II SA/Sz 1007/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na postanowienie odmawiające pozytywnego zaopiniowania wstępnego projektu podziału nieruchomości, uznając, że projektowane działki o powierzchniach 1000 m2 i 993 m2 naruszają zapisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, które dopuszczają podział na dwie działki o powierzchniach powyżej 2200 m2.
Skarżący A. i P. W. zaskarżyli postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które utrzymało w mocy negatywną opinię Wójta Gminy K. dotyczącą wstępnego projektu podziału nieruchomości. Projekt zakładał wydzielenie dwóch działek o powierzchniach 1000 m2 i 993 m2, podczas gdy miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dla terenu oznaczonego symbolem 16 U, MN dopuszcza podział na dwie działki, pod warunkiem, że każda z nich będzie miała powierzchnię powyżej 2200 m2. Skarżący argumentowali, że zapisy planu dotyczące minimalnej powierzchni dotyczą tylko procedury scalania i podziału, a nie zwykłego podziału. Sąd uznał jednak, że interpretacja organów jest prawidłowa i zgodna z celem ładu przestrzennego, oddalając skargę.
Sprawa dotyczyła skargi A. i P. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które utrzymało w mocy postanowienie Wójta Gminy K. odmawiające pozytywnego zaopiniowania wstępnego projektu podziału nieruchomości. Wójt Gminy K. uznał, że projektowany podział działki ewidencyjnej nr [...] na dwie działki o powierzchniach 1000 m2 i 993 m2 jest niezgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Plan ten, dla terenu oznaczonego symbolem 16 U, MN (teren zabudowy usługowej z dopuszczeniem funkcji mieszkaniowej jednorodzinnej), dopuszcza podział na dwie działki, pod warunkiem, że obie będą miały powierzchnię powyżej 2200 m2. Skarżący zarzucili organom błędną wykładnię art. 93 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami, twierdząc, że zapisy planu dotyczące minimalnej powierzchni dotyczą wyłącznie procedury scalania i podziału (art. 101-108 u.g.n.), a nie zwykłego podziału nieruchomości (art. 92-99 u.g.n.). Podnosili również zarzut naruszenia zasady równego traktowania, wskazując na wcześniejszą decyzję Wójta zatwierdzającą podział na działki mniejsze niż 2200 m2. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę. Sąd uznał, że interpretacja organów jest prawidłowa i zgodna z celem ładu przestrzennego. Podkreślono, że przepisy planu miejscowego dotyczące zasad podziału i scalania nieruchomości, zawarte w § 12 ust. 16 pkt 5 uchwały, mają zastosowanie również do zwykłego podziału nieruchomości, a nie tylko do procedury scalania i podziału. Sąd odwołał się do orzecznictwa NSA, które dopuszcza kształtowanie parametrów działek w planie miejscowym w podobny sposób dla obu procedur. Sąd uznał, że nadmierne rozdrabnianie nieruchomości na terenie zabudowy usługowej z dopuszczeniem funkcji mieszkaniowej jednorodzinnej godzi w ład przestrzenny. Odnosząc się do zarzutu naruszenia zasady równego traktowania, sąd stwierdził, że każda sprawa jest rozpatrywana indywidualnie, a wcześniejsza decyzja nie stanowi podstawy do zatwierdzenia niezgodnego z prawem podziału. Sąd oddalił również zarzuty dotyczące naruszenia prawa budowlanego oraz przepisów Konstytucji, uznając, że własność może być ograniczona ustawowo, a przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami stanowią takie ograniczenie w zakresie podziałów. W konsekwencji, sąd orzekł o oddaleniu skargi.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, zapisy planu miejscowego dotyczące minimalnych powierzchni działek mają zastosowanie zarówno do procedury scalania i podziału, jak i do procedury zwykłego podziału nieruchomości, w celu zapewnienia ładu przestrzennego i zapobiegania nadmiernemu rozdrobnieniu nieruchomości.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że prawodawca lokalny w planie miejscowym uregulował zasady podziału i scalania nieruchomości łącznie, a interpretacja ograniczająca te zasady tylko do procedury scalania i podziału byłaby nieracjonalna i sprzeczna z celem planowania przestrzennego. Nadmierne rozdrabnianie działek na terenach zabudowy usługowej z dopuszczeniem funkcji mieszkaniowej jednorodzinnej godzi w ład przestrzenny.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (13)
Główne
u.g.n. art. 93 § 1, 2, 3, 4, 5
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Podział nieruchomości można dokonać, jeżeli jest on zgodny z ustaleniami planu miejscowego. Opinia dotyczy zgodności proponowanego podziału nieruchomości z ustaleniami planu miejscowego.
u.g.n. art. 94 § 2
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Zgodność z ustaleniami planu dotyczy zarówno przeznaczenia terenu, jak i możliwości zagospodarowania wydzielonych działek gruntu.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzeczenie o oddaleniu skargi.
Pomocnicze
u.g.n. art. 101
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Procedura scalania i podziału nieruchomości.
p.p.s.a. art. 134
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli sądu administracyjnego.
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1
k.p.a. art. 138 § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 144
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada równego traktowania.
Konstytucja RP art. 87 § 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego jako źródło prawa.
Konstytucja RP art. 64
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 63 § 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Ograniczenie własności.
Prawo budowlane art. 4
Ustawa Prawo budowlane
Argumenty
Skuteczne argumenty
Interpretacja organów administracji, że zapisy planu miejscowego dotyczące minimalnej powierzchni działek mają zastosowanie do zwykłego podziału nieruchomości, jest zgodna z celem ładu przestrzennego i zapobiega nadmiernemu rozdrobnieniu działek. Każda sprawa jest rozpatrywana indywidualnie, a wcześniejsza decyzja zatwierdzająca podział na mniejsze działki nie może stanowić podstawy do naruszenia obowiązującego prawa.
Odrzucone argumenty
Zapisy planu miejscowego dotyczące minimalnej powierzchni działek (2200 m2) dotyczą tylko procedury scalania i podziału nieruchomości, a nie zwykłego podziału. Naruszenie zasady równego traktowania z uwagi na wcześniejszą decyzję zatwierdzającą podział na działki o mniejszej powierzchni. Naruszenie art. 4 prawa budowlanego. Naruszenie art. 31, 32, 64 Konstytucji.
Godne uwagi sformułowania
nadmierne rozdrabnianie nieruchomości godzi w ład przestrzenny nie zachodzi na tyle istotna różnica pomiędzy podziałem nieruchomości [...] a scalaniem i podziałem nieruchomości [...] aby organy gminy nie mogły w taki sam sposób kształtować w planie miejscowym parametrów działek każda sprawa rozpatrywana jest indywidualnie
Skład orzekający
Krzysztof Szydłowski
sprawozdawca
Patrycja Joanna Suwaj
przewodniczący
Wiesław Drabik
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów planu miejscowego dotyczących podziału nieruchomości, zwłaszcza w kontekście minimalnej powierzchni działek i rozróżnienia między procedurą podziału a scalania i podziału."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnego planu miejscowego i jego specyficznych zapisów. Interpretacja zasady równego traktowania w kontekście decyzji administracyjnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu podziału nieruchomości i interpretacji planów zagospodarowania przestrzennego, co jest istotne dla właścicieli nieruchomości i deweloperów. Wyjaśnia, jak sądy podchodzą do rozbieżności między zapisami planu a praktyką organów.
“Czy można podzielić działkę na mniejsze kawałki, jeśli plan miejscowy mówi inaczej? WSA wyjaśnia.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Sz 1007/23 - Wyrok WSA w Szczecinie Data orzeczenia 2024-02-15 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2023-12-04 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie Sędziowie Krzysztof Szydłowski /sprawozdawca/ Patrycja Joanna Suwaj /przewodniczący/ Wiesław Drabik Symbol z opisem 6072 Scalenie oraz podział nieruchomości Hasła tematyczne Gospodarka gruntami Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 344 art. 93 ust. 1,2,3,4,5, art. 101 Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t. j.) Dz.U. 2023 poz 1634 art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj Sędziowie Sędzia WSA Wiesław Drabik, Asesor WSA Krzysztof Szydłowski (spr.) Protokolant starszy inspektor sądowy Katarzyna Skrzetuska-Gajos po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 15 lutego 2024 r. sprawy ze skargi A. W. i P. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie negatywnego zaopiniowania wstępnego projektu podziału nieruchomości oddala skargę. Uzasadnienie Postanowieniem z 23 sierpnia 2023 r. nr ZPOŚ.6724.6.2023.LDN, wydanym na podstawie art. 93 ust. 1, 2, 3, 4 i 5 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. 2023 r. poz. 344, zwanej dalej: "u.g.n."), Wójt Gminy K. (zwany dalej: "organem I instancji"), po rozpoznaniu wniosku A. i P. W. (zwanych dalej: "wnioskodawcami" "lub "skarżącymi") zaopiniował negatywnie wstępny projekt podziału nieruchomości, oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka ewidencyjna nr [...], położonej w obrębie geodezyjnym C. gmina K.. W uzasadnieniu powyższego postanowienia organ I instancji wskazał, że wnioskiem z 24 lipca 2023 pełnomocnik właścicieli nieruchomości wystąpił o zaopiniowanie wstępnego projektu podziału w/w nieruchomości, polegającego na wydzieleniu działek ewidencyjnych: [...] i [...], w sposób pokazany na załączonej do wniosku mapie ze wstępnym projektem podziału nieruchomości. Jak ustalił organ, że zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego obowiązującego dla nieruchomości objętej wnioskiem, przyjętego uchwałą Rady Gminy K. Nr IX/53/2007 z dnia 23 października 2007 r., działka ewidencyjna będąca przedmiotem wniosku, położona jest na obszarze oznaczonym symbolem: 16 U, MN- teren zabudowy usługowej z dopuszczeniem funkcji mieszkaniowej jednorodzinnej. Na tym terenie, o powierzchni 0,45 ha, dopuszcza się podział na dwie działki przy założeniu, że obie działki będą miały powierzchnie powyżej 2200 m2. Jednocześnie ze wskazaniem, iż podział musi być dokonany zgodnie z dopuszczalną linią podziału wyznaczoną na rysunku planu (§ 12 ust. 16 punkt 5 uchwały). W ocenie organu zaproponowany projekt podziału działki nr [...], obręb C. nie spełnia warunków określonych w zapisach miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, dotyczącego powierzchni działek, gdyż zakłada wydzielenie działek o powierzchniach 1000 m2 i 993 m2. W zażaleniu na powyższe postanowienie pełnomocnik skarżących domagał się uchylenia skarżonego postanowienia i wydania pozytywnej opinii dotyczącej wstępnego projektu podziału. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 93 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami polegającą na przyjęciu zapisów miejscowego planu dotyczących "scalenia i podziału" do procedury podziału. Zarzucono także naruszenie art. 7-11 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego poprzez brak szczególnej staranności w uzasadnieniu decyzji oraz brak równego traktowania. Pełnomocnik skarżących podkreślił, że wystąpił o podział działki. Procedura "scalania i podziału", to inna procedura niż "podział działki". Nie można zasad "scalenia i podziału" traktować rozszerzająco do procedury podziału. Miejscowy plan zagospodarowania