II SA/Sz 1000/24

II SA/Sz 1000/24 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2025-03-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-12-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Joanna Wojciechowska
Krzysztof Szydłowski
Renata Bukowiecka-Kleczaj /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6033 Zajęcie pasa drogowego (zezwolenia, opłaty, kary z tym związane)
Hasła tematyczne
Kara administracyjna
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 1130
art. 37d ust. 1 - 5
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j.)
Dz.U. 2023 poz 70
art. 17a
Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj (spr.) Sędziowie Asesor WSA Krzysztof Szydłowski, Sędzia WSA Joanna Wojciechowska Protokolant starszy inspektor sądowy Aneta Ciesielska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 13 marca 2025 r. sprawy ze skargi A. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wymierzenie kary pieniężnej za umieszczenie banera reklamowego na ogrodzeniu I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy D. z dnia [...] r. nr [...], II. umarza postępowanie administracyjne, III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. na rzecz skarżącego A. T. kwotę [...]([...]) złote tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 1 grudnia 2022 r. nr WKI.GK.6851.51A.2022.MS, Wójt Gminy D., na podstawie art. 37d ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz art. 104 k.p.a. wymierzył podmiotowi [...], ul. [...] w M. karę pieniężną w wysokości [...] zł za okres od 6 września 2022 r. do 1 grudnia 2022 r. z tytułu umieszczenia banerów reklamowych na ogrodzeniu posesji znajdującej się w M. , działka nr [...], obręb M., a nadto nałożył na ten podmiot obowiązek usunięcia banera reklamowego zlokalizowanego na ogrodzeniu posesji znajdującej się w miejscowości M. przy ul. [...] (działka nr [...], obręb M.).
Po rozpoznaniu odwołania wniesionego od powyższej decyzji przez [...] Spółkę z o.o. z siedzibą w S., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Szczecinie, decyzją z dnia 18 lipca 2023 r., nr SKO/PG/420/1289/2023, uchyliło opisane wyżej rozstrzygnięcie w całości i zwróciło sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu decyzji Kolegium wyjaśniło, że zgodnie z ustaleniami organu I instancji stroną postępowania, tj. właścicielem spornego banera reklamowego, jest podmiot o nazwie [...]. Wójt nie ustalił jednak jaką formę prawną ma ten podmiot, tj. czy jest to przedsiębiorstwo należące do osoby fizycznej czy też jest to spółka prawa handlowego. Dopiero po wniesieniu odwołania organ I instancji wskazał, że chodzi o firmę funkcjonującą w formie spółki z ograniczoną odpowiedzialnością jednak powyższe nie wynika z sentencji decyzji, co uniemożliwia ustalenie na jaki podmiot faktycznie nałożono karę pieniężną. Nie można bowiem wykluczyć, że w obrocie prawnym funkcjonują inne podmioty o takiej samej nazwie lecz w odmiennych formach prawnych.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy, Wójt Gminy D. decyzją z 15 stycznia 2024 r., nr WKI.GK.6851.51A.2022.MS, na podstawie art. 37d ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz art. 104 k.p.a. wymierzył A. T. prowadzącemu działalność gospodarczą pod firmą [...] karę pieniężną w wysokości [...] zł za okres od 6 września 2022 r. do 1 grudnia 2022 r. z tytułu umieszczenia banera reklamowego o wymiarach 120 cm x 476 cm, tj. 5,71 m2 na ogrodzeniu znajdującym się na terenie działki nr [...] położonej w miejscowości M..
Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie organ wskazał, że w wyniku przeanalizowania zebranych materiałów dowodowych ustalono, iż baner reklamowy o treści "[...]" znajdował się na ogrodzeniu przy ul. [...] (działka nr [...] położona w miejscowości M.) w okresie od 6 września 2022 r. do dnia 1 grudnia 2022 r. Powyższe zostało potwierdzone dokumentacją fotograficzną oraz ustaleniami pracowników organu. W tym czasie jedynym dysponentem działki łącznie z ogrodzeniem był A. T., co zdaniem organu dowodzi, że to właśnie on umieścił przedmiotowy baner na ogrodzeniu.
Organ zacytował przepisy znajdujące zastosowanie w sprawie i wyjaśnił w jaki sposób obliczył wysokość wymierzonej kary.
Pismem z dnia 5 lutego 2024 r. odwołanie od tej decyzji wniósł A. T..
Zaskarżonej decyzji zarzucił obrazę przepisów prawa procesowego, tj.:
1. art. 37d ust. 7 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez jego niezastosowanie i wydanie jednej decyzji, gdy ustawa nakazuje wydanie dwóch decyzji – pierwszej wskazującej wysokość kary pieniężnej i obowiązek dostosowania tablicy reklamowej bądź urządzenia do przepisów, a następnie drugiej, w której organ wymierza karę pieniężną, gdy tymczasem w niniejszej sprawie wydano tylko jedną decyzję, co miało istotny wpływ na wynik sprawy,
2. art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez dokonanie wadliwej subsumpcji i oparcie swoich twierdzeń na podstawie dowodów ustalonych na etapie postępowania I-instancyjnego, z których każdy dotyczył postępowania skierowanego przeciwko [...] Sp. z o.o., a co za tym idzie, datę wszczęcia postępowania, zawiadomienia o możliwości zapoznania się z materiałem w sprawie, decyzję nakazującą dostosowanie reklamy do obowiązujących przepisów, kierowano do tej Spółki a nie do A. T., przez co podstawę ustalenia wysokości niniejszej kary oraz jej zasadności jak również przeprowadzenia postępowania w zakresie wymierzenia kary pieniężnej oparto na dokumentach, które tworzyły sytuację prawną całkowicie innego podmiotu, co miało wpływ na wynik sprawy,
3. art. 37d ust. 3 w zw. z art. 37d ust. 4 ustawy o planowaniu poprzez wydanie decyzji wskazującej karę pieniężną błędnie ustaloną, bowiem w niniejszym postępowaniu do wszczęcia postępowania administracyjnego nie doszło, czego bezpośrednim efektem jest fakt, że ustalona kara pieniężna została wymierzona niezasadnie, co miało wpływ na wynik sprawy,
4. art. 37a ust. 3 w zw. z art. 2 pkt 16d ustawy o planowaniu poprzez jego błędną subsumpcję, polegającą na tym, że w niniejszym postępowaniu organ ustalił, iż skarżący wywiesił na ogrodzeniu baner reklamowy, gdy tymczasem zgodnie z definicją zawartą w art. 2 pkt 16d tej ustawy na płocie wisiał szyld, którego wywieszenie nie mogło zostać zakazane w drodze uchwały Rady Gminy, a przez to wydana decyzja została oparta na wadliwej podstawie prawnej,
5. art. 37d ust. 8 ustawy o planowaniu poprzez jego zastosowanie, gdy w niniejszej sprawie zastosowanie powinien mieć art. 37d ust. 9 tej ustawy, bowiem organ nie ustalił stawek opłaty reklamowej, a nadto dokonał wadliwego wyliczenia wysokości kary pieniężnej stosując nieprawidłowe stawki oraz nie znajduje się w aktach sprawy dokument, z którego wynika niewątpliwie powierzchnia reklamowa, co wskazuje na dowolny sposób ustalenia wysokości kary pieniężnej co miało wpływ na wynik sprawy,
6. art. 37b ustawy o planowaniu poprzez jego niezastosowanie i nieprzeprowadzenie w pełni procedury w zakresie podejmowania uchwały stanowiącej podstawę zaskarżonej decyzji, przez co uchwała ta jako wadliwa i powołana niezgodnie z prawem nie może stanowić podstawy obowiązków skarżącego, co miało wpływ na wynik sprawy.
Strona podniosła, że dopiero w wyniku przeprowadzonego postępowania na skutek odwołania [...] Spółki z o.o. organ rozpoczął procedurę, której celem było ustalenie podmiotu zobowiązanego, w efekcie czego podjęto decyzję, że to A. T. objęty jest obowiązkiem zapłaty kary pieniężnej. Nie zmienia to jednak faktu, że wymieniony nie był nigdy stroną oraz adresatem decyzji z 1 grudnia 2022 r. stąd też nie mogła ona tworzyć jego praw i obowiązków. Skarżący nie miał wiedzy o trwającym postępowaniu, nie brał udziału w czynnościach pomiaru szyldu, a przez to nie miał wpływu na wysokość kary pieniężnej, bowiem korespondencja na tamtym etapie w sprawie nie była do niego kierowana.
Zdaniem strony, wadliwie została też oznaczona data wszczęcia postępowania. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych skarżący wskazał, że wszczęcie postępowania z urzędu co do zasady następuje z chwilą podjęcia pierwszej czynności w sprawie przez organ administracji publicznej. O owej czynności organ zobligowany jest powiadomić strony postępowania.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Szczecinie decyzją z 25 października 2024 r., nr SKO/PG/420/888/2024, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. uchyliło zaskarżoną decyzję w części dotyczącej wysokości kary pieniężnej i w tym zakresie orzekło, że wysokość tej kary wynosi [...] zł, natomiast w pozostałej części utrzymało wspomnianą decyzję w mocy.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy zacytował przepisy znajdujące zastosowanie w niniejszej sprawie i powołując się na art. 37d ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym wyjaśnił, że karę wymierza się nie "beneficjentowi podmiotu, którego dotyczy baner", tylko podmiotowi który ten baner faktycznie wywiesił. Z punktu widzenia odpowiedzialności na gruncie przepisów art. 37d ust. 1 i 2 wspomnianej ustawy, nie jest istotna treść banera, tylko to kto baner ten zamieścił na ogrodzeniu, ewentualnie kto jest właścicielem, użytkownikiem wieczystym bądź samoistnym posiadaczem nieruchomości. W niniejszej sprawie samoistnym posiadaczem działki nr [...], obręb M. w okresie od 1 kwietnia 2016 r. do 1 marca 2023 r. był A. T., co potwierdzają zgormadzone w toku postępowania dokumenty. Również treść zamieszczona na przedmiotowym banerze, tj. informacja o firmie [...], łączy fakt wywieszenia banera z A. T., który jest prezesem jednoosobowego zarządu tej firmy prowadzonej w formie spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Z tego względu Kolegium podzieliło ustalenie organu I instancji, że podmiotem odpowiedzialnym za wywieszenie przedmiotowego banera, w rozumieniu przepisów art. 37d ust. 1 i 2 ustawy o planowaniu jest A. T..
Organ zaznaczył, że zgodnie z przepisem art. 37d ust. 4 tej ustawy karę pieniężną wymierza się od dnia, w którym organ wszczął postępowanie w sprawie, do dnia dostosowania tablicy reklamowej lub urządzenia reklamowego do przepisów, o których mowa w ust. 1, albo usunięcia tablicy lub urządzenia. W niniejszej sprawie postępowanie wszczęto dnia 6 września 2022 r., zaś sporny baner został usunięty z ogrodzenia 1 grudnia 2022 r., co łącznie daje 87 dni.
Kolegium nie zgodziło się ze stroną, że decyzja nakładająca karę powinna zostać poprzedzona decyzją nakazującą dostosowanie reklamy do wymogów uchwały i określającą wysokość tej kary. Taką decyzję – zdaniem organu odwoławczego – wydaje się tylko wówczas gdy co do zasady dopuszczalne jest umieszczenie urządzenia reklamowego w danym miejscu przestrzeni publicznej, a jedynie nie spełnia ono wymogów określonych w uchwale rady gminy, przy czym z taką sytuacją nie mamy do czynienia bowiem uchwała Rady Gminy D. z 27 lutego 2020 r. wprowadza generalny zakaz umieszczania urządzeń reklamowych na ogrodzeniach posesji.
Kolegium nie podzieliło też stanowiska skarżącego, że przedmiotowy baner miał stanowić jedynie szyld, którego sytuowanie na ogrodzeniu nie jest zabronione. Zaznaczyło, że nie było na nim żadnego adresu, danych kontaktowych ani nawet formy prowadzenia działalności gospodarczej, które są charakterystycznymi cechami szyldu. Również powierzchnia banera – 5,71 m2 – nie pozwala zakwalifikować go jako szyldu.
Organ odwoławczy po przedstawieniu sposobu wyliczenia kary pieniężnej wyjaśnił, że obliczenie dokonane przez organ I instancji jest błędne, a wynika to z braku zachowania kolejności poszczególnych obliczeń określonych w przepisie art. 37d ust. 9 ustawy o planowaniu. Z tego względu konieczne było uchylenie zaskarżonej decyzji i orzeczenie co do istoty sprawy w zakresie wysokości kary.
W skardze wniesionej na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, A. T. podniósł zarzuty analogiczne do tych które zostały zawarte w odwołaniu od decyzji z dnia 15 stycznia 2024 r.
W uzasadnieniu skargi strona podniosła, że najistotniejszą wadą postępowania jest to, iż prawie całe toczyło się przeciwko [...] Sp. z o.o. a więc - innemu podmiotowi niż A. T.. Kolegium w żaden sposób w swojej decyzji nie odniosło się do powyższego faktu ani nie wypowiedziało się w zakresie tychże twierdzeń. Tymczasem już od zawiadomienia o wszczęciu postępowania administracyjnego z 6 września 2022 r., aż do decyzji z 1 grudnia 2022 r. każda korespondencja była kierowana do [...] Sp. z o.o. Co istotne, początek sprawy ma miejsce na podstawie notatki służbowej z 13 czerwca 2022 r., a pismo z 14 czerwca 2022 r. zostało skierowane do J. i M. W., które od samego początku były w posiadaniu wiedzy odnośnie osoby najmującej należącą do nich nieruchomość.
Strona zwróciła uwagę, że całe pozostałe postępowanie opiera się w gruncie rzeczy na "dowodach kierowania korespondencji do niewłaściwego podmiotu". Skarżący nie miał w tej sytuacji zapewnionego udziału w sprawie do czasu wydania zaskarżonej decyzji organu pierwszej instancji, a ustalenia wskazujące na podstawę i wysokość kary pieniężnej oparte zostały na dowodach, które w niniejszej sprawie nie powinny zostać wykorzystane. Protokół z pomiaru banera stanowiący prawdopodobne źródło ustalenia jego powierzchni, a przez to kary pieniężnej, został poprzedzony zawiadomieniem o czynnościach skierowanym do niewłaściwego podmiotu – [...] Sp. z o.o. Podobnie zawiadomienie o wszczęciu postępowania dotyczyło innego podmiotu niż strona skarżąca. Okoliczności te mają istotne znaczenie dla sprawy, bowiem z prawdopodobieństwem graniczącym z pewnością czynności podjęte we właściwy sposób doprowadziłyby do wymierzenia kary pieniężnej w znacznie niższej wysokości, bowiem A. T. miałby wiedzę o toczącym się postępowaniu, a przez to mógł zalegalizować szyld bądź też go usunąć w terminie krótszym niż 87 dni.
Strona podkreśliła, że nigdy nie została powiadomiona o tym, że doszło do wszczęcia postępowania. Wobec tego w niniejszej sprawie nie doszło w ogóle do wyznaczenia daty początkowej naliczania kary pieniężnej, bowiem strona postępowania nigdy nie została o tej czynności zawiadomiona.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:
W oparciu o przepis art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 1267), art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935) sądowa kontrola zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w § 2 tego przepisu sprawowana jest według kryterium zgodności z prawem. Zgodnie z art. 134 § 1 cytowanej ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Dokonując kontroli w tak zakreślonych granicach kognicji, Sąd uznał, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja z dnia 15 stycznia 2024 r. naruszają przepisy prawa w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie ich z obrotu prawnego.
Przedmiotem kontroli w sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie uchylająca decyzję Wójta Gminy D. z 15 stycznia 2024 r. w o wymierzeniu A. T. kary pieniężnej w wysokości [...] zł za okres od dnia 6 września 2022 r. do 1 grudnia 2022 r. z tytułu umieszczenia banera reklamowego o wymiarach 120 cm x 476 cm, tj. 5,71 m2 na ogrodzeniu znajdującym się na terenie działki nr [...] położonej w miejscowości M. - w części dotyczącej wysokości kary pieniężnej i orzekająca w tym zakresie, że kara ta wynosi [...] zł oraz utrzymująca tę decyzję w pozostałej części.
Podstawę materialnoprawną decyzji organów obu instancji stanowiły przepisy ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2024 r., poz. 1130, dalej jako "ustawa o planowaniu").
Zgodnie z treścią art. 37d ust. 1 tej ustawy, podmiot, który umieścił tablicę reklamową lub urządzenie reklamowe niezgodne z przepisami uchwały, o której mowa w art. 37a ust. 1, podlega karze pieniężnej.
Jeżeli nie jest możliwe ustalenie podmiotu, o którym mowa w ust. 1, karę pieniężną wymierza się odpowiednio właścicielowi, użytkownikowi wieczystemu lub posiadaczowi samoistnemu nieruchomości lub obiektu budowlanego, na których umieszczono tablicę reklamową lub urządzenie reklamowe (art. 37d ust. 2 ww. ustawy).
Jak wynika z treści art. 3d ust. 3 ustawy karę pieniężną wymierza, w drodze decyzji, wójt (burmistrz, prezydent miasta).
Karę pieniężną wymierza się od dnia, w którym organ wszczął postępowanie w sprawie, do dnia dostosowania tablicy reklamowej lub urządzenia reklamowego do przepisów, o których mowa w ust. 1, albo usunięcia tablicy lub urządzenia (art. 37d ust. 4 ww. ustawy). W przypadku, gdy w dniu wydania decyzji, o której mowa w ust. 3, tablica reklamowa lub urządzenie reklamowe nie są zgodne z przepisami, o których mowa w ust. 1, w decyzji tej określa się:
1) wysokość kary pieniężnej za okres od dnia wszczęcia postępowania w sprawie do dnia wydania decyzji, oraz
2) obowiązek dostosowania tablicy reklamowej lub urządzenia reklamowego do przepisów, o których mowa w ust. 1, albo usunięcia tablicy lub urządzenia (art. 37d ust. 5 ustawy o planowaniu).
Po wykonaniu obowiązku, o którym mowa w ust. 5 pkt 2, organ określa, w drodze decyzji, wysokość kary pieniężnej za okres od dnia wydania decyzji, o której mowa w ust. 5, odpowiednio do dnia dostosowania tablicy reklamowej lub urządzenia reklamowego do przepisów, o których mowa w ust. 1, albo usunięcia tablicy lub urządzenia (art. 37d ust. 7 ustawy o planowaniu). Wysokość kary pieniężnej ustala się jako iloczyn pola powierzchni tablicy reklamowej lub urządzenia reklamowego służącej ekspozycji reklamy, wyrażonej w metrach kwadratowych oraz 40-krotności uchwalonej przez radę gminy stawki części zmiennej opłaty reklamowej, o której mowa w art. 17a ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 70, 1313 i 2291), powiększony o 40-krotność uchwalonej przez radę gminy stawki części stałej tej opłaty, za każdy dzień niezgodności tablicy reklamowej lub urządzenia reklamowego z przepisami, o których mowa w ust. 1 (art. 37d ust. 8 cytowanej ustawy). Jeżeli rada gminy nie określiła wysokości stawek opłaty reklamowej, o których mowa w ust. 1, wysokość kary pieniężnej ustala się jako iloczyn pola powierzchni tablicy reklamowej lub urządzenia reklamowego służącej ekspozycji reklamy, wyrażonej w metrach kwadratowych oraz 40-krotności maksymalnej stawki części zmiennej opłaty reklamowej, o której mowa w art. 19 pkt 1 lit. h ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych, powiększony o 40-krotność maksymalnej stawki części stałej opłaty reklamowej, o której mowa w art. 19 pkt 1 lit. g tej ustawy, za każdy dzień niezgodności tablicy reklamowej lub urządzenia reklamowego z przepisami, o których mowa w ust. 1 (art. 37d ust. 9 ustawy o planowaniu).
W sprawie bezsporne jest, że w dniu 1 lipca 2022 r. na ogrodzeniu przy ul. [...] – na działce nr [...] w M. znajdował się baner reklamowy o treści [...]" (co stwierdzono w trakcie przeprowadzonej w tym dniu wizji w terenie). Poza sporem pozostaje także okoliczność, że w oparciu o umowę najmu zawartą w dniu 1 lutego 2016 r. wynajmujący M. W. i Z. W. będący właścicielami nieruchomości zabudowanej budynkiem zlokalizowanym w M. , stanowiącej działkę nr [...] obręb M., oddali najemcy – [...] reprezentowanemu przez A. T. opisany wyżej przedmiot najmu.
Nie ulega też wątpliwości, że zgodnie z § 8 pkt 5 uchwały Rady Gminy D. z dnia 27 lutego 2020 r. nr [...] w sprawie ustalenia zasad i warunków sytuowania obiektów małej architektury, tablic reklamowych i urządzeń reklamowych oraz ogrodzeń, ich gabarytów, standardów jakościowych oraz rodzaju materiałów budowlanych, z jakich mogą być wykonane (Dz.Urz. Woj. [...]) – zakazuje się sytuowania wszelkich nośników reklamowych na ogrodzeniach (o ile ustalenia szczegółowe nie stanowią inaczej) oraz w parkach, na skwerach i na terenie lasów, z zastrzeżeniem § 6 p. 1 i 3. Zakaz nie dotyczy sytuowania tablic reklamowych na powstałych w sposób legalny obiektach małej gastronomii i rekreacji w parkach, na skwerach i w lasach oraz sytuowania tablic i urządzeń reklamowych na ogrodzeniach terenów publicznych: boisk, kompleksów sportowych, placów zabaw, terenów rekreacyjnych, skwerów, cmentarzy, szkół, przedszkoli, obiektów Ochotniczej Straży Pożarnej.
Ponadto, w § 8 pkt 7 tej uchwały zakazano wykonywania szyldów w postaci banerów oraz w postaci wyświetlaczy elektronicznych. Jednocześnie w § 15 uchwały wskazano, że dla istniejących w dniu wejścia w życie uchwały obiektów małej architektury i ogrodzeń oraz tablic reklamowych i urządzeń reklamowych, z zastrzeżeniem § 6 pkt 1 i 2, ustala się obowiązek dostosowania do zasad i warunków określonych w uchwale w terminie 24 miesięcy od dnia wejścia w życie uchwały.
W niniejszej sprawie sporne jest natomiast, czy w jej realiach możliwe było wymierzenie stronie skarżącej kary pieniężnej za okres od 6 września 2022 r. do 1 grudnia 2022 r. W ocenie Kolegium, takie działanie organu I instancji było prawidłowe, natomiast, zdaniem strony, wymierzenie kary nie było możliwe bowiem datą początkową tego okresu jest data wszczęcia postępowania wobec innego niż strona skarżąca podmiotu. Skarżący o wszczęciu tego postępowania nie wiedział i nie miał możliwości podejmowania jakichkolwiek działań w sprawie.
W ocenie Sądu, w tym sporze należy przyznać rację stronie skarżącej.
Nie ulega żadnej wątpliwości, że zawiadomienie o wszczęciu postępowania z dnia 6 września 2022 r. zostało skierowane do podmiotu innego niż skarżący – to jest – [...]. Słusznie przy tym Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Szczecinie uznało w decyzji z 18 lipca 2023 r., że organ I instancji w istocie nie ustalił kto ma być stroną postępowania w związku z czym uchyliło decyzję z dnia 1 grudnia 2022 r. w całości i zwróciło sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.
Dopiero przy ponownym rozpoznaniu sprawy Wójt Gminy D. podjął czynności, od których powinien był rozpocząć postępowanie, tj. uzyskał umowę najmu z 1 grudnia 2016 r., z której wynikało, że nieruchomością, na której ogrodzeniu umieszczono baner reklamowy dysponował wówczas A. T. (prowadzący wtedy działalność gospodarczą pod nazwą [...]). Po uzyskaniu tej informacji, pismem z dnia 27 września 2023 r. organ I instancji poinformował A. T. o uznaniu go "za stronę niniejszego postępowania w rozumieniu art. 28 k.p.a.". Pismo to zostało doręczone skarżącemu na jego adres w dniu 11 października 2023 r. Jednocześnie decyzją z 15 stycznia 2024 r. organ umorzył postępowanie wobec [...] Spółki z o.o. w S..
Sąd w składzie rozpoznającym sprawę podziela prezentowane w orzecznictwie stanowisko, że wobec faktu, iż Kodeks postępowania administracyjnego nie rozstrzyga sposobu ustalania daty wszczęcia postępowania administracyjnego z urzędu, za taką datę można uznać dzień pierwszej czynności urzędowej dokonanej w sprawie, której postępowanie dotyczy, przez organ do tego uprawniony, działający w granicach przysługujących mu kompetencji, pod warunkiem, że o czynności tej powiadomiono stronę (m.in. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 marca 1981 r., sygn. SA 654/81). Wobec tego, w niniejszej sprawie za datę wszczęcia postępowania należy uznać 11 października 2023 r. Z tej właśnie daty pochodzi pierwsze pismo skierowane do A. T. nie zaś do [...] czy T. S..
Zważywszy na cytowaną już wcześniej treść art. 37d ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, oczywistym jest, że karę pieniężną z tytułu umieszczenia banera reklamowego niezgodnie z przepisami uchwały z dnia 27 lutego 2020 r. można wymierzyć od dnia, w którym organ wszczął postępowanie do dnia jej usunięcia. Zestawiając datę wszczęcia postępowania z udziałem A. T. – 11 października 2023 r. z datami przyjętymi w decyzji z dnia 15 stycznia 2024 r. – to jest: 6 września 2022 r. – 1 grudnia 2022 r. należy wskazać, że są to daty sprzed wszczęcia wspomnianego postępowania. W tej sytuacji nie ulega wątpliwości, że wymierzenie kary A. T. za okres sprzed wszczęcia postępowania nie jest możliwe. Błędne ustalenia w zakresie daty początkowej od jakiej ewentualnie możliwe byłoby wymierzenie kary za umieszczenie banera reklamowego na ogrodzeniu doprowadziły zatem do naruszenia art. 37d ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i wymierzenia jej od 1 grudnia 2022 r. to jest zanim w ogóle wszczęto postępowanie z udziałem A. T.. Słusznie przy tym podnosi skarżący, że postępowanie w przeważającej części toczyło się bez jego udziału, nie był zawiadamiany o kolejnych czynnościach i nie miał na nie żadnego wpływu. Stroną postępowania był inny podmiot – [...] Spółka z o.o. w S. – wobec, której postępowanie umorzono postanowieniem Wójta Gminy D. z dnia 15 stycznia 2024 r.
Z uwagi na charakter powyższego naruszenia przepisów nie mogą mieć rozstrzygającego znaczenia dla sprawy pozostałe argumenty podnoszone przez skarżącego. Niezależnie od tego czy baner okazałby się reklamą (jak przyjęły organy) czy szyldem (jak wskazuje skarżący), wymierzenie kary nie byłoby możliwe z przyczyn, o których mowa powyżej. Natomiast - wbrew oczekiwaniom strony - nie mogą podlegać kontroli w niniejszym postępowaniu kwestie dotyczące prawidłowości podjęcia przez Radę Gminy D. uchwały z 27 lutego 2020 r., nr [...] w sprawie zasad i warunków sytuowania obiektów małej architektury, tablic reklamowych i urządzeń reklamowych oraz ogrodzeń, ich gabarytów, standardów jakościowych oraz rodzaju materiałów budowlanych, z jakich mogą być wykonane. Powyższe kwestie podlegałyby kontroli Sądu w sytuacji wniesienia skargi na wspomnianą uchwałę, co jednak w tym przypadku nie miało miejsca.
W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w związku z art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji i w oparciu o art. 145 § 3 p.p.s.a. umorzył postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie.
Orzeczenie o kosztach postępowania zostało wydane w oparciu o art. 200
i art. 205 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Na zasądzoną na rzecz skarżącego kwotę składa się uiszczony przez niego wpis od skargi w kwocie 442 zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika – 3.600 zł.