II SA/Rz 971/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę egzaminatora na decyzję o unieważnieniu egzaminu praktycznego na prawo jazdy, uznając, że choć egzaminator przerwał egzamin wadliwie, to naruszenie przepisu o obowiązku upewnienia się o zrozumieniu zasad przez zdającego miało wpływ na wynik.
Sprawa dotyczyła skargi egzaminatora na decyzję o unieważnieniu egzaminu praktycznego na prawo jazdy. Egzaminator przerwał egzamin, gdy zdający przejechał kołem przez linię wyznaczającą stanowisko podczas próby wykonania zadania nr 2. Organy uznały egzamin za przeprowadzony niezgodnie z przepisami, co miało wpływ na wynik. Sąd uchylił decyzję organów, stwierdzając, że przerwanie egzaminu na placu manewrowym w tej sytuacji było wadliwe. Niemniej jednak, sąd uznał, że naruszono przepis o obowiązku upewnienia się o zrozumieniu zasad przez zdającego, co miało wpływ na wynik egzaminu, i dlatego oddalił skargę.
Przedmiotem skargi był wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie oddalający skargę W. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Marszałka Województwa o unieważnieniu praktycznego egzaminu państwowego na prawo jazdy kategorii B. Egzamin został przerwany przez egzaminatora z powodu przejechania przez egzaminowanego kołem przez linię wyznaczającą stanowisko podczas wykonywania zadania nr 2. Marszałek Województwa unieważnił egzamin, uznając, że egzaminator nieprawidłowo zakwalifikował zachowanie egzaminowanego jako błąd skutkujący negatywnym wynikiem. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję, wskazując, że przerwanie egzaminu w tej sytuacji nie było uzasadnione przepisami. Sąd administracyjny uznał, że przerwanie egzaminu na placu manewrowym w opisanych okolicznościach było wadliwe, ponieważ przepis art. 52 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami dotyczy zagrożenia w ruchu drogowym, a nie na placu manewrowym. Jednakże, sąd stwierdził naruszenie § 26 pkt 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury, który nakłada na egzaminatora obowiązek upewnienia się, czy zasady przeprowadzania egzaminu są zrozumiałe dla osoby egzaminowanej. Sąd uznał, że samo zapytanie o zrozumienie zasad było niewystarczające, a egzaminator powinien był wyjaśnić zdającemu, że kontynuowanie wykonywania zadania, które zostało już ocenione negatywnie, również podlega ocenie i może mieć negatywne konsekwencje. Ponieważ naruszenie tego przepisu miało wpływ na wynik egzaminu, sąd oddalił skargę egzaminatora.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, przepis art. 52 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami, który stanowi podstawę do przerwania części praktycznej egzaminu, dotyczy sytuacji, gdy zachowanie osoby zdającej zagraża bezpośrednio życiu i zdrowiu uczestników ruchu drogowego, co odnosi się do egzaminu w ruchu drogowym, a nie na placu manewrowym.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że art. 52 ust. 2 u.k.p. odnosi się do zagrożeń w ruchu drogowym, a nie na placu manewrowym. Przejechanie kołem przez linię wyznaczającą stanowisko podczas wykonywania zadania na placu manewrowym nie stanowi podstawy do przerwania egzaminu w rozumieniu tego przepisu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (12)
Główne
u.k.p. art. 72 § ust. 1 pkt 2
Ustawa o kierujących pojazdami
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 28 czerwca 2019 r. w sprawie egzaminowania osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami, szkolenia, egzaminowania i uzyskiwania uprawnień przez egzaminatorów oraz wzorów dokumentów stosowanych w tych sprawach art. 26 § ust. 3
Pomocnicze
u.k.p. art. 51 § ust. 2, 3
Ustawa o kierujących pojazdami
u.k.p. art. 52 § ust. 2
Ustawa o kierujących pojazdami
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 28 czerwca 2019 r. w sprawie egzaminowania osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami, szkolenia, egzaminowania i uzyskiwania uprawnień przez egzaminatorów oraz wzorów dokumentów stosowanych w tych sprawach art. 12 § ust. 2, 3 pkt 1
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 28 czerwca 2019 r. w sprawie egzaminowania osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami, szkolenia, egzaminowania i uzyskiwania uprawnień przez egzaminatorów oraz wzorów dokumentów stosowanych w tych sprawach art. 16 § ust. 1 pkt 1
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 28 czerwca 2019 r. w sprawie egzaminowania osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami, szkolenia, egzaminowania i uzyskiwania uprawnień przez egzaminatorów oraz wzorów dokumentów stosowanych w tych sprawach art. 23 § ust. 1 pkt 1 lit. a
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 28 czerwca 2019 r. w sprawie egzaminowania osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami, szkolenia, egzaminowania i uzyskiwania uprawnień przez egzaminatorów oraz wzorów dokumentów stosowanych w tych sprawach art. 27 § pkt 1, 6
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 28 czerwca 2019 r. w sprawie egzaminowania osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami, szkolenia, egzaminowania i uzyskiwania uprawnień przez egzaminatorów oraz wzorów dokumentów stosowanych w tych sprawach art. 28 § ust. 1 pkt 2 lit. a i b
k.p.a. art. 104 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Ustawa o samorządzie województwa art. 46
P.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przerwanie egzaminu na placu manewrowym z powodu przejechania kołem przez linię wyznaczającą stanowisko nie jest podstawą do przerwania egzaminu w rozumieniu art. 52 ust. 2 u.k.p.
