II SA/SZ 1002/24

II SA/Sz 1002/24 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2025-04-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-12-30
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Joanna Świerzko-Bukowska /sprawozdawca/
Joanna Wojciechowska
Katarzyna Sokołowska /przewodniczący/
Symbol z opisem
6324 Rodzina   zastępcza,  pomoc na usamodzielnienie dla wychowanka rodziny zastępczej
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 177
art. 191 ust. 1 pkt 1, art. 193 ust. 1, art. 194 ust. 2 i 3
Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej
Dz.U. 2023 poz 901
art. 8 ust. 1 pkt 2, ust. 3 pkt 3
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art. 119 pkt 1, art. 120, art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 572
art. 7, art. 77 par. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska, Sędziowie Asesor WSA Joanna Świerzko-Bukowska (spr.),, Sędzia WSA Joanna Wojciechowska, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 24 kwietnia 2025 r. sprawy ze skargi T. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie opłaty za pobyt dzieci w pieczy zastępczej oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 2 sierpnia 2024 r., nr PCPR.5700.5.2017.KL, Starosta D. (dalej: "organ I instancji", "Starosta") odmówił odstąpienia od ustalenia opłaty dla T. O. (dalej: "strona", "skarżący") za pobyt dzieci N. O. i J. O. umieszczonych w pieczy zastępczej za okres od 1 czerwca 2024 r. do 31 maja 2025 r. Decyzja ta została wydana na podstawie art. 194 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz. U. z 2024 r. poz. 177 ze zm., dalej: "u.w.r."), § 1 pkt 1 lit. b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 lipca 2021 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz.U. z 2021 poz. 1296, dalej: "rozporządzenie"), uchwały Nr XLVI/306/2022 Rady Powiatu D. z dnia 29 kwietnia 2022 r. w sprawie określenia szczegółowych warunków umorzenia w całości lub w części, łącznie z odsetkami, odroczenia terminu płatności, rozłożenia na raty lub odstępowania od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej (Dz. Urz. Woj. Zach. z dnia 17 maja 2022 r., poz. 2296, dalej: "uchwała").
W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia Starosta wskazał, że na podstawie postanowienia Sądu Okręgowego w S. z dnia [...] stycznia 2017 r., sygn. akt [...] dzieci strony J. O. i N. O. zostały umieszczone w rodzinie zastępczej spokrewnionej i od dnia 17 stycznia 2017 r. dzieci faktycznie przebywają w tej rodzinie zastępczej. Na mocy decyzji Starosty z dnia 31 maja 2024 r. nr 382/2024 i 384/2024 przyznano rodzinie zastępczej świadczenie na pokrycie kosztów utrzymania dzieci w rodzinie zastępczej w wysokości po 1002 zł miesięcznie na każde dziecko. Organ wyjaśnił, że na podstawie przeprowadzonego postępowania dowodowego ustalono, że T. O. prowadzi wspólnie z partnerką gospodarstwo domowe, a źródłem jego dochodu jest emerytura wojskowa, której wysokość netto w miesiącu maju wyniosła 3 845,87 zł. Organ podał, iż T. O. oświadczył, że płaci alimenty na dzieci w wysokości 1000 zł miesięcznie, jednak nie przedstawił na potwierdzenie tego faktu żadnych dokumentów. Ustalono, że partnerka strony jest zatrudniona na umowę o pracę na pełen etat w sklepie [...], jednak informacji o dochodzie partnerki zobowiązanego nie uzyskano. Organ I instancji uznał, że dochód zobowiązanego wynosi 3 845,87 zł co przekraczało 300% kryterium dochodowego określonego w art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2023 r. poz. 901, ze zm., dalej: "u.p.s."), zweryfikowanego § 1 pkt 1 lit. b rozporządzenia tj. 600,00 zł x 300% = 1800zł.
W odwołaniu od tej decyzji T. O. wskazał, że jego sytuacja osobista jest trudna, od 2015 r. utrzymuje się wyłącznie z emerytury wojskowej w wysokości 3 845 zł, wypłacanej przez WBE L., nie pracuje i jest pod stałą opieką WAM L. jako weteran poszkodowany po przebytych misjach w Iraku i Afganistanie. Odwołujący się wyjaśnił, że wywiązuje się z zasądzonych alimentów w wysokości 1000 zł miesięcznie. Dodał, że ma bardzo dobry kontakt z dziećmi, które dodatkowo otrzymują od niego wsparcie finansowe z okazji świąt, urodzin czy imienin. Odwołujący się wskazał, że nie korzysta z pomocy społecznej, a jego comiesięczne, stałe wydatki na utrzymanie domu (opłaty, media) przekraczają 1000 zł, w tym rata kredytu w [...] w wysokości 375 zł (kredyt zaciągnięty na wymianę ogrzewania). Wyjaśnił, że obecnie mieszka z partnerką, która ma na utrzymaniu dwie córki, ale każde z nich żyje na swój rachunek. T. O. dołączył do odwołania trzy potwierdzenia przelewów bankowych tytułem "na zabezpieczenie środków dla dzieci" z dnia 7 czerwca 2024 r. na kwotę 1400 zł, z dnia 10 lipca 2024 r. na kwotę 900 zł, z dnia 6 września 2024 r. na kwotę 1000 zł.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Koszalinie (dalej: "organ II instancji", "Kolegium") decyzją z dnia 28 października 2024 r., nr SKO.4110.1868.2024, utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
Kolegium przytoczyło treść art. 194 ust. 2 i ust. 3 u.w.r. oraz § 2 ust. 1 i ust. 3 uchwały oraz stwierdziło, że organ I instancji skrupulatnie przeprowadził postępowanie dowodowe, umożliwiając stronie złożenie stosownych dokumentów, a następnie zapoznanie się ze zgromadzonymi w sprawie dowodami. Jak wynika z samego oświadczenia strony, zamieszkuje on wraz z partnerką i utrzymuje się z emerytury wojskowej. Wysokość emerytury netto w miesiącu maju 2024 r. wyniosła 3 845,87 zł. Odwołujący się nie złożył w toku postępowania żadnych dowodów świadczących o tym, że płaci alimenty na dzieci w kwocie po 1000 zł miesięcznie, zgodnie z jego oświadczeniem z dnia 28 czerwca 2024 r. Dopiero do odwołania załączone zostały potwierdzenia przelewów z czerwca, lipca i września 2024 r. Kolegium wskazało, że zarówno organ I instancji, który nie posiadał żadnych dowodów na uiszczanie przez stronę alimentów, jak i Kolegium nie jest w stanie na podstawie tych dowodów ocenić regularności spełniania tego obowiązku przez stronę. Zatem w oparciu o przedłożone dokumenty nie można uznać, że miesięczny dochód strony powinien być pomniejszony o kwotę 1000 zł, z tytułu alimentów świadczonych na dzieci.
Kolegium stwierdziło przy tym, że nawet przyjęcie, że dochód odwołującego się należy o kwotę alimentów pomniejszyć (na podstawie art. 8 ust. 3 pkt 3 u.p.s.) to wynosiłby on 2 845,87 zł. Kwota ta również przekracza 300 % kryterium dochodowego określonego w art. 8 ust. 1 pkt 2 u.p.s. zweryfikowanego § 1 pkt 1 lit. b rozporządzenia, tj. 600 zł x 300% = 1800 zł. Zatem brak było podstaw do odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt dzieci strony w pieczy zastępczej na podstawie § 2 ust. 1 uchwały. W ocenie Kolegium, zobowiązany nie wykazał również, aby zaistniała którakolwiek z przesłanek uzasadniających odstąpienie od ustalenia opłaty przy przekroczeniu kryterium dochodowego, wymieniona w § 2 ust. 3 uchwały. W tym stanie rzeczy, brak było podstaw do odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt dzieci w pieczy zastępczej.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na tę decyzję T. O. wniósł o jej uchylenie oraz o uchylenie decyzji organu I instancji. Skarżący podniósł następujące zarzuty:
1. naruszenia przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj.
1) naruszenie art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a także błędne ustalenie, że:
- w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki do odstąpienia od ustalenia opłaty, a dochody skarżącego przekraczają 300% kryterium dochodowego określonego w art. 8 ust. 1 u.p.s., w sytuacji gdy po odliczeniu od dochodu stałych miesięcznych kosztów ponoszonych przez skarżącego, do jego dyspozycji pozostaje kwota poniżej kryterium dochodowego,
- skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z partnerką w sytuacji gdy jest on osobą samotnie gospodarującą i powinno zostać przyjęte kryterium dochodowe w wysokości 2 328 zł,
- skarżący nie uiszcza regularnie alimentów na rzecz małoletnich dzieci w wysokości 1000 zł miesięcznie, która to okoliczność została potwierdzona odpowiednimi dokumentami,
- nie zachodzą przesłanki do odstąpienia od ustalenia opłaty na podstawie § 2 ust. 2 uchwały, w sytuacji gdy u skarżącego wystąpiła orzeczona niepełnosprawność i udokumentowana zaświadczeniem lekarskim długotrwała choroba mimo, że okoliczności te zostały udokumentowane podczas wcześniejszych postępowań administracyjnych dotyczących odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt dzieci strony w pieczy zastępczej,
2) naruszenie art. 7 i 77 § 1 k.p.a. ponieważ organ odwoławczy nie ustalił, że zachodzą przesłanki uzasadniające odstąpienie od opłaty za pobyt dzieci w pieczy zastępczej, nie uwzględnił wszelkich okoliczności składających się na sytuację życiową i majątkową strony, dokonał wybiórczej oceny tej sytuacji,
2. naruszenia przepisów prawa materialnego tj.
- § 2 ust. 3 pkt 6 uchwały w sytuacji gdy dochód skarżącego przekracza 300% kryterium dochodowego i zachodzi przesłanka wymieniona w tej uchwale tj. orzeczona niepełnosprawność lub udokumentowana zaświadczeniem lekarskim długotrwała choroba,
- art. 193 ust. 1 w zw. z art. 194 ust. 1, ust. 2 i ust. 3 u.w.r. w zw. z § 2 uchwały w ten sposób, że odmówiono skarżącemu odstąpienia od ustalenia opłaty nieprawidłowo ustalając sytuację finansową, zdrowotną i osobistą skarżącego, podczas gdy skarżący złożył wniosek o odstąpienie od ustalenia opłaty z uwagi na trudną sytuację materialną i brak środków pozwalających na uiszczanie tej opłaty.
W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że organy błędnie ustaliły, że zamieszkuje z partnerką i prowadzi z nią wspólne gospodarstwo domowe. Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej nie przeprowadził wywiadu środowiskowego w miejscu zamieszkania, nie wykazał więc, by inne osoby mieszkały ze skarżącym. Podczas wywiadu przeprowadzonego w siedzibie MOPS pracownik sformułował treść oświadczenia skarżącego, kazał napisać, że mieszka on z partnerką, co nie jest prawdą. Według skarżącego przy ustalaniu kryterium dochodowego powinna być uwzględniona kwota 2 328 zł, ustalona dla jednoosobowego gospodarstwa domowego, a nie wieloosobowego. Skarżący zwrócił przy tym uwagę, że organ I instancji odmówił zwolnienia z opłaty z uwagi na przekroczenie kryterium dochodowego na osobę w rodzinie wynoszącego 2 328 zł (czyli dla jednoosobowego gospodarstwa domowego).
Skarżący podniósł, że organ odwoławczy niesłusznie uznał, że nie zachodzą przesłanki do odstąpienia od ustalenia opłaty na podstawie § 2 ust. 2 uchwały. U skarżącego jest orzeczona niepełnosprawność i udokumentowana orzeczeniem lekarskim długotrwała choroba i fakty te zostały udokumentowane we wcześniejszych postępowaniach dotyczących ustalenia opłaty za pobyt dzieci w pieczy zastępczej. Z orzeczenia nr [...] wydanego przez Wojskową Komisję Lekarską w Ł. wynika, że skarżący jest osobą niepełnosprawną, z udokumentowaną długotrwałą chorobą, okoliczność ta powinna zostać uwzględniona. Skarżący podał, że przykładowo w uzasadnieniu decyzji Starosty S. z dnia 24 marca 2021 r., którą orzeczono o odstąpieniu od ustalania opłaty za pobyt dzieci w pieczy zastępczej wskazano, że skarżący przedstawił orzeczenie nr [...] Rejonowej Komisji Lekarskie w L. o zaliczeniu go do III grupy inwalidztwa z ogólnego stanu zdrowia i do III grupy inwalidztwa w związku ze służbą wojskową. Organy orzekające w sprawie objętej skargą nie wzięły pod uwagę tych okoliczności, zatem nie przeprowadziły postępowania wszechstronnie. Nie uwzględniły, że skarżący płaci alimenty na rzecz dzieci, co wykazał. We wcześniejszych postępowaniach organy uznawały, na podstawie takich samych dowodów, że skarżący spełnia obowiązek alimentacyjny. Do odwołania skarżący dołączył dokumenty przedstawiające jego wydatki stałe, czego organ odwoławczy nie uwzględnił. Przy uwzględnieniu tych dokumentów należało uznać, że dochód strony nie przekracza 300% kryterium dochodowego.
Do skargi skarżący załączył orzeczenie nr [...] Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w L. z dnia [...] listopada 2024 r.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Koszalinie w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie oraz o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje.
Na wstępie należy wskazać, że niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 120 w związku z art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm. dalej "p.p.s.a."), zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Taki wniosek złożyło Kolegium, zaś skarżący nie zażądał przeprowadzenia rozprawy.
Wskazać również należy, że stosownie do art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 1267) w związku z art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Rzeczona kontrola dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania zaskarżonego aktu administracyjnego, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. W wyniku tej kontroli, stosownie do art. 145 § 1 p.p.s.a. sąd: uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. a-c); stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach (pkt 2); stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w k.p.a. lub innych przepisach (pkt 3). W przypadku zaś gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 p.p.s.a. skarga, zgodnie z art. 151 p.p.s.a., podlega oddaleniu. Ponadto zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Przeprowadzona przez Sąd w niniejszej sprawie kontrola według powyższych kryteriów nie wykazała, aby zaskarżona decyzja została podjęta z naruszeniem przepisów prawa uzasadniającym uwzględnienie skargi.
Przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie utrzymująca w mocy decyzję Starosty D. odmawiającą odstąpienia od ustalenia skarżącemu opłaty za pobyt jego córki i syna w pieczy zastępczej.
Zgodnie z art. 193 ust. 1 u.w.r. za pobyt dziecka w pieczy zastępczej rodzice ponoszą miesięczną opłatę o określonej w tym przepisie wysokości. Opłatę tą ustala, w drodze decyzji, starosta właściwy ze względu na miejsce zamieszkania dziecka przed umieszczeniem w rodzinie zastępczej, rodzinnym domu dziecka, placówce opiekuńczo-wychowawczej, regionalnej placówce opiekuńczo-terapeutycznej albo interwencyjnym ośrodku preadopcyjnym (art. 194 ust. 1 u.w.r.). Podkreślić przy tym należy, że wydatki na opiekę i wychowanie dziecka umieszczonego w rodzinie zastępczej albo rodzinnym domu dziecka ponosi tymczasowo właściwy powiat (art. 191 ust. 1 pkt 1 u.w.r.). Stosownie zaś do art. 194 ust. 2 i 3 u.w.r. rada powiatu określa, w drodze uchwały, szczegółowe warunki umorzenia w całości lub w części, łącznie z odsetkami, odroczenia terminu płatności, rozłożenia na raty lub odstępowania od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej. Starosta na wniosek lub z urzędu, uwzględniając tę uchwałę, może umorzyć w całości lub w części łącznie z odsetkami, odroczyć termin płatności, rozłożyć na raty lub odstąpić od ustalenia tej opłaty.
Stosownie do postanowień § 2 ust. 1 uchwały odstąpienie w całości od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej, może nastąpić na wniosek osoby zobowiązanej do jej ponoszenia lub z urzędu w przypadku, gdy dochód:
1) osoby samotnie gospodarującej nie przekracza 300% kryterium dochodowego określonego przepisami ustawy o pomocy społecznej,
2) na osobę w rodzinie nie przekracza 300% kryterium dochodowego określonego przepisami ustawy o pomocy społecznej.
Stosownie zaś do § 2 ust. 3 uchwały odstąpienie od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej w części może nastąpić z urzędu lub na wniosek osoby zobowiązanej do ponoszenia opłaty, gdy dochód osoby samotnie gospodarującej lub dochód na osobę w rodzinie przekracza 300% kryterium dochodowego określonego przepisami ustawy o pomocy społecznej i gdy zachodzi co najmniej jedna z poniższych okoliczności:
1) osoba zobowiązana przebywa w domu pomocy społecznej lub innych placówkach pomocy społecznej,
2) osoba zobowiązana jest osobą ubezwłasnowolnioną,
3) osoba zobowiązana jest niepełnoletnia,
4) w przypadku, gdy osoba zobowiązana nie posiada własnego dochodu i pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z osobą posiadającą własne źródło dochodu, ale nie będącą osobą zobowiązaną do opłaty za dziecko przebywające w pieczy zastępczej,
5) osoby zobowiązane do ponoszenia opłaty ponoszą opłatę za pobyt innych członków rodziny w jednostkach pomocy społecznej, innych placówkach zapewniających całodobową opiekę, w pieczy zastępczej, leczenie, rehabilitację,
6) u osoby zobowiązanej wystąpiła orzeczona niepełnosprawność lub udokumentowana zaświadczeniem lekarskim długotrwała choroba,
7) osoba zobowiązana jest osobą bezdomną,
8) u osoby zobowiązanej powstały straty materialne powstałe w wyniku klęski żywiołowej lub innych zdarzeń losowych,
9) osoba zobowiązana jest w ciąży,
10) osoba zobowiązana przebywa w areszcie śledczym lub zakładzie karnym i nie podejmuje zatrudnienia,
11) osoba zobowiązana samotnie wychowuje dziecko,
12) osoby zobowiązane wychowują inne dzieci pozostające pod ich opieką.
Zwrócić należy uwagę, że postępowanie w sprawie odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej ma w istocie charakter dwuetapowy. W pierwszym etapie organ ocenia, czy spełnione zostały przesłanki otwierające temu organowi możliwość odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej. Ocena ta dokonywana jest według reguł dotyczących postępowania dowodowego i polega na weryfikacji poszczególnych, określonych przez lokalnego prawodawcę kryteriów. Dopiero uznanie, że spełniona została choćby jedna z przesłanek pozwalających organowi na odstąpienie od ustalenia opłaty, pozwala na przejście do drugiego etapu, w ramach którego, działając w granicach uznania administracyjnego, organ może, ale nie musi uwzględnić wniosku strony o odstąpienie od ustalenia opłaty czy też prowadząc postępowanie wszczęte z urzędu odstąpić od jej ustalenia. Natomiast przyjęcie braku przesłanek uzasadniających zastosowanie ulgi wobec osoby zobowiązanej bezwzględnie obliguje organ do rozstrzygnięcia negatywnego dla strony.
Jak wynika z cytowanych powyżej § 2 ust. 1 i ust. 3 podstawową kwestią jaką należy ustalić w toku postępowania w sprawie odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej jest dochód osoby zobowiązanej do ponoszenia tej opłaty. Skarżący wskazał, iż utrzymuje się z emerytury wojskowej. Organ I instancji ustalił w Wojskowym Biurze Emerytalnym w L., że skarżący posiada prawo do emerytury wojskowej i świadczenie to wynosi 3 845,87 zł netto. W tym miejscu wskazać należy, że stosownie do art. 8 ust. 3 u.p.s. za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o: 1) miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych i koszty uzyskania przychodu; 2) składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach; 3) kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób. Zatem wysokości dochodu nie pomniejsza się o koszty utrzymania mieszkania, rat kredytu czy innych wydatków skarżącego. Należy stwierdzić, że nawet przy pomniejszeniu przychodu skarżącego o kwotę alimentów w wysokości 1 000 zł (jak założyło Kolegium) i przyjęciu kryterium dochodowego dla osoby samotnie gospodarującej (jak argumentuje skarżący) dochód skarżącego wynosiłby 2 845,87 zł, co przekracza 300 % kryterium dochodowego określonego przepisami u.p.s. dla osoby samotnie gospodarującej, które według stanu na dzień wydania zaskarżonej decyzji wynosiło 2 328 zł. Tym samym nie została spełniona przesłanka do ewentualnego odstąpienia od ustalenia rzeczonej opłaty w całości.
Z kolei do ewentualnego odstąpienia od ustalenia przedmiotowej opłaty w części, w sytuacji przekroczenia 300% kryterium dochodowego określonego przepisami u.p.s., konieczne jest spełnienie dodatkowej przesłanki określonej w § 2 ust. 3 pkt 1-12 uchwały. Kolegium stwierdziło, że skarżący nie wykazał aby zaistniała którakolwiek z okoliczności uzasadniających odstąpienie od ustalenia opłaty przy przekroczeniu kryterium dochodowego wymieniona w § 2 ust. 3 uchwały. Zgodnie z art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Istotnie zatem w ramach realizacji zasady prawdy obiektywnej organ powinien podejmować wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Organ jest więc zobowiązany do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego (art. 77 § 1 k.p.a.), jednak strona nie jest zwolniona od współdziałania w wyjaśnianiu okoliczności faktycznych sprawy, mając w szczególności prawo do inicjowania postępowania wyjaśniającego, zwłaszcza jeśli wykazanie określonych okoliczności leży w jej interesie. Wskazać należy, że w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania organ I instancji wskazał skarżącemu, że ma prawo składania wniosków dowodowych mających wpływ na wynik sprawy, może przedłożyć dokumenty, w tym m.in. aktualne orzeczenie o niepełnosprawności czy też zaświadczenie potwierdzające długotrwałą chorobę, o ile go to dotyczy. Skarżący w tym zakresie pozostał bierny. Dopiero na etapie postępowania sądowego skarżący przedłożył orzeczenie nr [...] Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w L.. Zwrócić jednak należy uwagę, że rzeczone orzeczenie zostało wydane w dniu [...] listopada 2024 r. Jak wskazano to już powyżej kontrola sądu administracyjnego odbywa się według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania zaskarżonego aktu administracyjnego (w rozpatrywanej sprawie decyzji Kolegium z dnia 28 października 2024 r.). Ponadto sąd administracyjny nie jest "trzecią instancją" w postępowaniu administracyjnym - nie dokonuje ustaleń faktycznych w zakresie objętym sprawą administracyjną. W skardze skarżący podnosi, że w toku wcześniejszych postępowań administracyjnych udokumentował niepełnosprawność i długotrwałą chorobę. Wskazać zatem należy, iż stosownie do § 2 ust. 6 uchwały odstąpienie od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej w całości lub w części następuje w drodze decyzji administracyjnej, na czas określony nie dłuższy niż 12 miesięcy kalendarzowych. Spełnienie przesłanek do odstąpienia od ustalenia opłaty powinno być aktualne na datę wydania decyzji w tym przedmiocie. Nawet wcześniejsze odstąpienie od ustalenia skarżącemu opłaty za pobyt jego dzieci w pieczy zastępczej z ww. powodów (czego skarżący nie wykazał) nie oznacza, że organ automatycznie będzie wydawał kolejne pozytywne dla skarżącego decyzje w tym przedmiocie. Ponownie podkreślić należy, że w danym postępowaniu administracyjnym ciężar przeprowadzenia dowodu spoczywa na tym, kto z określonego faktu wywodzi dla siebie skutki prawne. Kiedy ciężar dowodu spoczywa na stronie postępowania, obowiązek organu administracji ogranicza się do poinformowania o możliwości przedstawienia dowodów na okoliczność, od której zależy korzystne dla niej rozstrzygnięcie sprawy. Niedopełnienie tego obowiązku przez stronę uzasadnia wyciągnięcie w stosunku do niej negatywnych skutków.
Z powyższych względów Sąd, stwierdzając, że skarga nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.