II SA/Rz 982/04

II SA/Rz 982/04 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2005-10-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-12-03
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Jerzy Solarski /przewodniczący/
Magdalena Józefczyk
Stanisław Śliwa /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne
Ewidencja gruntów
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego I Kartograficznego
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2000 nr 100 poz 1086
art. 20
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jednolity
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Solarski Sędziowie NSA Stanisław Śliwa /spr./ AWSA Magdalena Józefczyk Protokolant: sekr. sąd. Maria Kołcz po rozpoznaniu w dniu 12 października 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi F. O. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] października 2004 r. Nr [...] w przedmiocie ewidencji gruntów - skargę oddala -
Uzasadnienie
do wyroku z dnia 12 października 2005 r.
Decyzją z dnia [...] października 2004 r., Nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 KPA, art. 20 ust. 1 i 2 , art. 7b ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne
i kartograficzne (t.j. Dz. U. Nr 100 z 2000 r., poz. 1086 z późn. zm.) po rozpatrzeniu odwołania F. O. od decyzji Starosty [...] z dnia [...] września 2004 r., Nr [...] dotyczącej odmowy wprowadzenia w operacie ewidencji gruntów i budynków miasta [....] obręb [...] zmian odnośnie przebiegu granicy działki nr 2005 z działką nr 2006 utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu aktu podano, że określoną wyżej decyzją organ I instancji odmówił wprowadzenia w operacie ewidencji gruntów i budynków miasta [...] -obr. [...] zmiany przebiegu granicy działki nr 2005 stanowiącej własność wnioskodawcy z działką nr 2006 będącej we współwłasności B. T. w 11/12 cz. i Z. T. w 1/12 cz. W uzasadnieniu decyzji Starosta wskazał na istnienie sporu pomiędzy właścicielami tych działek na pewnym odcinku wschodniej granicy działki nr 2005. Podał, że prowadzone obecnie postępowanie administracyjne dowiodło o istnieniu sporu i rozstrzygnięcie tej sprawy poprzez ustalenie granicy pomiędzy tymi działkami powinno nastąpić w odrębnym postępowaniu
o rozgraniczenie nieruchomości.
W odwołaniu od tej decyzji F. O. nie zgodził się z pomiarami wykonanymi przez jednostkę wykonawstwa geodezyjnego na wniosek B. T., gdyż wyznaczona granica nie pokrywa się z ogrodzeniem trwałym wybudowanym pomiędzy działką nr 2005, a działką nr 2006, lecz wchodzi o 1 metr w jego działkę . Dodał, że ogrodzenie zostało wybudowane ponad 30 lat temu zgodnie z granicą przedstawioną na mapie z 1943 roku i do tej pory nie wnoszono do tego ił żadnych zastrzeżeń. Ponadto nie zgadza się z przebiegiem granicy swojej działki z działką D. R.
Organ uznał, że odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie. Z akt sprawy wynika, że F. O. zwrócił się do organu właściwego w sprawach ewidencji gruntów
o wyjaśnienie przebiegu linii granicznej działki nr 2005 z działką nr 2006 należącą do B. T. Opierając się na długoletnim użytkowaniu swojej działki i z jej zagospodarowaniem twierdzi, że w porozumieniu z właścicielem działki sąsiedniej – B. T. faktyczny przebieg granicy między tymi działkami na gruncie różni się od stanu wykazanego na mapie ewidencyjnej
i powinien przebiegać po ogrodzeniu.
Analiza materiałów geodezyjnych wykazała, że w 1991 r. podczas prac związanych z odnowieniem operatu ewidencyjnego działka nr 730/5 o pow. 0,1517 ha zmieniła oznaczenie na działkę nr 2005 o pow. 0,1517 ha, objęta KW Nr [...] została wykazana na rzecz F. O. Działki nr 730/1 o pow. 0,1948 ha i 730/2 o pow. 0,0067 ha zmieniły oznaczenie na działkę nr 2006 o pow. 0,2017 ha i wykazane we współwłasności na rzecz w 11/12 cz. B. T. i w 1/12 cz. Z. T. Obowiązująca wówczas mapa ewidencyjna w skali 1:1000 została zastąpiona nową mapą ewidencyjną w skali 1:500. Przebieg granic poszczególnych działek
w tym działek nr 2005 i 2006 został wykazany w części kartograficznej operatu ewidencyjnego zgodnie z ustaleniami na gruncie w obecności zainteresowanych stron. Dokonane porównanie zgromadzonych w tym zakresie materiałów geodezyjnych nie wykazało rozbieżności zarówno w przebiegu linii granicznych jak i w wykazanej powierzchni. Z materiału dowodowego wynika, że B. T. zlecił jednostce wykonawstwa geodezyjnego pomiar polegający na wyznaczeniu granic pomiędzy działkami nr 2005 a 2006. Operat pomiarowy z pomiaru geodezyjnego w dniu 26.04.2004 r. zawiera protokół wznowienia znaków granicznych wraz z opisem przebiegu granicy działki nr 2005 stanowiącej własność F. O. z działką nr 2006 będącą we współwłasności B. T. i Z. T. Opisana granica nie przebiega po ogrodzeniu, z czym zgodził się B. T., podpisując protokół. Natomiast F. O. nie wnosi zastrzeżeń, co do wyznaczonego przebiegu granicy jednakże odmówił podpisu protokołu. Przebieg granicy działki nr 2005 względem działki nr 2006 nie uległ zmianie od chwili założenia ewidencji gruntów m. [...], a żądania F. O. mają charakter roszczeń o własność. Obecnie stan faktyczny nie pozwala na dokonanie zadanych zmian
w operacie ewidencji gruntów. Przedmiotowa sprawa sprowadza się do prawnego ustalenia przebiegu granic działki nr 2005 i określenia zasięgu jej własności. Rozstrzygnięcie tej kwestii powinno nastąpić w toku postępowania o rozgraniczenie nieruchomości (art. 30 ustawy z dniu 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne), a dokumentacja sporządzona w wyniku rozgraniczenia będzie stanowić podstawę do ewentualnego wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów.
Analiza przedmiotowych akt wykazała, iż żądania F. O. nie zostały
w całości rozpatrzone. W piśmie z dnia 26.07.2004 r. skierowanym do Starostwa Powiatowego w [...] oraz w odwołaniu F. O. podnosi również rozbieżności
w przebiegu linii granicznej z działką znajdującą się po drugiej stronie, a należącą do D. R.
W tym zakresie należy przeprowadzić oddzielne postępowanie z udziałem zainteresowanych stron i podjąć stosowną decyzję.
Powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zaskarżył F. O. domagając się uchylenia decyzji organów obu instancji.
W uzasadnieniu skargi podał, że decyzja narusza prawo i interes skarżącego. Dokonanie zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków miasta [...] obręb nr [...] odnośnie przebiegu granicy działki nr 2005 z działką nr 2006 wynika z winy organu geodezyjnego. W 1971 r. skarżący nabył własność nieruchomości oznaczonej obecnie w ewidencji gruntów nr 2005. W 1973 r. skarżący przystąpił do budowy domu mieszkalnego wraz
z ogrodzeniem trwałym. Przed rozpoczęciem budowy zgodnie z przepisami prawa budowlanego skarżący otrzymał decyzję o warunkach zabudowy, a następnie o pozwoleniu na budowę. W planie zagospodarowania działki i projekcie technicznym określone zostały szczegółowo odległości budynku od działek sąsiednich. Przed przystąpieniem do budowy uprawniony geodeta wskazał granice działki skarżącego przy obecności właścicieli działek sąsiadujących. Żadna ze stron nie wnosiła zastrzeżeń. Właściciele graniczących działek na piśmie złożyli stosowne oświadczenia. Granica została ustalona wskazana zgodnie z mapą ewidencyjną gruntów miasta [...] obręb nr [...]. W latach 1989 - 90 budowano miejski kolektor ścieków, który przebiegał przez północną część działki skarżącego i działek sąsiednich. W czasie tych prac naruszono oznaczenia granic poszczególnych działek. W 1991 r. przystąpiono do odnowienia operatu ewidencji działek zmieniając wówczas oznaczenia działek i ich powierzchnię. Sporządzono wówczas nową mapę ewidencyjną. Skarżący był przekonany jak też i właściciele sąsiadujących działek, że granice nie uległy zmianie, zwłaszcza, że działka skarżącego w części zabudowanej posiadała ogrodzenie trwałe.
W bieżącym roku na wiosnę ujawniono, że geodeta podczas prac związanych z odnowieniem operatu ewidencyjnego błędnie naniósł nu nową mapę ewidencyjną granice. W nowej mapie część działki od strony północnej oznaczono nr 2006 została przesunięta w granicę działki 2005 własności skarżącego zaś z drugiej strony części działki skarżącego została przesunięta w granicę sąsiedniej działki nr 2002. O ewidencyjnym popełnieniu błędu przez geodetę świadczy fakt, że przesunięcie granicy nastąpiło tylko w części północnej działki, przez które budowano kolektor. Skoro błąd w wyznaczaniu granicy powstał z winy organu geodezyjnego, zatem ustalenie obecnie prawidłowej granicy powinno nastąpić na koszt i z inicjatywy właściwego organu, którym jest starosta powiatu [...]. Wskazanie, że to skarżący winien ponosić wszelkie koszty wyprostowania nieprawidłowości geodetów podległych organowi administracji jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego i rażąco odbiega od obowiązujących norm ochrony prywatnej własności zagwarantowanych w Konstytucji RP.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z przyczyn, które legły u podstaw wydania zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Kontrola zaskarżonego aktu przez sąd administracyjny sprowadza się do badania go pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz.U. Nr 153, poz. 1269) przy czym sąd - z mocy art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) - nie jest związany zarzutami ani wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Dokonując kontroli aktu administracyjnego we wskazanych wyżej granicach Sąd uznał, że zaskarżona decyzja prawa nie narusza.
F. O. wnioskiem z dnia 4.05.2004 r. domagał się wprowadzenia
w ewidencji gruntów zmiany przebiegu granicy pomiędzy jego działką oznaczoną nr 2005,
a działką pozostającą we współwłasności B. T. i Z. T. oznaczoną nr 2006 położonych
w J. Organy prowadzące ewidencję odmówiły uwzględnienia wniosku twierdząc, że granica ewidencyjna odpowiada granicy prawnej, stąd też wnioskodawca ewentualną korektę przebiegu granicy może uzyskać na drodze postępowania rozgraniczeniowego.
Stanowisko organów obu instancji jest uzasadnione.
Z przepisu art. 20 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz. U. z 2000 r., Nr 100 , poz. 1086) wynika, że ewidencja gruntów i budynków jest jedynie zbiorem informacji o gruntach i budynkach. Co do gruntów zawiera ona dane o ich położeniu, granicach, powierzchni, rodzajach użytków gruntowych oraz ich klas gleboznawczych, oznaczenia ich ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, właścicielach
i władających.
Z takiego statusu ewidencji gruntów wynika to, że doktryna
i orzecznictwo zgodnie przyjmują, że zapisy w ewidencji gruntów mają wyłącznie charakter techniczno-deklaratoryjny, a dokonywane zmiany nie mogą rozstrzygać o prawie własności ani przedmiocie własności. Wszelkie spory zaistniałe w wyniku przeprowadzonych zmian ewidencyjnych dotyczące między innymi przebiegu granic nie mogą być rozstrzygane
w postępowaniu z zakresu ewidencji gruntów (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 listopada 1996 r. II SA 1824/95). Zmian w ewidencji gruntów w zakresie przebiegu granic dokonuje się tylko na podstawie dokumentów urzędowych. Mogą nimi być prawomocne orzeczenia sądowe, akty notarialne, ostateczne decyzje administracyjne, czy akty normatywne. Ewentualne kwestionowanie tych dokumentów może odbyć się
w przepisanym trybie i nie należy do organów ewidencji gruntów (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 lutego 1993 r. II SA 1155/92).
Prowadzenie ewidencji gruntów polega na utrzymaniu operatu ewidencji w stałej aktualności tj. zgodności ze stanem faktycznym i prawnym. Utrzymanie ewidencji w stanie aktualnym następuje przez wprowadzenie do operatu zmian, jakie zaszły w danych objętych ewidencją gruntów. Przez zmiany danych objętych ewidencją gruntów rozumie się między innymi zmianę granic działek wchodzących w skład jednostki rejestrowej i ich powierzchni. Zmiany w operacie ewidencji gruntów wprowadza się między innymi
w wyniku zgłoszenia osób zainteresowanych.
W analizowanej sprawie nie budzi żadnych wątpliwości, że skarżący, jako właściciel działki nr 2005 położonej w [...]. był uprawniony do złożenia wniosku
o zmianę przebiegu jednej z granic działki. Jednak po to, żeby wniosek ton mógł zostać uwzględniony przez organ prowadzący ewidencję musiałby on przedstawić dokument w postaci prawomocnego orzeczenia sądowego, aktu notarialnego, ostatecznej decyzji administracyjnej, czy akty normatywne potwierdzający zmianę przebiegu granicy pomiędzy działką nr 2005, a działką nr 2006. Skarżący dokumentem uzasadniającym jego żądanie nie wykazał się.
Zgodnie z materiałem dowodowym zebranym w sprawie potwierdzającym ustalenia organów obu instancji przebieg granicy pomiędzy działkami nr 2005 (poprzednio 730/5) i 2006 (poprzednio 730/1 i 730/2) od wielu lat nie zmienił się. Analogiczny do dzisiejszego ewidencyjnego przebiegu granicy był przebieg tej granicy w momencie założenia ewidencji gruntów miasta [...], co wynika ze znajdującej się w aktach administracyjnych kserokopii mapy ewidencji w skali 1 : 1000 sprzed jej modernizacji. Na mapie tej w sposób wyraźny widać brak uskoku powodowanego przebiegiem ogrodzenia skarżącego, widocznego na szkicu sporządzonym podczas wznowienia granic. Analogiczny do wykazanego na mapie
w skali 1 : 1000 jest przebieg granicy wykazany na mapach w skali 1 : 500 po modernizacji znajdujących się w aktach sprawy. Modernizacja ewidencji gruntów została przeprowadzona - zgodnie z informacją organu I instancji w latach 1991-1992. Zmodernizowany operat ewidencji gruntów był wyłożony w 1991 r. F O. został zawiadomiony przez wykonawcę modernizacji o terminie wyłożenia do wglądu powierzchni działki w określonych granicach. Modernizacja została zatwierdzona decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia [...].05.1992 r., Nr [...].
F. O. nie przedstawił organowi prowadzącemu ewidencję określonych wyżej dokumentów, wskazujących na to, że w okresie po zmodernizowaniu ewidencji gruntów miasta [...] doszło zdarzeń prawnych uzasadniających wprowadzenie do ewidencji nowego przebiegu granicy pomiędzy działką nr 2005 i działką nr 2006. Te okoliczności uniemożliwiają uwzględnienie j ego wniosku.
Argumenty dotyczące odmiennego w stosunku do dzisiejszego przebiegu granicy pomiędzy tymi działkami w latach czterdziestych może skarżący podnieść w ewentualnym odrębnym postępowaniu o rozgraniczenie pomiędzy przedmiotowymi działkami. Podobnie, podnoszony przez F. O. zarzut długotrwałego posiadania spornego pasa gruntu może być ewentualnym argumentem w postępowaniu o zasiedzenie nieruchomości, nie może być jednak podstawą do wprowadzenia przez organ prowadzący ewidencję zmiany przebiegu granicy działki. Dopiero uzyskanie korzystnego orzeczenia przykładowo w sprawie o rozgraniczenia lub
o zasiedzenie może stanowić podstawę do uwzględnienia wniosku skarżącego. W tym miejscu należy podkreślić ponownie, że wszelkie spory zaistniałe w wyniku przeprowadzonych zmian ewidencyjnych dotyczące między innymi przebiegu granic nie mogą być rozstrzygane
w postępowaniu z zakresu ewidencji gruntów.
Mając na uwadze powyższe okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, dlatego na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł, jak w sentencji wyroku.