Odrzucone argumenty
Egzamin został przeprowadzony niezgodnie z przepisami, co miało wpływ na jego wynik. Naruszenie § 26 pkt 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury (obowiązek upewnienia się o zrozumieniu zasad przez zdającego) miało wpływ na wynik egzaminu.
Godne uwagi sformułowania
przeprowadzenie egzaminu w sposób niezgodny z przepisami ustawy, a ujawnione nieprawidłowości miały wpływ na jego wynik instytucja przerwania części praktycznej egzaminu, o której mowa w art. 52 ust. 2 u.k.p., nie może dotyczyć egzaminu na placu manewrowym obowiązek upewnienia się, czy zasady przeprowadzania egzaminu są zrozumiałe dla osoby egzaminowanej
Skład orzekający
Stanisław Śliwa
przewodniczący
Joanna Zdrzałka
członek
Maciej Kobak
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przerwania egzaminu na prawo jazdy na placu manewrowym oraz obowiązków egzaminatora w zakresie komunikacji z egzaminowanym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji przerwania egzaminu na placu manewrowym i interpretacji konkretnych przepisów rozporządzenia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne są szczegóły proceduralne i komunikacja między egzaminatorem a zdającym, nawet w pozornie rutynowej sytuacji egzaminu na prawo jazdy. Pokazuje też, że nawet jeśli egzaminator popełni błąd, może to nie prowadzić do unieważnienia egzaminu, jeśli inne naruszenie miało wpływ na wynik.
“Egzamin na prawo jazdy przerwany – czy błąd egzaminatora zawsze unieważnia egzamin?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Rz 971/21 - Wyrok WSA w Rzeszowie Data orzeczenia 2021-09-08 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2021-06-17 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie Sędziowie Joanna Zdrzałka Maciej Kobak /sprawozdawca/ Stanisław Śliwa /przewodniczący/ Symbol z opisem 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami Hasła tematyczne Ruch drogowy Sygn. powiązane II GSK 14/22 - Wyrok NSA z 2022-02-25 Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2019 poz 341 art. 51 ust. 2, 3, art. 52 ust. 2, art. 72 ust. 1 pkt 2 Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami - tekst jedn. Dz.U. 2019 poz 1206 par. 26 ust. 3 Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 28 czerwca 2019 r. w sprawie egzaminowania osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami, szkolenia, egzaminowania i uzyskiwania uprawnień przez egzaminatorów oraz wzorów dokumentów stosowanych w tych sprawach. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Stanisław Śliwa Sędziowie WSA Joanna Zdrzałka WSA Maciej Kobak /spr./ Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 września 2021 r. sprawy ze skargi W. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia egzaminu praktycznego na prawo jazdy -skargę oddala- Uzasadnienie Przedmiotem skargi W. D. (dalej w skrócie: "skarżący" lub "egzaminator") jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] (dalej w skrócie: "SKO") z dnia [...] kwietnia 2021 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Marszałka Województwa [...] (dalej w skrócie: "Marszałek Województwa") z dnia [...] września 2020 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia praktycznego egzaminu państwowego na prawo jazdy. Kwestionowana decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym. Decyzją z dnia [...] września 2020 r. nr [...] Marszałek Województwa działając na podstawie art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2020 r., poz. 256 z późn. zm. – dalej skrócie: "k.p.a."), art. 46 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (t. j. Dz. U. z 2019 r., poz. 512 z późn. zm.) w zw. z art. 72 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (t. j. Dz. U. z 2019 r., poz. 341 z późn. zm. - dalej w skrócie: "u.k.p.") - unieważnił praktyczny egzamin państwowy na prawo jazdy kategorii B, przeprowadzony w dniu [...] sierpnia 2020 r. w Wojewódzkim Ośrodku Ruchu Drogowego w [...], przez egzaminatora W. D. - nr uprawnień [...], którego uczestnikiem był M. J. (dalej w skrócie: "egzaminowany"). W uzasadnieniu decyzji Marszałek Województwa wyjaśnił, że egzaminator wystawił wynik negatywny z powodu przejechania przez egzaminowanego kołem przez linię wyznaczającą zewnętrzną krawędź stanowiska podczas ustawiania pojazdu na stanowisko egzaminacyjne do wykonania drugiej próby zadania nr 2 określonego w tabeli nr 2 załącznika nr 2 do rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 28 czerwca 2019 r. w sprawie egzaminowania osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami, szkolenia, egzaminowania i uzyskiwania uprawnień przez egzaminatorów oraz wzorów dokumentów stosowanych w tych sprawach (Dz. U. z 2019 r., poz. 1206 - dalej w skrócie: "rozporządzenie"): "ruszanie z miejsca oraz jazda pasem ruchu do przodu i tyłu". Następnie Marszałek Województwa przedstawił stanowiska egzaminatora i egzaminowanego. Marszałek Województwa podał, że z zebranego materiału dowodowego wynika, iż egzaminowany po tym, jak zatrzymał pojazd egzaminacyjny zwrócił się do egzaminatora o powtórzenie zadania. Bezpośrednio po tym zdarzeniu egzaminator poinformował egzaminowanego o nieprawidłowym wykonaniu zadania, które polegało na zatrzymaniu pojazdu poza miejscem do tego wyznaczonym. Marszałek Województwa zaznaczył przy tym, że bez wątpienia zatrzymanie pojazdu w zadaniu nr 2 poza obszarem do tego wydzielonym jest błędem. Natomiast w zaistniałej sytuacji, w której egzaminowany zatrzymał pojazd poza miejscem do tego wyznaczonym i zgłosił prośbę o wykonanie drugiej próby zadania, pojazd powinien zostać ustawiony przez egzaminatora na pozycję początkową w celu wykonania powtórzenia zadania lub pojazd za zgodą osoby egzaminowanej powinien zostać samodzielnie ustawiony przez osobę egzaminowaną, lecz pod nadzorem i kierownictwem egzaminatora. W niniejszej sprawie egzaminowany skorzystał z możliwości samodzielnego ustawienia pojazdu na pozycję początkową. W trakcie cofania, egzaminowany przejechał linię ograniczającą zewnętrzną krawędź stanowiska. Marszałek Województwa podkreślił jednak, że ustawienie pojazdu do pozycji początkowej jest czynnością techniczną, podczas której niezasadne jest ocenianie zadania egzaminacyjnego. Ponadto skoro jedna osoba egzaminowana ma możliwość skorzystania z nieoceniania wykonywania zadania, to druga, która samodzielnie postanowiła ustawić pojazd, powinna mieć takie same uprawnienia. Zdaniem Marszałka Województwa niesłusznym i niesprawiedliwym jest dopuszczenie do sytuacji, w której taka, czy inna decyzja podjęta przez osobę egzaminowaną w tożsamej sytuacji wiąże się z różnymi skutkami dla osób egzaminowanych. Natomiast Marszałek Województwa nie dopatrzył się w zachowaniu egzaminatora braku odpowiedniej komunikacji w stosunku do osoby egzaminowanej. Zebrany materiał dowodowy wskazuje na wyraźne i zrozumiałe wydawanie poleceń przez egzaminatora. Zdaniem Marszałka Województwa egzaminator nieprawidłowo więc zakwalifikował zachowanie egzaminowanego jako stworzenie zagrożenia bezpośrednio życiu i zdrowiu uczestników ruchu drogowego poprzez przejechanie kołem przez linię wyznaczającą zewnętrzną krawędź stanowiska, skutkujące przerwaniem egzaminu ze skutkiem negatywnym. Dalej Marszałek Województwa wyjaśnił, że z treści art. 72 ust. 1 pkt 2 u.k.p. wynika, że do unieważnienia egzaminu jest niezbędne spełnienie łącznie dwóch elementów: przeprowadzenie egzaminu w sposób niezgodny z przepisami ustawy oraz to, że ujawnione nieprawidłowości miały wpływ na jego wynik. W ocenie organu pierwsza przesłanka, tj. przeprowadzenie egzaminu w sposób niezgodny z przepisami ustawy jest spełniona, albowiem egzaminator nieprawidłowo zakwalifikował zachowanie egzaminowanego jako przesłankę do oceny negatywnej egzaminu naprawo jazdy. Druga przesłanka, czyli konieczność wpływu tych ujawnionych nieprawidłowości na wynik egzaminu również została spełniona. Nieprawidłowa ocena egzaminatora co do błędnego przeświadczenia o kwalifikacji zachowania egzaminowanego jako błędu skutkowała oceną negatywną egzaminu. Odnosząc się do okoliczności wskazanych w piśmie egzaminatora z dnia 11 września 2020 r. Marszałek Województwa stwierdził, że nie wniosły one nowych okoliczności w sprawie. Po rozpoznaniu odwołania skarżącego od powyższej decyzji, SKO decyzją z dnia [...] kwietnia 2021 r. nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji SKO stwierdziło, że stan faktyczny zaistniały w sprawie sprowadza się do oceny, czy w stosunku do uczestnika egzaminu przemieszczającego pojazd celem odbycia drugiej próby można zastosować instytucję przerwania egzaminu. Norma art. 16 pkt 1 rozporządzenia takiej regulacji nie wprowadza, gdyż wprost wskazuje, że część praktyczna egzaminu może zostać zakończona przed wykonaniem wszystkich określonych zakresem egzaminu zadań jedynie w przypadku, gdy zachowanie osoby zdającej zagraża bezpośrednio życiu i zdrowiu uczestników ruchu drogowego, a takich okoliczności w sprawie nie ustalono. W ocenie SKO nie nastąpiły warunki do nieprzeprowadzenia egzaminu i jego przerwania. Ocena nagrania egzaminu wskazuje, że egzaminator zapewniał egzaminowanego o przeprowadzeniu drugiej próby zadania, a w trakcie tych czynności przerwał egzamin wskazując na przejechanie kołem przez linię. W odniesieniu do zarzutów odwołania SKO wskazało, że postępowanie zostało wszczęte z urzędu - co pozostaje w kompetencji organu I instancji, bez względu na motywy będące podstawą działań organu. W ustawowym terminie skarżący wniósł skargę na powyższą decyzję, zaskarżając ją w całości i zarzucając naruszenie: I. Przepisów postępowania, tj.: 1) art. 77 w zw. z art. 7 k.p.a poprzez brak ustalenia zgodnie z zasadą oficjalności z urzędu przez organ dowodów służących ustaleniu stanu faktycznego i prawnego sprawy, 2) art. 80 k.p.a. poprzez dowolną, a nie swobodną ocenę dowodów zgromadzonych w postępowaniu. II. Przepisów prawa materialnego, tj.: 1) art. 52 ust. 2 u.k.p. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie skutkujące decyzją utrzymującą w mocy decyzję o unieważnieniu egzaminu praktycznego na kategorię "B" prawa jazdy, 2) art. 72 ust. 1 pkt 2 u.k.p. poprzez brak wskazania przepisów ustawowych, wobec których zachowanie egzaminatora było zachowaniem z nimi niezgodnym, a miało skutkować unieważnieniem egzaminu. Wobec powyższego skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Marszałka Województwa oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że wbrew ustaleniom organów obu instancji, egzaminowany nie przemieszczał pojazdu w celu odbycia drugiej próby zadania. Zgodnie z zarejestrowanym przebiegiem egzaminu (zapis audio i video) egzaminator ani razu nie stwierdził, że osoba zdająca zakończyła pierwszą próbę zadania, a wręcz przeciwnie, wiele razy podkreślał, że egzaminowany cały czas będzie kontynuował zadanie. Powołując się na art. 56 ust. 2 u.k.p. skarżący stwierdził, że organ nie jest uprawniony do ingerencji w decyzje czy też ocenę egzaminatora. Nie istnieją również żadne normy prawne określające, że powyższa sytuacja przerywa wykonywanie zadania, a dalsze kierowanie pojazdem przez zdającego jest jedynie "przemieszczaniem pojazdu", które nie podlega ocenie. Dalej skarżący podniósł, że przejechanie kołem przez linię jest niezależną od dwukrotnie nieprawidłowo wykonania zadania egzaminacyjnego przesłanką stanowiącą o konieczności przerwania egzaminu. Zatem stwierdzenie, że osoba rzekomo jedynie "przemieszczała pojazd" (tj. nie wykonywała już zadania) nie uprawnia do wyciągnięcia wniosku, jakoby w tym momencie mogła zagrażać zdrowiu i życiu innych uczestników ruchu, w tym przejeżdżać przez linię. Obowiązujące rozporządzenie wyeliminowało powyższy problem zaistniały w czasie obowiązywania poprzedniej regulacji, poprzez dopuszczenie przerwania egzaminu również w czasie "przemieszczania pojazdu" przez osobę egzaminowaną. Ponadto w ocenie skarżącego organy obu instancji błędnie zastosowały art. 72 ust. 2 pkt 2 u.k.p. Organy w żaden sposób nie wykazały, aby przedmiotowy egzamin został przeprowadzony w sposób niezgodny z przepisami. Unieważnienie egzaminu oparte zostało jedynie na odmiennej interpretacji sytuacji w trakcie egzaminu, a także na innej ocenie stanu faktycznego niż uczynił to egzaminator. Egzaminator musi dokonywać natychmiastowej oceny sytuacji w warunkach dynamicznych. Stwierdzenie nieważności egzaminu musi stanowić natomiast konsekwencję stwierdzenia kwalifikowanej postaci naruszenia prawa przez egzaminatora. Chodzi zatem o takie jego zachowanie, które stanowi niewątpliwe, jasne naruszenie przepisów prawa. W przedmiotowej sprawie brak jest możliwości prostego, jasnego i oczywistego wskazania naruszonej normy prawnej przez zachowanie egzaminatora. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie rozważył, co następuje: W pierwszej kolejności Sąd podaje, że sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15 pkt 3 zzs ⁴ ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych ( Dz. U. 2020 r. poz. 374 ). W sprawie bezsporny jest fakt, że w dniu [...] sierpnia 2020 roku skarżący przeprowadzał część praktyczną egzaminu państwowego kat. B, samochodem osobowym marki [...] o nr rej. [...] z osobą egzaminowaną – M. J. Osoba egzaminowana uzyskała z egzaminu ocenę negatywną. Zaskarżona decyzja, podobnie jak i decyzja organu I instancji unieważniała część praktyczną egzaminu. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 72 ust. 1 pkt 2 u.k.p. Stosownie do jego treści marszałek województwa, w drodze decyzji administracyjnej, unieważnia egzamin państwowy, jeżeli "był przeprowadzony w sposób niezgodny z przepisami ustawy, a ujawnione nieprawidłowości miały wpływ na jego wynik". Z cytowanego przepisu wynika: - po pierwsze, że decyzja o unieważnieniu egzaminu państwowego ma charakter związany; w razie ustalenia, że egzamin państwowy został przeprowadzony z naruszeniem przepisów ustawy, co miało wpływ na jego wynik, organ ma obowiązek egzamin unieważnić, wydając w tym przedmiocie decyzję administracyjną: - po drugie, że do unieważnienia egzaminu państwowego konieczne jest kumulatywne (jednoczesne) wystąpienie obu wskazanych w art. 72 ust. 1 pkt 2 u.k.p. przesłanek, a więc przeprowadzenia egzaminu z naruszeniem przepisów ustawy, i wpływ, przełożenie tego naruszenia na jego wynik. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjęto, że przeprowadzenie egzaminu państwowego "z naruszeniem przepisów ustawy" oznacza tak naruszenie przepisów u.k.p., jak i również wydanego na podstawie tej ustawy rozporządzenia z dnia 28 czerwca 2019 r. w sprawie egzaminowania osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami, szkolenia, egzaminowania i uzyskiwania uprawnień przez egzaminatorów oraz wzorów dokumentów stosowanych w tych sprawach (Dz. U. z 2019 r. poz. 1206) – wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 kwietnia 2020 r., sygn. I OSK 3879/18, wyrok WSA w Krakowie z 12 grudnia 2019 r., sygn. III SA/Kr 926/19. Konstrukcja art. 72 ust. 1 pkt 2 u.k.p. uaktywnia kompetencję organu do wydania decyzji administracyjnej w przedmiocie unieważnienia egzaminu państwowego jedynie wówczas, gdy w następstwie przeprowadzenia go z naruszeniem przepisów ustawy nie można zaakceptować jego wyniku. Oznacza to tym samym, że owo naruszenie prawa musi bezpośrednio przekładać się na zasadność końcowego wyniku egzaminu: pozytywnego, bądź negatywnego. Ujmując tę kwestię wprost: organ unieważnia egzamin państwowy przeprowadzony z naruszeniem ustawy, jeżeli stwierdzi, że przy wyeliminowaniu ustalonego naruszenia prawa, wynik egzaminu byłby inny: osoba egzaminowana, która uzyskała ocenę pozytywną uzyskałaby ocenę negatywną i a rebours, osoba egzaminowana, która uzyskała ocenę negatywną uzyskałaby ocenę pozytywną. Jak wynika z akt sprawy skarżący, na podstawie § 12 ust. 2 i ust. 3 pkt 1 rozporządzenia przerwał część praktyczną – na placu manewrowym – egzaminu na prawo jazdy Kat. B z powodu przejechania przez egzaminowanego kołem przez linię wyznaczającą zewnętrzną krawędź stanowiska, podczas wykonywania zadania nr 2 określonego w tabeli nr 2 załącznika nr 2 do rozporządzenia. Zgodnie z § 23 ust. 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia część praktyczna egzaminu państwowego na prawo jazdy kat. B polega na wykonaniu na placu manewrowym zadań określonych w tabeli nr 2 załącznika nr 2 do rozporządzenia. Zadania wykonuje się w kolejności określonej w ww. tabeli - § 27 pkt 1 rozporządzenia. Realizując wymóg przewidziany § 27 pkt 7 rozporządzenia skarżący sporządził arkusz przebiegu części praktycznej egzaminu. Wynika z niego jednoznacznie, że egzaminowany prawidłowo wykonał na placu manewrowym pierwsze zadanie. Negatywnie natomiast została oceniona pierwsza próba wykonania zadania nr 2 – Ruszanie z miejsca oraz jazda pasem ruchu do przodu i do tyłu. W rubryce uwagi wpisano: "Egzamin przerwany. Przejechanie kołem przez linię wyznaczającą zewnętrzną krawędź stanowiska". W rubryce "Wynik egzaminu" wpisano: "Negatywny". Zgodnie z § 28 ust. 1 pkt 2 lit. a i b rozporządzenia, egzaminowany otrzymuje ocenę negatywna egzaminu, jeżeli: dwukrotnie nieprawidłowo wykonał to samo zadanie egzaminacyjne (lit. a), lub zachodzą wskazane w § 16 ust. 1 pkt 1, 3, 4 i 6 rozporządzenia podstawy do przerwania egzaminu. Zalegające w aktach sprawy dokumenty oraz składane w toku postępowania oświadczenia skarżącego nie pozostawiają wątpliwości, że podstawą wystawienia oceny negatywnej było przerwanie egzaminu. W ocenie Sądu postępowanie skarżącego, jako egzaminatora, było wadliwe, naruszało prawo, choć nie w sposób, jaki przyjęły to organy. Adekwatnie do postanowień art. 51 ust. 2 u.k.p. egzamin państwowy na prawo jazdy składa się z części teoretycznej i części praktycznej. Część praktyczna przeprowadzana jest na placu manewrowym wojewódzkiego ośrodka ruchu drogowego oraz w ruchu drogowym na drogach publicznych – art. 51 ust. 3 u.k.p. Zgodnie z art. 52 ust. 2 u.k.p. część praktyczna egzaminu może zostać zakończona przed wykonaniem wszystkich określonych zakresem egzaminu zadań jedynie w przypadku, gdy zachowanie osoby zdającej zagraża bezpośrednio życiu i zdrowiu uczestników ruchu drogowego. Art. 52 ust. 2 u.k.p. stanowi podstawę przerwania części praktycznej egzaminu na prawo jazdy jedynie wtedy, gdy egzaminowany wykonuje zadania w ruchu drogowym w stopniu tak wadliwym, że wywołuje to skorelowane w czasie zagrożenie dla życia i zdrowia uczestników tego ruchu. Chodzi tu więc wyłącznie o takie sytuacje, gdy nie można konstytuować części praktycznej egzaminu w ruchu drogowym bez narażania jego uczestników na szkody na zdrowiu i życiu ze strony egzaminowanego. Ponieważ ustawodawca w art. 51 ust. 3 u.k.p. wyraźnie odróżnia część praktyczną egzaminu na placu manewrowym i w ruchu drogowym (rozróżnia je również znajdujący się w aktach arkusz przebiegu egzaminu), należy przyjąć, że instytucja przerwania części praktycznej egzaminu, o której mowa w art. 52 ust. 2 u.k.p., nie może dotyczyć egzaminu na placu manewrowym. Potwierdzeniem przyjętych konkluzji jest treść § 16 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, który daje podstawę do przerwania egzaminu, jeżeli zaistniały przesłanki, o których mowa w art. 52 ust. 2 u.k.p., w szczególności określone w tabeli nr 1 załącznika nr 2 do rozporządzenia. Przedmiotowa tabela określa "Zachowania osoby egzaminowanej zagrażające bezpośrednio życiu i zdrowiu uczestników ruchu drogowego skutkujące przerwaniem egzaminu państwowego". Zarówno ta intytulacja, jak i wymienione w pozycjach od 1 do 18 konkretne zachowania wywołujące bezpośrednie zagrożenie, potwierdzają, iż chodzi tu wyłącznie naruszenia, jakich dopuszcza się egzaminowany w ruchu drogowym, a nie na placu manewrowym. Owszem, w § 16 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia mowa jest o tym, iż są to zachowania wskazane "w szczególności", a zatem przykładowo, niemniej nie zmienia to ogólnego wniosku, iż chodzi wyłącznie o zachowania w ruchu drogowym, a nie na placu manewrowym. Powoływany przez skarżącego § 12 ust. 2 i ust. 3 pkt 1 rozporządzenia - przejechanie kołem przez linie wyznaczające zewnętrzne krawędzie stanowiska - nie stanowi normatywnej podstawy przerwania części praktycznej egzaminu przeprowadzanej na placu manewrowym. Jest natomiast prawnym uzasadnieniem odstąpienia od przeprowadzenia egzaminu w ruchu drogowym. Jest to uzasadnione wyłącznie wówczas, "gdy osoba egzaminowana przystępująca do egzaminu państwowego kieruje pojazdem na placu manewrowym w sposób pozwalający stwierdzić, że jej zachowanie zagraża bezpośrednio życiu i zdrowiu uczestników ruchu drogowego lub naraża swoje życie i zdrowie na uszczerbek." Nie chodzi tu więc o zachowania, które bezpośrednio skorelowane są z wywołaniem zagrożenia dla uczestników ruchu drogowego (bądź samego egzaminowanego), albowiem egzaminowany nie wykonuje zadań w ruchu drogowym. § 12 ust. 2 rozporządzenia dotyczy takich sytuacji, w których egzaminowany wykonuje zadania na placu manewrowym na tyle wadliwie, że "pozwala to stwierdzić", iż nie można go dopuścić do ruchu drogowego. Zagrożenie uczestników ruchu drogowego ma więc tu charakter jedynie prospektywny, przewidywany, nie bezpośredni. Z tej przyczyn prawodawca uznał, iż nie ma potrzeby przerywania części praktycznej egzaminu, lecz można ją kontynuować, po to, aby egzaminowany mógł podjąć próbę wykonania każdego zadania egzaminacyjnego. Daje to egzaminowanemu możliwość przećwiczenia wszystkich zadań na placu manewrowym i lepszego przygotowania się do ewentualnej kolejnej próby. Ponadto, zakładając, że dwukrotne niewykonanie zadania prowadzi do przerwania egzaminu na placu manewrowym, egzaminowany mógłby każdorazowo podejmować próbę jego unieważnienia, albowiem ewentualne naruszenie prawa przy ocenie danego zadania, zawsze miałoby wpływ na wynik egzaminu i tym samym stanowiło podstawę do zastosowania art. 72 ust. 1 pkt 2 u.k.p. Jeżeli natomiast założyć, że egzaminowany może kontynuować egzamin na placu manewrowym mimo dwukrotnego wadliwego wykonania jednego zadania, to stwarza mu to możliwość przećwiczenia kolejnych zadań i nie wyłączna popełnienia następnych podwójnych błędów przy ich wykonywaniu. Wtedy, unieważnienie egzaminu musiałby się wiązać z wykazaniem naruszenia prawa przy ocenie każdego z zadań. Logiczne wsparcie dla przedstawionych wniosków znajduje się w § 16 ust. 3 pkt 3 i § 27 pkt 6 rozporządzenia. Pierwszy z powołanych przepisów, jako zachowanie egzaminowanego dające podstawę do niepowprowadzania części praktycznej egzaminu w ruchu drogowym kwalifikuje "dwukrotne nieprawidłowe wykonanie zadania (...). Drugi natomiast stanowi, że "egzaminator niezwłocznie informuje osobę egzaminowaną o nieprawidłowym wykonaniu zadania egzaminacyjnego; w przypadku dwukrotnego nieprawidłowego wykonania tego samego zadania egzaminacyjnego lub przerwania egzaminu państwowego, egzaminator informuje osobę egzaminowaną o negatywnym wyniku części praktycznej egzaminu państwowego." Bezpośrednio odróżniono zatem przerwanie egzaminu od dwukrotnego nieprawidłowego wykonania zadania. Skoro więc dwukrotne niewykonanie zadania nie stanowi podstawy do przerwania egzaminu – wniosek z § 27 pkt 6 rozporządzenia, to tym samym, podstawą do przerwania egzaminu nie może być § 12 ust. 2. Przedstawione oceny prawne wymuszają wniosek, iż niezależnie od wadliwego przerwania egzaminu przez skarżącego wynik egzaminu byłby negatywny, a zatem jego wadliwe – naruszające prawo – postępowanie nie powinno stanowić podstawy do unieważnienia egzaminu na podstawie art. 72 ust. 1 pkt 2 u.k.p. Zdaniem Sądu doszło jednak do naruszenia przez skarżącego innych przepisów postępowania, które już miały wpływ na wynik sprawy: chodzi o § 26 pkt 3 rozporządzenia, który zobowiązuje egzaminatora przed rozpoczęciem części praktycznej egzaminu do "upewnia się, czy zasady przeprowadzania egzaminu państwowego są zrozumiałe dla osoby egzaminowanej". Sąd nie zgadza się z organami, a podziela stanowisko skarżącego, że część praktyczna egzaminu na placu manewrowym stanowi pewne kontinuum, od momentu rozpoczęcia wykonywania pierwszego zadania do wykonania ostatniego. Poruszanie się przez egzaminowanego pojazdem po placu manewrowym "pomiędzy" poszczególnymi zadaniami; podczas kończenia zadania wadliwie wykonanego, podczas ustawiania pojazdu do wykonania kolejnej próby tego samego zadania, bądź zadania kolejnego, odbywa się w trakcie egzaminu. Tym samym możliwe jest, iż podczas wykonywania tych czynności egzaminowany przejedzie kołem przez linie wyznaczające zewnętrzne krawędzie stanowisk (§ 12 ust. 3 pkt 1) lub najedzie albo potrąci pachołek lub tyczkę (§ 12 ust. 3 pkt 2), co będzie skutkowało nieprzeprowadzeniem części praktycznej egzaminu w ruchu drogowym i w konsekwencji oceną negatywną egzaminu. Tyle, że egzaminowany musi być o tym fakcie uprzednio dokładnie poinformowany, a zatem musi sobie zdawać sprawę z ewentualnych negatywnych konsekwencji podejmowanych podczas egzaminu działań. Z nagrania audio-video (DVD) znajdującego się w aktach sprawy wynika, że skarżący zapytał egzaminowanego, czy zrozumiałe są zasady egzaminu, na co egzaminowany odpowiedział "Tak" (01:23). Po wadliwym wykonaniu przez egzaminowanego pierwszej próby zadania nr 2, egzaminowany stwierdził, iż chce powtórzyć to zadanie. Skarżący dał mu możliwość dokończenia tego zadania; najpierw jednoznacznie poinformował egzaminowanego, że wadliwie wykonał zadanie, a następnie umożliwił mu jego dokończenie. Co kluczowe, nie poinformował jednak egzaminowanego, iż działania polegające na dokończeniu zadania, które już zostało ocenione negatywnie, może wiązać się z okolicznościami, o których mowa w § 12 ust. 2 rozporządzenia. Jest to tym istotniejsze, że egzaminowany nie miał obowiązku kontynuowania wykonywania zadania, mógł poprosić skarżącego o ustawienie pojazdu w pozycji startowej, odpowiedniej do rozpoczęcia drugiej próby. Tym samym egzaminowany nie będąc tego świadomy naraził się na "ponadprogramową", niewymaganą weryfikację swoich działań, która wypadła dla niego negatywnie. Potwierdza to zachowania egzaminowanego, który wyraźnie nie miał świadomości przedmiotowych okoliczności; stwierdził: "Nie zrozumiałem co Pan miał na myśli" (06:13). