II SA/SZ 101/25

II SA/Sz 101/25 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2025-04-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-02-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Joanna Świerzko-Bukowska /sprawozdawca/
Joanna Wojciechowska
Wiesław Drabik /przewodniczący/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 725
art. 32 ust. 4 pkt 2, art. 34 ust. 3d pkt 2, art. 35 ust. 1,4,5
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.)
Dz.U. 2022 poz 1225
par. 326 ust. 4 pkt 2
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich  usytuowanie (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 1061
art. 199, art. 201, art. 204
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j.)
Dz.U. 2021 poz 1048
art. 3 ust. 2, art. 19, art. 20, art. 22 ust. 2 i 3 pkt 4 i 5
Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali - t.j.
Dz.U. 2024 poz 572
art. 10 par. 1 i 3, art. 79a par. 1, art. 97 par. 1 pkt  4, art. 124 par. 2, art. 141 par. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art. 106 par. 3, art. 125 par. 1 pkt 1, art. 134 par. 1, art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesław Drabik, Sędziowie Asesor WSA Joanna Świerzko-Bukowska (spr.),, Sędzia WSA Joanna Wojciechowska, Protokolant starszy inspektor sądowy Joanna Białas-Gołąb, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 17 kwietnia 2025 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę .
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi J. S. (dalej: "skarżący") jest decyzja Wojewody Zachodniopomorskiego (dalej: "Wojewoda", "organ odwoławczy") z dnia 10 grudnia 2024 r. nr AP-2.7840.55.2022.AN/JKO(7), utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta S. (dalej: "Prezydent", "organ I instancji") z dnia 16 lutego 2022 r., nr [...] zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę Z. Z. obejmującej przebudowę budynku, związaną ze zmianą sposobu użytkowania części poddasza na samodzielny lokal mieszkalny w budynku mieszkalnym z częścią usługową, przy ul. [...] w S. (roboty budowlane realizowane w obrysie dz. nr [...]).
Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji jak i akt administracyjnych wynika, że inwestor - Z. Z. w dniu 13 września 2021 r. wystąpił do Prezydenta z wnioskiem o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę dla przedsięwzięcia polegającego na przebudowie poddasza wraz ze zmianą sposobu użytkowania na niezależny lokal mieszkalny w budynku mieszkalnym z częścią usługową na działkach nr [...], [...], [...] obręb [...]. Do wniosku inwestor dołączył 4 egzemplarze projektu budowlanego oraz oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane - działkami nr [...],[...],[...].
Po przeprowadzonym postępowaniu Prezydent decyzją z dnia 16 lutego 2022 r., nr [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił Z. Z., pozwolenia na budowę we wnioskowanym zakresie.
Od decyzji tej odwołanie złożył J. S., podnosząc, że decyzja organu I instancji wydana została z naruszeniem art. 32 ust. 4 Prawa budowlanego, bowiem inwestor nie posiada prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, ponieważ nie posiada zgody wszystkich współwłaścicieli na wykonanie w częściach wspólnych planowanej inwestycji. Ponadto podniósł, że projekt nie spełnienia wymogu § 326 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki ich usytuowanie, w zakresie możliwości zlokalizowania pomieszczenia sanitarnego w projektowanym mieszkaniu w sposób przylegający do ściany pokoju sąsiedniego mieszkania na poddaszu.
Decyzją z dnia 6 kwietnia 2024 r., nr AP-2.7840.55.2022.AN Wojewoda uchylił w całości powyższą decyzję organu I instancji z uwagi na brak zgody większości współwłaścicieli na wykonanie robót budowlanych w częściach wspólnych w budynku przy ul. [...] w S. na dz. nr [...], i odmówił udzielenia pozwolenia na budowę.
Skargę na ww. decyzję Wojewody wnieśli Z. Z. i B. Z., wskazując m.in. na błędne ustalenia stanu faktycznego, nie uwzględniające postanowień umowy o sposobie korzystania z części wspólnych, oraz naruszenia art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego, poprzez błędne przyjęcie braku prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 5 stycznia 2023 r., sygn. akt II SA/Sz 488/22, uchylił decyzję Wojewody z dnia 6 kwietnia 2022 r., nr AP-2.7840.55.2022.AN.
Zdaniem Sądu słuszne było stanowisko Wojewody, że projektowana przebudowa ingeruje w części wspólne opisanego budynku i z uwagi na zakres czynności przekraczający zwykły zarząd nieruchomością wymagana jest zgoda pozostałych współwłaścicieli nieruchomości na wykonanie prac budowlanych w częściach wspólnych budynku. Jednak w ocenie Sądu decyzja Wojewody została podjęta przedwcześnie, bez rozpatrzenia wszystkich aspektów sprawy i podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do jej załatwienia, w sposób uniemożlwiający inwestorowi podjęcie, w toku tego postępowania, odpowiednich działań zmierzających do uzyskania zgody na dysponowanie nieruchomością na cele budowlane. Inwestor składając wniosek o pozwolenie na budowę pozostawał w przeświadczeniu, że ustalenie w zakresie podziału quoad usum o wyłącznym korzystaniu z części wspólnych budynku, wynikające z umowy pomiędzy skonfliktowanymi obecnie stronami z dnia 9 kwietnia 1999 r., jest wystarczające dla uzyskania pozwolenia na przebudowę strychu i adaptację go na cele mieszkaniowe, zwłaszcza, że druga strona wykonała identyczne prace. Z tego też względu nie wystąpił, w toku postępowania administracyjnego, do sądu powszechnego o upoważnienie sądowe do dokonania czynności objętych wnioskiem o pozwolenie na budowę w oparciu o art. 201 k.c. Zdaniem Sądu, inwestor mógł mieć takie przeświadczenie, skoro uzyskał pozwolenie na budowę od organu I instancji, a co do umowy z 1999 r. organ odwoławczy wypowiedział się dopiero w odpowiedzi na skargę, a więc ten aspekt sprawy nie był przedmiotem analizy i wyjaśnień ze stroną przez organ w postępowaniu odwoławczym. W związku z powyższym Sąd doszedł do przekonania, że organ odwoławczy uchybił regułom procesowym, wyrażonym w art. art. 9, 10 § 1 k.p.a. oraz art. 79a § 1 k.p.a. w związku z art. 15 k.p.a., co spowodowało, że skarżący nie był właściwie zorientowany w swoich prawach i biernie czekał na rozstrzygnięcie organu II instancji, nie podejmując prawnie możliwych czynności w celu uzyskania pozytywnego rozstrzygnięcia jego sprawy, w ramach jednego postępowania.
Uwzględniając zalecenia Sądu Wojewoda pismem z dnia 20 kwietnia 2023 r., zawiadomił strony o ponownym prowadzeniu postępowania oraz o możliwości wypowiedzenia się co do zgromadzonego materiału dowodowego, a następnie postanowieniem z dnia 28 kwietnia 2023 r., wezwał inwestora do przedłożenia dokumentu potwierdzającego prawo do dysponowania nieruchomością, działkami nr [...], na cele budowlane. Jednocześnie organ odwoławczy uprzedził, że niewykonanie wezwania spowoduje wydanie decyzji niezgodnej z żądaniem strony oraz poinformował, że w przypadku braku zgody wszystkich współwłaścicieli co do czynności przekraczającej zakres zwykłego zarządu współwłaściciele, których udziały wynoszą co najmniej połowę, mogą żądać rozstrzygnięcia przez sąd, a także o możliwości przeprowadzenia mediacji, celem rozwiązania kwestii spornej - tj. uzyskania zgody współwłaściciela na realizację planowanego zamierzenia budowlanego.
Pismem z dnia 5 maja 2023 r. Z. i B. Z. poinformowali, że w związku z brakiem możliwości polubownego załatwienia sprawy z J. S., inwestor złożył wniosek do Sądu Rejonowego w S. o wydanie zgody zastępczej na potrzeby realizacji przedmiotowego zamierzenia budowlanego, jednocześnie wskazując na brak gotowości ze strony odwołującego na udział w mediacjach.
Wojewoda postanowieniem z dnia 16 maja 2023 r., na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., zawiesił z urzędu postępowanie odwoławcze do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia przez sąd powszechny.
W związku z pismem inwestora z dnia 24 września 2024 r., oraz przedłożeniem prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w S., postanowieniem z dnia 26 września 2024 r., Wojewoda podjął zawieszone postępowanie.
W motywach zaskarżonej decyzji Wojewoda w pierwszej kolejności wskazał, że postępowanie odwoławcze obejmuje swym zakresem ponowne rozpoznanie sprawy w jej całokształcie. Wyjaśnił, że w przypadku spełnienia wymagań określonych w art. 35 ust. 1 oraz warunków wynikających z art. 32 ust. 4 Prawa budowlanego organ administracji architektoniczno-budowlanej, stosownie do art. 35 ust. 4 ustawy Prawo budowlane, nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę.
Wojewoda wyjaśnił, że przedmiotem inwestycji objętej wnioskiem inwestora jest przebudowa budynku, związana ze zmianą sposobu użytkowania części poddasza na samodzielny lokal mieszkalny w budynku mieszkalnym z częścią usługową, przy ul. [...] w S. (roboty budowlane realizowane w obrysie dz. nr [...]).
Działki inwestycyjne nr [...] i [...] zlokalizowane są na obszarze nieobjętym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. W związku z powyższym, inwestor uzyskał decyzję Prezydenta Miasta S. z dnia 6 grudnia 2018 r., nr 22/WZ/2018 (zmienioną decyzją z dnia 27 stycznia 2021 r.), określającą warunki zabudowy dla przedmiotowej inwestycji. Decyzją tą zostały określone warunki realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia budowlanego m.in.: - możliwość zmiany sposobu użytkowania poddasza nieużytkowego - strychu położonego ponad lokalem nr 1 na lokal mieszkalny z nadbudową lukarn po obu stronach dachu w obrębie połaci północno-zachodniej i po stronie południowo-wschodniej; ustalono zachowanie symetrycznego układu istniejącej bryły dachu budynku. Układ i kąt nachylenia połaci dachowych bez zmian; zachowanie istniejących parametrów istniejącej zabudowy tj: powierzchni zabudowy, szerokości elewacji frontowej, wysokość najwyższej krawędzi elewacji frontowej, wysokość kalenicy, geometria dachu - bez zmian.
Organ odwoławczy wskazał, że z projektu budowlanego wynika, że w ramach przedmiotowej przebudowy planuje się budowę ścianek działowych murowanych z cegły dziurawki lub z bloczków z betonu komórkowego 12 cm, a także ścianek z lekkiej konstrukcji z płyt g-k wydzielających poszczególne pomieszczenia. Jak wynika z załączonego do projektu budowlanego rysunku A-1 rzutu poddasza, projekt przewiduje wykonanie: przedpokoju, 2 pokoi z aneksami kuchennymi i 2 łazienek (na rzucie tym projektant naniósł jednak poprawki - widnieje tam pieczątka projektanta mgr inż. arch. M. M., z dnia 27 października 2021 r. z podpisem z adnotacją poprawki naniesione i przekreślona kolorem czerwonym łazienka sąsiadująca z lokalem nr 2). W dniu 17 lutego 2022 r. adnotację dotyczącą rezygnacji z łazienki na rysunku branży sanitarnej dokonał inwestor Z. Z.. Z rzutu dachu rys. A-3 wynika, że projekt zakłada wykonanie nowych kanałów wentylacyjnych oraz nastąpi zmiana dachu poprzez zaprojektowanie od strony południowo-wschodniej i północno - wschodniej większych lukarn od strony północno - zachodniej zaprojektowano nową lukarnę, zatem powstanie nowa konstrukcja dachu.
Wojewoda stwierdził, że z wypisu z rejestru gruntów działek inwestycyjnych nr [...] wynika, że współwłaścicielami są w 50% małżeństwo Z. Z. i B. Z. i w 50 % J. S.. W księdze wieczystej [...] w dziale I-0 dotyczącym oznaczenia nieruchomości, wykazane są części wspólne po wyodrębnieniu lokali: fundamenty, mury zewnętrzne, mury konstrukcyjne, dachy, kominy oraz służące do użytku wszystkich właścicieli lokali części budynku jak strychy, piwnice, klatki schodowe, korytarze, bramy, a także urządzenia kanalizacyjne i wodociągowe, centralnego ogrzewania itp. stanowiące wspólną własność właścicieli lokalu nr 1 i nr 2.
Odwołując się do treści art. 3 ust. 2 oraz art. 22 ust. 3 pkt 5 ustawy o własności lokali, a także art. 201 i art. 204 Kodeksu cywilnego Wojewoda wskazał, że wykonanie robót budowlanych mających na celu wykonanie nowych kanałów wentylacyjnych oraz zmiany dokonane w połaciach dachowych i ingerencja z robotami budowlanymi w dachu wymaga ingerencji w cześć wspólną budynku. Zatem przebudowa dachu to czynność przekraczająca zakres zwykłego zarządu. W związku z tym inwestor przedłożył prawomocne postanowienie Sądu Rejonowego w S. z dnia 28 listopada 2024 r., sygn. akt I Ns 150/23, zezwalające Zdzisławowi i B. Z. na dokonanie czynności przekraczającej zakres zwykłego zarządu nieruchomością wspólną położoną przy ul. [...], polegającej na zmianie sposobu użytkowania strychu znajdującego się nad stanowiącymi ich własność lokalami nr 1 i 3 w budynku mieszkalnym przy ul. [...] w S. na cele mieszkalne oraz wykonaniu na ich koszt prac budowlanych mających na celu doprowadzenie tego strychu do stanu pozwalającego na użytkowania go jako lokalu mieszkalnego zgodnie z projektem budowlanym.
Odnosząc się do uwag J. S. dotyczących ww postanowienia, który podnosił, że do Sądu Okręgowego w Szczecinie wniesiona została skarga o wznowienie postępowania w sprawie udzielanie zgody zastępczej oraz że z tego względu postępowanie powinno zostać zwieszone na podstawie 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Wojewoda stwierdził, że kwestia ta nie stanowi zagadnienia wstępnego. Wojewoda wyjaśnił, że zagadnienie wstępne występuje, gdy spełnione zostaną łącznie następujące warunki: wyłonienie się zagadnienia wstępnego w toku postępowania; rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego należy do innego organu administracji lub sądu; zagadnienie wstępne wymaga uprzedniego rozstrzygnięcia, tzn. przed rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji; istnieje zależność między uprzednim rozstrzygnięciem, a rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji. Odwołując się do orzecznictwa sądów administracyjnych wskazał, że zagadnieniem wstępnym w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., uzasadniającym zawieszenie postępowania, nie jest sam fakt toczenia się przed innym organem lub sądem postępowania, którego wynik może mieć wpływ na treść decyzji w postępowaniu właściwym, lecz jest nim określona w przepisach prawa materialnego przesłanka wydania decyzji administracyjnej, której rozstrzygnięcie wykracza poza kompetencje organu administracji publicznej prowadzącego postępowanie właściwe. W związku z powyższym bez znaczenia pozostaje toczące się postępowanie wznowieniowe w sprawie zakończonej prawomocnym postanowieniem Sądu, ponieważ postanowienie o udzieleniu inwestorowi zgody zastępczej pozostaje w obrocie prawnym, zaś dopiero rozstrzygnięcie sądu uchylające przedmiotowe postanowienie, może stanowić podstawę do wznowienia postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę w oparciu o takie postanowienie.
Ponadto według Wojewody nie można mówić o naruszeniu § 326 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, ponieważ lokal sąsiadujący ze ścianą działową projektowanego lokalu mieszkalnego, stanowi samowolę budowlaną, co potwierdza postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia 6 lutego 2023 r., znak: PINB.5161.6.2022.KK.
Konkludując, organ odwoławczy stwierdził, że inwestor spełnił wymagania określone w art. 35 ust. 1 oraz w art. 32 ust. 4 Prawa budowlanego, a zatem w myśl art. 35 ust. 4 Prawa budowlanego nie mógł odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę i z tego względu utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Skargę na decyzję Wojewody złożył J. S. wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił naruszenie:
- art. 10 § 1 k.p.a., w zw. z art. 79a § 1 k.p.a., w zw. z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., oraz art. 100 § 1 i 124 k.p.a., poprzez zaniechanie przez Wojewodę wydania postanowienia, w związku z wnioskiem skarżącego o zawieszenie postępowania, co w ocenie skarżącego oparte było na błędnej ocenie zabranego materiału dowodowego i narusza zasadę równości stron, podczas gdy na wniosek inwestora organ zawiesił postępowanie na czas rozstrzygnięcia przez Sąd kwestii spornej prawa do dysponowania nieruchomością,
- art. 35 ust. 4 w zw. z art. 35 ust. 1 oraz art. 32 ust. 4 Prawa budowlanego, gdyż w ocenie skarżącego zarówno decyzja organu I instancji, jak i zaskarżona decyzja Wojewody ma charakter decyzji uznaniowej a nie związanej,
- art. 201 i 199 Kodeksu cywilnego poprzez błędną wykładnię przepisów, które w ocenie skarżącego mają zastosowanie przy czynnościach przekraczających zwykły zarząd w małych wspólnotach mieszkaniowych, o liczbie nieprzekraczającej 3 lokali, zaś w budynku objętym wnioskiem inwestorów liczba lokali przekracza 3.
Skarżący podniósł, że złożona przez niego skarga o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej postanowieniem Sądu Okręgowego w S. , sygn. akt [...] dotyczącym postanowienia Sądu Rejonowego w S., sygn. akt [...] stanowi zagadnienie prejudycjalne w rozpatrywanej sprawie pozwolenia na budowę. Skarżący wskazał przy tym, że w budynku przy ul. [...] w S. znajduje się 5 lokali mieszkalnych (+1 projektowany w poddaszu). Wobec tego zgodnie ze zmianą art. 19 i art. 20 ustawy o własności lokali, która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2020 r., do tzw. "małych" wspólnot mieszkaniowych zaliczają się budynki, w których liczba lokali wyodrębnionych i niewyodrębnionych nie jest większa niż trzy. W związku z tym, że w budynku przy ul. [...] w S. jest łącznie ponad trzy lokale, zgodnie z art. 20 ustawy o własności lokali właściciele lokali zobowiązani są podjąć uchwałę o wyborze jednoosobowego lub kilkuosobowego zarządu. Zgodnie z art. 22 ust. 2 ustawy o własności lokali do podjęcia przez zarząd czynności przekraczającej zakres zwykłego zarządu potrzebna jest uchwała właścicieli lokali wyrażająca zgodę na dokonanie tej czynności oraz udzielająca zarządowi pełnomocnictwa do zawierania umów stanowiących czynności przekraczające zakres zwykłego zarządu w formie prawem przewidzianej. Z kolei art. 22 ust. 3 pkt 4 i pkt 5 tejże ustawy określa, że zmiana przeznaczenia części wspólnej nieruchomości (jak np. poddasze, więźba dachowa, układ konstrukcyjny obiektu pozostające we współwłasności) oraz udzielenie zgody na nadbudowę lub przebudowę nieruchomości wspólnej - są czynnościami przekraczającymi zakres zwykłego zarządu. W związku z tym podmiotem uprawnionym do żądania rozstrzygnięcia kwestii zezwolenia na dokonanie czynności przekraczającej zakres zwykłego zarządu nieruchomością przez sąd jest wyłącznie zarząd, a nie pojedynczy właściciel lokalu. W sprawie tej wypowiedział się Sąd Okręgowy w S. w wyroku z dnia [...] listopada 2024 r., sygn. akt [...] oddalającym powództwo Z. Z. i B. Z. o zapłatę, a także Prezydent w decyzji z dnia 17 lipca 2020 r., nr [...] odmawiającej zatwierdzenia projektu budowlanego i odmawiającej udzielenia Z. Z. pozwolenia na budowę obejmującego przebudowę ze zmianą sposobu użytkowania poddasza na dwa samodzielne niezależne lokale mieszkalne w budynku przy ul. [...] w S., według przedłożonego projektu budowlanego z kwietnia 2019 r.
Ponadto skarżący zwrócił uwagę czy na dzień wydania zaskarżonej decyzji ekspertyza techniczna zawarta na str. 6-8 projektu budowlanego była aktualna oraz czy zaświadczenia zespołu projektowego w branżach: architektura, konstrukcja, instalacje sanitarne, instalacje elektryczne były ważne.
W skardze skarżący odwołuje się ustaleń w toku postępowania przed Sądem Rejonowym w S. w sprawie sygn. akt [...], przed Sądem Okręgowym w Szczecinie w sprawie sygn. akt I C 75/23, kontroli i postępowań przed Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego w S., w szczególności wskazując, że decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia 9 maja 2024 r., nr PINB.5145.6.2024.MM nakazująca J. S., B. Z. i Z. Z. przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania części poddasza budynku mieszkalnego przy ul. [...] w Świnoujściu nie jest ostateczna.
Skarżący wskazał również, że swoje inwestycje w przyziemiu i na poddaszu zrealizował na podstawie pozwoleń na budowę w innej rzeczywistości prawnej i związanych z nią przepisów ustaw Prawo budowlane, Kodeks cywilny, ustawa o własności lokali.
W piśmie procesowym z dnia 16 kwietnia 2025 r. skarżący wniósł o zwrot poniesionych przez niego kosztów procesu, w tym kosztów stawiennictwa w Sądzie oraz uwzględnienie w sprawie przedłożonych przez niego dokumentów: Oceny Stanu Nasłonecznienia dla Budynku czteromieszkaniowego przy ul. [...] w S. z listopada 1996 r., Rys. A-6 Przekrój C-C i Rys. i-5 Przekrój C-C z projektu budowlanego z lipca 2021 r., decyzji Urzędu Wojewódzkiego w Szczecinie z dnia 26 lutego 1997 r., Rysunek Przekrój A-A projektu Nadbudowa garażu z grudnia 1995 r., zażalenia na postanowienie Sądu Okręgowego w S. [...] Wydział Cywilny Odwoławczy z dnia [...] kwietnia 2025 r., sygn. akt [...], prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w S. [...] Wydział Cywilny Odwoławczy wraz uzasadnieniem w sprawie o sygn. akt [...], pisma z dnia [...] stycznia 2025 r., przy którym doręczono odpis wyroku sygn. akt [...] wraz z uzasadnieniem, biletów PKP.
Skarżący wskazał, że z Oceny Stanu Zacienienia dla Budynku czteromieszkaniowego przy ulicy [...] w S., z listopada 1996 r. wynika, że wysokość dobudowy jest na całej szerokości budynku równa z jego wysokością i wynosi: wysokość do kalenicy 12,28 m. Natomiast w zatwierdzonym przez organy obu instancji projekcie budowlanym z lipca 2021 r. wysokość budynku rysunków A-6 Przekrój C-C oraz i-5 Przekrój C-C wynosi: 13,83 m. Różnica wysokości budynku wynosi 1,55 m, czyli 12,6%, co jest niezgodne z decyzją z dnia 6 grudnia 2018 r., nr 22WZ/2018, znak: WUA.6730.39.2020.PP i decyzją z dnia 27 stycznia 2021 r., znak: WUA.6730.39.2020.PP. o warunkach zabudowy.
Skarżący wskazał przy tym, że w decyzji Urzędu Wojewódzkiego z dnia 26 lutego 1997 r., znak: OSB.31-4/7351/54/97 potwierdzono wysokość budynku przesłaniającego [...] w S. wynoszącą 12,28 m. Również projekcie (Rys. 7 karta 16) z grudnia 1995 r. wskazano, że wysokość budynku do kalenicy wynosi 12,28 m.
Przedkładając wyrok Sądu Okręgowego w S. , sygn. akt [...], skarżący wskazał, że nie mógł załączyć go do skargi, ponieważ uzasadnienie wyroku otrzymał w dniu 28 stycznia 2025 r. Wyrok ten uprawomocnił się dnia 28 lutego 2025 r. Według skarżącego w Sąd Okręgowy w S. w uzasadnieniu ww. wyroku zawarł istotne twierdzenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, które koresponduje z jego stanowiskiem w sprawie z jego skargi o wznowienie postępowania, sygn. akt [...], a mianowicie, że w przypadku gdy liczba lokali wyodrębnionych i niewyodrębnionych jest większa niż trzy to podmiotem uprawnionym do występowania w sprawie zgody zastępczej jest wyłącznie zarząd, a nie pojedynczy właściciel. Tym samym spór prowadzony w sądzie powszechnym jest zagadnieniem wstępnym w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.
Na rozprawie w dniu skarżący wniósł o zawieszenie postępowania sądowego z uwagi na toczące się postępowanie przed Sądem Okręgowym w S. w sprawie wznowienia postępowania zakończonego postanowieniem w sprawie zezwolenia na dokonanie czynności przekraczającej zakres zwykłego zarządu nieruchomością oraz o przeprowadzenie dowodów z dokumentów dołączonych do pisma z dnia 16 kwietnia 2025 r. Sąd postanowił oddalić wniosek o zawieszenie postępowania oraz wniosek o przeprowadzenie dowodów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 1267) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 935, dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
Stosownie do art. 145 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b), inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c); 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w k.p.a. lub innych przepisach.
W przypadku zaś gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 p.p.s.a. skarga, zgodnie z art. 151 p.p.s.a., podlega oddaleniu.
Ponadto zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Przeprowadzona przez Sąd w niniejszej sprawie kontrola według powyższych kryteriów nie wykazała, aby zaskarżona decyzja została podjęta z naruszeniem przepisów prawa uzasadniającym uwzględnienie skargi.
Przedmiotem skargi jest decyzja Wojewody Zachodniopomorskiego utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta S. zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę Z. Z. obejmującej przebudowę budynku, związaną ze zmianą sposobu użytkowania części poddasza na samodzielny lokal mieszkalny w budynku mieszkalnym z częścią usługową przy ul. [...] w S..
Na wstępie wyjaśnić zatem należy, że zgodnie z art. 32 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 725 ze zm.) pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto:
1) złożył wniosek w tej sprawie w okresie ważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli jest ona wymagana zgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym;
1a) złożył wniosek w tej sprawie w okresie ważności pozwoleń, o których mowa w art. 23 ust. 1 i art. 26 ust. 1, oraz decyzji, o której mowa w art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1991 r. o obszarach morskich Rzeczypospolitej Polskiej i administracji morskiej (Dz. U. z 2023 r. poz. 960, 1688 i 2029), jeżeli są one wymagane;
2) złożył oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane;
3) przedłożył decyzję Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki o wyznaczeniu go operatorem systemu przesyłowego elektroenergetycznego lub gazowego lub operatorem systemu połączonego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli pozwolenie na budowę ma być wydane dla obiektu liniowego będącego siecią przesyłową elektroenergetyczną lub siecią przesyłową gazową, o których mowa w ustawie z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne (Dz. U. z 2024 r. poz. 266), lub dla obiektu liniowego będącego połączeniem z system elektroenergetycznym albo gazowym innego państwa.
Zgodnie zaś z art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego organ administracji architektoniczno-budowlanej sprawdza:
1) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego z:
a) ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu,
b) wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko,
c) ustaleniami uchwały o ustaleniu lokalizacji inwestycji mieszkaniowej;
2) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi;
3) kompletność projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego, w tym dołączenie:
a) (uchylona),
b) (uchylona),
c) kopii zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7, dotyczącego projektanta i projektanta sprawdzającego,
d) (uchylona);
3a) dołączenie:
a) wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń,
b) oświadczeń, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 9 i 10;
4) posiadanie przez projektanta i projektanta sprawdzającego odpowiednich uprawnień budowlanych na podstawie:
a) kopii dokumentów, o których mowa w art. 34 ust. 3d pkt 1 - w przypadku uprawnień niewpisanych do centralnego rejestru osób posiadających uprawnienia budowlane,
b) danych w centralnym rejestrze osób posiadających uprawnienia budowlane - w przypadku uprawnień wpisanych do tego rejestru;
4a) przynależność projektanta i projektanta sprawdzającego do właściwej izby samorządu zawodowego na podstawie:
a) zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7 - w przypadku osób niewpisanych do centralnego rejestru osób posiadających uprawnienia budowlane,
b) danych w centralnym rejestrze osób posiadających uprawnienia budowlane - w przypadku osób wpisanych do tego rejestru.
Stosownie do art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego w razie stwierdzenia nieprawidłowości w zakresie określonym w ust. 1 organ administracji architektoniczno-budowlanej nakłada postanowieniem obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości, określając termin ich usunięcia.
Na podstawie art. 35 ust. 4 Prawa budowlanego w razie spełnienia wymagań określonych w ust. 1 oraz w art. 32 ust. 4, organ administracji architektoniczno-budowlanej nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę.
Zgodnie natomiast z art. 35 ust. 5 Prawa budowlanego organ administracji architektoniczno-budowlanej wydaje decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego i wydania decyzji o pozwoleniu na budowę:
1) w przypadku niewykonania, w wyznaczonym terminie, postanowienia, o którym mowa w ust. 3;
2) w przypadku wykonywania robót budowlanych przed uzyskaniem decyzji o pozwoleniu na budowę;
3) jeżeli na terenie, którego dotyczy projekt zagospodarowania działki lub terenu, znajduje się obiekt budowlany, w stosunku do którego wydano ostateczną decyzję o nakazie rozbiórki.
Z przytoczonych powyżej przepisów wynika, że decyzja w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i projektu zagospodarowania terenu oraz udzielenia pozwolenia na budowę jest decyzją związaną. Oznacza to, że jeżeli przedłożona przez inwestora dokumentacja spełnia wymogi określone w art. 32 ust. 4 i art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego organ administracji architektoniczno-budowlanej obowiązany jest wydać decyzję o pozwoleniu na budowę.
Zasadniczą kwestią sporną w rozpatrywanej sprawie jest podnoszona przez skarżącego kwestia dysponowania przez inwestora nieruchomością na cele budowlane. W toku postępowania przed Wojewodą inwestor przedłożył prawomocne postanowienie Sądu Rejonowego w S. z dnia 28 listopada 2023 r., sygn. akt [...], zezwalające Z. Z. i B. Z. na dokonanie czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu nieruchomością wspólną położoną w S. przy ul. [...], polegających na zmianie sposobu użytkowania strychu znajdującego się nad stanowiącymi ich własność lokalami nr 1 i nr 3 w budynku mieszkalnym przy ul. [...] w S. na cele mieszkaniowe oraz wykonaniu przez nich na ich koszt prac budowlanych mających na celu doprowadzenie tego strychu do stanu pozwalającego na użytkowanie go jako lokal mieszkalny zgodnie z projektem budowlanym. Według skarżącego toczące się przed Sądem Okręgowym w S. postępowanie w sprawie z jego skargi o wznowienie postępowania w powyższej sprawie stanowi zagadnienie wstępne i powinno stanowić podstawę do zawieszenia przez Wojewodę postępowania administracyjnego. Wskazać zatem należy, że słusznie Wojewoda uznał, iż brak jest podstaw do zawieszenia postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej zawiesza postępowanie gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Zagadnieniem wstępnym w rozumieniu tego przepisu może być wyłącznie kwestia (zagadnienie) prawne, która albo ujawniła się w toku postępowania i dotyczy istotnej dla sprawy przesłanki decyzji, albo z przepisów prawa materialnego wynika wprost konieczność rozstrzygnięcia danej kwestii prawnej przez inny organ lub sąd. Istotnym elementem zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. jest istnienie ścisłej zależności (związku przyczynowego) pomiędzy uprzednim rozstrzygnięciem a rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji. O takiej zależności przesądza treść przepisów prawa materialnego, stanowiących podstawę prawną decyzji administracyjnej. Powyższa zależność musi być bezpośrednia. Gdy w sprawie wyłania się zagadnienie, które wykazuje jedynie pośredni związek z rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji, nie ma ono charakteru zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Mogą wiązać się z nim określone skutki, ale powstanie takiego zagadnienia nie rodzi obowiązku zawieszenia postępowania administracyjnego. Z przepisu art. 97 § 1 pkt 4 wynika, że zagadnienie to nie było jeszcze przedmiotem postępowania przed innym organem lub sądem i nie zapadło prawomocne (ostateczne) rozstrzygnięcie w tej kwestii (por. np. wyroki NSA: z dnia 23 maja 2017 r., sygn. akt II OSK 1817/16, z dnia 21 października 2021 r., sygn. akt II OSK 3070/18, z dnia 5 kwietnia 2022 r., sygn. akt II OSK 897/19). Postępowanie w sprawie skargi skarżącego o wznowienia postępowania w sprawie dotyczącej zgody zastępczej sądu na dokonanie czynności przekraczającej zakres zwykłego zarządu nieruchomością nie stanowi podstawy do przyjęcia, że w sprawie pozwolenia na budowę powstało zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Na dzień wydania zaskarżonej decyzji postanowienie Sądu Rejonowego w S. z dnia [...] listopada 2023 r., sygn. akt [...] było prawomocne i nie zostało w żaden sposób wyeliminowane z obrotu prawnego.
Nie stanowi przy tym naruszenia przepisów postępowania mającego istotny wpływ na wynik sprawy niewydanie postanowienia w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania. Postanowienie takie jest niezaskarżalne i nie wymaga uzasadnienia (art. 101 § 3, art. 124 § 2, art. 141 § 1). Stąd nie ma przeszkód aby odmowę uwzględnienia wniosku o zawieszenia postępowania omówić w uzasadnieniu decyzji.
Sąd nie stwierdził naruszenia art. 10 § 1 czy art. 79a § 1 k.p.a. Wojewoda przed wydaniem decyzji dwukrotnie – pismem z dnia 24 października i 25 listopada 2024 r. zawiadomił strony, w tym skarżącego, o możliwości wypowiedzenia się co do zgromadzonych dowodów i materiałów w sprawie. Z kolei art. 79a § 1 k.p.a. dotyczy obowiązku organu w odniesieniu do strony na żądanie której zostało wszczęte postępowanie – skarżący nie zainicjował postępowania.
Również zarzuty dotyczące naruszenia art. 32 ust. 4, art. 35 ust. 1 i 4 Prawa budowlanego okazały się niezasadne. Wojewoda dokonał sprawdzeń, o których mowa w art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego, czemu dał wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W kwestii dysponowania nieruchomością – wobec konsekwentnego sprzeciwu skarżącego – zdecydował Sąd Rejonowy w S., wydając postanowienie z dnia [...] listopada 2023 r., sygn. akt [...], które to jako pozostające w obrocie prawnym jest dla Wojewody wiążące. Projektowane zamierzenie budowlane zgodne jest z decyzją Prezydenta z dnia 6 grudnia 2018 r., nr 22/WZ/2018 o warunkach zabudowy (zmienionej decyzją Prezydenta z dnia 27 stycznia 2021 r., nr WUA.6730.39.2020.PP) - w szczególności projekt nie zakłada zmiany wysokości budynku, inwestycja polegać ma na adaptacji poddasza na cześć mieszkalną. Osoby sporządzające projekt posiadały odpowiednie uprawnienia. Podkreślić należy, że zaświadczenia projektantów i projektantów sprawdzających o przynależności do właściwej izby samorządu zawodowego mają być aktualne na datę opracowania i sprawdzenia projektu budowlanego (art. 34 ust. 3d pkt 2 Prawa budowlanego) nie zaś na dzień wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Odnosząc się do zarzutu związanego z aktualnością ekspertyzy technicznej obiektu wskazać należy, że projekt architektoniczno-budowlany nie musi jej zawierać. Zgodnie z § 23 rozporządzenia Ministra Rozwoju z dnia 11 września 2020 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1679 ze zm.) ekspertyza techniczna obiektu jest częścią projektu technicznego i ma pozostawać aktualna na etapie realizacji inwestycji budowlanej. Bezprzedmiotowe są zarzuty skarżącego dotyczące zaprojektowania łazienki niezgodnie z § 326 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1225 ze zm.), bowiem inwestor ostatecznie ze spornej łazienki zrezygnował, zaś projekt zawiera stosowne zmiany i adnotacje w tym zakresie. Z powyższych względów w ocenie Sądu nie można uznać zaskarżonej decyzji za dowolną czy też "uznaniową" jak wskazuje skarżący.
Zdaniem Sądu nie można skutecznie postawić Wojewodzie zarzutu błędnego zastosowania art. 199 i art. 201 Kodeksu cywilnego, bowiem organ w istocie ich nie stosował. Wskazać należy, że co prawda w treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji Wojewoda przywołał treść art. 201 i art. 204 Kodeksu cywilnego, jednak w kwestii dysponowania nieruchomością na cele budowlane odwołał się do postanowienia Sądu Rejonowego w S. z dnia 28 listopada 2023 r., sygn. akt [...], które – jak wskazano powyżej – jest dla niego wiążące.
Poruszane przez skarżącego kwestie związane z postępowaniami przed organami nadzoru budowlanego czy też sądami powszechnymi pozostają bez wpływu na rozstrzygnięcie.
Sąd nie uwzględnił wniosku skarżącego o zawieszenie postępowania sądowego. Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd może zawiesić postępowanie jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Rozstrzygnięcie sprawy w sprawie skargi skarżącego o wznowienie postępowania nie ma decydującego znaczenia dla sposobu rozstrzygnięcia niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego.
Sąd oddalił wnioski dowodowe skarżącego, ponieważ co do zasady Sąd orzeka na podstawie dowodów zebranych w toku postępowania administracyjnego. Kwestię postępowania dowodowego przed sądem administracyjnym reguluje art. 106 § 3 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd administracyjny może przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia wniosków dowodowych i ocenił zaskarżoną decyzję na podstawie zebranych dowodów znajdujących się w aktach sprawy.
Mając powyższe na uwadze, Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Kierując się przytoczonym powyżej art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd nie znalazł żadnej przesłanki, jaka mogłaby skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Wobec tego Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.