II SA/RZ 982/23

II SA/Rz 982/23 - Postanowienie WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2023-09-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-06-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Piotr Godlewski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6212 Równoważnik za brak lokalu mieszkalnego i za remont lokalu mieszkalnego
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
odrzucono skargę o wznowienie postępowania
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 58 § 1 pkt 2, § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Piotr Godlewski po rozpoznaniu w dniu 11 września 2023 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J.O. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Rzeszowie z dnia 13 kwietnia 2023 r. nr 1/2023 znak [...] w przedmiocie odmowy przyznania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego - postanawia - odrzucić skargę
Uzasadnienie
W dniu 29 maja 2023 r. do Sekretariatu Komendanta Wojewódzkiego Policji w Rzeszowie wpłynęła skarga na opisaną w sentencji niniejszego postanowienia decyzję doręczoną skarżącemu 19 kwietnia 2023 r. Termin złożenia skargi upływał 19 maja 2023 r. Skarga została opatrzona datą 20 maja 2023 r. i nadana drogą pocztową jako przesyłka zwykła przez profesjonalnego pełnomocnika strony skarżącej.
Wobec braku czytelności stempla pocztowego zarówno w zakresie miejsca, jak i daty nadania przesyłki, celem ustalenia czy skarga została złożona w terminie, pismem z 7 lipca 2023 r. Sąd wezwał adwokata A.G. – pełnomocnika J.O. do wykazania daty nadania skargi na adres Komendanta Wojewódzkiego Policji w Rzeszowie, tj. wykazania, że została nadana z zachowaniem terminu do jej wniesienia, który upływał z dniem 19 maja 2023 r. Wezwanie należało wykonać w terminie 7 dni, licząc od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem przyjęcia, że skarga nie została nadana z zachowaniem terminu do jej wniesienia.
W piśmie z 17 lipca 2023 r., złożonym z zachowaniem terminu do jego złożenia, pełnomocnik skarżącego wyjaśnił, że "odwołanie" nadane zostało 19 maja 2023 r. na poczcie. Pismo zaś omyłkowo opatrzono datą 20 maja 2023 r. Stwierdzenie to pełnomocnik uzasadnił faktem, że pracuje poniedziałku do piątku a nie pracuje w sobotę, a którą przypadała data 20 maja 2023 r. Co istotnie, list nadany został w placówce Urzędu Pocztowego nr [...] Filia w [....] przy ul. [...], czynnej również jedynie w dni robocze. Pełnomocnik podał, że nie ma wpływu na czytelność i prawidłowość nabicia pieczęci na poczcie i nie powinien ponosić odpowiedzialności za ewentualne zaniechania pracowników poczty. Wygląd pieczęci rodzi także podejrzenia, że data została rozmyślnie rozmazana, lecz nie wiadomo przez kogo. Wniósł o merytoryczne rozpoznanie odwołania.
Odnosząc się do treści wyjaśnień złożonych przez pełnomocnika skarżącego pełnomocnik organu w piśmie z 27 lipca 2023 r. zakwestionował moc dowodową oświadczenia pełnomocnika skarżącej w zakresie wykazania daty nadania przesyłki w sytuacji braku dowodu nadania skargi listem poleconym oraz mając na uwadze rozmazaną pieczęć na kopercie. Ponadto data doręczenia skargi organowi, tj. 29 maja 2023 r. nie koresponduje z datą nadania przesyłki.
Pełnomocnik organu zacytował fragmenty orzeczeń sądów administracyjnych, m. in. wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 lipca 2012 r. I OSK 1058/11 (LEX nr 1260033), w którym stwierdzono, że w sytuacji, gdy dany podmiot nadał pismo w placówce pocztowej, powinien dysponować dowodem nadania pisma, gdyż to na nim spoczywa ciężar dowodu w tej kwestii. Zgodnie z wyrokiem brak dysponowania takim dowodem - w sytuacji, gdy w dokumentacji organu jest wpisana data wpływu - uzasadnia przyjęcie za datę nadania pisma daty jego wpływu do urzędu, umieszczonej na prezentacie. W przypadku przesyłek rejestrowanych, na kopercie znajduje się nie tylko stempel pocztowy z datą umożliwiającą ustalenie dnia oddania przesyłki w placówce pocztowej, lecz także nadawca otrzymuje potwierdzenie przyjęcia przesyłki rejestrowanej. Zgodnie z art. 17 PrPoczt potwierdzenie nadania przesyłki rejestrowanej, wydane przez wyznaczonego operatora, oraz wydruk potwierdzenia nadania przesyłki rejestrowanej pobrane samodzielnie z systemu teleinformatycznego operatora służącego do nadawania rejestrowanych przesyłek pocztowych mają moc dokumentów urzędowych (zob. wyrok NSA z 27 stycznia 2017 r. II OSK 1557/16, Legalis; uchwała NSA z 19 października 2015 r. I OPS 1/15, Legalis).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., dalej "p.p.s.a."), skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie.
Wybór sposobu wniesienia skargi należy do strony, względnie jej pełnomocnika. Może ona ją złożyć bezpośrednio w urzędzie, uzyskując potwierdzenie daty złożenia pisma przez prezentatę na jego odpisie, ale może też nadać pismo zawierające skargę w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego. Nadawca przesyłki może ją nadać jako przesyłkę rejestrowaną, cechującą się pewnością co do daty nadania i pewnością dowodzenia tego faktu dokumentem urzędowym, albo też jako przesyłkę nierejestrowaną i niewymagającą przeprowadzania procedury nadania przesyłki - pozbawiając się jednak wspomnianej pewności dowodzenia daty nadania. Należy podkreślić, iż nadający przesyłkę nie ponosi odpowiedzialności za funkcjonowanie poczty. Jednakże korzystając z prostszej formy wysyłki (listem zwykłym) strona podejmuje ryzyko wynikające z pozbawienia się możliwości dowodzenia daty nadania w sposób pewny. Pewnym dowodem oddania pisma jest bowiem potwierdzenie nadania przesyłki listem poleconym. Wprawdzie z przepisów nie wynika bezpośrednio obowiązek nadania pisma w sposób umożliwiający uzyskanie dowodu jego nadania, niemniej w sytuacji braku takiego dowodu, powstaje ryzyko wiążące się z ciężarem dowodu nadania pisma w terminie oraz z kwalifikacją zachowania strony jako podjętego w warunkach braku dbałości o własne interesy, co jest szczególnie istotne w sytuacji reprezentowania strony przez profesjonalnego pełnomocnika, od którego wymaga się spełnienia wyższych, niż od nieprofesjonalnych stron, standardów jakości i ostrożności w podejmowanych czynnościach, w tym w zakresie nadawania przesyłek urzędowych, których złożenia obwarowane jest terminami (por. postanowienia NSA: z 12 grudnia 2012 r., sygn. akt II OZ 1103/12 oraz z 31 marca 2005 r., II OZ 133/05).
Dodatkowo z linii orzeczniczej sądów administracyjnych, wynika, iż to na stronie spoczywa ciężar udowodnienia zachowania terminu do dokonania czynności w terminie. Uznaje się nawet, że dowodem takim nie może być oświadczenie strony, że dopełnia czynności w terminie (por. wyrok NSA 25 września 2019 r. I OSK 2927/17, www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Zasadą jest, że podmiot, który nadał pismo w polskiej placówce pocztowej, powinien dysponować dowodem nadania pisma, bowiem to na nim spoczywa ciężar dowodu w tej kwestii, a także z jego sytuacją prawną wiąże się ryzyko braku możliwości udowodnienia daty nadania pisma. Brak dysponowania takim dowodem powoduje, że za datę nadania pisma należy przyjąć datę jego wpływu do urzędu, umieszczoną na prezentacie (por. G. Łaszczyca, C. Martysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, t.I., Warszawa 2010, s. 496). (por. wyrok NSA z 7 listopada 2019 r. I OSK 556/18, www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Zasadniczą kwestią w rozpoznawanej sprawie jest to, że pismo zostało nadane jako przesyłka zwykła, bez dowodu jej nadania, w związku z czym, w sytuacji braku czytelności, tak w zakresie miejsca, jak i daty nadania przesyłki, stempla pocztowego na kopercie i przy możliwości ustalenia daty wpływu skargi do organu na podstawie prezentaty organu, to właśnie datę widniejącą na prezentacie należy przyjąć jako datę, z którą związane są skutki prawne złożenia skargi. Nie ulega bowiem wątpliwości, że prezentata organu stanowi dowód tego, co zostało w niej urzędowo stwierdzone.
Decyzję doręczono skarżącemu w dniu 19 kwietnia 2023 r., zatem termin do wniesienia przez niego skargi upływał w dniu 19 maja 2023 r. Skarga została opatrzona datą 20 maja 2023 r. i wpłynęła do organu odwoławczego w dniu 29 maja 2023 r. To tę datę, Sąd przyjął jako datę wniesienia skargi, wobec braku dowodu nadania przesyłki zawierającej skargę listem poleconym i braki czytelności stempla pocztowego, uznając tym samym za niezasadną argumentację pełnomocnika skarżącego, co do daty nadania skargi w placówce pocztowej.
Z tej przyczyny Sąd zobowiązany był odrzucić skargę wniesioną po upływie terminu do dokonania tej czynności, w oparciu o art. 58 § 1 pkt 2 i § 3 p.p.s.a.