II SA/Sz 1003/22

II SA/Sz 1003/22 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2023-05-11
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2022-11-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Katarzyna Grzegorczyk-Meder /sprawozdawca/
Marzena Iwankiewicz
Renata Bukowiecka-Kleczaj /przewodniczący/
Symbol z opisem
6016 Ochrona przeciwpożarowa
Hasła tematyczne
Straż pożarna
Skarżony organ
Zarząd Województwa
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 259
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2019 poz 1065
par. 209 ust. 5, par. 232 ust. 1, par. 256 ust. 2, par. 245
Rozporządzenie Miniistra Infrastruktury  z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich  usytuowanie - tekst jedn.
Dz.U. 2010 nr 109 poz 719
par. 2 ust. 1 pkt 9, par. 3 ust. 1, par. 19 ust. 1 pkt 2 lit. a, lit. b, par. 6 ust. 7, par. 6 ust. 8
Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych  obiektów budowlanych i terenów.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder (spr.), Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz Protokolant starszy inspektor sądowy Anita Jałoszyńska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 11 maja 2023 r. sprawy ze skargi "[...]" Spółki z o.o. w G. na decyzję Zarząd Województwa z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania określonych obowiązków oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 9 września 2022 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 27 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 1940 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania O. Spółki z o.o. z siedzibą w G. od decyzji Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w G. z dnia 12 listopada 2021 r., nr [...] Zachodniopomorski Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej w Szczecinie uchylił obowiązki nałożone w decyzji organu I instancji o numerach: 3, 4, 6, 7 oraz 8 i umorzył postępowanie administracyjne w tej części oraz uchylił terminy obowiązków o numerach 1, 2 i 5 i w tym zakresie orzekł co do istoty sprawy w ten sposób, że ustalił terminy realizacji obowiązków nr 1 i 2 na dzień 31 grudnia 2023 r., a obowiązku nr 5 na dzień 31 grudnia 2022 r.
Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ II instancji podał, że w dniu 27 września 2021 r. funkcjonariusz z Komendy Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej w G., przeprowadził czynności kontrolno - rozpoznawcze w budynku Niepublicznego Integracyjnego Przedszkola "[...] przy ul. [...] w G., którego właścicielem jest O. Spółka z o.o. z siedzibą w G.. W oparciu o protokół z dnia 27 września 2021r. organ ustalił, że w toku czynności wykazano nieprawidłowości z zakresu bezpieczeństwa pożarowego ww. budynku.
W związku z powyższymi ustaleniami Komendant Powiatowy Państwowej Straży Pożarnej w G., decyzją z dnia 12 listopada 2021 r. nr [...], nakazał O. Spółce z o.o. wykonanie następujących obowiązków:
1. Klatkę schodową, stanowiącą pionową drogę ewakuacji z piętra na parter, obudować i zamknąć drzwiami dymoszczelnymi oraz wyposażyć w urządzenie służące do usuwania dymu, uruchamiane samoczynnie za pomocą systemu wykrywania dymu. Urządzenia służące do usuwania dymu wykonać zgodnie z projektem uzgodnionym z rzeczoznawcą ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych, a warunkiem dopuszczenia do użytkowania urządzenia przeciwpożarowego jest przeprowadzenie odpowiednich dla danego urządzenia prób i badań, potwierdzających ich prawidłowość działania. Podstawę prawną obowiązku stanowił:
a) art. 4 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej (Dz. U. z 2021 r. poz. 869 - zwanej dalej ustawą o ochronie przeciwpożarowej),
b) § 3 ust. 1, § 16 ust. 2 pkt 5 i ust. 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (Dz. U. Nr 109, poz. 719 ze zm.) - zwanego dalej rozporządzeniem MSWiA,
c) § 207 ust. 2 i § 245 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2019 r. poz. 1065) - zwanego dalej rozporządzeniem WT.
2. Piętro oraz piwnicę budynku wyposażyć w instalację wodociągową przeciwpożarową z punktami poboru wody w postaci hydrantów 25 z wężem półsztywnym. Obowiązek o którym mowa wyżej należy wykonać zgodnie z projektem uzgodnionym z rzeczoznawcą ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych, a warunkiem dopuszczenia do użytkowania urządzenia przeciwpożarowego jest przeprowadzenie prób i badań, potwierdzających prawidłowość działania. Podstawę prawną obowiązku stanowił:
a) art. 4 ust. 1 pkt 1,2 i 5 ustawy o ochronie przeciwpożarowej,
b) § 3 ust.1 oraz § 19 ust. 1 pkt 2a rozporządzenia MSWiA.
3. Doprowadzić do pełnej sprawności technicznej instalację awaryjnego oświetlenia ewakuacyjnego oraz sprawność techniczną potwierdzić udokumentowanym przeglądem. Podstawę prawną obowiązku stanowił:
a) art. 4 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o ochronie przeciwpożarowej,
b) § 4 ust. 2 pkt 1 oraz § 3 ust. 2 i 3 rozporządzenia MSWiA.
4. Wyposażyć piwnicę budynku w gaśnice. Podstawę prawną obowiązku stanowił:
a) art. 4 ust. 1 pkt 2 i 5 ustawy o ochronie przeciwpożarowej,
b) § 33 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia MSWiA.
5. Dokonać aktualizacji Instrukcji Bezpieczeństwa Pożarowego oraz zapoznać z jej treścią pracowników. Ponadto uzupełnić instrukcję o schematy piętra i piwnicy budynku. Osoba dokonująca aktualizacji Instrukcji Bezpieczeństwa Pożarowego powinna posiadać odpowiednie kwalifikacje do prowadzenia czynności z zakresu ochrony przeciwpożarowej. Podstawę prawną obowiązku stanowił:
a) art. 4 ust. 1 pkt 7 ustawy o ochronie przeciwpożarowej,
b) § 6 ust. 1 i 7 rozporządzenia MSWiA.
6. Doprowadzić do pełnej sprawności technicznej i funkcjonalnej drzwi przeciwpożarowe zamykające piętro budynku. Podstawę prawną obowiązku stanowił:
a) art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie przeciwpożarowej,
b) § 240 ust. 6 rozporządzenia WT.
7. Oznakować drogi ewakuacyjne znakami zgodnymi z Polskimi Normami na piętrze budynku oraz miejsce zbiórki do ewakuacji w sposób dostarczający informacji niezbędnych do ewakuacji. Podstawę prawną obowiązku stanowił:
a) art. 4 ust. 1 pkt 4 i 5 ustawy o ochronie przeciwpożarowej,
b) § 4 ust. 2 pkt 4a i 4f rozporządzenia MSWiA.
8. Usunąć materiały palne z dróg komunikacji ogólnej w piwnicy budynku. Podstawę prawną obowiązku stanowił:
a) art. 4 ust. 1 pkt 1 i 5 ustawy o ochronie przeciwpożarowej,
b) § 4 ust. 1 pkt 12 rozporządzenia MSWiA.
Terminy realizacji opisanych powyżej obowiązków ustalono na dzień 31 grudnia 2022 r. (obowiązki opisane w punktach 1 i 2) oraz na 31 stycznia 2022 r. (obowiązki opisane w punktach 3-7). Ponadto, na podstawie art. 108 § 1 k.p.a., obowiązkowi wskazanemu w punkcie 8 organ I instancji nadał rygor natychmiastowej wykonalności.
Nie zgadzając się z przedmiotową decyzją O. Spółka z o.o. z siedzibą w G. złożyła od niej odwołanie zarzucając naruszenie:
- § 212 ust. 3 i ust. 6 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie - zwanego dalej rozporządzeniem w sprawie warunków technicznych, poprzez ich niezastosowanie, błędne przyjęcie jednej strefy pożarowej dla budynku, mimo, że to przepisami dopuszcza się obniżenie wymaganej klasy odporności pożarowej w budynkach wymienionych w tabeli o której mowa w ust 3 do poziomu w niej określonego, tj. przy liczbie kondygnacji naziemnych 1 (budynek jest obiektem tzw. niskim składającym się z nieużytkowej w remoncie piwnicy (klasa PM), parteru zaliczonego do kategorii ZL II, oraz piętra zaliczonego do kategorii ZL III, wymagana klasa odporności przeciwpożarowej to D (zarówno dla ZL II oraz ZL III). Z kolei zgodnie z ust. 6 w budynku wielokondygnacyjnym, którego kondygnacje są zaliczone do różnych kategorii ZL lub PM, klasy odporności pożarowej określa się dla poszczególnych kondygnacji odrębnie, zgodnie z zasadami określonymi w ust. 2-4. W świetle zatem przepisów budowlanych parter gdzie funkcjonuje przedszkole stanowi odrębną grupę klasyfikacyjną (ZL II), od piętra na którym znajdują się pomieszczenia biurowe (siedziba O. Sp. z o. o.) od 2013r. (daty dopuszczenia do użytkowania), stąd lokale na parterze (ZL II) oraz na piętrze (pomieszczenia biurowe ZL III) stanowią dwie odrębne strefy pożarowe, spełniające odpowiednie wymagania. Zgodnie z powołanymi przepisami oraz opinią rzeczoznawcy PPOŻ przedstawioną podczas kontroli parter spełnia wymagania co do klasy odporności pożarowej D, oraz wyżej, która to klasa odporności przeciwpożarowej D jest odpowiednia dla ZL II (m.in. część ścian zewnętrznych ma wyższą odporność niż dla kategorii D). Z kolei wymagania z których wynikają nałożone w decyzji obowiązki odnoszą się do niespełnienia wymogów dla grupy ZL II w zakresie piętra, mimo że piętro stanowi odrębną strefę przeciwpożarową sklasyfikowaną jako ZL III, nie zaś jak zostało to przyjęte, jedną strefę pożarową z parterem, co oznacza, że decyzja narusza:
- § 232 ust. 4 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych wobec błędnego przyjęcia odporności ogniowej stropu min. REI 60 w sytuacji gdy zgodnie z ww. przepisem wymagana klasa odporności ogniowej elementów oddzielenia przeciwpożarowego dla stropów w ZL wynosi min. REI 30 dla klasy odporności ogniowej D budynku (błędnie przyjęta została w zaskarżonej decyzji wartość REI 60 z kolumny 2 w tabeli w ust. 4 zamiast REI 30 z kolumny 3). Z kolei klasę odporności ogniowej budynku D, w tym stropu potwierdza opinia rzeczoznawcy PPOŻ przedstawiona podczas kontroli;
- § 245 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych z uwagi na to, że piętro stanowi odrębną strefę pożarową (pomieszczenia administracyjne ZL III) nie jest wymagane m.in. oddymianie oraz zamykanie drzwiami dymoszczelnymi. Zgodnie bowiem z przywołanym przepisem, jedynie klatki schodowe przeznaczone do ewakuacji ze strefy pożarowej: 1) ZL II w budynku niskim (N) powinny być obudowane i zamykane drzwiami dymoszczelnymi oraz wyposażone w urządzenia zapobiegające zadymieniu lub służące do usuwania dymu, uruchamiane samoczynnie za pomocą systemu wykrywania dymu.
Klatka schodowa służy zaś do obsługi strefy pożarowej ZL III (ewakuacja ma miejsce ze strefy ZL III tj. z piętra na parter, a nie odwrotnie), stąd nie wymaga oddymiania oraz zamykania drzwiami dymoszczelnymi;
- § 6 ust. 8 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów - zwanego dalej rozporządzeniem w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków wobec nieuwzględnienia odrębnych stref pożarowych (parteru i piętra), błędnie przyjęto łączną kubaturę, nakładając wymóg posiadania instrukcji bezpieczeństwa pożarowego, gdzie kubatura parteru budynku o powierzchni 239,90 m2, która jest osobną strefą pożarową ZL II nie przekracza 1. 000 m3, w związku z tym nie ma obowiązku posiadania instrukcji bezpieczeństwa pożarowego;
- § 19 ust. 1 pkt 2 lit b tiret drugi rozporządzenia w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków - piętro budynku stanowi odrębną strefę przeciwpożarową ZL III, w związku z powyższym przepisem podobnie nie jest wymagany hydrant PPOŻ (parter ZL II został wyposażony w hydrant, z kolei piętro sklasyfikowane jako ZL III nie wymaga wyposażenia w hydrant).
W zakresie pozostałych obowiązków wymienionych w decyzji odwołująca podkreśliła, że:
- zleciła naprawę i ponowne badanie oświetlenia ewakuacyjnego
- zaopatrzyła piwnice w gaśnice
- drzwi pożarowe zostały naprawione
- oznakowania dróg ewakuacyjnych oraz miejsca zbiórki zostały uzupełnione
- nagromadzone materiały palne na drogach komunikacji ogólnej w piwnicy miały związek z pracami remontowymi i zostały już usunięte.
Mając powyższe na uwadze odwołująca stwierdziła, że w podanym zakresie odpadła podstawa do utrzymania w mocy decyzji organu I instancji w zakresie wykonanych już obowiązków. Jednocześnie Spółka wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz umorzenie postępowania prowadzonego przez organ I instancji.
Rozpoznając odwołanie opisaną na wstępie decyzją z dnia 9 września 2022 r. organ II instancji powołując się na protokół z dnia 22 lipca 2022 r. ustalił wykonanie obowiązków zawartych w punktach 3, 4, 6, 7 i 8, a w rezultacie uchylił wskazane powyżej obowiązki oraz umorzył postępowanie administracyjne w tej części.
Niemniej organ stwierdził, że w budynku nadal występują nieprawidłowości, w odniesieniu do których nałożono obowiązki określone w punktach 1, 2 oraz 5 decyzji z dnia 12 listopada 2021 r. Przy czym nie zgodził się z założeniem przytoczonym w odwołaniu, iż lokale na parterze stanowią odrębną strefę pożarową względem lokali znajdujących się na piętrze. W budynku nie występują elementy oddzielenia przeciwpożarowego, które zapewniałyby założony przez stronę podział na strefy pożarowe. Powołując się na informację zawartą w protokole z czynności kontrolno- rozpoznawczych z dnia 27 września 2021 r. organ przyjął, że strop pomiędzy parterem, a I piętrem jest stropem drewnianym, co oznacza, że został wykonany z materiału łatwopalnego. Tymczasem zgodnie z § 232 ust. 1 stropy stanowiące elementy oddzielenia przeciwpożarowego powinny być wykonane z materiałów niepalnych. Ponadto kondygnacja budynku może stanowić odrębną strefę pożarową w przypadku, gdy klatka schodowa w tym budynku spełnia co najmniej wymagania określone w § 256 ust. 2, czyli zamknięta jest drzwiami o klasie odporności ogniowej co najmniej EI 30 oraz wyposażona jest w urządzenia zapobiegające zadymieniu lub służące do usuwania dymu. W rozpatrywanym przypadku elementem oddzielenia przeciwpożarowego pomiędzy parterem, a I piętrem są drzwi o klasie odporności ogniowej El 30, co jest niewystarczające w kontekście przywołanych powyżej wymagań.
Organ odwoławczy zgodził się przy tym z ustaleniem organu I instancji, że przedmiotowy budynek stanowi jedną strefę pożarową zakwalifikowaną zarówno do kategorii zagrożenia ludzi ZL II jak i ZL III. Stosownie do § 209 ust. 5 rozporządzenia WT strefy pożarowe zaliczone do więcej niż jednej kategorii zagrożenia ludzi, powinny spełniać wymagania określone dla każdej z tych kategorii. W tej sytuacji zasadne było nałożenie przez organ I instancji obowiązków nr 1, 2 oraz 5.
Odnosząc się do załączonej do odwołania "opinii rzeczoznawcy p.poż.", która zakłada, że I piętro budynku nie jest użytkowane (zapis na stronie 3 opracowania), a budynek, na potrzeby ustalania wymagań z zakresu ochrony przeciwpożarowej, był traktowany jako budynek parterowy, zakwalifikowany do kategorii zagrożenia ludzi ZL II – organ podniósł, że ustaleń zawartych w tym dokumencie nie można uwzględniać do stanu obecnego, w którym I piętro jest już użytkowane, a budynek należy traktować jako dwukondygnacyjny.
W dalszej części uzasadnienia organ odwoławczy zauważył, iż w toku postępowania odwoławczego upłynął termin realizacji obowiązku nr 5, natomiast terminy realizacji obowiązków nr 1 i 2 są zbyt krótkie w kontekście potencjalnego zakończenia tego postępowania. Organ uznał więc za zasadne uchylenie obowiązków nr 1, 2 i 5 w części określającej terminy ich wykonania i w tym zakresie orzekł co do istoty sprawy. Biorąc pod uwagę konieczność sporządzenia dokumentacji projektowej oraz zakres prac niezbędnych do wykonania organ uznał, iż obowiązki nr 1 i 2 powinny zostać zrealizowane do 31 grudnia 2023 r. Aktualizacja instrukcji bezpieczeństwa pożarowego oraz zapoznanie z jej treścią pracowników placówki (obowiązek nr 5) powinien natomiast zostać zrealizowany do 31 grudnia 2022 r.
Nie zgadzając się z powołaną decyzją O. Spółka z o.o. z siedzibą w G. złożyła na nią skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie. Spółka zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie:
1) § 232 ust. 1 w zw. z ust. 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tj. Dz.U. z 2022 r. poz. 1225 ze zm. - zwanego dalej rozporządzeniem w sprawie warunków technicznych), wobec błędnego przyjęcia, że lokale na parterze nie stanowią odrębnej strefy pożarowej względem lokali znajdujących się na piętrze, z uwagi na brak w budynku elementów oddzielenia przeciwpożarowego, które zapewniałoby założony przez skarżącą podział na strefy pożarowe, na tej podstawie, iż strop pomiędzy parterem, a I piętrem jest stropem drewnianym, więc został wykonany z materiału palnego, a zamknięcie drzwiami o klasie odporności ogniowej E I 30 jest niewystarczające dla przyjęcia odrębnej strefy pożarowej dla kondygnacji, z uwagi na wymóg wyposażenia w urządzenia zapobiegające zadymieniu lub do usuwania dymu (strona 5 decyzji). Powyższe nastąpiło niezgodnie z brzmieniem § 232 ust. 1 ww. rozporządzenia, według którego stropy stanowiące elementy oddzielenia przeciwpożarowego jedynie powinny być (nie zaś muszą) wykonane z materiałów niepalnych, w sytuacji zaś jak ma to miejsce w potwierdzonym stanie faktycznym przez organy obu instancji - strop pomiędzy parterem, a I piętrem spełnia wymóg odporności ogniowej REI 30, czyli wymóg dla oddzielenia przeciwpożarowego stref pożarowych tj. parteru oraz I piętra (zgodnie z ust. 4 ww. rozporządzenia). Nadto klasa odporności ogniowej budynku D, w tym odporność ogniowa stropu REI 30 wynika nie tylko z opinii rzeczoznawcy p.poż. z 2013 r. przedstawionej podczas kontroli (dołączonej do odwołania) i został potwierdzony kontrolą Straży Pożarnej w 2013 r. (otwarcie przedszkola na parterze budynku). Wówczas potwierdzone zostało, iż strop posiada odporność ogniową REI 30, tym samym spełnia wymagania dla oddzielenia przeciwpożarowego stref pożarowych tj. parteru oraz I piętra. Nadto po 2013 r. również odbywały się kontrole ze strony Straży Pożarnej, które nie kwestionowały prawidłowego oddzielenia przeciwpożarowego pomiędzy parterem, a I piętrem, który spełniał strop drewniany o odporności ogniowej REI 30. Mając na uwadze również to, iż klatka schodowa w budynku spełnia wymagania oddzielenia przeciwpożarowego pomiędzy parterem, a I piętrem poprzez zamknięcie drzwiami o klasie odporności ogniowej E I 30, czego organ II instancji nie kwestionuje (strona 5 decyzji). W przeciwnym wypadku placówka przedszkolna nie zostałaby dopuszczona do użytkowania w 2013 r., czy też w wyniku późniejszych kontroli. Tym samym uznanie przez Organ II instancji, iż strop pomiędzy parterem, a I piętrem, który od zawsze był drewniany, ma być wykonany z materiałów niepalnych stanowi okoliczność, nie znajdującą uzasadnienia w treści § 232 ust. 1 ww. rozporządzenia, z uwagi na spełnianie przez strop odporności ogniowej na poziomie REI 30, oraz oddzielenia przeciwpożarowego pomiędzy parterem, a I piętrem drzwiami o klasie odporności ogniowej El 30. Przyjęcie odmiennego stanowiska prowadziłby nadto do wykluczenia drewnianych konstrukcji stropów mających miejsce w większości placówek oświatowych, w tym przedszkoli, w wypadku zaś skarżącej podważałoby okoliczność funkcjonowania placówki przez okres około 10 lat;
2) § 245, § 256 ust. 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych zgodnie z treścią którego: za równorzędne wyjściu do innej strefy pożarowej, o którym mowa w ust. 1, uważa się wyjście do obudowanej klatki schodowej, zamykanej drzwiami o klasie odporności ogniowej co najmniej EI 30, wyposażonej w urządzenia zapobiegające zadymieniu lub służące do usuwania dymu, a w przypadku, o którym mowa w § 246 ust. 5 - zamykanej drzwiami dymoszczelnymi, gdzie klatka schodowa stanowiąca element oddzielenia przeciwpożarowego pomiędzy parterem, a I piętrem ma zamykane drzwi o klasie odporności El 30 oraz jest wyposażona w urządzenie zapobiegające oddymianiu i służące do usuwania dymu - jedno znajduje się pomiędzy parterem, a piwnicą stanowiące kratkę nawiewową oraz drugie pomiędzy parterem, a I piętrem stanowiące wentylację grawitacyjną służącą do usuwania dymu;
3) § 212 ust. 3 i ust. 6 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, poprzez błędne przyjęcie jednej strefy pożarowej dla budynku. Zgodnie z powołanymi przepisami dopuszcza się obniżenie wymaganej klasy odporności pożarowej w budynkach wymienionych w tabeli o której mowa w ust. 3 do poziomu w niej określonego, tj. przy liczbie kondygnacji naziemnych 1 budynek jest obiektem tzw. niskim składającym się z nieużytkowej w remoncie piwnicy (klasa PM), parteru zaliczonego do kategorii ZL II, oraz piętra zaliczonego do kategorii ZL III) wymagana klasa odporności przeciwpożarowej to D (zarówno dla ZL II oraz ZL III). Z kolei zgodnie z ust. 6 w budynku wielokondygnacyjnym, którego kondygnacje są zaliczone do różnych kategorii ZL lub PM, klasy odporności pożarowej określa się dla poszczególnych kondygnacji odrębnie, zgodnie z zasadami określonymi w ust. 2-4. W świetle zatem przepisów budowlanych parter stanowi odrębną grupę klasyfikacyjną (ZL II), od piętra na którym znajdują się od zawsze (tj. od daty dopuszczenia do użytkowania w 2013 r.) wyłącznie pomieszczenia biurowe (siedziba O. Sp. z o.o.), stąd lokale na parterze (ZL II) oraz na piętrze (pomieszczenia biurowe ZL III) powinny stanowić i stanowią dwie odrębne strefy pożarowe, które spełniają odpowiednie wymagania.
Stosownie do przepisów oraz opinii rzeczoznawcy p.poż. przedstawionej podczas kontroli (załączona również do odwołania) parter spełnia wymagania co do klasy odporności pożarowej D, oraz wyżej, która to klasa odporności przeciwpożarowej D jest odpowiednia dla ZL II (m.in. część ścian zewnętrznych ma wyższą odporność niż dla kategorii D). Z kolei wymagania z których wynikają podtrzymane w zaskarżonej decyzji obowiązki, co do których jedynie ustalono nowe terminy realizacji, odnoszą się do niespełnienia wymogów dla grupy ZL II w zakresie piętra, mimo, że piętro stanowi odrębną strefę przeciwpożarową sklasyfikowaną jako ZL III, nie zaś jak zostało to przyjęte w zaskarżonej decyzji, jedną strefę pożarową z parterem;
4) § 6 ust. 8 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (Dz.U. z 2010 r. poz. 719 ze zm. - zwanego dalej rozporządzeniem w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków) wobec nieuwzględnienia odrębnych stref pożarowych (parteru oraz I piętra), błędnie przyjęto łączną kubaturę, nakładając wymóg posiadania instrukcji bezpieczeństwa pożarowego (obowiązek nr 5), gdzie kubatura parteru budynku o powierzchni 239,90 m2, która jest osobną strefą pożarową ZL II nie przekracza 1. 000 m3, w związku z tym nie ma obowiązku posiadania instrukcji bezpieczeństwa pożarowego;
5) § 19 ust. 1 pkt 2 lit b tiret drugi rozporządzenia w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków - w związku z powyższym przepisem mając na uwadze, że piętro budynku stanowi odrębną strefę przeciwpożarową ZL III, nie jest wymagany hydrant p.poż. (obowiązek nr 2) - parter ZL II z uwagi na kubaturę zgodnie z ww. przepisami został wyposażony w hydrant, z kolei piętro sklasyfikowane jako ZL III wymaga wyposażenia w hydrant w przypadku powierzchni przekraczającej 1. 000 m2 w budynku tzw. niskim;
Niezależnie od powyższego strona przytoczyła treść art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (tj. Dz. U. z 2022 r. poz. 1969 ze zm.) zgodnie z którym decyzja winna nakładać na adresata obowiązki, których wykonanie jest fizycznie i prawnie możliwe, przy czym nakaz powinien czynić zadość obowiązkowi jasnego określenia przez organ w sentencji decyzji nałożonych obowiązków, oraz nie może budzić wątpliwości co do możliwości technicznego jego wykonania.
Dodatkowo skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2022 poz. 2000 ze zm. - dalej k.p.a) polegające na niepodjęciu wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, niewyczerpującym rozpatrzeniu materiału dowodowego oraz na jego dowolnej ocenie przejawiającej się w ustaleniu okoliczności przemawiających za utrzymaniem w mocy decyzji organu I Instancji mimo braku podstaw do wykonania obowiązków nr 1, 2, i 5 których wykonanie podtrzymano w pkt 2 zaskarżonej decyzji, w tym odmowie uwzględnienia opinii rzeczoznawcy p.poż. przedstawionej podczas kontroli (załączonej również do odwołania), w szczególności w sytuacji gdy opinia ta wprost wskazuje, że budynek jest dwukondygnacyjny, a dla każdej z kondygnacji z uwagi na odrębne strefy pożarowe ustala się odrębne warunki - § 212 ust. 3 w zw. z ust. 6 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych; nie była wydana decyzja o wyłączeniu z użytkowania I pietra, gdzie były wykonywane prace remontowe polegające na odświeżeniu powłok malarskich, tym samym błędnie przyjęto w zaskarżonej decyzji, iż na potrzeby wymagań z zakresu ochrony przeciwpożarowej budynek był traktowany jako budynek parterowy.
Mając powyższe na względzie skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji co do punktu 2 oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
W odpowiedzi na skargę Zachodniopomorski Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej w Szczecinie wniósł o jej oddalenie oraz utrzymał swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r., poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz.U. z 2023 r., poz. 259 ze zm. dalej: "p.p.s.a.").
Przeprowadzona w tak zakreślonych ramach sądowa kontrola legalności zaskarżonej decyzji, a także z mocy art. 135 p.p.s.a. poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, doprowadziła Sąd do uznania, że akty te odpowiadają prawu.
Przedmiotem skargi jest decyzja Zachodniopomorskiego Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w S. w sprawie nałożenia na skarżącą nakazów wykonania określonych obowiązków służących realizacji ochrony przeciwpożarowej.
Zasadniczo istota skargi sprowadza się do kwestionowania przyjętego przez organy ustalenia, że budynek położony przy ul. [...] w G. będący własnością O. Spółki z o.o. z siedzibą w G., stanowi jedną strefę pożarową. W ocenie skarżącej parter oraz piętro budynku stanowią odrębne strefy pożarowe, a w rezultacie nie można odnosić wymagań przewidzianych dla kategorii zagrożenia ludzi ZL II (parter) do piętra budynku zakwalifikowanego do kategorii ZL III.
Zdaniem Sądu, stanowisko skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie.
Z protokołu czynności kontrolno – rozpoznawczych dokonanych w dniu 27 września 2021 r., przyjętego za podstawę rozstrzygnięć organów obu instancji, wynika że przedmiotowy budynek jest wolnostojący z dwiema kondygnacjami nadziemnymi zakwalifikowanymi zarówno do kategorii zagrożenia ludzi ZL II (parter) oraz ZL III (piętro).
Kwestię podziału budynków ze względu na bezpieczeństwo pożarowe reguluje rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2019 r., poz. 1065, zwanego dalej: "rozporządzeniem w sprawie warunków technicznych").
Stosownie do § 209 ust. 5 ww. rozporządzenia strefy pożarowe zaliczone, z uwagi na przeznaczenie i sposób użytkowania, do więcej niż jednej kategorii zagrożenia ludzi, powinny spełniać wymagania określone dla każdej z tych kategorii.
Uwzględniając powyższe zaszeregowanie przedmiotowego budynku do dwóch kategorii zagrożenia ludzi (ZL II oraz ZL III) stanowi o tym, że musi on spełniać wymagania przewidziane dla obu tych stref pożarowych.
W okolicznościach sprawy, wbrew twierdzeniom strony skarżącej, brak jest możliwości wyodrębnienia stref pożarowych parteru oraz piętra. W protokole z dnia 27 września 2021 r. kontrolujący stwierdził, że strop nad parterem jest drewniany (pkt 2.1), tym samym brak jest podstaw do uwzględnienia argumentacji skargi odnoszącej się do klasy odporności ogniowej stropu, który bezsprzecznie został wykonany z materiału łatwopalnego.
Tymczasem zgodnie z treścią § 232 ust. 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych ściany i stropy stanowiące elementy oddzielenia przeciwpożarowego powinny być wykonane z materiałów niepalnych, a występujące w nich otwory – obudowane przedsionkami przeciwpożarowymi lub zamykane za pomocą drzwi przeciwpożarowych bądź innego zamknięcia przeciwpożarowego.
Odnosząc się do stanowiska skarżącej podnieść należy, że dyspozycja tego przepisu nie nasuwa wątpliwości i wynika z niej jednoznacznie, że warunkiem uznania stropu za element oddzielenia przeciwpożarowego stanowi wykonanie go z materiału niepalnego, która to sytuacja nie znajduje potwierdzenia w niniejszej sprawie.
Wyjaśnienia wymaga, że ustalenie odrębnych stref pożarowych i oddzielenie kondygnacji z punktu widzenia bezpieczeństwa pożarowego może wynikać ze spełnienia wymogów dotyczących klatki schodowej w kontekście dojścia ewakuacyjnego. W toku postępowania organ ustalił, że ewakuacja z piętra budynku na parter odbywa się jedną klatką schodową, która nie jest obudowana ani zamykana drzwiami dymoszczelnymi. Nie wyposażono jej również w urządzenia zapobiegające zadymieniu lub służące do usuwania dymu, uruchamiane samoczynnie za pomocą wykrywania dymu (pkt 6.1 protokołu z dnia 27 września 2021 r.).
Tymczasem stosownie do § 256 ust. 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych za równorzędne wyjściu do innej strefy pożarowej, o którym mowa w ust. 1, uważa się wyjście do obudowanej klatki schodowej, zamykanej drzwiami o klasie odporności ogniowej co najmniej E I 30, wyposażonej w urządzenia zapobiegające zadymieniu lub służące do usuwania dymu, a w przypadku, o którym mowa w § 246 ust. 5 – zamykanej drzwiami dymoszczelnymi. Jak prawidłowo zwrócił na to uwagę organ jedynym, a zatem niewystarczającym do uwzględnienia założenia skarżącej, oddzieleniem przeciwpożarowym kondygnacji w kontekście powołanego przepisu są drzwi o klasie odporności ogniowej E I 30. Przy czym za urządzenia zapobiegające zadymieniu lub służące do usuwania dymu, wbrew przekonaniu Spółki, nie można uznać kratki nawiewnej, znajdującej się pomiędzy parterem a piwnicą oraz wentylacji grawitacyjnej, znajdującej się pomiędzy parterem, a I piętrem.
Podkreślenia wymaga, że urządzenie zapobiegające zadymieniu lub służące do usuwania dymu jest urządzeniem przeciwpożarowym, o którym mowa w § 2 ust. 1 pkt 9 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (Dz. U. nr 109, poz. 719 ze zm., dalej: "rozporządzenie w sprawie ochrony przeciwpożarowej"). Przy czym urządzenia przeciwpożarowe w obiekcie powinny być wykonane zgodnie z projektem uzgodnionym przez rzeczoznawcę do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych, a warunkiem dopuszczenia do ich użytkowania jest przeprowadzenie odpowiednich dla danego urządzenia prób i badań, potwierdzających prawidłowość ich działania (§ 3 ust. 1 ww. rozporządzenia).
Z tego też względu charakterystyka oraz sposób wykonania takiego urządzenia wymaga skonkretyzowania dopiero w stosownym projekcie urządzenia przeciwpożarowego, podlegającego następnie obowiązkowemu uzgodnieniu pod względem zgodności z wymaganiami ochrony przeciwpożarowej z rzeczoznawcą do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych. Dobór takiego urządzenia zakończony dokonaniem wspomnianego uzgodnienia, jest realizowany w trakcie sporządzania projektu urządzenia przeciwpożarowego przez projektanta w toku wzajemnej współpracy z rzeczoznawcą do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych. Wskazana przez skarżącą kratka nawiewna oraz wentylacja grawitacyjna nie spełniają tych założeń.
Mając powołane okoliczności na względzie za trafne należy uznać stanowisko organu II instancji, że w badanym przypadku nie występują elementy oddzielenia przeciwpożarowego kondygnacji, które zapewniałyby założony przez stronę podział na odrębne strefy pożarowe parteru oraz piętra, co oznacza, że przedmiotowy budynek stanowi jedną strefę zaszeregowaną do kategorii zagrożenia ludzi ZL II i ZL III, a tym samym musi spełnić wymagania przewidziane dla obydwu kategorii.
Brak jest podstaw do uwzględnienia powołanej przez Spółkę opinii rzeczoznawcy ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych wobec zawartego w niej twierdzenia
o nieużytkowaniu I piętra budynku, co stanowi o przyjęciu odmiennego stanu aniżeli ten który wynika z aktualnych ustaleń organów dokonanych na potrzeby niniejszej sprawy, zgodnie z którymi piętro jest użytkowane i znajdują się tam gabinety oraz dwie sale do indywidualnej rewalidacji oraz sala do integracji sensorycznej (pkt 2.1 protokołu z dnia 27 września 2021 r.).
Za prawidłowe należy zatem uznać rozstrzygnięcie organu II instancji w zakresie nałożonego na skarżącą Spółkę obowiązku (wynikającego z § 245 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych) dotyczącego wymogu dla klatek schodowych przeznaczonych do ewakuacji ze strefy pożarowej ZL II w budynku niskim, które powinny być obudowane i zamykane drzwiami dymoszczelnymi oraz wyposażone w urządzenia zapobiegające zadymieniu lub służące do usuwania dymu, uruchamiane samoczynnie za pomocą systemu wykrywania dymu.
Podobnie Sąd nie dopatrzył się naruszenia prawa odnośnie obowiązku określonego w punkcie 2 polegającego na wyposażeniu piętra oraz piwnicy budynku w hydranty 25, które stosownie do § 19 ust. 1 pkt 2 lit. a rozporządzenia w sprawie ochrony przeciwpożarowej, powinny znajdować się na każdej kondygnacji budynku niskiego w strefie pożarowej o powierzchni przekraczającej 200 m2, zakwalifikowanej do kategorii zagrożenia ludzi ZL II, do jakiej został zakwalifikowany przedmiotowy budynek. Przy czym za niezasadny należy uznać zarzut skargi polegający na naruszeniu § 19 ust. 1 pkt 2 lit. b ww. rozporządzenia, który nie miał zastosowania w sprawie i dotyczy strefy pożarowej zakwalifikowanej do kategorii zagrożenia ludzi ZL III, bowiem jak zostało to wyjaśnione wyżej budynek przy ul. [...] w G. musi spełniać wymogi przewidziane dla strefy pożarowej zakwalifikowanej do kategorii zagrożenia ludzi ZL II.
Dla zapewnienia bezpieczeństwa pożarowego właściwie został nałożony na Spółkę obowiązek wynikający z § 6 ust. 7 rozporządzenia w sprawie ochrony przeciwpożarowej polegający na aktualizacji Instrukcji Bezpieczeństwa Pożarowego, która powinna zostać uzupełniona o schematy piętra i piwnicy budynku oraz zapoznania z nią pracowników. W toku czynności kontrolnych ustalono, że kubatura budynku przekracza 1000 m3 (pkt 3.1 protokołu z dnia 27 września 2021 r.), do powyższego stwierdzenie strona nie wniosła zastrzeżeń, nie było zatem podstaw do zastosowania przepisu § 6 ust. 8 rozporządzenia w sprawie ochrony przeciwpożarowej, w którym przewidziano brak wymogu wprowadzenia Instrukcji Bezpieczeństwa Pożarowego w sytuacji gdy kubatura budynku lub jego części stanowiącej odrębną strefę pożarową nie przekracza 1000 m3.
Zdaniem Sądu, niezasadne są zarzuty skargi wskazujące na uchybienie przepisom Kodeksu postępowania administracyjnego. Zebrany materiał dowodowy nie dawał żadnych podstaw do stwierdzenia, że organy uchybiły swym powinnościom w toku przeprowadzonego postępowania administracyjnego, wynikającym z art. 7, 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. Okoliczności stanu faktycznego zostały ustalone w sposób prawidłowy, uzasadniający zastosowanie przepisów wymienionych w podstawie prawnej kwestionowanego rozstrzygnięcia. Wyciągniętych przez organy wniosków nie można uznać za dowolne. Nakaz wykonania określonych obowiązków znajdował uzasadnienie w art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. z 2021 r., poz. 1940). Podkreślenia wymaga, że zgodnie z art. 1 powołanej ustawy, ochrona przeciwpożarowa polega na realizacji przedsięwzięć mających na celu ochronę życia, zdrowia, mienia lub środowiska przed pożarem. Jeżeli zatem organ Państwowej Straży Pożarnej stwierdza nieprawidłowości w zakresie zabezpieczenia przeciwpożarowego, to ma obowiązek zastosować w sposób władczy określone przepisami prawa nakazy.
Nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia
2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259), orzekł o jej oddaleniu.