opisuje tylko zasady procedury "scalenia i podziału". W obowiązującym planie zagospodarowania nie zostały określone minimalne powierzchnie działek powstających w wyniku podziału, gdyż §12 ust. 16 pkt 5 planu miejscowego opisuje tylko zasady "scalenia i podziału". Dla pełnomocnika skarżących nie jest też zrozumiałe, dlaczego na podstawie tego samego miejscowego planu gmina zatwierdziła podział na działki mniejsze niż 2200 m2, a teraz odmawia podziału jego mocodawcom. Postanowieniem z 18 października 2023 r., nr SKO.WE.440/3668/2023, wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm.), art. 93 ust. 1, 2, 4 i 5 u.g.n. oraz uchwały Nr [...] Rady Gminy K. z dnia 23 października 2007 r. miejscowy pian zagospodarowania przestrzennego, terenu położonego w obrębie geodezyjnym C. gmina K. (Dz. Urz. Woj. Zachodniopomorskiego z 2007 r., Nr [...] poz. 2226, dalej: "m.p.z.p." lub "uchwała"), Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Szczecinie (zwane dalej: "organem odwoławczym" lub "kolegium"), utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji z 8 marca 2023 r. W uzasadnieniu wydanego postanowienia Kolegium podzieliło ocenę dokonaną przez organ I instancji. Zdaniem organu odwoławczego z postanowień m.p.z.p. wynika, że działka podlegająca podziałowi znajduje się na terenie elementarnym oznaczonym symbolem 16 U, MN. W części tekstowej ww. planu miejscowego -w § 8 ust, 1 wskazano, że w obszarze objętym planem ustala się obowiązek wydzielania nowych działek budowlanych zgodnie z zasadami określonymi dla poszczególnych terenów oraz liniami obowiązkowego podziału oznaczonymi na rysunku planu. Z ustaleń szczegółowych zawartych w rozdziale 3, dla terenu elementarnego 16 U, MN - w § 12 ust. 16 pkt 5 ww. planu miejscowego określono "zasady, warunki scalania i podziału nieruchomości" zgodnie z którymi dopuszcza się podział na dwie działki przy założeniu, że obie działki będą miały powierzchnie powyżej 2200 m2. Podział zgodnie z dopuszczalną linią podziału wyznaczoną na rysunku planu. Jak wynika z powyższych zapisów planu miejscowego w granicy terenu elementarnego 16 U, MN jest możliwy podział na dwie działki, przy czym powierzchnia każdej z wydzielanych działek powinna wynosić powyżej 2200 m2. Tymczasem, z przedstawionego projektu podziału wynika, że dla projektowanych działek powierzchnia wynosiłaby odpowiednio: działka nr [...] - 1000 m2, działka nr [...] - 993 m2. W ocenie Kolegium zawarty w § 12 ust. 16 pkt 5 ww. miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zapis odnosi się zarówno do procedury scalania i podziału nieruchomości, jak i do procedury samego podziału nieruchomości. Wyjaśniono, że procedura scalania i podziału nieruchomości, o której mowa w art. 101-108 u.g.n., i procedura podziału nieruchomości uregulowana w art. 92-99 u.g.n. stanowią dwie odrębne procedury. Jak zaś stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 5 czerwca 2012 r., sygn. akt II OSK 706/12 nie zachodzi na tyle istotna różnica pomiędzy podziałem nieruchomości, o którym mowa w art. 92-99 u.g.n., a scalaniem i podziałem nieruchomości, o którym mowa w art. 101-108 tej ustawy, aby organy gminy nie mogły w taki sam sposób kształtować w planie miejscowym parametrów działek, które otrzymuje się w wyniku każdej z tych procedur. W obu przypadkach chodzi bowiem o uzyskanie działek gruntu, które umożliwią realizację funkcji (przeznaczenia) terenu określonej w planie miejscowym. Stanowisko to podzielone zostało również przez przedstawicieli doktryny, którzy wskazali, że nie ma - jeżeli chodzi o zasadnicze funkcje - istotnej różnicy pomiędzy scalaniem i podziałem nieruchomości, o którym mowa w art. 101-108 u.g.n., a podziałem, który jest uregulowany w art. 92-99 tej ustawy (por. A. Plucińska-Filipowicz, M. Wierzbowski, Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Komentarz Wyd/el 2019). Mając na uwadze powyższe, z punktu widzenia ochrony i kształtowania ładu przestrzennego, chybione jest przyjęcie, że określone w § 12 ust. 16 pkt 5 ww. miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zasady miałyby dotyczyć tylko procedury scalania i podziału nieruchomości, z pominięciem procedury podziału nieruchomości. W tej sytuacji stwierdzić należy, że zapisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dotyczące minimalnych powierzchni wydzielanych działek na terenie elementarnym oznaczonym symbolem 16 U, MN odnoszą się także do procedury podziału nieruchomości, z którą mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Nie zasługuje również w ocenie organu odwoławczego na uwzględnienie zarzut naruszenia zasady równego traktowania. Wnioskodawcy powołują się na wydanie przez Wójta Gminy K. w innej sprawie decyzji zatwierdzającej podział na działki mniejsze niż 2200 m2 w oparciu o zapisy ww. miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Wskazać jednak należy, że każda sprawa rozpatrywana jest indywidualnie: Wydane w niniejszej sprawie postanowienie, jakkolwiek odmiennie niż we wskazanej przez wnioskodawców decyzji odnosi się do kwestii zgodności wstępnego projektu podziału działki z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, to jednak jest ono prawidłowe i zgodne z prawem. Kolegium wskazało też, iż miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego jest aktem prawa miejscowego i stosownie do art. 87 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej jest źródłem powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej na obszarze działania organów, które je ustanowiły. Oznacza to, że organy gmin i organy administracji publicznej związane są ustaleniami zawartymi w planie, który został prawidłowo opublikowany i wszedł w życie. Dopóki zatem miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego nie zostanie wyeliminowany z obrotu prawnego lub zmieniony, organy są zobowiązane do jego stosowania zgodnie z jego treścią. Końcowo organ odwoławczy stwierdził, że projektowany podział nie spełnia bezwzględnego ustawowego wymogu zgodności z obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego, co wyklucza pozytywną opinię projektu w zaproponowanym kształcie. Pełnomocnik wnioskodawców pismem z 6 listopada 2023 r. wystąpił ze skargą na powyższe postanowienie zarzucając organowi odwoławczemu naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię artykułu 93 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami polegającą na niepoprawnym przyjęciu zapisów miejscowego planu dotyczących "scalenia i podziału" do procedury podziału. Zarzucił także naruszenie art. 8 § 2 k.p.a. poprzez brak równego traktowania, a także naruszenie innych przepisów, w szczególności art. 4 prawa budowlanego i art. 31,32, 64 Konstytucji. W ocenie skarżących postanowienia organów I i II instancji uniemożliwiają realizację zgodnych z przepisami prawa, zamiarów, dlatego wnieśli ono o uchylenie zaskarżonego postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie i poprzedzającego go postanowienia Wójta Gminy K. a także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi wskazano, że wszystkie zapisy dotyczące minimalnej powierzchni 2200 m2 w obszarze 16 U, MN są umieszczone w części opisującej "scalenie i podział" i nie powinny być w ogóle rozważane w naszym przypadku. Potwierdzeniem słuszności naszej skargi jest nie tylko ustawa o gospodarce nieruchomościami rozróżniająca wprost procedurę podziału i scalenia i podziału, ale także orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego np. wyrok sygn. akt. II OSK 298/17, II OSK 2500/14. W ocenie skarżących gmina ma możliwość wskazania minimalnej powierzchni działki po podziale. W rozpatrywanym miejscowym planie nie ma jednak zapisów dotyczących podziału, czyli gmina z tego uprawnienia nie skorzystała i nie wprowadziła zasad podziału nieruchomości. Określone w przedmiotowym planie miejscowym są tylko i wyłącznie zasady "scalenia i podziału" i nie można ich traktować rozszerzająco o podział. W zakresie naruszenie art. 8 § 2 k.p.a. skarżący wywiódł, iż na podstawie decyzji podziałowej z dnia 7 stycznia 2010 r. wójt gminy zatwierdził podział na działki na terenie 16 U, MN o powierzchni mniejszej niż 2200m2. Podział działki oparty był o ten sam miejscowy plan zagospodarowania. Taki podział był możliwy, gdyż nie ma przepisów miejscowego planu dotyczących powierzchni działki w procedurze podziału. Są tylko przepisy dotyczące scalenia i podziału. Stan faktyczny i prawny jest taki sam, dlatego negatywna opinia dotycząca wstępnego podziału narusza art. 8 § 2 kpa W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Na rozprawie w dniu 15 lutego 2024 r. pełnomocnik skarżących podtrzymał dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U z 2022 r., poz. 2492 ze zm.). Zakres kontroli wyznacza art. 134 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a.", z którego wynika, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sądowa kontrola sprawy, dokonana według wskazanych wyżej kryteriów, nie wykazała zasadności wniesionej skargi. Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonego postanowienia stanowiły przepisy ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 344 z późn. zm. zwanej dalej: "u.g.n."). Zgodnie z art. 93 ust. 1 u.g.n., podziału nieruchomości można dokonać, jeżeli jest on zgodny z ustaleniami planu miejscowego. Jak wynika z brzmienia art. 94 ust. 2 u.g.n., zgodność z ustaleniami planu w myśl ust. 1 dotyczy zarówno przeznaczenia terenu, jak i możliwości zagospodarowania wydzielonych działek gruntu. Z przepisów tych wynika, że opiniując projekt podziału nieruchomości organ bierze pod uwagę przeznaczenie terenu określone w planie miejscowym i z tego punktu widzenia dokonuje całościowej oceny czy projekt podziału nie jest sprzeczny z przeznaczeniem terenu określonym w planie. Opiniując zgodność projektu podziału nieruchomości z postanowieniami zawartymi w planie, uprawniony organ musi wykazać, że projekt podziału stwarza (nie stwarza) hipotetyczną możliwość realizacji celu i przeznaczenia terenu, określonego w planie miejscowym. Ocena ta dotyczy całości nieruchomości, czyli każdej z działek, która miałaby powstać na skutek podziału (por. wyrok NSA z 12 sierpnia 2014 r., sygn. akt I OSK 107/13). W sprawie jest niesporne, że działka skarżących o nr [...] znajduje się na obszarze, dla którego został uchwalony plan miejscowy – uchwała Nr IX/53/07 Rady Gminy K. z dnia 23 października 2007 r. W powyższym planie miejscowym obszar, na którym znajduje się nieruchomość której dotyczy wniosek skarżących oznaczono symbolem: 16 U, MN - teren zabudowy usługowej z dopuszczeniem funkcji mieszkaniowej jednorodzinnej. Przedłożony wstępny projekt podziału działki nr [...] zakłada wydzielenie dwóch działek o powierzchniach odpowiednio: 1000 m2 i 993 m2. W ocenie organów administracji propozycja podziału jest niezgodna z regulacjami planu miejscowego obowiązującymi dla powyższego obszaru bowiem dopuszczono podział na dwie działki przy dodatkowym zachowaniu warunku, że obie działki będą miały powierzchnie powyżej 2200 m2. Przy czym podział ma być dokonany zgodnie z dopuszczalną linią podziału wyznaczoną na rysunku planu. Takich wymogów przedłożona propozycja niewątpliwie nie spełnia z uwagi na powierzchnie planowanych działek. Natomiast w ocenie skarżących dla powyższego obszaru brak jest wskazywanego przez organy ograniczenia minimalnej powierzchni działki a przywołana przez organ zasada wyrażona §12 ust. 16 punkt 5 uchwały nie ma zastosowania w razie "zwykłego" podziału uregulowanego w art. 92-99 u.g.n., a wyłącznie w razie dokonywania scalenia i podziału, o którym mowa w art. 101-108 u.g.n. Innymi słowy przewidziane w m.p.z.p. organicznie minimalnej powierzchni działki (tj. 2200m2) oraz określenie liczby mogących powstać w toku podziału działek (tj. 2) nie ma zastosowania w postępowaniu zainicjowanym przez skarżących. Dokonując oceny prawidłowości powyższych stanowisk należy w pierwszej kolejności przywołać regulacje planu miejscowego obowiązuje w badanej sprawie. I tak, w "ustaleniach ogólnych" (§8 ust. 1 i ust. 7 uchwały) wskazano, iż: 1. W obszarze objętym planem ustala się obowiązek wydzielania nowych działek budowlanych zgodnie z zasadami określonymi dla poszczególnych terenów oraz liniami obowiązkowego podziału oznaczonymi na rysunku planu. 7. Pozostałe zasady podziału i scalania nieruchomości według ustaleń szczegółowych zawartych w rozdziale 3. Natomiast w "ustaleniach szczegółowych" dotyczących obszaru, na którym znajduje się działka objęta wnioskiem wskazano w pkt pt. "Zasady, warunki scalania i podziału nieruchomości", że dopuszcza się podział na dwie działki przy założeniu, że obie działki będą miały powierzchnie powyżej 2200 m2. Podział zgodnie z dopuszczalną linią podziału wyznaczoną na rysunku planu (§ 12 ust. 16 pkt 5 uchwały). W ocenie Sądu z zestawienia przywołanych wyżej przepisów prawa miejscowego - wbrew twierdzeniom pełnomocnika skarżących - nie wynika bynajmniej, aby zasady parcelacji na obszarze terenu elementarnego 16 U, MN nie miały dotyczyć podziałów dokonywanych na zasadach ogólnych. Niewątpliwie prawodawca lokalny w ustaleniach szczegółowych planu dokonał uregulowania zasad zarówno podziału jaki i scalania co znalazło zresztą swoje wyraźne odzwierciedlenie w treści przytoczonego wyżej §8 ust. 7 uchwały. W tym miejscu warto dostrzec, że co do zasady podział nieruchomości dokonywany jest w postępowaniu administracyjnym w ramach postępowania podziałowego uregulowanego w art. 92-99 u.g.n. Natomiast postępowanie scaleniowo-podziałowe z art. 101 u.g.n. wprowadzające szczególny tryb scalenia i podziału nieruchomości jest wyjątkiem od tej zasady. Stanowi ono zbiorczy podział wielu scalonych nieruchomości na określonym obszarze, dokonywany w sytuacji, gdy zainteresowanych podziałem jest wielu właścicieli lub użytkowników wieczystych. Istotą tego postępowania jest uniknięcie wielu odrębnych postępowań podziałowych. Scalenie i podział nieruchomości skutkują połączeniem wielu dotychczasowych nieruchomości w jeden obszar i następnie dokonaniem podziału tego obszaru na nowe działki odpowiadające wymogom planu miejscowego przy jednoczesnym wydzieleniu nieruchomości pod drogi obsługujące obszar podlegający scaleniu i podziałowi. Przedstawiana przez skarżących interpretacja, że prawodawca uregulował w planie jedynie sposób podziału działek w tym szczególnym postępowaniu a zaniechał określenia określania zasad podziału dla zwykłego postępowania podziałowego, jest sprzeczna z celem tego unormowania i nieracjonalna. Nie sposób nie dostrzegać, że z przedstawionej przez skarżących decyzji Wójta Gminy K. z 7 stycznia 2010 r. wynika, że działka nr [...] powstała wskutek pierwotnego podziału działki [...] o powierzchni 13,9340 ha przeprowadzanego na wniosek Agencji Nieruchomości Rolnych. Przyjęcie interpretacji skarżących oznaczałoby, że w planie przewidziano, iż w razie scalenia takich wielohektarowych nieruchomości z innymi, powiększona w ten sposób działka dałaby się podzielić jedynie "na dwie działki przy założeniu, że obie działki będą miały powierzchnie powyżej 2200 m2". Innymi słowy interpretacja zawarta w skardze w żadnej mierze nie daje się pogodzić z zasadą racjonalności prawodawcy. Natomiast rozumienie badanego przepisu planu miejscowego przyjęte przez organy administracji jako mającego na celu przeciwdziałanie nadmiernemu rozdrobnieniu powierzchni działek na terenie zabudowy usługowej z dopuszczeniem funkcji mieszkaniowej jednorodzinnej, jawi się jako całkowicie racjonalne i zasadne. Realizuje ono bowiem cele planowania i zagospodarowania przestrzennego nakazujące uwzględnienie w planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym między innymi wymagań ładu przestrzennego, w tym urbanistyki i architektury i potrzeby zrównoważonego rozwoju. Pod pojęciem ładu przestrzennego należy rozumieć ukształtowanie przestrzeni, które tworzy harmonijną całość oraz uwzględnia w uporządkowanych relacjach wszelkie uwarunkowania i wymagania funkcjonalne, społeczno-gospodarcze, środowiskowe, kulturowe oraz kompozycyjno-estetyczne. W przypadku "terenu zabudowy usługowej z dopuszczeniem funkcji mieszkaniowej jednorodzinnej" nadmierne rozdrabnianie nieruchomości godzi w ład przestrzenny. Podstawy pozytywnego zaopiniowania przedłożonego wstępnego projektu podziału nie może też zmienić okoliczność wcześniejszego zatwierdzenia objętej wnioskiem działki nr [...], której powierzchnia jest niewątpliwie mniejsza od 2200 m2. Nie można przy tym tracić z pola widzenia, iż w badanej sprawie skarżący wystąpili o zaopiniowanie wstępnego projektu podziału na podstawie art. 93 ust. 4 u.g.n. Zgodnie z powyższym przepisem opinia dotyczy zgodność proponowanego podziału nieruchomości z ustaleniami planu miejscowego. W takim postępowaniu organ administracji opiniując projekt podziału nieruchomości bierze pod uwagę wyłącznie przeznaczenie terenu określone w planie miejscowym i z tego punktu widzenia ocenia, czy projekt realizuje to przeznaczenie i czy służy temu przeznaczeniu. Opiniując zatem zgodność projektu podziału nieruchomości z postanowieniami zawartymi w planie, uprawniony organ musi udzielić odpowiedzi na pytanie, czy projekt podziału stwarza hipotetyczną możliwość realizacji celu i przeznaczenia terenu, określonego w planie miejscowym. W razie stwierdzenia braku zgodności przedłożonej propozycji podziału z zapisami planu miejscowego organ jest zobligowany do wydania postanowienia negatywnie opiniującego propozycję podziału, co też w badanej sprawie uczyniono prawidłowo. Stąd argumentacja skarżących nie mogła odnieść zamierzonego skutku w postacie pozytywnego zaopiniowania wstępnego projektu jako zgodnego z mającymi aktualnie zastosowanie regulacjami planu miejscowego. W zakresie obszernie cytowanego przez pełnomocnika skarżących orzecznictwa sądów administracyjnych warto dostrzec, iż cytowane wyroki nie zapadły w sprawach zbliżonych do rozpatrywanej sprawy, lecz zostały wydane w postępowaniach, w których weryfikacji podlegała legalność uchwał wprowadzających plan miejscowy. Stąd też przedstawione w nich uzasadnienia nie uprawniają do formułowania wniosków artykułowanych w rozpatrywanej skardze. Nie dotyczą one bowiem zasad interpretacji zapisów planu miejscowego, lecz ich poprawnego konstruowania. Zarzut dotyczący naruszenia art. 4 prawa budowlanego nie mógł odnieść skutku, skoro przepisy powyższej ustawy nie mają zastosowania w postępowaniu podziałowym. Godzi się przypomnieć, iż przepisy ustawy Prawo budowalne normują działalność obejmującą sprawy projektowania, budowy, utrzymania i rozbiórki obiektów budowlanych oraz określa zasady działania organów administracji publicznej w tych dziedzinach (art. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 682 z późn. zm.). Brak było także podstaw do stwierdzenia naruszenia przez organy art. 31, 32, 64 Konstytucji, przy czym nie można nie dostrzegać, że własność może być ograniczona w drodze ustawy (art. 63 ust. 3 Konstytucji). W zakresie podziałów owo ograniczenie wynika ze stosownych przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami. Tym samym w zaistniałym sporze Sąd uznał prawidłowość rozstrzygnięć zapadłych przed organami administracji, co oznacza, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Dlatego Sąd, działając na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł o oddaleniu skargi.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI