II SA/Rz 973/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w RzeszowieRzeszów2025-11-19
NSAAdministracyjneŚredniawsa
klasyfikacja gruntówkoszty postępowaniabiegłypostępowanie administracyjneWSAgeodezjakartografiazasady ustalania kosztów

Podsumowanie

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił postanowienia dotyczące ustalenia kosztów gleboznawczej klasyfikacji gruntów z powodu braku szczegółowego uzasadnienia ich wysokości.

Sprawa dotyczyła ustalenia kosztów gleboznawczej klasyfikacji gruntów. Skarżący kwestionował wysokość opłaty naliczonej przez Starostę, a następnie utrzymanej przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego. Sąd administracyjny uznał, że organy nie wykazały w sposób należyty, jakie konkretnie czynności i koszty złożyły się na ustaloną kwotę wynagrodzenia biegłego, co stanowiło naruszenie przepisów postępowania administracyjnego.

Przedmiotem skargi D.B. było postanowienie Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego (PWINGiK) z dnia 16 maja 2025 r. w sprawie ustalenia kosztów gleboznawczej klasyfikacji gruntów. Postępowanie zostało wszczęte na wniosek D.B. i P.R., a Starosta [...] wezwał wnioskodawców do wpłaty zaliczki w wysokości 2.500,00 zł. Po sporządzeniu operatu przez biegłego, Starosta postanowieniem z 18 lutego 2025 r. ustalił koszty postępowania na 2.500,00 zł i zaliczył na ich poczet wpłaconą zaliczkę. Skarżący zakwestionował sposób i wysokość naliczenia opłaty, wskazując m.in. na wyrok WSA unieważniający zarządzenie Starosty, na podstawie którego naliczono opłatę. PWINGiK uchylił postanowienie Starosty, ale sam ustalił koszty postępowania na 2.500,00 zł i zobowiązał wnioskodawców do ich poniesienia. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. poprzez niedostateczne zbadanie zasadności wyliczenia kosztów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uznał skargę za zasadną. Sąd stwierdził, że organy administracji nie wykazały w sposób należyty, jakie konkretnie czynności i koszty złożyły się na ustaloną kwotę wynagrodzenia biegłego, co stanowiło naruszenie przepisów postępowania administracyjnego (art. 7, 77, 80 k.p.a. w zw. z art. 262, 263, 264 k.p.a.). Sąd podkreślił, że organ administracji ma obowiązek skrupulatnej kontroli kosztów postępowania i nie może bezkrytycznie akceptować rachunków biegłych. W związku z tym, Sąd uchylił zaskarżone postanowienie PWINGiK oraz poprzedzające je postanowienie Starosty, nakazując ponowne rozpatrzenie sprawy i prawidłowe ustalenie kosztów. O kosztach postępowania sądowego orzeczono na rzecz skarżącego.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, organ administracji publicznej nieprawidłowo ustalił wysokość kosztów postępowania, ponieważ nie wykazał w sposób należyty, jakie konkretnie czynności i koszty złożyły się na ustaloną kwotę wynagrodzenia biegłego, co stanowiło naruszenie przepisów postępowania administracyjnego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organ administracji ma obowiązek skrupulatnej kontroli kosztów postępowania i nie może bezkrytycznie akceptować rachunków biegłych. Brak szczegółowego zestawienia czynności i kosztów w aktach sprawy oraz w uzasadnieniu postanowienia stanowi naruszenie przepisów k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (20)

Główne

P.p.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a i c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 205 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 84 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Operat techniczny klasyfikatora jest opinią biegłego.

k.p.a. art. 107 § § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 144

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 262 § § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Stronę obciążają koszty poniesione w jej interesie lub na jej żądanie.

k.p.a. art. 262 § § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Organ może zażądać od strony zaliczki na poczet kosztów postępowania.

k.p.a. art. 263 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Do kosztów postępowania zalicza się należności biegłych.

k.p.a. art. 264 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Organ ustala w drodze postanowienia wysokość kosztów, osoby zobowiązane oraz termin i sposób ich uiszczenia.

u.P.g.k. art. 7b § ust. 2 pkt 2

Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 12 września 2012 r. w sprawie gleboznawczej klasyfikacji gruntów art. 5 § ust. 2

Czynności kwalifikacyjne przeprowadza osoba upoważniona przez starostę (klasyfikator).

u.s.p. art. 82

Ustawa z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym

P.u.s.a. art. 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie przepisów k.p.a. poprzez niedostateczne zbadanie zasadności wyliczenia kosztów postępowania administracyjnego, w tym kosztów sporządzenia operatu pomiarowo-klasyfikacyjnego. Brak szczegółowego zestawienia czynności wykonanych przez klasyfikatora ani uzasadnienia wysokości wynagrodzenia w aktach sprawy. Organ administracji ma obowiązek merytorycznej oceny kosztów przedstawionych przez biegłego, a nie bezrefleksyjnego ich akceptowania.

Odrzucone argumenty

Organ odwoławczy prawidłowo ustalił koszty postępowania, porównując je z przeciętnymi stawkami rynkowymi. Czynności podjęte na podstawie zarządzenia Starosty, które zostało później uznane za niezgodne z prawem, zachowują moc prawną, jeśli zostały podjęte przed dniem wydania wyroku.

Godne uwagi sformułowania

Organ administracji publicznej nie może bezrefleksyjnie akceptować rachunku biegłego, lecz ma obowiązek jego merytorycznej oceny i przedstawienia w uzasadnieniu postanowienia argumentów potwierdzających prawidłowość ustalenia kosztów. Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Wadliwość wydanych w tej sprawie postanowień wynika zatem z braku w zebranych dokumentach oraz w ich uzasadnieniu zestawienia podejmowanych czynności i zakresu prac dla działki nr [...], objętej wnioskiem.

Skład orzekający

Paweł Zaborniak

przewodniczący sprawozdawca

Piotr Godlewski

sędzia

Karina Gniewek-Berezowska

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalanie kosztów postępowania administracyjnego, obowiązek organu weryfikacji kosztów biegłego, znaczenie uzasadnienia postanowień w przedmiocie kosztów."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji ustalania kosztów gleboznawczej klasyfikacji gruntów, ale zasady kontroli kosztów są uniwersalne dla postępowań administracyjnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe uzasadnienie kosztów postępowania administracyjnego i obowiązek organów do szczegółowej weryfikacji wydatków biegłych, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego.

Koszty postępowania administracyjnego: dlaczego sąd uchylił decyzję organu?

Dane finansowe

WPS: 2500 PLN

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

II SA/Rz 973/25 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2025-11-19
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-07-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Karina Gniewek-Berezowska
Paweł Zaborniak /przewodniczący sprawozdawca/
Piotr Godlewski
Symbol z opisem
6121 Klasyfikacja gruntów
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Geodezja i kartografia
Skarżony organ
Główny Geodeta Kraju
Treść wyniku
Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 135, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c, art. 200, art. 205 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 572
art. 262
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Paweł Zaborniak /spr./ Sędziowie WSA Piotr Godlewski WSA Karina Gniewek - Berezowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 19 listopada 2025 r. sprawy ze skargi D. B. na postanowienie Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Rzeszowie z dnia 16 maja 2025 r. nr GK-II.7221.35.2025 w przedmiocie ustalenia kosztów przeprowadzenia gleboznawczej klasyfikacji gruntów I. uchyla zaskarżone postanowienie i postanowienie Starosty [...] z dnia 18 lutego 2025 r. nr G.6623.69.2023 II. zasądza od Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Rzeszowie na rzecz skarżącego D. B. kwotę 100 zł /słownie: sto złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi D.B. (dalej: "Skarżący") jest postanowienie Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Rzeszowie (dalej: "PWINGiK" lub "Organ odwoławczy") z dnia 16 maja 2025 r. nr GK-II.7221.35.2025 w sprawie ustalenia kosztów przeprowadzenia gleboznawczej klasyfikacji gruntów.
Z akt administracyjnych sprawy wynika, że na wniosek D.B. i P.R. wszczęte zostało przez Starostę [...] (dalej: "Starosta" lub "Organ I instancji") postępowanie administracyjne w sprawie przeprowadzenia gleboznawczej klasyfikacji gruntów na działce nr [...] o powierzchni 0,3980 ha położonej w miejscowości W., gmina [...]. W toku postepowania Starosta wezwał wnioskodawców do wpłaty zaliczki na poczet kosztów sporządzenia operatu pomiarowo-klasyfikacyjnego dla działki nr [...] w wysokości 2.500,00 zł. Zaliczka została uiszczona w dniu 7 marca 2024 r. przez D.B.
Postanowieniem z dnia 7 marca 2024 r. Starosta powołał jako klasyfikatora W.T. - biegłego z zakresu geodezji i kartografii oraz gleboznawczej klasyfikacji gruntów. Sporządzony przez niego operat pomiarowo - klasyfikacyjny dla działki nr [...] został przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 27 czerwca 2024 r. pod identyfikatorem nr [...].
Postanowieniem z dnia 18 lutego 2025 r. nr G.6623.69.2023 Starosta przyznał biegłemu wynagrodzenie za sporządzenie operatu w wysokości 2. 500, 00 zł. Następnie, w oparciu o sporządzony operat, Starosta wydał decyzję z dnia 18 lutego 2025 r. nr G.6623.69..2023 w przedmiocie gleboznawczej klasyfikacji gruntów na działce nr [...] odmawiając jej ustalenia oraz umarzając jako bezprzedmiotowe postępowanie administracyjne w zakresie jej ustalenia.
Postanowieniem z dnia 18 lutego 2025 r. nr G.6623.69.2023z Starosta:
1. ustalił koszty postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia gleboznawczej klasyfikacji gruntów w działce nr [...] położonej na terenie miejscowości W., gmina [...], zakończonego decyzją z 18 lutego 2025 r. nr G.6623.69.2023, na kwotę 2. 500,00 zł (słownie: dwa tysiące pięćset złotych,
2. zaliczył na poczet kosztów, o których mowa w ust. 1 całość zaliczki uiszczonej przez Skarżącego.
W zażaleniu na powyższe postanowienie Skarżący zakwestionował sposób i wysokość naliczenia opłaty. Podniósł, że opłata została naliczona w oparciu o zarządzenie Starosty Rzeszowskiego nr : 11/11/2022, które zostało uznane za niezgodne z prawem na podstawie wyroku WSA w Rzeszowie sygn. akt II SA/Rz 1898/23. Wskazał także, że opłata została ustalona w sposób budzący wątpliwości, a jej wysokość nie odpowiada cenom rynkowym.
Po rozpatrzeniu zażalenia Skarżącego PWINGiK zaskarżonym postanowieniem, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 144 i art. 264 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 572 ze zm., dalej: "k.p.a.") oraz art. 7b ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 1151 ze zm., dalej: "u.P.g.k."),
I. uchylił zaskarżone postanowienie w całości,
II. orzekł:
1. ustalić koszty postępowania administracyjnego w sprawie przeprowadzenia gleboznawczej klasyfikacji gruntów w działce nr [...] położonej na terenie miejscowości W., gmina [...], zakończonego decyzją z dnia 18 lutego 2025 r. nr G.6623.69.2023, na kwotę 2 500,00 zł (słownie: dwa tysiące pięćset złotych),
2. zobowiązać wnioskodawców przedmiotowego postępowania: D.B. i P.R. do poniesienia kosztów, o których mowa w ust. 1,
3. zaliczyć na poczet kosztów, o których mowa w ust. 1 całość zaliczki uiszczonej przez D.B.
Organ odwoławczy podkreślił, że wykonanie czynności klasyfikacyjnych wymaga posiadania przez klasyfikatora specjalistycznej wiedzy z zakresu gleboznawczej klasyfikacji gruntów, zaś opracowany przez klasyfikatora projekt ustalenia klasyfikacji stanowi opinię biegłego w rozumieniu art. 84 § 1 k.p.a. PWINGiK wskazał, że zgodnie z art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a., stronę obciążają koszty poniesione w jej interesie lub na jej żądanie, w tym należności biegłych, o których mowa w art. 263 § 1 k.p.a. Natomiast stosownie do art. 262 § 2 k.p.a. w uzasadnionych przypadkach organ administracji publicznej może zażądać od strony złożenia zaliczki w określonej wysokości na pokrycie kosztów postępowania. Do kosztów postępowania zalicza się koszty podróży i inne należności świadków i biegłych oraz stron w przypadkach przewidzianych w art. 56, koszty spowodowane oględzinami na miejscu, koszty doręczenia stronom pism urzędowych, a także koszty mediacji (art. 263 § 1 k.p.a.). Jednocześnie z wydaniem decyzji organ administracji publicznej winien ustalić w drodze postanowienia wysokość kosztów postępowania, osoby zobowiązane do ich poniesienia oraz termin i sposób ich uiszczenia (art. 264 § 1 k.p.a.).
Organ odwoławczy wyjaśnił, że w zaskarżonym postanowieniu Starosta pominął kwestię ustalenia osób zobowiązanych do poniesienia kosztów, co obligowało Organ do uchylenia zaskarżonego postanowienia i orzeczenia co do istoty sprawy w tym zakresie. W konsekwencji, koszty wynagrodzenia klasyfikatora obciążyły w niniejszej sprawie osoby, na wniosek których wszczęto postępowanie klasyfikacyjne. Wpłacona przez Skarżącego zaliczka w wysokości 2. 500, 00 zł została zaliczona na poczet kosztów postępowania.
W toku postępowania wyjaśniającego PWINGiK zwrócił się do Starosty o przedstawienie podstaw ustalenia wysokości wynagrodzenia klasyfikatora. Organ I instancji wskazał w odpowiedzi, iż wysokość kosztów ustalił w oparciu o zarządzenie Starosty z dnia 24 marca 2022 r. nr 11/11/2022 określające zasady powoływania i wynagradzania biegłych z zakresu geodezji, kartografii i gleboznawczej klasyfikacji gruntów. Wynagrodzenie za wykonanie opinii dla działki o powierzchni do 0,5 ha ustalono na poziomie 2. 500, 00 zł, co odpowiadało obowiązującym stawkom rynkowym. Na potwierdzenie tej okoliczności Organ I instancji załączył oferty wykonawców usług klasyfikacyjnych, wskazujące na zbliżone ceny za analogiczne prace.
Odnosząc się do zarzutu ustalenia opłat w oparciu o zarządzenie, które zostało wyrokiem WSA w Rzeszowie z dnia 11 kwietnia 2024 r. sygn. II SA/Rz 1898/23 uznane za niezgodne z prawem, Organ odwoławczy wyjaśnił, zgodnie z art. 82 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 107 ze zm.), traci ono moc prawną dopiero z dniem wydania orzeczenia sądu. Wobec tego czynności podjęte na jego takiego zarządzenia przed dniem orzeczenia, w tym wezwanie do uiszczenia zaliczki, zachowują moc prawną i wywołują skutki prawne.
Organ odwoławczy, dokonując ponownej analizy wysokości wynagrodzenia klasyfikatora, pozyskał od Starosty oferty z innych postępowań dotyczących podobnych prac. Wynikało z nich, że ceny za opracowanie projektów klasyfikacyjnych kształtowały się w granicach od 2. 460, 00 zł do 2. 850, 00 zł, co potwierdzało rynkowy charakter przyjętej kwoty 2. 500 zł. Dla porównania, w innych powiatach (m.in. przemyskim) stawki te były nawet wyższe, dochodząc do 4. 390, 00 zł. Przedłożona przez Skarżącego oferta opiewająca na kwotę 1. 950, 00 zł została uznana za niereprezentatywną, gdyż dotyczyła działki o znacznie większej powierzchni położonej w innym powiecie, co nie pozwalało na jej odniesienie do realiów lokalnego rynku usług klasyfikacyjnych. W konsekwencji Organ odwoławczy uznał, że wysokość wynagrodzenia biegłego w ustalonej kwocie mieści się w granicach przeciętnych, rynkowo uzasadnionych kosztów za tego rodzaju usługi, a tym samym brak jest podstaw do zakwestionowania prawidłowości ich ustalenia.
W skardze do WSA w Rzeszowie Skarżący zarzucił zaskarżonemu postanowieniu naruszenie jego interesu prawnego, a ponadto naruszenie przepisów prawa materialnego i przepisów prawa procesowego, tj. art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a. w powiązaniu z art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. poprzez niedostateczne zbadanie zasadności wyliczenia kosztów postępowania administracyjnego przed organem I instancji, w tym kosztów sporządzenia operatu pomiarowo - klasyfikacyjnego w zakresie gleboznawczej klasyfikacji gruntów przez biegłego, które to koszty winny wynosić maksymalnie 1. 000, 00 zł – 1. 500, 00 zł.
Ponadto, wniósł o przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego z dokumentów, a mianowicie z akt sądowych spraw rozpoznanych już w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie:
- z prawomocnego wyroku z dnia 11 kwietnia 2024 r. sygn. akt II SA/Rz 1898/23, wydanego ze skargi złożonej w przedmiocie legalności zarządzenia Starosty z dnia 24 marca 2022 r. nr 11/11/2022, dot. ustalenia zasad powoływania i wynagradzania biegłych z zakresu geodezji i kartografii oraz gleboznawczej klasyfikacji gruntów w postępowaniach administracyjnych prowadzonych przez Starostę w ramach zadań zleconych z zakresu administracji rządowej;
z prawomocnego wyroku z dnia 14 kwietnia 2025 r. sygn. akt II SA/Rz 1617/24, wydanego ze skargi w przedmiocie legalności analogicznego do wymienionego w zdaniu wyżej wcześniejszego zarządzenia Starosty z dnia 29 września 2020 r. nr 11/15/2020;
z nieprawomocnego wyroku z dnia 23 kwietnia 2025 r. sygn. akt II SA/Rz 148/25, wydanego ze skargi na postanowienie PWINGiK z dnia 12 grudnia 2024 r. nr GK-n.7221.138.2024 w przedmiocie kosztów postępowania administracyjnego prowadzonego w zakresie gleboznawczej klasyfikacji gruntów we wsi Ł. gm. [...] pow. [...] i ustalenia ich na kwotę 9,6 tys. zł.
W związku ze sformułowanymi zarzutami wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia, rozpoznanie sprawy na rozprawie oraz zasądzenie na jego rzecz od Organu II instancji kosztów postępowania sądem administracyjnym.
W uzasadnieniu skargi wskazał, że w wyroku z dnia 23 kwietnia 2025 r. sygn. II SA/Rz 148/25, WSA w Rzeszowie podkreślił, że odrębnie należy oceniać zasadność obciążenia strony kosztami postępowania oraz ustalenie ich wysokości w konkretnej sprawie. Sąd wskazał, że udział biegłego klasyfikatora w postępowaniu dotyczącym klasyfikacji gruntów jest obligatoryjny, a organ administracji jest zobligowany do skrupulatnego zweryfikowania kosztów jego pracy poprzez dokonanie analizy zakresu wykonanych czynności, dokumentacji, nakładu pracy i rzeczywistych wydatków.
Zdaniem Skarżącego, zaskarżone postanowienie nie zawiera szczegółowego zestawienia czynności wykonanych przez klasyfikatora ani uzasadnienia wysokości wynagrodzenia. Akta sprawy nie wskazują podstaw ustalenia kwoty jego wynagrodzenia, w szczególności kryteriów dotyczących rodzaju i zakresu prac oraz czasu ich wykonania. Skarżący podniósł również, że Organ I instancji bezpodstawnie powołał biegłego z zakresu geodezji, mimo iż wniosek dotyczył wyłącznie klasyfikacji gleboznawczej, co doprowadziło do zawyżenia kosztów postępowania.
W ocenie Skarżącego Organ odwoławczy ograniczył się do pobieżnego porównania kosztów z przeciętnymi stawkami rynkowymi, nie dokonując pełnej weryfikacji zasadności i adekwatności wynagrodzenia klasyfikatora do rzeczywistego nakładu pracy. Podkreślono, że organ administracji nie może bezrefleksyjnie akceptować rachunku biegłego, lecz ma obowiązek jego merytorycznej oceny i przedstawienia w uzasadnieniu postanowienia argumentów potwierdzających prawidłowość ustalenia kosztów.
W odpowiedzi na skargę Organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie z przyczyn wywiedzionych w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia podtrzymując zawartą w nim argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Skarga okazała się zasadna, przez co została przez Sąd uwzględniona.
Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 1267). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935; zwana dalej w skrócie P.p.s.a.). Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Natomiast w myśl art. 145 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. Jednocześnie w ramach prowadzonej kontroli legalności decyzji Sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 P.p.s.a.).
WSA w wyniku przeprowadzenia kontroli wydanych w tej sprawie rozstrzygnięć zobligowany był potwierdzić stanowisko Strony skarżącej, co do naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w sposób, w który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w postaci przepisów o postępowaniu wyjaśniającym, tj. art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. w zw. z art. 262 § 1, art. 263 § 1 i art. 264 § 1 K.p.a.
W pierwszej kolejności wyjaśnić przyjdzie, że stosowanie do treści przywołanego wyżej art. 262 § 1 K.p.a., stronę obciążają te koszty postępowania, które:
1) wynikły z winy strony;
2) zostały poniesione w interesie lub na żądanie strony, a nie wynikają z ustawowego obowiązku organów prowadzących postępowanie.
Natomiast w myśl art. 262 § 2 K.p.a. w uzasadnionych przypadkach organ administracji publicznej może zażądać od strony złożenia zaliczki w określonej wysokości na pokrycie kosztów postępowania. Z kolei w myśl art. 263 § 1 i 264 § 1 K.p.a. do kosztów postępowania zalicza się m.in. należności biegłych, a organ administracji publicznej jednocześnie z wydaniem decyzji ustala w drodze postanowienia wysokość kosztów postępowania, osoby zobowiązane do ich poniesienia oraz termin i sposób ich uiszczenia.
Ze względu na przedmiot postępowania nie sposób jest tu pominąć, że według § 5 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z 12 września 2012 r. w sprawie gleboznawczej klasyfikacji gruntów (Dz.U. z 2012 poz. 1246; zwane dalej rozporządzeniem), czynności kwalifikacyjne w ramach gleboznawczej klasyfikacji gruntów przeprowadza osoba upoważniona przez starostę, zwana dalej klasyfikatorem, a w myśl art. 84 § 1 K.p.a. operat techniczny klasyfikatora jest opinią biegłego.
Zatem przyznać należy rację Organom orzekającym w tej sprawie, że z powodu wszczęcia postępowania w przedmiocie przeprowadzenia gleboznawczej klasyfikacji gruntów na wniosek D.B. oraz P.R., stosownie do treści przytoczonego wyżej przepisu K.p.a. konieczne było obciążenie wnioskodawców wygenerowanymi kosztami finansowymi, jakie niewątpliwie zostały poniesione w interesie i na żądanie tych strony. Prawidłowo także PWINGiK zweryfikował postanowienie Organu I instancji ustalając jako zobowiązanych wnioskodawców postępowania w/w przedmiocie.
WSA podziela stanowisko wyrażone w wyroku tego Sądu z dnia 23 kwietnia 2025 r., o sygn. II SA/Rz 148/25, LEX, który zapadł w podobnych do niniejszych okolicznościach faktycznych i prawnych. Słusznie w przytoczonym orzeczeniu WSA podkreśla się, że udział klasyfikatora w postępowaniu dotyczącym klasyfikacji gruntów jest obligatoryjny, a klasyfikator jest zobowiązany do właściwego przeprowadzenia czynności wskazanych w § 5 ust. 1 pkt 1-3 rozporządzenia, w tym sporządzenia projektu ustalenia klasyfikacji. Wobec tego nie ma racji Skarżący pisząc w zarzutach do WSA, o braku podstaw prawnych do powoływania w jego sprawie klasyfikatora, pełniącego rolę w postępowaniu osoby posiadającej wiadomości specjalne, potrzebne do rozstrzygnięcia sprawy gleboznawczej klasyfikacji gruntów.
Jednocześnie pamiętać też wypada, iż klasyfikator jako osoba posiadająca wiadomości szczególne, korzysta z pewnej autonomii. Prowadzącym postępowanie administracyjne jest jednak organ administracji publicznej, który odpowiada za prawidłowość tego postępowania i kieruje nim, ponosząc odpowiedzialność zarówno za sprawność jak i rzetelność całego postępowania, które to kryteria wiążą się z kosztami finansowymi prowadzonego procesu. Organ administracji publicznej, będąc nieograniczonym w kwestii wyznaczenia konkretnego klasyfikatora gruntu, ma zatem obowiązek skrupulatnej kontroli przedłożonych kosztów postępowania. Ustalenie wysokości kosztów postępowania klasyfikacyjnego obejmujących wynagrodzenie uprawnionego klasyfikatora za dokonane czynności, stosownie do treści zawartej z nim umowy czy na podstawie przedłożonego przez niego rachunku, nie jest powinno być traktowane automatyczne i wymaga weryfikacji oraz oceny przedstawionych przez tego rzeczoznawcę wyników jego prac, przedłożonej dokumentacji klasyfikacyjnej, specyfikacji kosztów oraz rachunku, a następnie odzwierciedlenia tych procesów w treści postanowienia o kosztach.
Z akt przedmiotowego postępowania nie wynika w wymaganych prawem szczegółach, jakie dokładnie elementy składają się na wysokość ustalonego wynagrodzenia klasyfikatora za wykonaną usługę w wysokości 2500 zł. Wadliwość wydanych w tej sprawie postanowień wynika zatem z braku w zebranych dokumentach oraz w ich uzasadnieniu zestawienia podejmowanych czynności i zakresu prac dla działki nr [...], objętej wnioskiem. Nie ma też wskazania poniesionych przez rzeczoznawcę kosztów poszczególnych działań, wyjaśnienia podstaw i zasad ustalenia wynagrodzenia klasyfikatora za powierzone czynności. Innymi słowy, z dokumentacji znajdującej się w aktach sprawy w żadnym razie nie wynika, w jaki sposób ustalono wynagrodzenie klasyfikatora. Takim sposobem, który uzasadniałby przyjętą przez Organy kwotę nie jest dokonane przez Organ odwoławczy zestawienie ofert przedłożonych przez wykonawców gleboznawczej klasyfikacji. Podane w tym zestawieniu kwoty mogą stanowić dodatkowy, lecz nie jedyny punkt odniesienia weryfikacji wynagrodzenia określonego przez organ; nie obrazują one bowiem jakie konkretne czynności i związane nimi koszty składają się na dokonane wyliczenie. Wobec tego trafnie podnosi skarga, iż dokumentacja sprawy, w tym uzasadnienie rozstrzygnięć, nie dostarcza wymaganej dla prawidłowego przeprowadzenia postępowania kontrolnego informacji o tym, jakie konkretne działania podjął klasyfikator i jakie względem tych działań przyjął stawki pieniężne.
Dlatego Strona skarżąca trafnie podnosi, że postępowanie w tej sprawie zostało przeprowadzone z naruszeniem powołanych wyżej przepisów K.p.a., co mogło istotnie oddziaływać na określony wynik sprawy, bowiem bez szczegółowej analizy adekwatności zaakceptowanych kosztów do nakładu pracy klasyfikatora i poniesionych przez niego kosztów własnych, a także bez odniesienia do podnoszonych przez Skarżącego argumentów w kwestii dostępnych na rynku tańszych ofert usług tego samego typu. W sprawie, w której głównym przedmiotem sporu jest wysokość poniesionych przez stronę kosztów postępowania analiza taka ma szczególne znaczenie. Zgodnie z przyjętą linią orzeczniczą sądów administracyjnych organ ma bowiem obowiązek rzetelnie kontrolować wysokość kosztów postępowania, a sam fakt przedłożenia przez biegłego faktury czy rachunku dokumentujących kwotę za wykonane w postępowaniu usługi, nie zwalnia organu administracji ustalającego koszty postępowania od obowiązku zawarcia w wydanym postanowieniu rozważań i ocen co do sposobu ustalenia tej kwoty organ administracji publicznej nie może bowiem bezkrytycznie przyjmować rachunków czy faktur wystawionych przez biegłych, lecz jest zobligowany do ich sprawdzenia z uwzględnieniem wydatków niezbędnych do wykonania zleconej pracy, czemu powinien dać wyraz w uzasadnieniu postanowienia w przedmiocie kosztów postępowania (zob. wyrok NSA z 7 stycznia 2025 r., I OSK 2389/21, LEX).
WSA także za swym wyrokiem z dnia 23 kwietnia 2025 r. o sygn. II SA/Rz 148/25, LEX, i odnosząc się do zarzutów skargi, w kwestii bezzasadnego oparcia wyliczenia kosztów na wewnętrznym zarządzeniu Starosty, którego wydanie z naruszeniem prawa zostało stwierdzone wyrokiem tut. sądu z 11 kwietnia 2024 r. II SA/Rz 1898/23, podkreśla że obowiązek uiszczenia kosztów postępowania w sprawie administracyjnej wszczętej w interesie strony, wynika z powołanego art. 262 K.p.a., szczegółowe zaś jego wyliczenie powinno opierać się na rachunku przedstawionym przez biegłego. Samo zatem stwierdzenie przez sąd administracyjny braku podstawy prawnej do wydania wewnętrznego zarządzenia Starosty nie powoduje skutku w postaci automatycznego przerzucenia kosztów tego postępowania na organ administracyjny. Mimo bowiem stwierdzenia, mocą wspomnianego wyżej wyroku, że organ administracji publicznej nie miał podstawy prawnej do określenia w drodze zarządzenia kwalifikacji, jakie posiadać powinien klasyfikator gleboznawczy gruntu oraz zasad wyliczania jego wynagrodzenia, organ ten miał prawo aby upoważnić klasyfikatora gruntu do wykonania zleconych mu w przedmiotowym postępowaniu prac oraz do wyliczenia przysługującego mu wynagrodzenia.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ powinien zweryfikować koszty postępowania w sprawie gleboznawczej klasyfikacji gruntów określone przez klasyfikatora, poprzez wezwanie rzeczoznawcy do wyjaśnienia, co się składa na tę kwotę, a następnie poprzez dokonanie własnej oceny. Ponadto, konieczne będzie zweryfikowanie czy koszty te odpowiadały nakładowi pracy klasyfikatora i czy mogą być one zaakceptowane na tle ówczesnych cen rynkowych usług tego samego rodzaju. Ocena ta powinna znaleźć się w prawidłowo sporządzonym uzasadnieniu ponownie wydanego orzeczenia.
Mając to na uwadze, na podstawie art. 135 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a. Sąd uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Starosty, uznając to za konieczne do końcowego załatwienia sprawy oraz zagwarantowania stronom dwuinstancyjności postępowania w przedmiocie kosztów postępowania administracyjnego.
O kosztach postępowania sądowego orzeczono zaś na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 P.p.s.a. obejmując obowiązkiem zwrotu kosztów postępowania sądowego uiszczony przez Skarżącego wpis od skargi w wysokości 100 zł.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę