II SA/Sz 1006/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w SzczecinieSzczecin2023-04-06
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo budowlanerozbiórkabudynek gospodarczyplan zagospodarowania przestrzennegosamowola budowlanateren zieleniwarunki technicznenadzór budowlanydecyzja administracyjnaskarga administracyjna

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję nakazującą rozbiórkę budynku gospodarczego, uznając, że budynek został wzniesiony niezgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.

Sprawa dotyczyła skargi na decyzję nakazującą rozbiórkę samowolnie wybudowanego budynku gospodarczego. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił decyzję organu pierwszej instancji i nakazał rozbiórkę budynku, z wyjątkiem fundamentów. Sąd administracyjny uznał, że budynek został wzniesiony niezgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, który przewidywał na tym terenie teren zieleni urządzonej bez możliwości zabudowy. Sąd oddalił skargę, potwierdzając zasadność nakazu rozbiórki.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie rozpoznał sprawę ze skargi R. S. na decyzję Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (ZWINB) w przedmiocie nakazu rozbiórki budynku gospodarczego. ZWINB, działając po uchyleniu wcześniejszej decyzji przez WSA, nakazał rozbiórkę budynku gospodarczego, z wyjątkiem jego fundamentów. Podstawą rozstrzygnięcia było stwierdzenie, że budynek został wzniesiony niezgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, który przewidywał na tym terenie obszar zieleni urządzonej bez możliwości zabudowy. Sąd administracyjny, kontrolując legalność decyzji, uznał, że organy nadzoru budowlanego prawidłowo ustaliły stan faktyczny i prawny. Sąd podkreślił, że budowa budynku gospodarczego o powierzchni nieprzekraczającej 35 m2 i rozpiętości do 4,80 m nie wymaga pozwolenia na budowę ani zgłoszenia, jednakże jego usytuowanie musi być zgodne z przepisami prawa, w tym z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. W tej sprawie budynek znajdował się na terenie objętym planem jako "ZP" – teren zieleni urządzonej, co wykluczało możliwość zabudowy. Sąd odrzucił argumentację skarżącej dotyczącą istnienia wcześniejszych fundamentów oraz próbę zmiany planu miejscowego, wskazując, że budowa nastąpiła w okresie obowiązywania planu zakazującego zabudowy. W konsekwencji, sąd oddalił skargę jako bezzasadną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, budynek gospodarczy wzniesiony na terenie objętym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego jako teren zieleni urządzonej, na którym nie dopuszczono żadnej zabudowy, podlega nakazowi rozbiórki, nawet jeśli jego wzniesienie nie wymagało pozwolenia na budowę.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że niezależnie od tego, czy budowa wymagała pozwolenia na budowę, kluczowe jest zgodność z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Budynek posadowiony na terenie zieleni urządzonej, gdzie zabudowa jest niedopuszczalna, musi zostać rozebrany.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (16)

Główne

P.p.s.a. art. 3 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Prawo budowlane art. 28 § 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Prawo budowlane art. 29 § 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Prawo budowlane art. 29 § 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Prawo budowlane art. 30

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Prawo budowlane art. 49b

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Prawo budowlane art. 50

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Prawo budowlane art. 51 § 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

rozporządzenie WT art. 12 § 4

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

rozporządzenie WT art. 12 § 10

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

Pomocnicze

ustawa COVID-19 art. 15(4) § 3

Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

k.p.a. art. 8

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 10

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Budynek gospodarczy został wzniesiony niezgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, który przewiduje na tym terenie teren zieleni urządzonej bez możliwości zabudowy. Niezależnie od wymogów pozwolenia na budowę, usytuowanie obiektu musi być zgodne z przepisami prawa, w tym z planem miejscowym. Istnienie "starych" fundamentów nie legalizuje samowolnej budowy niezgodnej z planem miejscowym.

Odrzucone argumenty

Zarzuty naruszenia przepisów k.p.a. (art. 7, 8, 9, 80, 77, 7a, 81a, 107) poprzez działanie sprzeczne z interesem społecznym, utrwalonymi praktykami, brak informowania strony, dowolną ocenę dowodów, rozstrzyganie wątpliwości na niekorzyść strony, niepełne uzasadnienie. Argumentacja oparta na błędnych ustaleniach organu co do daty powstania budynku i istnienia wcześniejszych fundamentów. Próba legalizacji budynku poprzez zabieganie o zmianę miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

Godne uwagi sformułowania

"Sprawia to, że legalizacja przedmiotowego budynku, jako wybudowanego na terenie, na którym miejscowy plan zagospodarowania nie dopuszcza zabudowy, nie jest możliwa i tym samym zasadne jest nakazanie jego rozbiórki." "Brak obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę lub dokonania zgłoszenia nie oznacza jednak pełnej dowolności we wznoszeniu obiektów budowlanych, albowiem jak trafnie dostrzegł organ nadzoru budowlanego w szczególności ich usytuowanie winno spełniać wymogi określone w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury [...]" "Żądanie uwzględnienia przez organ nadzoru budowanego przyszłego i niepewnego stanu prawnego nie znajduje należytej podstawy prawnej."

Skład orzekający

Arkadiusz Windak

przewodniczący

Katarzyna Sokołowska

członek

Krzysztof Szydłowski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasady, że zgodność z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego jest kluczowa dla legalności zabudowy, nawet w przypadku obiektów nie wymagających pozwolenia na budowę. Podkreślenie, że istniejące fundamenty nie legalizują samowolnej budowy niezgodnej z planem."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji niezgodności z planem miejscowym oraz parametrów budynku gospodarczego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje konflikt między prawem budowlanym a planowaniem przestrzennym, pokazując, że nawet małe obiekty budowlane muszą spełniać wymogi planu miejscowego. Jest to istotne dla właścicieli nieruchomości i inwestorów.

Nawet mały budynek gospodarczy musi być zgodny z planem miejscowym – sąd potwierdza nakaz rozbiórki.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Sz 1006/22 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2023-04-06
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-11-18
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Arkadiusz Windak /przewodniczący/
Katarzyna Sokołowska
Krzysztof Szydłowski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 2095
art. 15(4)ust. 3
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 259
art. 3 par 1, art. 145  par 1, art. 134  par 1, art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2021 poz 735
art. 8, art. 10
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Dz.U. 2022 poz 1225
par 12
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich  usytuowanie (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Windak Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska Asesor WSA Krzysztof Szydłowski (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 6 kwietnia 2023 r. sprawy ze skargi R. S. na decyzję Z. W. I. N. B. w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z 15 września 2022 r., nr [...], Zachodniopomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Szczecinie (dalej przywoływany jako: ZWINB lub organ odwoławczy) - po rozpatrzeniu odwołania R. S. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. (dalej: PINB) z 14 stycznia 2020 r., znak [...], nakazującej rozbiórkę samowolnie wybudowanego budynku gospodarczego usytuowanego na działce nr [...] w obrębie ewidencyjnym Z. , gmina M. oznaczonego jako nr [...] - orzekł o uchyleniu w całości zaskarżonej decyzji i na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane nakazał rozbiórkę budynku gospodarczego, usytuowanego na działce nr [...] w obrębie ewidencyjnym Z., gm. M., oznaczonego nr [...] z wyjątkiem fundamentów kamienno-ceglanych tego budynku.
W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy opisał przebieg dotychczasowego postępowania, w toku którego, po rozpatrzeniu sprzeciwu K. K. (tj. ówczesnego właściciela działki nr [...]), zapadł prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 1 kwietnia 2021 r., sygn. akt II SA/Sz 876/20. Na mocy powyższego wyroku uchylono decyzję organu odwoławczego uchylającą na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. i przekazującą sprawę do ponownego rozpatrzenia przez PINB.
Jak wyjaśnił ZWINB, będąc związanym oceną prawną i wytycznymi co do dalszego prowadzenia sprawy zawartymi w przywołanym wyżej wyroku WSA, w ponownie prowadzonym postępowaniu odwoławczym, organ odwoławczy zlecił PINB przeprowadzenie dodatkowego postępowania dowodowego w celu uzupełnienia dowodów i materiałów zebranych przez organ I instancji w sprawie poprzez:
1) jeżeli będzie to możliwe ustalenie czy będący przedmiotem postępowania budynek został wybudowany na uprzednio istniejących fundamentach obiektu budowlanego wybudowanego bez naruszenia polskich przepisów prawa,
2) ustalenie rozpiętości konstrukcji ww. obiektu budowlanego, o której mowa w przepisie art. 29 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy Prawo budowlane, (w brzmieniu tej ustawy obowiązującej do dnia 18 września 2020 r. włącznie).
W odpowiedzi organ I instancji poinformował ZWINB o zaistniałej zmianie właściciela nieruchomości. Nowy właściciel nieruchomości oświadczył, iż podtrzymuje odwołanie wniesione przez poprzednika prawnego. Nadto PINB ustalił, że budynek posiada fundament kamienno-ceglany, który został wzmocniony spoiną betonową. Są to "stare" fundamenty, które zostały po wcześniej istniejącym obiekcie budowlanym. Natomiast w zakresie rozpiętości konstrukcji stwierdzono, iż budynek ma wymiary około 4,60 x 5,20 metra. Zatem za rozpiętość konstrukcji należy uznać wymiar około 4,60 metra.
Rozpatrując odwołanie ZWINB stwierdził, iż będący przedmiotem postępowania obiekt budowlany jest wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych (ścian i podłogi), posiada dach oraz fundamenty a jego posadowienie jest na tyle trwałe, że opiera się czynnikom mogącym go zniszczyć. To definiuje jego trwałość związania z gruntem.
Wyjaśniono, że zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, ustanowiono zasadę - obowiązującą także w czasie budowy przedmiotowego budynku - że roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę z zastrzeżeniem art. 29-31 ww. ustawy, które to przepisy określają sytuacje w których nie jest wymagane pozwolenie na budowę względnie zgłoszenie wykonania robót budowalnych. Podkreślono, iż powyższa zasada obowiązuje od czasu wejścia w życie ustawy Prawo budowlane, tj. od 1 stycznia 1995 r.
W ocenie ZWINB ze zgromadzonych dokumentów wynika, że w latach 1965 i 2009 działka gruntu nr [...] nie była zabudowana. Natomiast z wydruku księgi wieczystej prowadzonej dla tej nieruchomości, aktualnego na dzień 5 października 2009 r., wynika, iż działka została zabudowana, przy czym brak jest zapisów precyzujących obiekty budowlane. Z oświadczeń K. K. złożonych w toku postępowania, wynika jednakże, iż będący przedmiotem postępowania budynek nie stanowi budynku wybudowanego przed 1945 r., lecz że został on jedyne posadowiony na pozostałych po takim budynku fundamentach. Taki sposób posadowienia budynku potwierdziły także ustalenia PINB, w toku których potwierdzono, że budynek posiada "stary" fundament kamienno-ceglany, który pozostał po wcześniej istniejącym obiekcie budowlanym.
Nadmieniono, że w zgłoszeniu z 9 lipca 2010 r., przyjętym bez sprzeciwu przez Starostę Powiatu S. , ówczesny właściciel nieruchomości opisał zamiar budowy "wolno stojących budynków gospodarczych o powierzchni 25 m2 o wymiarach 4,30 x 5,80 na działce nr [...]". Nadto w 2014 r. zostały ujawnione w ewidencji budynków dwa budynki będące w budowie, usytuowane na ww. działce, w tym budynek gospodarczy usytuowany w narożniku tej działki, tj. w miejscu, w którym znajduje się budynek będący przedmiotem niniejszego postępowania.
Organ odwoławczy stwierdził, iż z relacji uczestniczącej w kontroli właścicielki działki (K. K.) wynika, że około 2014 r. istniejący budynek został rozebrany i wybudowano nowy — będący przedmiotem postępowania - budynek gospodarczy na istniejącym fundamencie. K. K. oświadczała także do protokołu z kontroli, że w późniejszym terminie została złożona mapa ze zmianą usytuowania obiektu, jednakże nie potwierdziła tego w żaden sposób. Jak dostrzegł organ, K. K. w odwołaniu, przeczyła swoim wyjaśnieniom złożonym do protokołu z oględzin, podając, że nie były prowadzone żadne prace rozbiórkowe i że nie powstały nowe budowle. Na poparcie powyższego nie przedstawiła jednak żadnych nowych dowodów uprawdopodobniających takie stanowisko.
Zdaniem ZWINB w szczególności przeczy powyższym twierdzeniom odwołującej złożone przez nią w dniu 9 lipca 2010 r. zgłoszenie, albowiem trudno racjonalnie uznać, iż zgłaszałaby ona budowę nowych budynków, jeżeli istniałyby już budynki i to w takim stanie technicznym, jak przedmiotowy. Skoro z załączonych do akt sprawy fotografii jednoznacznie wynika, że ściany zostały wzniesione jako nowe, z bloczków pianobetonowych uznano, iż konstrukcja dachu również musiała zostać wykonana, jako nowa. W ocenie ZWINB z powyższego wynika, że będący przedmiotem postępowania budynek, opisany w protokole z oględzin jako nr 1, powstał w 2014 r.
Na podstawie zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego ustalono natomiast, że działka nr [...] objęta jest trzema obszarami elementarnymi: 2MR - tereny istniejącej zabudowy zagrodowej, ZP - teren zieleni urządzonej oraz RO -teren upraw polowych z preferencją dla ogrodniczych i sadowniczych z dopuszczeniem zabudowy zagrodowej.
Organ odwoławczy dostrzegł, że w aktach sprawy podane są dwie różne wartości powierzchni zabudowy budynku gospodarczego usytuowanego w narożniku działki nr [...], tj.: 20,55 m2 i 25 m2. Niemniej jednak, niezależnie od rozbieżności co do powierzchni zabudowy przedmiotowego budynku, w czasie wszczęcia postępowania, podlegał on regulacjom art. 29 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy Prawo budowlane, bowiem nie przekraczał dopuszczalnej tym przepisem powierzchni zabudowy (35 m2) a rozpiętość tego obiektu nie przekracza 4,80 m, co wynika z wymiarów podanych w protokole z oględzin. Tym samym w ocenie organu należało przyjąć, iż ww. budynek jest budynkiem gospodarczym, o którym mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy Prawo budowalne tj. budynkiem, którego wzniesienie nie wymaga pozwolenia na budowę.
ZWINB uwzględnił również okoliczność, że w dniu 1 stycznia 2017 r. weszła w życie ustawa z dnia 16 grudnia 2016 r. o zmianie niektórych ustaw w celu poprawy otoczenia prawnego przedsiębiorców (Dz. U. z 2016 r. poz. 2255), na mocy której nadano nowe brzmienie artykułowi 30 ustawy Prawo budowalne, stanowiącemu, które z robót budowlanych wymienionych w art. 29, jako niewymagających uzyskania pozwolenia na budowę, wymagają uprzedniego zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej. Opisana zmiana oznacza, iż budowa obiektów gospodarczych związanych z produkcją rolną i uzupełniających zabudowę zagrodową w ramach istniejącej działki siedliskowej - o których mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1 lit. a - została zwolniona z obowiązku uprzedniego zgłoszenia organowi administracji architektoniczno-budowlanej. Innymi słowy, w dniu wszczęcia weryfikowanego postępowania administracyjnego, budowa przedmiotowego budynku gospodarczego - skoro rozpiętość jego konstrukcji nie była większa niż 4,80 m - nie wymagała ani uzyskania pozwolenia na budowę, ani uprzedniego zgłoszenia zamiaru jego budowy organowi administracji architektoniczno-budowlanej.
Powyższe ustalenie doprowadziło ZWINB do konkluzji, iż organ powiatowy prowadząc postępowanie na podstawie art. 49b ustawy Prawo budowlane – który to przepis dotyczy samowolnej budowy obiektów budowlanych lub ich części bez uprzedniego zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej - przyjął niewłaściwy tryb postępowania. ZWINB uznał, że budowa przedmiotowego budynku stanowi przypadek inny niż określony w art. 49b ust. 1 ustawy Prawo budowlane, zatem zastosowanie znalazły tu przepisy art. art. 50-51 tej ustawy.
Organ odwoławczy zważył także na przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Z § 12 ust. 4 powyższego rozporządzenia wynika, że w zabudowie jednorodzinnej i zagrodowej, uwzględniając przepisy odrębne oraz przepisy § 13, 19, 23, 36, 40, 60 i 271-273, dopuszcza się:
1) budowę budynku ścianą bez okien i drzwi bezpośrednio przy granicy działki budowlanej lub w odległości mniejszej niż określona w ust. 1 pkt 2, lecz nie mniejszej niż 1,5 m, na działce budowlanej o szerokości 16 m lub mniejszej;
2) nadbudowę budynku istniejącego, usytuowanego w odległości mniejszej niż określona w ust. 1 od granicy tej działki budowlanej, o nie więcej niż jedną kondygnację, przy czym w nadbudowanej ścianie, zlokalizowanej w odległości mniejszej niż 4 m od granicy, nie może być okien i drzwi;
3) budowę budynku gospodarczego lub garażu o długości nie większej niż 6,5 m i wysokości nie większej niż 3 m bezpośrednio przy granicy działki budowlanej lub w odległości nie mniejszej niż 1,5 m ścianą bez okien i drzwi.
Przy czym w myśl §12 ust. 10 rozporządzenia zachowanie odległości, o których mowa w ust. 1-9, nie jest wymagane w przypadku, gdy sąsiednia działka jest działką drogową.
Uwzględniając odległości narożników weryfikowanego budynku od granicy z działką nr [...] (nie będącej działką drogową) ustalono, że jego ściana jest odległa od granicy od 3,4 m do 2,5 m. Przy czym z załączonych do akt sprawy fotografii jednoznacznie wynika, że jest to ściana szczytowa, w której wykonaj został otwór okienny. Zatem odległość ściany szczytowej przedmiotowego budynku, od granicy z działką nr [...] nie zachowuje odległości przewidzianych w § 12 rozporządzenia.
Jak ocenił organ, rozstrzygające znaczenie w sprawie ma jednak okoliczność, iż budowa budynku gospodarczego oznaczonego nr 1 na działce nr [...] w obrębie Z. nie jest zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego gminy M., uchwalonym przez Radę Gminy M. uchwałą nr [...] z dnia 30 grudnia 1996 r. (Dz. Urz. Woj. Koszalińskiego z dnia 21 września 1997 r., nr 5, poz. 22). Miejsce posadowienia budynku będącego przedmiotem postępowania znajduje się w części działki objętej obszarem elementarnym "ZP", tj. na terenie "zieleni urządzonej", na którym nie dopuszczono żadnej zabudowy. Sprawia to, że legalizacja przedmiotowego budynku, jako wybudowanego na terenie, na którym miejscowy plan zagospodarowania nie dopuszcza zabudowy, nie jest możliwa i tym samym zasadne jest nakazanie jego rozbiórki.
Pismem z 19 października 2022 r. skargę na powyższą decyzję wniósł pełnomocnik aktualnego właściciela działki nr [...] - R. S.. Zarzucił on skarżonemu rozstrzygnięciu istotne naruszenie przepisów prawa procesowego:
1. art. 7 k.p.a. poprzez działanie organów administracji publicznej w sposób sprzeczny z interesem społecznym i słusznym interesem obywateli;
2. art. 8 k.p.a. poprzez działanie w sposób sprzeczny z utrwalonymi praktykami rozstrzygania spraw o tożsamym przedmiocie;
3. art. 9 k.p.a. poprzez niewywiązanie się z obowiązku należytego i wyczerpującego informowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków, zaniechanie obowiązku czuwania nad interesem strony;
4. art. 80 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. poprzez dowolną, a nie swobodną ocenę dowodów, a przy tym niedopełnienie obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, a także pominięcie przy dokonywaniu oceny istotnych okoliczności faktycznych, co doprowadziło do wydania wadliwego rozstrzygnięcia;
5. art. 7a k.p.a. poprzez rozstrzygnięcie wątpliwości prawnych na niekorzyść strony;
6. 81a k.p.a. poprzez wydanie rozstrzygnięcia na niekorzyść strony przy istnieniu obiektywnych wątpliwości faktycznych, polegającego na nakazaniu stronie rozbiórki przy istniejących wątpliwościach co do wcześniejszego istnienia fundamentów budynku, w sytuacji, gdy niedające się usunąć wątpliwości winny zostać rozstrzygnięte na jej korzyść, zgodnie z zasadą zawarta w treści przedmiotowego przepisu;
7. art. 107 k.p.a. poprzez niepełne uzasadnienie prawne, co stanowi przeszkodę w kontroli poprawności rozstrzygnięcia, ograniczenie się do wskazania treści przepisów, nie wyjaśniając przesłanek faktycznych i prawnych, którymi kierował się organ przy załatwieniu sprawy.
Wskazując na powyższe pełnomocnik skarżącej wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji i o przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania a w uzasadnieniu powyższego stanowiska wskazano w szczególności, że skarżąca wobec faktu nabycia przedmiotowej nieruchomości na podstawie aktu notarialnego sporządzonego w dniu [...] sierpnia 2021 r. stała się następcą prawnym dotychczasowej strony postępowania. Ma to kluczowe znaczenie, bowiem skarżąca weszła do postępowania już w trakcie jego trwania, faktycznie zaś prawie na końcowym jego etapie, przez co jej interes prawny nie był od początku należycie zabezpieczony. W ocenie pełnomocnika kluczową dla rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawy staje się okoliczność czy budowa przedmiotowego budynku gospodarczego nie jest zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego gminy M., uchwalonym przez Radę Gminy M. w 1996 roku oraz czy legalizacja przedmiotowego budynku jest możliwa.
Zarzucono ponadto, że zarówno organ I jak i II instancji w zupełności pominęły w toku prowadzonego postępowania podnoszone przez stronę zarzuty w zakresie okoliczności faktycznych istnienia budynku przed sporządzeniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Podnoszone były bowiem zarzuty uprzedniej strony postępowania, o istnieniu fundamentów przedmiotowego budynku w dacie bliżej nieokreślonej, przed 1945 rokiem.
Zdaniem pełnomocnika skarżącej dokumenty zgromadzone w trakcie trwania postępowania wskazują na błąd w przyjętych przez organy ustaleniach, jakoby za datę pewną powstania budynku przyjąć można 2014 rok. Kluczowe na tym gruncie ma jednak również ustalenie, czy przedmiotowy budynek istniał czy też został wybudowany na nowo. Istniejące fundamenty jednoznacznie wskazują, iż w określonym miejscu istniała nieruchomość.
Końcowo pełnomocnik skarżącej oświadczył, iż podjęła ona działania zmierzające w kierunku wywołania uchwały w sprawie zmiany przyjętego przez właściwą gminę miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. "Działanie to ma zmierzać w kierunku pełnej legalizacji lub też doprowadzenia do zgodności zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego z rzeczywistym stanem prawnym dotyczącym przedmiotowej nieruchomości".
W odpowiedzi na skargę, organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
Niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 2095 z późn. zm.).
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 259, dalej: "P.p.s.a."), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Należy również podkreślić, że sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest wyłącznie w granicach danej sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 P.p.s.a.).
W rozpatrywanej sprawie przedmiotem kontroli jest decyzja organu odwoławczego na mocy której uchylono decyzję powiatowego organu nadzoru budowanego nakazującą rozbiórkę budynku gospodarczego oznaczonego nr 1 na podstawie art. 49b ustawy Prawo budowalne i nakazano w to miejsce na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowalne jego rozbiórkę z wyjątkiem fundamentów kamienno-ceglanych.
Przywołany przez organ odwoławczy przepis stanowi o uprawnieniu organu nadzoru budowalnego do orzeczenia nakazu rozbiórki obiektu budowlanego, gdy nie ma możliwości doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem wykonanych lub wykonywanych robót budowlanych.
Organ w toku postępowania wyczerpująco wyjaśnił z jakich przyczyn w badanej sprawie nałożenie obowiązku rozbiórki objętego postępowaniem budynku gospodarczego nie powinno było następować na podstawie art. 49b ustawy Prawo budowalne tj. na podstawie przepisu mającego zastosowanie do obiektu wybudowanego bez wymaganego zezwolenia lub zgłoszenia. W ocenie Sądu zgodzić się z wnioskiem organu odwoławczego, iż skoro powierzchnia budynku gospodarczego nie przekroczyła 35m2 a rozpiętość konstrukcji nie przekroczyła 4,80 m – jego wzniesienie nie wymagało uzyskania ani pozwolenia na budowę, ani uprzedniego zgłoszenia zamiaru jego budowy organowi administracji architektoniczno-budowlanej. Brak obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę lub dokonania zgłoszenia nie oznacza jednak pełnej dowolności we wznoszeniu obiektów budowalnych, albowiem jak trafnie dostrzegł organ nadzoru budowalnego w szczególności ich usytuowanie winno spełniać wymogi określone w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1225). Ponadto obiekt budowlany nie może zostać wzniesiony wbrew regulacjom miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, który to plan w badanej sprawie został przyjęty uchwałą Rady Gminy M. nr [...] z dnia 30 grudnia 1996 r.
Brak jest podstaw do kwestionowania ustalenia organu dotyczącego posadowienia budynku gospodarczego na obszarze działki [...], na której ustanowiono obszar elementarny "ZP" – "zieleni urządzonej", na którym to obszarze nie dopuszczono żadnej zabudowy.
Nie zasługuje na uwzględnienie przy tym argumentacja skargi oparta na twierdzeniu o błędnych ustaleniach organu w powyższym zakresie. Skarżącą w istocie nie tylko nie kwestionuje posadowienia budynku na terenie oznaczonym ZP tj. na obszarze na którym nie dopuszczono tego rodzaju zabudowy, ale sama wskazuje, iż dopiero aktualnie zabiega o zmianę planu miejscowego tak aby doprowadzić do "zgodności zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego z rzeczywistym stanem prawnym dotyczącym przedmiotowej nieruchomości". Innymi słowy strona ma świadomość niedopuszczalności wybudowania budynku w świetle regulacji planu miejscowego i oczekuje jego legalizacji przy uwzględnieniu przez organy nadzoru budowanego jego przyszłej, oczekiwanej przez siebie zmiany planu miejscowego. Żądanie uwzględnienia przez organ nadzoru budowalnego przyszłego i niepewnego stanu prawnego nie znajduje należytej podstawy prawnej. Przy czym nie jest też jasne jakie przywoływane w skardze działania strona podjęła.
W ocenie Sądu organy nadzoru budowalnego w niezakwestionowany sposób ustaliły, że objęty postępowaniem budynek gospodarczy wybudowany jest ścianą z otworami do nieruchomości sąsiedniej bez zachowania wymogów określonych w przywołanym powyżej § 12 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki. Podnoszone przez skarżącą oraz jej poprzednika prawnego twierdzenia o istnieniu budynku w tym samym miejscu nie dają też należytej podstawy do zakwestionowania wnikliwych ustaleń organu co do daty powstania budynku objętego nakazem rozbiórki. Zarówno wyjaśnienia inwestora jak i dostępne organowi dokumenty zostały poddane wnikliwej analizie. Organ odwoławczy racjonalnie wyjaśnił, iż budynek powstał najprawdopodobniej w 2014 roku. Przy czym pełnomocnik skarżącej kwestionując takie ustalenie nie wskazuje na żadne dowody, które uzasadniałyby przyjęcie innej daty względnie stwierdzenie, iż budynek powstały na "starych" fundamentach nie uległ zniszczeniu lub rozbiórce. Przy czym samo zakwestionowanie daty powstania budynku mogłoby mieć znaczenie dla sprawy jedynie wówczas, gdyby wykazano powstanie aktualnie istniejącego budynku przed wejściem w życie planu miejscowego tj. przed rokiem 1996. W ocenie Sądu zgromadzony w sprawie materiał dowodowy był wystarczający dla stwierdzenia, iż budynek gospodarczy którego dotyczy postępowanie - poza fundamentami powstał - w okresie obowiązywania planu miejscowego uchwalonego w 1996 r. a zatem w okresie gdy na badanym obszarze elementarnym obowiązywał zakaz zabudowy.
Dla rozstrzygnięcia sprawy nie mogło mieć też znaczenia to czy w przeszłości w tym samym miejscu istniał inny budynek, posadowiony na tych samych "starych" - bo pochodzących sprzed 1945 roku - fundamentach. Okoliczność istnienia owych fundamentów została zresztą przez organ odwoławczy odpowiednio uwzględniona w toku orzekania, skutkiem czego zostały one wyłączone z nakazu rozbiórki.
W zakresie zarzutów skargi opartych na fakcie nabycia prawa własności nieruchomości w toku postępowania organu odwoławczego należało dostrzec, iż skarżąca była reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, któremu organ przesyłał żądane kopie dokumentów. Nadto przed wydaniem decyzji organ odwoławczy wyraźnie umożliwił stronie wypowiedzenie się do zebranych dowodów i materiałów (art. 10 k.p.a.). Fakt nieuczestniczenia skarżącej w całym postępowaniu, a istocie w okresie, gdy nie była ona właścicielem nieruchomości a jedynie zabiegała o jej nabycie, nie daje
podstaw do przyjmowania wadliwości postępowania organów administracji. Po powzięciu wiedzy o uzyskaniu przez skarżącą statusu strony postępowania administracyjnego, została ona prawidłowo dopuszczona do udziału w jego toku.
Jeśli chodzi o zarzuty "rozstrzygnięcia wątpliwości prawnych" na niekorzyść strony, to w ocenie Sądu w rozpatrywanej sprawie brak jest wątpliwości co do treści normy prawnej, albowiem zastosowane przez organ przepisy są jednoznaczne.
Jak już wskazano wcześniej kwestia istnienia "starych" fundamentów pod budynkiem objętym nakazem rozbiórki została odpowiednio uwzględniona a skorygowanie podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz precyzyjne określenie obiektu którego dotyczy nakaz - co zostało wykonane przez organ odwoławczy między innymi w wykonaniu wcześniej zapadłego wyroku sądu administracyjnego - również nie daje podstaw do uchylenia skarżonego rozstrzygnięcia. Przy czym tego rodzaju działania nie sposób też uznać za rozstrzyganie na niekorzyść strony, skoro na mocy decyzji organu I instancji była ona zobowiązana do rozbiórki obiektu w całości, natomiast w następstwie rozstrzygnięcia wydanego przez organ odwoławczy zobowiązanie rozbiórki nie dotyczy fundamentów budynku.
Nie sposób natomiast odnieść się do zarzutu naruszenia art. 8 k.p.a. poprzez działanie w sposób sprzeczny z utrwalonymi praktykami rozstrzygania spraw o tożsamym przedmiocie, skoro pełnomocnik skarżącej nie wskazuje o jakie utrwalone praktyki chodzi i na czym miałaby polegać owa wywodzona sprzeczność.
W związku z powyższym Sąd nie znajdując podstaw do uwzględnienia zarzutów skargi i nie dopatrując się niezgodności zaskarżonej decyzji z prawem skargę oddalił, stosownie do art. 151 P.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI