II SA/RZ 997/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w RzeszowieRzeszów2007-04-19
NSAbudowlaneŚredniawsa
nadzór budowlanyprzyłącze telefonicznesamowola budowlanaprawo administracyjnepostępowanie administracyjnek.p.a.prawo budowlanedecyzja kasacyjna

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję uchylającą decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie legalności budowy przyłącza telefonicznego, uznając, że organ pierwszej instancji rażąco naruszył prawo procesowe, kierując decyzję do niewłaściwego podmiotu.

Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która uchyliła decyzję Powiatowego Inspektora o umorzeniu postępowania w sprawie samowolnie wybudowanego przyłącza telefonicznego. Skarżący zarzucał organowi odwoławczemu m.in. przedwczesność decyzji, naruszenie przepisów postępowania i stosowanie nieaktualnych przepisów. Sąd uznał, że organ pierwszej instancji rażąco naruszył prawo procesowe, kierując decyzję do jednostki organizacyjnej spółki, która nie posiadała zdolności do czynności prawnych. W związku z tym, sąd oddalił skargę jako bezzasadną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie rozpoznał skargę J. D. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która uchyliła decyzję Powiatowego Inspektora o umorzeniu postępowania w sprawie legalności budowy przyłącza telefonicznego. Powiatowy Inspektor pierwotnie umorzył postępowanie, uznając je za bezprzedmiotowe, ponieważ inwestorem była T. P. S.A., a przyłącze zostało wykonane w 1975 roku. Po odwołaniu, Wojewódzki Inspektor uchylił tę decyzję, wskazując, że organ pierwszej instancji kierował pisma do niewłaściwego podmiotu – jednostki organizacyjnej spółki, która nie miała zdolności do czynności prawnych. Skarżący zarzucał organowi odwoławczemu m.in. przedwczesność decyzji, naruszenie przepisów k.p.a. (art. 80, 81, 75, 89 § 1) oraz stosowanie nieaktualnych przepisów. Sąd administracyjny, analizując sprawę, uznał, że organ pierwszej instancji rzeczywiście rażąco naruszył prawo procesowe, nie stosując zasady udziału stron w postępowaniu. W związku z tym, sąd podzielił stanowisko organu odwoławczego i oddalił skargę jako bezzasadną, wskazując na konieczność ponownego rozpatrzenia sprawy przez organ pierwszej instancji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, organ pierwszej instancji rażąco naruszył prawo procesowe, kierując decyzję do jednostki organizacyjnej spółki, która nie posiadała przymiotu strony.

Uzasadnienie

Organ pierwszej instancji kierował pisma do T. P. S.A. Pion Sieci Rz., która jest jednostką organizacyjną spółki i nie posiada zdolności do czynności prawnych. To istotne uchybienie stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (15)

Główne

k.p.a. art. 138 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

Pomocnicze

k.p.a. art. 104

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 105

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77

Kodeks postępowania administracyjnego

u.p.b. art. 56 § ust. 3

Prawo budowlane

Sankcje za niewykonanie obowiązku przedłożenia dokumentów.

u.p.b. art. 156 § § 1 pkt.4

Prawo budowlane

Podstawa do stwierdzenia nieważności decyzji z powodu naruszenia zasady udziału stron.

P.p.s.a. art. 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 134

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 145

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.u.s.a. art. 1

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

P.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ pierwszej instancji skierował decyzję do podmiotu nieposiadającego zdolności do czynności prawnych, co stanowi rażące naruszenie prawa procesowego.

Odrzucone argumenty

Zarzuty skarżącego dotyczące przedwczesności decyzji organu odwoławczego, naruszenia przepisów postępowania (art. 80, 81, 75, 89 § 1 k.p.a.) oraz nieprzeprowadzenia rozprawy z oględzinami. Zarzut stosowania przez organ odwoławczy nieaktualnych przepisów ustawy z 1974 roku.

Godne uwagi sformułowania

organ pierwszej instancji swoją decyzję skierował do niewłaściwego organu To istotne uchybienie mogłoby w przyszłości stanowić podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji organ uznał, że naruszenie zasady udziału stron w postępowaniu administracyjnym jest przesłanką wystarczającą dla zastosowania przepisu art. 138 § 2

Skład orzekający

Joanna Zdrzałka

przewodniczący

Jolanta Ewa Wojtyna

sprawozdawca

Ryszard Bryk

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 138 § 2 k.p.a. w kontekście rażącego naruszenia prawa procesowego przez organ pierwszej instancji, w szczególności skierowania decyzji do podmiotu nieposiadającego zdolności do czynności prawnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji naruszenia prawa procesowego przez organ pierwszej instancji w kontekście nadzoru budowlanego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważne zasady postępowania administracyjnego, zwłaszcza dotyczące zdolności prawnej podmiotów i konsekwencji naruszenia tych zasad przez organy administracji. Jest to istotne dla praktyków prawa administracyjnego.

Niewłaściwy adresat decyzji administracyjnej – klucz do uchylenia postępowania?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Rz 997/06 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2007-04-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-11-09
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Joanna Zdrzałka /przewodniczący/
Jolanta Ewa Wojtyna /sprawozdawca/
Ryszard Bryk
Symbol z opisem
6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Nadzór budowlany
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 138 par. 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Joanna Zdrzałka Sędziowie NSA Ryszard Bryk AWSA Jolanta Ewa Wojtyna /spr./ Protokolant sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólno-Administracyjnym na rozprawie w dniu 19 kwietnia 2007 r. sprawy ze skargi J. D. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2006 r. nr [...] w przedmiocie legalności budowy przyłącza telefonicznego napowietrznego -skargę oddala-
Uzasadnienie
II SA Rz 997/06
U z a s a d n i e n i e
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, działając na podstawie art. 104 i 105 k.p.a. , decyzją z dnia [...] czerwca 2006roku [...] po rozpatrzeniu sprawy samowolnie wybudowanego przyłącza telefonicznego napowietrznego , przebiegającego przez działkę nr 6012/1 w Ż. , której właścicielami są Z. i J. D., do budynku mieszkalnego, zlokalizowanego na działce 6013, której właścicielem jest J. B. , umorzył postępowanie .Decyzja doręczona została Z. i J. D., J. B. oraz T. P. S.A. Pion Sieci Obszar w Rz..
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że inwestorem przyłącza jest T. P. S.A. . Według oświadczenia J. B. , właściciela działki 6013 oraz przedstawicieli T.P. , przyłącz telefoniczny wykonany został w 1975 roku , brak jest jednak dokumentów związanych z pozwoleniem na budowę.
Postanowieniem nr [...] z dnia [...] maja 2003 roku organ zobowiązał T. P. S.A. do przedłożenia ekspertyzy technicznej dotyczącej stanu technicznego przyłącza . Pomimo upływu terminu, dokumenty nie zostały przedłożone. Wobec tego, organ podjął działania zmierzające do zlecenia opracowania dokumentacji na koszt inwestora, zgodnie z art. 56 ust.3 ustawy z 24 pażdziernika 1974 Prawo budowlane. Ostatecznie inwestor wykonał ekspertyzę. W dniu 23 maja 2006 roku T. P. S.A. przedłożyła brakującą inwentaryzację geodezyjną powykonawczą. Z ekspertyzy technicznej wynika, że przyłącz do budynku przy ul. Rynek 11, wykonany jest w sposób prawidłowy, zgodny z przepisami techniczno – budowlanymi oraz normami branżowymi, nie zagraża życiu i zdrowiu osób mieszkających w pobliżu przyłącza.
W odwołaniu od tej decyzji , Z. D. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i orzeczenie co do istoty sprawy , zarzucając naruszenie przepisów prawa w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego.
Odwołująca zarzuciła, że ekspertyza techniczna wykonana została po trzech latach od wydania postanowienia zobowiązującego do jej przedłożenia. Zgodnie z art. 80 k.p.a. podstawą decyzji powinien być całokształt materiału dowodowego zebranego w sprawie. Na organie, zgodnie z art. 7 i 77 k.p.a. ciąży obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, czego organ I instancji nie uczynił. Wyjaśnienia dotyczące wykonania przyłącza w 1975 roku są niepełne, nieprecyzyjne i nieprawdziwe, bowiem linię wymieniał około 4 lata temu M. M., bez posiadania na potrzeby takiej wymiany wymaganych dokumentów.
Nadto – organ nie wezwał T.P. S.A. do przedłożenia dokumentów związanych z pozwoleniem na budowę i przebudowę. Pozatem –w sprawie nie została przeprowadzona z udziałem stron rozprawa administracyjna połączona z oględzinami, co niewątpliwie było konieczne. Odwołująca zarzuciła też, że organ powołał się na nieistniejący przepis art. 56 ust.3 prawa budowlanego. Kolejny zarzut – to wadliwość sentencji zaskarżonej decyzji, stwierdzającej bezprzedmiotowość postępowania. Zdaniem odwołującej , w sprawie zaistniały materialno – prawne przesłanki załatwienia sprawy przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Odwołująca zarzuciła nadto , że organ prowadząc opieszale postępowanie, wydał wadliwą decyzję, lekceważąc swoje obowiązki nałożone przez prawo budowlane. Zignorował też prawa odwołującej które gwarantuje jej Konstytucja. Dodała, że od 6 lat domaga się przestrzegania przez jej sąsiada J. B. przepisów prawa budowlanego, a za wyrządzone jej szkody zdecydowana jest wystąpić z roszczeniem odszkodowawczym.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego działając na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania , decyzją [...] z dnia [...] września 2006 roku uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.
W uzasadnieniu decyzji wskazał, że inwestorem robót budowlanych była T. P. S.A. Pion Sieci Rz.. Organ I instancji kierował pisma urzędowe do tego podmiotu, co oznacza, że w postępowaniu uczestniczył podmiot nie mający zdolności do czynności prawnych . Jednostka organizacyjna uzyskuje osobowość prawną z chwilą wpisu jej do właściwego rejestru, a w czynnościach może uczestniczyć poprzez swojego statutowego przedstawiciela. Podmiotem praw i obowiązków nie może być jednostka organizacyjna spółki, bowiem nie posiada przymiotu strony.
Odpowiadając na zarzuty odwołującej, organ stwierdził, że są one nieuzasadnione. Prawo budowlane obowiązujące przed dniem 1 stycznia 1995 roku nie dawało podstaw do żądania od inwestora oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Wykonanie przyłącza do własnego budynku przez działkę stanowiącą cudzą własność może być zgodne z prawem administracyjnym , co nie oznacza, że nie narusza praw właściciela działki sąsiedniej. Ustalenia dotyczące okresu powstania przyłącza obligują organ do zastosowania w rozpatrywanej sprawie prawa budowlanego z 1974 roku, a powołany przez organ I instancji przepis art. 56 ust.3 tej ustawy wskazuje sankcje , jakie mogą zostać nałożone na zobowiązanego do dostarczenia wskazanych dokumentów, w przypadku nie wykonania obowiązku.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wniósł J. D., mąż Z. D.. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zasądzenie kosztów postępowania.
Skarga zarzuca, że przedwczesne i nie poparte żadnymi dowodami jest stwierdzenie, że zaskarżona decyzja kierowana była do niewłaściwego organu.
Nadto – organ odwoławczy nie odniósł się w sposób rzetelny do podniesionych w odwołaniu zarzutów. Postępowanie organu odwoławczego było prowadzone w sposób chaotyczny i wyrywkowy, co oznacza , że decyzja jest chybiona i przedwczesna.
Skarżący zarzucił naruszenie przez organ przepisów postępowania, a to :
-art. 80 i 81 k.p.a. ,bowiem decyzja jest przedwczesna
-art. 75 k.p.a., gdyż wbrew temu przepisowi , organ nie wezwał Telekomunikacji Polskiej S.A. do doręczenia organowi dokumentów związanych z pozwoleniem na budowę przyłącza, jak również z pozwoleniem na przebudowę
-art. 89 § 1 k.p.a , bowiem nie została przeprowadzona rozprawa administracyjna z udziałem stron, połączona z oględzinami
Nadto – organ odwoławczy odstąpił od obowiązującej w procedurze administracyjnej zasady , wedle której organ związany jest stanem faktycznym i prawnym aktualnym na dzień orzekania i zastosował przepisy nieaktualnej ustawy z 24 pażdziernika 1974 roku.
Skarżący zarzucił też, że organ odwoławczy nie odniósł się do sentencji decyzji organu I instancji , który uznał sprawę za bezprzedmiotową.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Stosownie do przepisu art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych / Dz. U. nr 153 poz. 1269 z 2002 roku / sądy te sprawują w zakresie swej działalności kontrolę pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153 poz.1270 z 2002 roku / zwanej dalej P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszeń prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy , których dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia.
W myśl przepisu art. 145 P.p.s.a. Sąd obowiązany jest do uchylenia decyzji lub stwierdzenia jej nieważności ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięta jest naruszeniem prawa w sposób dający podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy lub jeśli zachodzą przyczyny określone w przepisie art. 156 k.p.a. lub innych przepisach.
W podstawie prawnej decyzji będącej przedmiotem zaskarżenia organ odwoławczy powołał przepis art. 138 § 2 k.p.a. Stosownie do tego przepisu organ odwoławczy wydaje decyzję kasacyjną i przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia , gdy postępowanie I instancji zostało przeprowadzone z rażącym naruszeniem prawa procesowego, a zatem gdy :
- organ I instancji nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego lub
- postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone , ale w rażący sposób naruszono w nim przepisy procesowe.
W takim przypadku organ odwoławczy , aby dokonać oceny prawidłowości ustalenia stanu faktycznego , musiałby przeprowadzić postępowanie wyjaśniające albo w całości albo w znacznej części, a do tego nie jest uprawniony. Zgodnie bowiem z treścią art. 136 organ odwoławczy może przeprowadzić tylko uzupełniające postępowanie dowodowe . Wydanie decyzji kasacyjnej i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji jest wyjątkiem od zasady merytorycznego roztrzygnięcia sprawy administracyjnej.
W rozpatrywanej sprawie Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że organ I instancji swoją decyzję skierował do niewłaściwego organu. Inwestorem robót budowlanych była bowiem T. P. S.A. , podczas gdy organ I instancji kierował swoje pisma i akty administracyjne do T. P. S.A. Pion Sieci Rz., która jest jednostką organizacyjną Spółki, nie posiadającą przymiotu strony. To istotne uchybienie mogłoby w przyszłości stanowić podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie przepisu art. 156 §1 pkt.4 k.p.a.
Organ uznał, że naruszenie zasady udziału stron w postępowaniu administracyjnym jest przesłanką wystarczającą dla zastosowania przepisu art. 138 § 2 . który to pogląd podziela Sąd.
Sąd uznał za przedwczesny zarzut skargi, że organ odwoławczy nie dołożył należytej staranności w kwestii wyjaśnienia okoliczności wykonania przyłącza telefonicznego i oparł się wyłącznie na wyjaśnieniach złożonych przez pracowników T.P. S.A. i J. B., bowiem organ odwoławczy wyraźnie stwierdził konieczność przeprowadzenia sprawy ponownie w trybie instancji.
Dalsze zarzuty skargi dotyczą nie doręczenia przez T. P. dokumentów związanych z pozwoleniem na budowę i nie przeprowadzenia rozprawy połączonej z oględzinami . Te zarzuty nie mogły być uwzględnione , skoro postępowanie toczyło się z naruszeniem zasady udziału stron. Natomiast zarzut nie odniesienia się przez organ odwoławczy do wadliwej decyzji organu I instancji jest niezrozumiały w sytuacji uchylenia decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia.
Odnośnie zarzutu skargi, że organ odwoławczy zastosował nieaktualne przepisy ustawy z dnia 24 pażdziernika 1974 Prawo budowlane Sąd wskazuje, że Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stwierdził, że do zastosowania tych przepisów obliguje okres powstania przedmiotowego przyłącza telekomunikacyjnego.
Reasumując- Sąd podziela pogląd organu odwoławczego, że decyzja organu I instancji wydana została z rażącym naruszeniem norm prawa procesowego i dlatego musiała być wyeliminowana z obrotu prawnego . Skarga nie mogła być uwzględniona , jako bezzasadna. Skarżący był niekonsekwentny stawiając zarzuty pod adresem decyzji organu I instancji wnosząc jednocześnie o uchylenie kasacyjnej decyzji organu odwoławczego . W tym stanie rzeczy Sąd oddalił skargę na podstawie przepisu art. 151 P.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI