wynikające z ustawy SENT mają co do zasady charakter formalny, a jednak ustawodawca uznał, że ich niewypełnienie skutkuje nałożeniem kary pieniężnej. Przekazywanie w toku postępowania administracyjnego wydruków z posiadanego przez skarżącą systemu GPS nie stanowi natomiast wypełnienia obowiązków określonych ustawą.

Skład orzekający

Bolesław Stachura

przewodniczący

Ewa Wojtysiak

członek

Jolanta Kwiecińska

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów ustawy SENT dotyczących obowiązku przekazywania danych geolokalizacyjnych, warunków nałożenia kary pieniężnej oraz przesłanek odstąpienia od jej nałożenia."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji naruszenia obowiązków w systemie SENT; interpretacja pojęć 'ważny interes przewoźnika' i 'interes publiczny' może być różnie stosowana w zależności od okoliczności.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu logistyki i transportu – systemu SENT i kar administracyjnych. Choć nie zawiera nietypowych faktów, stanowi przykład rutynowej interpretacji przepisów przez sądy administracyjne, co jest istotne dla branży.

Kara za brak GPS w ciężarówce: Sąd wyjaśnia, kiedy przewoźnik musi zapłacić mimo braku szkody podatkowej.

Sektor

transport

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

II SA/Sz 1011/20 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2021-02-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-11-30
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Bolesław Stachura /przewodniczący/
Ewa Wojtysiak
Jolanta Kwiecińska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Kara administracyjna
Sygn. powiązane
II GSK 1082/21 - Wyrok NSA z 2024-10-24
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 900
art. 121, 122, 180, 187 § 1, art. 191, 210 § 1 pkt 6 i § 4, art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 210 § 1 pkt 5 w zw. z art. 165b § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
Dz.U. 2018 poz 2332
art. 4 ust. 1, art. 10a ust. 1-3, art. 10c ust. 1 i ust. 3, art. 13 ust. 1-3, art. 12a ust. 1, art. 22 ust. 2a , ust. 3, art. 26
Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów - tekst jedn.
Dz.U. 2020 poz 1842
art. 15zzs tir. 4 ust. 3
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bolesław Stachura Sędziowie Sędzia WSA Ewa Wojtysiak Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska (spr.) po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 24 lutego 2021 r. sprawy ze skargi A [...] A. P., M. M. Spółka Jawna w N. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z [...] września 2020 r. [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w S. z [...] marca 2020 r. nr [...] o nałożeniu na A. Spółka jawna w N. (dalej: "Strona"
lub "Skarżąca") kary pieniężnej w wysokości [...] zł, sprostowaną postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2020 r. nr [...]
Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia Dyrektor Izby wskazał
art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
(Dz.U.2019.900; dalej: "O.p."), art. 2 pkt 8, art. 10a ust. 1, art. 22 ust. 2a, art. 26
ust. 5 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów (Dz.U.2018.2332 j.t. ze zm.; dalej: "ustawa SENT") oraz art. 25 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz.U.2020.505 tj. ze zm.; dalej: "ustawa o KAS").
Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że 3 czerwca 2019 r.,
ok. godz. 5:40, na stacji paliw [...] przy autostradzie [...] ([...], wyjazd
z Polski), funkcjonariusze [...] Urzędu Celno-Skarbowego
w S. przeprowadzili na podstawie art. 13 ustawy SENT kontrolę przewozu towarów polegającą na sprawdzeniu przestrzegania obowiązków określonych przepisami ww. ustawy. Kontroli drogowej poddany został zespół pojazdów składający
się z pojazdu samochodowego marki RENAULT o numerze rejestracyjnym [...] oraz naczepy o numerze rejestracyjnym [...], kierowany przez A. C.. Powyższym środkiem transportu przewożony był towar A. W.-M. L. [...] o masie 24 000 kg, klasyfikowany do kodu CN 3403, objęty zgłoszeniem przewozu nr [...] Do kontroli zgłosił się kierujący celem usunięcia zamknięć urzędowych nałożonych podczas pierwszej kontroli przeprowadzonej
31 maja 2019 r. W trakcie kontroli ustalono, że w pojeździe znajduje się lokalizator
o numerze systemowym [...]-8, zaś w wyniku analizy danych dotyczących przemieszczania się lokalizatora ustalono, iż był on ostatnio używany/działał 8 kwietnia 2019 r., o godz. 17:57. W trakcie kontroli kierujący skontaktował się ze spedytorem, który po sprawdzeniu stwierdził, że lokalizator rzeczywiście nie jest aktywny.
Biorąc powyższe pod uwagę, Naczelnik UCS wszczął z urzędu wobec Strony postępowanie w sprawie nałożenia kary pieniężnej na podstawie przepisów ustawy SENT, zaś ww. decyzją z [...] marca 2020 r. nałożył na Stronę karę pieniężną
w wysokości [...] zł na podstawie art. 22 ust. 2a ustawy SENT, związku
z nieprzekazywaniem w trakcie całej trasy przewozu towaru objętego zgłoszeniem aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu, tj. niewywiązywania
się z obowiązku, o którym mowa w art. 10a ust. 1 ww. ustawy.
Strona zaskarżyła decyzję organu I instancji odwołaniem wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania, decyzji tej zarzucając naruszenie art. 165b § 1 O.p., art. 121 i 122, art. 180, art. 187 § 1, art. 191, art. 210 § 1 pkt 6 O.p. oraz art. 22 ust. 3 w zw. z art. 26 ustawy SENT, art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej i art. 5 Traktatu o Unii Europejskiej.
W toku postępowania odwoławczego organ II instancji poinformował Stronę (pismo z 15 czerwca 2020 r.), że przewoźnik nie wypełnił obowiązku przekazywania danych geolokalizacyjnych, a załączone do odwołania wydruki pochodzą
z niezarejestrowanego do celów SENT urządzenia i jedyna pewna dana z nich wynikająca to taka, że kierujący pojazdem 3 czerwca 2019 r., o godz. 04:39, miał odpoczynek ("Stan: Tacho odpoczynek"). Ponadto organ odwoławczy wezwał Stronę do złożenia wyjaśnień co do wykonywanego przewozu - wskazania celu, w jakim przewóz wykonywany był przez terytorium Polski, skoro realizowany był przewóz towarów wrażliwych w rozumieniu ustawy SENT pomiędzy dwoma niemieckimi podmiotami i nie było konieczności realizowania przewozu przez terytorium Polski.
Pełnomocnik przewoźnika odpowiedział pismem z 23 czerwca 2020 r.,
do którego załączono dokumenty: informację Strony z 22 czerwca 2020 r., oświadczenie kierowcy, wyciąg ze zbiorczej faktury z 3 czerwca 2019 r., faktury
z 4 czerwca 2019 r. za usługę parkingową, dokument CMR oraz wydruk trasy przejazdu z programu monitorowania Transies TX-CONNECT. Z przekazanych informacji i wyjaśnień wynikło, że przewóz realizowany był pomiędzy dwoma niemieckimi podmiotami i ze względu na długi czas możliwej realizacji zlecenia, transport zaplanowany był przez teren Polski, przede wszystkim, aby kierowca mógł wykonać tygodniowy odpoczynek w miejscu zamieszkania. Dodatkowo przejazd przez Polskę uzasadniony był również przyczynami czysto ekonomicznymi - Strona posiada umowę flotową z G. , dzięki czemu mogła zatankować paliwo
po cenie niższej niż w Niemczech. Ponadto wskazano, że przewóz towarów wykonywany był w postaci tranzytu przez terytorium kraju pomiędzy niemieckimi podmiotami, co oznacza, że z punktu widzenia polskiego interesu fiskalnego była
to transakcja neutralna. Przewoźnik dokonał zgłoszenia SENT wpisując wszystkie wymagane dane, a towar został przedstawiony organowi, który potwierdził zdjęcie nałożonych zamknięć urzędowych. Zastosowanie przez organy zabezpieczeń urzędowych, pobrania kaucji oraz pełna realizacja obowiązku przedstawienia towaru, zarówno przed rozpoczęciem przewozu, jak i w chwili opuszczenia kraju, pozwala zdaniem przewoźnika uznać legalność pochodzenia i dostarczenia wyrobu, brak potencjalnego ryzyka i uszczuplenia należności budżetowych, a co za tym idzie pełna realizację ratio legis ustawy SENT, pozwalających na odstąpienie od nakładania sankcji (kary).
Drugi Dział Kontroli Mobilnej UCS przekazał organowi II instancji dokumenty dotyczące kontroli przeprowadzonej w 31 maja 2019 r. oraz wyjaśnił m.in., że kwestia kontroli działania lokalizatora została pominięta m.in. z ilości wykonywanych działań kontrolnych oraz potrzeby szybkiej obsługi dyspozycji Służby Dyżurnej (SDK).
Zaskarżoną ww. decyzją z [...] września 2020 r. organ odwoławczy utrzymał
w mocy decyzję organu I instancji.
Organ odwoławczy za niezasadny uznał zarzut przedawnienia prawa
do wszczęcia postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej. Dyrektor Izby wyjaśnił, że przedmiotem sprawy nie jest niewywiązanie się przez przewoźnika
z obowiązków wynikających z przepisów prawa podatkowego, lecz wynik kontroli celno-skarbowej - kontroli przewozu dokonanej na drodze, w wyniku której ujawniono niewywiązywanie się z obowiązków określonych ustawą SENT. Ustawa ta jest ustawą niepodatkową - art. 165b O.p. nie znajduje zatem zastosowania w sprawie.
Organ odwoławczy ocenił, że w sprawie spornego przewozu zaistniały obiektywne przesłanki do nałożenia na przewoźnika kary pieniężnej w wysokości
[...] zł wynikającej z art. 22 ust. 2a ustawy SENT, w związku z niewykonaniem obowiązku, o którym mowa w art. 10a ust. 1 tej ustawy.
Organ II instancji zwrócił przy tym uwagę, że kary pieniężne nakładane
w trybie administracyjnym są niezależne od winy odpowiedzialnego podmiotu,
a nałożenie kary jest obligatoryjne. Organy mogą odstąpić od jej nałożenia
– na zasadzie uznania administracyjnego – tylko w sytuacji określonej w art. 24 ust. 3 ustawy SENT, tj. wynikającej z ważnego interesu przewoźnika lub interesu publicznego, przy czym - po ustaleniu, że któryś z tych interesów występuje - muszą także uwzględnić stosowne przepisy dotyczące pomocy wymienione w art. 26 ust. 3 ustawy SENT. Przedmiotem oceny organu w ramach uznania administracyjnego
co do odstąpienia od nałożenia kary na podstawie ustawy SENT winny
być okoliczności związane z naruszeniem przewidzianych tą ustawą obowiązków. Trudności w spłacie kary są sytuacją następczą i jako takie nie mogą być uznane
za mające wpływ na prawidłową realizację obowiązków wynikających z ustawy SENT i w konsekwencji nie dają podstaw do odstąpienia od nałożenia kary, a ewentualnie podstawy do udzielenia ulgi w spłacie kary.
Dyrektor Izby dokonał wykładni pojęć ważnego interesu przewoźnika
lub interesu publicznego pomocniczo, posiłkując się orzecznictwem w zakresie
art. 67a O.p. Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że przewoźnik dopiero w odwołaniu wskazał na istnienie przesłanek swojego ważnego interesu, jak również przesłanek interesu publicznego, które upatruje w okolicznościach wykonanego przewozu.
Według Dyrektora Izby nie może zostać uwzględnione wyjaśnienie zawarte w odwołaniu, zgodnie z którym zainstalowany na kontrolowanym pojeździe lokalizator został wymontowany z innego pojazdu i po zamontowaniu
do kontrolowanego pojazdu nie został zgłoszony ponownie do systemu PUESC. Wykonywanie obowiązku przesyłania aktualnych danych geolokalizacyjnych może być realizowane albo z wykorzystaniem mobilnej aplikacji "SENT GEO: Aplikacja Kierowcy" (instalowanej na smartfonie, tablecie posiadanym/wykorzystywanym przez kierowcę w trakcie wykonywanego przewozu) albo przez zewnętrzny system lokalizacji (ZSL) - system używany przez przewoźnika gromadzący dane geolokalizacyjne środka transportu przekazywane z zainstalowanego w tym środku transportu urządzenia wykorzystującego technologie pozycjonowania satelitarnego i transmisji danych. W tym przypadku konieczna jest rejestracja usługi przesyłania danych lokalizacyjnych przez operatora ZSL, a następnie korzystający z jego usług przewoźnik zobowiązany jest do rejestracji urządzeń GPS powiązanych z tą usługą.
Dokonując zgłoszenia do rejestru SENT przewoźnik zobowiązany jest podać dane zgodne ze stanem faktycznym - wskazać w zgłoszeniu prawidłowy numer lokalizatora - aplikacji posiadanej przez kierowcę, który wykonuje ten przewóz
albo zamontowanego w pojeździe urządzenia powiązanego z usługą ZSL. Obowiązek ten ciąży na przewoźniku i jego pracownikach odpowiedzialnych
za dokonywanie zgłoszeń w rejestrze niezależnie od wszelkiego rodzaju zmian organizacyjnych.
Z danych w rejestrze wynika, że w okresie od 8 kwietnia 2019 r. (a więc
od ostatniej, zanotowanej w SENT-GEO daty działania urządzenia o numerze
[...]-8) do 8 czerwca 2019 r. pojazdem o numerze rejestracyjnym [...] przewoźnik wykonał łącznie 11 przewozów, z czego: w trzech zgłoszone zostało urządzenie o numerze [...]-9, a w ośmiu urządzenie o numerze [...]-8. Tylko jeden przewóz z tych ośmiu, będący przedmiotem sprawy, został poddany kontroli w wyniku której ujawniono nieprawidłowość (i dokonano aktualizacji numeru urządzenia na [...]-4), zaś w przypadku pozostałych siedmiu przewóz odbywał się bez wykonywania obowiązku przesyłania danych geolokalizacyjnych.
Zdaniem organu zgłoszenie zawierało co prawda wymagane dane,
ale nie było prawidłowe, ponieważ nie wszystkie podane informacji odpowiadały stanowi faktycznemu stwierdzonemu podczas kontroli drogowej.
Organ wskazał ponadto, że w odniesieniu do wykonywanego przewozu
i dokonanego zgłoszenia [...] skierowane zostało do Przewoźnika wezwanie do przedstawienia środka transportu w trybie art. 12a ustawy SENT. Wezwanie zostało przez przewoźnika wykonane - po wjeździe na terytorium kraju środek transportu został przedstawiony organowi, funkcjonariusze dokonali kontroli
w zakresie weryfikacji zgodności danych zawartych w okazanych dokumentach
z danymi zawartymi w zgłoszeniu, nałożyli zamknięcia urzędowe oraz pobrali kaucję.
W trakcie kontroli nie dokonano sprawdzenia przekazywania danych geolokalizacyjnych. Kierowca został pouczony o obowiązku przedstawienia środka transportu w miejscu zakończenia przewozu na terytorium kraju w celu usunięcia nałożonych zamknięć urzędowych.
Dyrektor Izby nie zgodził się ze stanowiskiem, że w wyniku przeprowadzonej
31 maja 2019 r. pierwszej kontroli Strona miała pełne prawo uznać, iż w ramach realizowanego przewozu zostały spełnione wszystkie obowiązki wynikające z ustawy SENT. Jeżeli podczas pierwszej kontroli funkcjonariusze nie dokonali sprawdzenia działania lokalizatora i przekazywania danych geolokalizacyjnych, to przewoźnik nie miał prawa uznać, że w tym zakresie prawidłowo wywiązuje się ze swoich obowiązków.
Bez znaczenia dla sprawy pozostaje to, czy do ujawnienia naruszenia doszło podczas pierwszej czy drugiej kontroli. Ujawnienie naruszenia podczas drugiej kontroli tego samego przewozu realizowanego na podstawie zgłoszenia [...] daje organom taką samą podstawę i takie samo prawo
do prowadzenia postępowania, jak ujawnienie naruszenia podczas pierwszej kontroli.
Dalej organ odwoławczy wyjaśnił, że co prawda przewóz 3 czerwca 2019 r.
(na odcinku [...]) odbywał się pod zamknięciem urzędowym,
to jednak do jego nałożenia nie doszło w związku z niesprawnością lokalizatora
albo zewnętrznego systemu lokalizacji. Do nałożenia zamknięcia urzędowego doszło w wyniku analizy ryzyka i skierowanego do przewoźnika wezwania, a w pojeździe znajdowało się sprawne, ale nie wskazane w zgłoszeniu urządzenie geolokalizacyjne.
W odniesieniu do potencjalnego wpływu wprowadzenia stanu zagrożenia epidemicznego i następnie stanu epidemii na sytuację przewoźnika organ przeanalizował ilość wykonywanych przez Stronę przewozów i zgłoszeń. Organ stwierdził, że skala przewozów towarów wrażliwych przed i po ogłoszeniu ww. stanów jest porównywalna
i nie można mówić o ich negatywnym wpływie na funkcjonowanie przewoźnika.
Dyrektor Izby stwierdził, że w interesie publicznym nie leży to,
aby postępowanie prowadzone wobec przewoźnika zakończyło się odstąpieniem
od nałożenia kary pieniężnej, gdy inne postępowania o analogicznym stanie faktycznym zakończyły się nałożeniem kary na innych przewoźników. Odstąpienie
od nałożenia kary pieniężnej za niewykonanie obowiązków wynikających z ustawy SENT stanowiłoby przy tym zaprzeczenie celowi ustawy i nieuprawnione uprzywilejowanie jednego podmiotu w stosunku do innych. Organ zwrócił uwagę,
że przewoźnik de facto po raz kolejny dopuszcza się naruszenia tego samego rodzaju. Po raz ostatni system odnotował działanie urządzenia o numerze
[...]-8 8 kwietnia 2019 r., a po tym dniu w ośmiu zgłoszeniach zostało
ono wskazane jako to, które miało przekazywać aktualne dane geolokalizacyjne.
Dyrektor Izby ocenił zatem, że w sprawie nie wystąpiła przesłanka ważnego interesu przewoźnika lub interesu publicznego, która uprawniałaby organy
do wydania uznaniowej decyzji o odstąpieniu od nałożenia kary pieniężnej.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że wysokość kar pieniężnych została ściśle określona i organy nie mają możliwości samodzielnego ich kształtowania w inny sposób.
Dyrektor Izby nie podzielił również zarzutów pominięcia przez organ I instancji ratio legis przepisów ustawy SENT i prowadzenia postępowania w sposób naruszający zasadę zaufania obywateli do organów podatkowych oraz zasadę prawdy obiektywnej. Stan faktyczny, w ocenie organu odwoławczego, został prawidłowo ustalony podczas kontroli i jest niekwestionowane, że aktualne dane geolokalizacyjne nie były przekazywane przez przewoźnika podczas wykonywanego przewozu, co zostało odzwierciedlone w protokole z kontroli z 3 czerwca 2019 r.
i opisane w decyzji organu I instancji.
Organ odwoławczy przyznał, że w treści zaskarżonej decyzji znalazł się zapis, który nie dotyczył okoliczności wykonywanego przewozu. Organ I instancji wydał jednak w tym zakresie postanowienie o sprostowaniu oczywistej omyłki. W innych miejscach zamieszczony został prawidłowy zapis odpowiadający okolicznościom wykonywanego przewozu, czyli nieprzekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych.
W ocenie Dyrektora Izby w sprawie nie doszło do naruszenia ani przepisów postępowania, ani prawa materialnego, które obligowałoby organ odwoławczy
do uchylenia zaskarżonej decyzji.
Strona zaskarżyła w całości decyzję organu odwoławczego skargą wniesioną do tutejszego Sadu wnosząc o uchylenie w całości decyzji organów I i II instancji, zasądzenie od organu na rzecz Skarżącej zwrotu kosztów postępowania
oraz rozpoznanie skargi na rozprawie. Do skargi załączono ekspertyzę w zakresie zastosowania art. 165b O.p. w wypadku przeprowadzenia kontroli na podstawie
art. 13 ustawy SENT.
Zaskarżonej decyzji Strona zarzuciła naruszenie:
1) przepisów postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
a) art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 210 § 1 pkt 5 w zw. z art. 165b § 1 O.p. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości [...] zł za niewykonanie przez przewoźnika obowiązku, o którym mowa w art. 10a ust. 1 ustawy SENT (tj. niezapewnienie przekazywania aktualnych danych geolokalzacyjnych środka transportu objętego zgłoszeniem w trakcie całej trasy przewozu) w sytuacji, gdy doszło
do przedawnienia prawa do wszczęcia i prowadzenia przedmiotowego postępowania, co stanowi rażące naruszenie prawa;
b) art. 121 i 122, art. 180, art. 187 § 1, art. 191 O.p., poprzez prowadzenie postępowania podatkowego w sposób naruszający zasadę zaufania obywateli do organów podatkowych oraz zasadę prawdy obiektywnej, poprzez niewyjaśnienie okoliczności mających istotne znaczenie
dla sprawy, niewystarczające ustalenie stanu faktycznego, nierozpatrzenie całego materiału dowodowego, poprzez brak wyczerpującego, rzetelnego
i wszechstronnego rozpatrzenia materiału sprawy i dokonanie oceny dowodów w sposób wybiórczy, a także niezebranie całego materiału dowodowego, w tym poprzez wydanie rozstrzygnięcia pomimo braków
w materiale dowodowym;
c) art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 O.p. poprzez brak należytego uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji, a w szczególności brak wyjaśnienia dlaczego organ uznał, że nie zachodzą przesłanki do odstąpienia
od nałożenia kary z uwagi na ważny interes podmiotu odbierającego
i interes publiczny;
2) prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
a) art. 22 ust. 3 w zw. z art. 26 ustawy SENT, poprzez jego niezastosowanie i nieodstąpienie od nałożenia kary pieniężnej, podczas gdy było
to uzasadnione z uwagi na ważny interes przewoźnika i interes publiczny,
w tym:
- błędną wykładnię i pominięcie w ustalaniu pojęcia ważnego interesu publicznego zasad proporcjonalności, bezpieczeństwa i zaufania
do organów państwowych, co w konsekwencji nie pozwoliło organowi odstąpić od nałożenia kary;
- pominięcia rzeczywistej intencji ustawodawcy i nieodstąpienie
od nałożenia kary pomimo braku uszczuplenia Skarbu Państwa w podatku akcyzowym i podatku od towarów i usług;
b) art. 31 ust. 3 Konstytucji RP oraz art. 5 Traktatu o Unii Europejskiej
– zasady proporcjonalności, poprzez wydanie decyzji naruszającej
zasadę proporcjonalności – przejawiającym się niewspółmiernością zastosowanych środków (kary) względem celu, jaki ma osiągnąć ustawa SENT i nieuwzględnieniem innych mniej uciążliwych dla strony rozwiązań przewidzianych przez tę ustawę.
W uzasadnieniu skargi jej zarzuty zostały uszczegółowione.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. W piśmie
z 12 lutego 2021 r. organ podtrzymał swoje stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:
Na wstępie wyjaśnić należy, iż Skarżąca w treści skargi zawarła wniosek
o rozpoznanie sprawy na rozprawie (k. 3 akt sądowych). Tutejszy Sąd oddalił
ww. wniosek. Wyjaśnić zatem należy, że sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym
na podstawie art. 15zzs? ust. 3 ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych
z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U.2020.1842 ze zm.; dalej: "ustawa o przeciwdziałaniu COVID-19"). Zgodnie z tym przepisem przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu
i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniach
z 22 października 2020 r., II FSK 1389/18 i II FSK 1600/18 w sytuacji objęcia strefą czerwoną skierowanie sprawy celem rozpoznana na posiedzeniu niejawnym
nie jest uzależnione od zgody lub sprzeciwu strony. Podobnie orzekł NSA
w postanowieniu z 1 grudnia 2020 r., II FSK 2207/18. Jednocześnie odnosząc
się do możliwości przeprowadzenia rozprawy przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił uwagę,
że uzależnione to jest od możliwości wzięcia udziału w takiej rozprawie każdej ze stron
i umożliwienie jej dostępu do takich urządzeń, aby możliwy był bezpośredni przekaz
na odległość obrazu i dźwięku. Fakt posiadania takich możliwości u jednej strony
nie może wpływać na sytuację procesową pozostałych uczestników postępowania,
tzn. okoliczność, że możliwości takie ma jedna ze stron nie oznacza automatycznie,
że każdy uczestnik postępowania dysponuje takimi samymi możliwościami technicznymi przekazu, a tylko taka możliwość stanowiłaby o możliwości przeprowadzenia rozprawy na odległość.
Sąd w obecnym składzie ww. poglądy podziela. Ponadto należy stwierdzić,
że wymogi ciągłości działania i bieżącego rozpatrywania spraw przez sądy administracyjne w tym wyjątkowym okresie, z powodu narzuconego reżimu sanitarnego, powodują niemożność uwzględnienia wniosku o rozpatrzenie sprawy na rozprawie,
gdyż niemożliwy do przewidzenia jest termin, w którym mogłoby to nastąpić. Skarżący mają prawo oczekiwać, że ich sprawy będą rozpoznawane pomimo stanu epidemii.
Tym bardziej, że regulacje z art. 15zzs4 ustawy o COVID-19 odnoszą się nie tylko
do okresu trwania stanu zagrożenia epidemicznego, stanu epidemii, ale także jeszcze roku od odwołania stanu epidemii.
Sąd zauważa ponadto, że obszerna skarga z uzasadnieniem na kilkudziesięciu stronach została sporządzona przez zawodowego pełnomocnika, co świadczy
o wyczerpującym wypowiedzeniu się w sprawie. Ponadto Sąd doręczył Skarżącej odpowiedź na skargę w dniu 8 grudnia 2020 r. a zatem 2,5 miesiąca przed wyznaczonym posiedzeniem niejawnym. W tym stanie sprawy wniosek
o przeprowadzenie rozprawy nie został uwzględniony i nie ma to charakteru dowolnego.
Mając na uwadze powyższe niniejsza sprawa została przekazana
do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym na podstawie zarządzenia Przewodniczącej Wydziału I z 26 stycznia 2021 r. w oparciu o zarządzenie Prezesa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z 26 października 2020 r. w sprawie odwołania rozpraw oraz wdrożenia w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Szczecinie działań profilaktycznych służących przeciwdziałaniu potencjalnemu zagrożeniu zakażeniem wirusem SARS-CoV-2 w związku z objęciem terytorium Rzeczypospolitej Polskiej obszarem, na którym wystąpił stan epidemii.
Informacja o powyższym zarządzeniu przekazana została do wiadomości stronie skarżącej i organowi pismami z 26 stycznia 2021 r. doręczonymi odpowiednio
29 stycznia 2021 r. i 26 stycznia 2021 r.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.2019.2167 j.t. ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej
pod względem zgodności z prawem. Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy
z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2021.137 jt.; dalej: "P.p.s.a."), sąd uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 P.p.s.a.).
Oceniając zaskarżoną decyzję według wskazanych kryteriów uznać należy,
że - wbrew zarzutom skargi - organy nie naruszyły ani przepisów postępowania,
ani prawa materialnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd podziela stanowisko organu, który prawidłowo ustalił stan faktyczny i wywiódł
z niego trafne wnioski.
Przechodząc do materialnoprawnej podstawy rozstrzygnięcia Sąd wskazuje, że stosownie do art. 4 ust. 1 ustawy SENT środki techniczne służące monitorowaniu przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi obejmują:
1) rejestr zgłoszeń wraz z modułem gromadzącym i przetwarzającym dane geolokalizacyjne, zwany dalej "rejestrem";
2) lokalizator;
3) zewnętrzny system lokalizacji, który przekazuje do rejestru dane geolokalizacyjne środka transportu.
W świetle art. 10a ust. 1 ustawy SENT przewoźnik, w trakcie całej trasy przewozu towaru objętego zgłoszeniem, jest obowiązany zapewnić przekazywanie aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego tym zgłoszeniem. Przewoźnik jest obowiązany wyposażyć środek transportu, o którym mowa w ust. 1, w lokalizator (art. 10a ust. 2). Przepisu ust. 2 nie stosuje się, jeżeli dane geolokalizacyjne środka transportu są przekazywane do rejestru z zewnętrznego systemu lokalizacji (art. 10a ust. 3).
W przypadku stwierdzenia trwającej dłużej niż godzinę niesprawności lokalizatora albo zewnętrznego systemu lokalizacji, kierujący jest obowiązany
do niezwłocznego zatrzymania się na najbliższym parkingu samochodowym
lub w najbliższej zatoce postojowej, a przewóz towaru może być kontynuowany po: przywróceniu sprawności lokalizatora albo zewnętrznego systemu lokalizacji
albo przeładunku towaru na środek transportu wyposażony w sprawny lokalizator albo którego dane geolokalizacyjne są przekazywane do rejestru z zewnętrznego systemu lokalizacji, albo wyposażeniu środka transportu w sprawny lokalizator,
albo nałożeniu zamknięć urzędowych na środek transportu lub towar
albo zarządzeniu konwoju, o którym mowa w art. 67 ustawy z dnia 16 listopada
2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej. (art. 10c ust. 1 i ust. 3 ustawy SENT).
Stosownie do art. 13 ust. 1 ustawy SENT kontrola przewozu towarów polega na sprawdzeniu przestrzegania obowiązków w zakresie odpowiednio:
1) dokonywania, uzupełniania i aktualizacji zgłoszenia;
2) zgodności danych zawartych w zgłoszeniu ze stanem faktycznym;
3) posiadania numeru referencyjnego, dokumentu zastępującego zgłoszenie
i potwierdzenia przyjęcia dokumentu zastępującego zgłoszenie albo dokumentu,
o którym mowa w art. 3 ust. 7;
4) przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu.
Kontrola obejmuje weryfikację danych zawartych w dokumentach okazanych przez kierującego, dokonanie oględzin towaru, w tym pobranie próbki towaru,
oraz weryfikację wskazań lokalizatora albo zewnętrznego systemu lokalizacji
(art. 13 ust. 2 ustawy SENT). Kontrolę przewozu towarów przeprowadzają funkcjonariusze Służby Celno-Skarbowej (art. 13 ust. 3 ustawy SENT).
Jeżeli w wyniku analizy danych w rejestrze stwierdzono, że przewóz towarów wskazany w zgłoszeniu wiąże się ze zwiększonym ryzykiem, odpowiednio podmiot wysyłający, podmiot odbierający lub przewoźnik otrzymują wezwanie
do przedstawienia środka transportu w czasie i miejscu, o których mowa odpowiednio w ust. 3 albo 4, przesłane wraz z numerem referencyjnym
albo potwierdzeniem aktualizacji danych w rejestrze (art. 12a ust. 1).
Stosownie do art. art. 22 ust. 2a ustawy SENT w przypadku niewywiązywania się z obowiązku, o którym mowa w art. 10a ust. 1, na przewoźnika nakłada się karę pieniężną w wysokości [...] zł.
W przypadkach uzasadnionych ważnym interesem przewoźnika lub interesem publicznym, na wniosek przewoźnika lub z urzędu, organ może odstąpić
od nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1 -2a. z uwzględnieniem
art. 26 ust. 3 (art. 22 ust. 3 ustawy).
Karę pieniężną w drodze decyzji nakłada naczelnik urzędu celno-skarbowego właściwy dla miejsca kontroli przewozu towarów (art. 26 ust. 1 i ust. 2).
W myśl art. 26 ust. 3, organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, jeżeli to odstąpienie:
1) nie stanowi pomocy publicznej albo
2) stanowi pomoc de minimis albo pomoc de minimis w rolnictwie
lub rybołówstwie, udzieloną z uwzględnieniem warunków dopuszczalności tej pomocy, określonych w przepisach prawa Unii Europejskiej, albo
3) stanowi pomoc publiczną spełniającą warunki określone w przepisach wydanych na podstawie ust. 4.
Organem odwoławczym od decyzji naczelnika urzędu celno-skarbowego nakładającej karę pieniężną jest dyrektor izby administracji skarbowej właściwy
ze względu na siedzibę naczelnika urzędu celno-skarbowego, który wydał decyzję w pierwszej instancji (art. 26 ust. 4a).
W zakresie nieuregulowanym w ustawie do kar pieniężnych stosuje
się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (art. 26 ust. 5).
W pierwszej kolejności należy odnieść się do kwestii ewentualnego zastosowania w sprawie art. 165b O.p.
Sąd w tym względzie podziela stanowisko organu potwierdzone również orzecznictwem sądów sądowoadministracyjnych. Postępowanie w sprawie nałożenia kary pieniężnej z ustawy SENT nie jest postępowaniem podatkowym tylko administracyjnym, a przepisy Ordynacji podatkowej znajdują w tych sprawach odpowiednie zastosowanie jedynie w zakresie nieuregulowanym. Z tego względu
art. 165 b § 1 O.p., zgodnie z którym organ podatkowy wszczyna postępowanie podatkowe w sprawie, która była przedmiotem kontroli podatkowej, nie później
niż w terminie 6 miesięcy od zakończonej kontroli, nie znajduje zastosowania
w sprawie. Ten przepis ma zastosowanie wyłącznie do kontroli podatkowej, w wyniku której ujawniono nieprawidłowości co do wywiązywania się przez kontrolowanego z obowiązków wynikających z przepisów prawa podatkowego oraz niezłożenia przez podatnika deklaracji lub niedokonania przez niego korekty deklaracji w całości uwzględniającej ujawnione nieprawidłowości. Czynności kontrolne przewozu wykonane na drodze nie stanowią czynności w ramach kontroli podatkowej
(por. wyrok WSA w Gliwicach z 19 października 2020 r., III SA/Gl 302/20). Sąd
nie podziela zatem stanowiska zawartego w prywatnej opinii – ekspertyzie prawnej, która zawiera jedynie osobiste poglądy jej autorów, wyrażone na prywatne zlecenie
i jako taka nie stanowi miarodajnego dowodu w sprawie w związku z czym Sąd
na podstawie art. 106 § 3 P.p.s.a. nie przeprowadził dowodu z tego dokumentu, który Skarżąca załączyła do skargi.
Odnośnie zarzutów skargi dotyczących naruszenia art. 22 ust. 3 w zw. z art. 26 ust. ustawy SENT Sąd stwierdza, że z przywołanego wyżej brzmienia art. 22 ust. 2a ustawy wynika, iż zarówno wydanie decyzji nakładającej karę, jak i jej wysokość
nie zależą od uznania organu. Nakładając karę, organ co do zasady nie bada przyczyn, dla których przewoźnik nie wywiązał się z obowiązku, o którym mowa
w art. 10a ust. 1. Dla wymiaru kary pieniężnej bez znaczenia pozostaje stopień zawinienia przewoźnika, waga uchybienia itp. Przepisy ustawy nie wyłączają odpowiedzialności przewoźnika nawet za uchybienia, które popełnione zostały wskutek błędów i pomyłek. Nie wynika z nich również, aby nakładanie kar pieniężnych w przypadkach wymienionych w ustawie uzależnione było od powstania uszczupleń podatkowych wskutek naruszenia przepisów tej ustawy.
Podstawę do ewentualnego odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej stanowi art. 22 ust. 3 ustawy, zgodnie z którym w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem przewoźnika lub interesem publicznym, na wniosek przewoźnika
lub z urzędu, organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, o której mowa
w ust. 1-2a, z uwzględnieniem art. 26 ust. 3 ustawy. Odstąpienie od nałożenia kary
z całą pewnością należy traktować jako instytucję wyjątkową, obwarowaną spełnieniem przesłanek ważnego interesu przewoźnika lub interesu publicznego. Użycie tych zwrotów należy uznać za swoistą klauzulę generalną odsyłającą do ocen pozaprawnych. Ich interpretacji na użytek danej sprawy dokonuje każdorazowo organ podatkowy. Ustawodawca używa klauzul generalnych, przyjmując założenie,
że ostatecznie judykatura (także sądownictwo administracyjne) doprecyzuje ich treść.
Organ winien ocenić, czy w sprawie zachodzi przypadek uzasadniony ważnym interesem przewoźnika lub interesem publicznym. W przepadku stwierdzenia,
że taka sytuacja nie występuje, organ nie ma możliwości odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej. W przypadku natomiast stwierdzenia występowania przynajmniej jednej z wymienionych przesłanek odstąpienie od nałożenia kary jest prawem,
a nie obowiązkiem organów. Użyte w przepisie sformułowanie "może", przesądza bowiem o tym, że decyzje wydane na jego podstawie mają charakter uznaniowy. Zaznaczyć wypada, że zastosowane kryteria odstąpienia od nałożenia kary odwołują się do pojęć nieostrych i niedookreślonych. Powoduje to, że swoboda uznania organu jest dość znaczna.
Sądowa kontrola decyzji o charakterze uznaniowym dotyczy co do zasady jedynie tego, czy organ dokonał prawidłowej interpretacji pojęć ustawowych,
czy dochował wystarczającej staranności przy ustalaniu stanu faktycznego
i czy nie przekroczył granic swobodnego uznania przy stosowaniu nadanej mu przez ustawodawcę dyskrecjonalnej władzy, która sama w sobie – co należy z mocą podkreślić – nie może być kwestionowana.
Dopuszczenie poglądu, że w szczególnych wypadkach sądowa kontrola decyzji uznaniowej obejmuje nie tylko samo postępowanie poprzedzające jej wydanie,
ale również rozstrzygnięcie będące wynikiem dokonania określonego wyboru, nastąpiło na tle stanów faktycznych, w których dochodziło do ewidentnego pokrzywdzenia stron postępowania administracyjnego. W związku z tym w orzecznictwie sądów administracyjnych zwrócono uwagę, że decyzja uznaniowa nie może charakteryzować się zupełną dowolnością. Chodziło o ukrócenie praktyki wydawania decyzji stricte w duchu "nie, bo nie" i zwrócenie uwagi, że organ ma możliwość wyboru pozytywnego lub negatywnego dla strony rozstrzygnięcia, ale jego podjęcie poprzedzać winno należyte zgromadzenie i przeanalizowanie materiału dowodowego, prawidłowe ustalenie stanu faktycznego i przeprowadzenie wnioskowania opartego na zasadach logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego. Przekroczenie granic uznania
ma miejsce wówczas, gdy wybór alternatywy decyzyjnej dokonany został z naruszeniem zasady sprawiedliwości, wskutek uwzględnienia kryteriów oczywiście nieistotnych
lub nieracjonalnych, na podstawie fałszywych przesłanek, argumentów, które
są nieprawdziwe (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 października 2014 r., II FSK 2427/14). Bogate orzecznictwo w tym względzie zostało co prawda wypracowane głównie na gruncie art. 67a O.p. i pojęć "ważny interes podatnika"
oraz "interes publiczny", jednak odwołanie się do niego w kontekście uregulowania
art. 22 ust. 3 ustawy SENT oraz samej instytucji uznania administracyjnego nie stanowi nadużycia, z tym jednakże ważnym zastrzeżeniem, że nie chodzi w tym wypadku
o udzielenie ulgi w spłacie zaległości podatkowej, ale odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy SENT.
W ocenie Sądu organ dokonał co do zasady prawidłowej interpretacji pojęcia ważnego interesu przewoźnika oraz interesu publicznego, posiłkując się również orzecznictwem sądów administracyjnych dotyczącym umorzenia zaległości podatkowych bądź umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne. Wypada jednak w tym miejscu zwrócić uwagę na pewną niekonsekwencję organu, który najpierw twierdzi, że ewentualne trudności w spłacie kary nie dają podstaw
do odstąpienia od jej nałożenia kary, by po chwili przywołać orzecznictwo, które zwraca uwagę również na sytuację ekonomiczną strony.
W ocenie Sądu z całą pewnością o istnieniu ważnego interesu przewoźnika powinny decydować kryteria zobiektywizowane, a nie jego subiektywne przekonania o konieczności odstąpienia od nałożenia kary. Ważny interes wystąpi najczęściej w sytuacjach nadzwyczajnych i niezależnych od przewoźnika, które różnią
się od sytuacji innych przewoźników i uniemożliwiają wykonanie obowiązków,
o których mowa w ustawie (np. klęska żywiołowa, wypadek). Uwzględniając natomiast ewentualną trudną sytuację ekonomiczną przewoźnika, należy mieć
na myśli tego rodzaju problemy, które mogą zachwiać podstawami funkcjonowania strony.
Z kolei przez interes publiczny rozumie się dyrektywę postępowania nakazującą mieć na uwadze respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli
do organów władzy, równe traktowanie uczestników obrotu gospodarczego. Prawdą jest, że interesu publicznego nie można sprowadzać tylko i wyłącznie do interesu fiskalnego państwa ani też przeciwstawiać go przesłance ważnego interesu podatnika. Niemniej w tym wypadku chodzi przede wszystkim o to, by wskutek dochodzenia nałożonych kar państwo nie poniosło w efekcie kosztów większych
niż w przypadku odstąpienia od nałożenia kary.
Według Sądu organ w sposób wystarczający uzasadnił, że w sprawie
nie występują okoliczności uzasadnione ważnym interesem przewoźnika lub interesem publicznym, które uzasadniałyby szczególne potraktowanie przewoźnika i odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej, a przez to odejście od zasady równego traktowania uczestników obrotu gospodarczego.
Skarżąca możliwości odstąpienia od kary zdaje się upatrywać głównie w okoliczności, że nie doszło do jakiegokolwiek uszczuplenia podatkowego, a rzetelność i wiarygodność Skarżącej jako transparentnego i legalnie działającego przedsiębiorcy
nie była nigdy kwestionowana. Organy również nie kwestionują powyższych okoliczności. W ich ocenie, którą Sąd podziela, nie są to jednak przesłanki, które mogą przesądzać
o odstąpieniu od nałożenia kary administracyjnej. Jak już bowiem wskazano, nakładanie kar pieniężnych w przypadkach wymienionych w ustawie nie jest wbrew sugestiom zawartym w skardze uzależnione od powstania szkody w postaci uszczupleń podatkowych i od uprawdopodobnienia tej okoliczności przez organ. Nie wiąże
się również z badaniem winy przewoźnika, czy jego rynkowej reputacji. Sąd nie podziela w powyższym względzie rozszerzających interpretacji, które nie znajdują pokrycia
w tekście ustawy. Obowiązki przewoźnika wynikające z ustawy SENT mają co do zasady charakter formalny, a jednak ustawodawca uznał, że ich niewypełnienie skutkuje nałożeniem kary pieniężnej. Co istotne, brzmienie przepisu wskazuje, że zarówno wydanie decyzji nakładającej karę, jak i jej wysokość, nie zależą od uznania organu, bowiem w przepisie tym nie użyto zwrotu "może". Uznanie organu dotyczy tylko i wyłącznie wyboru alternatywy decyzyjnej w przypadku uprzedniego przekonującego stwierdzenia ważnego interesu przewoźnika lub interesu publicznego w rozumieniu wyżej przedstawionym. Zdaniem Sądu przewidziana przez ustawodawcę możliwość odstąpienia od nałożenia kary w dostateczny sposób spełnia wymogi wspólnotowej zasady proporcjonalności. Nie jest przy tym jednak tak, że wskazany w skardze ogólny cel ustawy SENT w postaci walki z tzw. szarą strefą sprawia, że podmioty działające legalnie mają niejako "mniejszy" obowiązek realizacji wymogów wprost nakładanych przez ustawodawcę i obwarowanych sankcją kary administracyjnej. Organ przy tym słusznie zwrócił uwagę, że znajdujące się w kontrolowanym pojeździe nieaktywne urządzenie
[...]-8 po 8 kwietnia 2019 r. (ostatniej zanotowanej dacie działania urządzenia) było dalej wskazywane w ośmiu dalszych zgłoszeniach, jako to, które miało przekazywać aktualne dane geolokalizacyjne, co wskazuje na niską dyscyplinę przewoźnika
w tym zakresie, której nie należy premiować odstępowaniem od nałożenia kary administracyjnej.
Sąd podziela pogląd organu, że bez znaczenia dla sprawy pozostaje to,
czy do ujawnienia naruszenia doszło podczas pierwszej czy drugiej kontroli. Ujawnienie naruszenia podczas drugiej kontroli tego samego przewozu realizowanego na podstawie zgłoszenia [...] dawało organom taką samą podstawę i takie samo prawo do prowadzenia postępowania,
co ujawnienie naruszenia podczas pierwszej kontroli. Tak samo nie ma wpływu
na rozstrzygnięcie w sprawie okoliczność wykonywania przewozu w tzw. tranzycie.
Skarżąca nie wykazała również konkretnego i "krytycznego" wpływu pandemii COVID-10 na sytuację przewoźnika, a organ dodatkowo dokonał w tym względzie własnych analiz, które nie wskazały na spadek w ilości realizowanych przewozów.
Według Sądu nie jest prawdą stwierdzenie, że Dyrektor Izby odstąpił
od prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy, a uzasadnienie wydanej decyzji ogranicza się do wymienienia przepisów, bez powiązania ich z okolicznościami sprawy. Decyzja zawiera prawidłowe uzasadnienie faktyczne i prawne w zakresie koniecznym do wydania rozstrzygnięcia. Przede wszystkim organ oparł się na wynikach kontroli
z 3 czerwca 2019 r. i wskazał, że aktualne dane geolokalizacyjne nie były przekazywane przez przewoźnika podczas wykonywanego przewozu. W trakcie kontroli ustalono,
że w pojeździe co prawda znajduje się lokalizator o numerze systemowym
[...]-8, jednak był on ostatnio używany/działał 8 kwietnia 2019 r.
Sąd podziela stanowisko organu, że obowiązek przesyłania aktualnych danych geolokalizacyjnych stosownie do ustawy SENT realizowany jest przez posiadanie
w pojeździe sprawnego urządzenia (lokalizatora bądź urządzenia powiązanego z usługą ZSL), włączenie tego urządzenia oraz prawidłowe wypełnienie zgłoszenia przewozu,
w tym wskazanie prawidłowego nr tego urządzenia. Warunki te winny być spełnione łącznie, z czym w rozpoznawanej sprawie nie mamy do czynienia. Lokalizator znajdował się w pojeździe, ale nie był włączony (w istocie lokalizator ten nie był aktywny od kilku miesięcy, choć był podawany w kolejnych zgłoszeniach przewoźnika), a zgłoszenie przewozu co prawdo zostało dokonane, ale podano w nim nr urządzenia innego
niż znajdujące się w pojeździe. Oznacza to, że dane geolokalizacyjne
nie były przekazywane do rejestru i organ nie miał możliwości śledzenia w czasie rzeczywistym trasy przewozu stosownie do zapisów ustawy. Przekazywanie w toku postępowania administracyjnego wydruków z posiadanego przez skarżącą systemu GPS nie stanowi natomiast wypełnienia obowiązków określonych ustawą.
Sąd podkreśla, że na organy nałożony został obowiązek podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego
oraz załatwienia sprawy, czemu towarzyszy obowiązek zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego (art. 122 i 187 § 1 O.p.). Warunkiem prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy jest nie tylko zebranie wszystkich istotnych dla sprawy dowodów, ale również ich prawidłowa ocena. Oceny tej organ powinien dokonać na podstawie własnej wiedzy oraz doświadczenia życiowego,
a o jej prawidłowości decyduje to, czy wyciągnięte przez organ wnioski mają logiczne uzasadnienie (art. 191 O.p.). Dowodem jest wszystko, co może przyczynić
się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem (art. 180 § 1 O.p.). Przeprowadzane dowody powinny być przydatne do dokładnego ustalenia stanu faktycznego i mają zbliżać sprawę do jej wyjaśnienia. Dodać przy tym należy, iż O.p. przyjmuje koncepcję otwartego katalogu źródeł dowodowych, która wyrażona została w ww. art. 180 § 1 O.p. oraz uzupełniającym treść tego przepisu art. 181 O.p.
Sąd wskazuje ponadto, że wyniki rozpatrzenia dowodów, dające obraz stanu faktycznego, powinny być przekonująco umotywowane i znajdować odzwierciedlenie w uzasadnieniu rozstrzygnięcia, obrazując proces myślowy, który doprowadził
do podjęcia określonych ustaleń i w konsekwencji wydania takiego, a nie innego rozstrzygnięcia. Ponadto, w myśl art. 121 § 1 O.p. postępowanie podatkowe powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych.
W ocenie Sądu w rozpatrywanej sprawie organy nie uchybiły powyższym zasadom postępowania i dołożyły wszelkich starań, by dokładnie ustalić stan faktyczny sprawy. Zebrany w sprawie materiał dowodowy jest kompletny, podjęto wszelkie działania zmierzające do ustalenia zupełnego stanu faktycznego sprawy. Dokonując oceny wiarygodności zgromadzonych dowodów organy nie były skrępowane żadnymi regułami określającymi wartość poszczególnych rodzajów dowodów i dokonały jej w sposób swobodny, na podstawie własnego przekonania opartego na wiedzy, doświadczeniu życiowym, prawach logiki, wzajemnych relacjach między poszczególnymi dowodami, z uwzględnieniem całokształtu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Jednocześnie nie doszło do naruszenia prawa Skarżącej do czynnego udziału w postępowaniu.
Jak już powyżej wskazano organy nie odstąpiły również od prawidłowego uzasadnienie wydanych decyzji. Zawierają one bowiem prawidłowe uzasadnienie faktyczne i prawne w zakresie koniecznym do wydania rozstrzygnięcia, spełniając tym samym przesłanki art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 O.p.
Reasumując Sąd uznał, że w rozpoznawanej sprawie rzetelnie i wystarczająco zebrano materiał dowodowy, dokonano jego wnikliwej oceny jak i prawidłowo przeprowadzono proces subsumpcji nie naruszając przy tym praw Skarżącej.
W uzasadnieniu zaś wydanych decyzji zawarto stosowne rozważania wyjaśniające wszelkie istotne kwestie zarówno w odniesieniu do podstawy prawnej i faktycznej rozstrzygnięcia. Ponadto zdaniem Sądu, nie doszło do naruszenia ogólnych zasad postępowania, w tym zasady prawdy materialnej i kompletności materiału dowodowego. Uznać więc należy, że przeprowadzone postępowanie w pełni odpowiada wymogom wynikającym z art. 121, art. 122, art. 180, art. 187 § 1,
art. 191, art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 O.p. jak i nie narusza przepisów art. 233 § 1 pkt 1
w zw. z art. 210 § 1 pkt 5 w zw. z art. 165b § 1 O.p.
W tym stanie rzeczy Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę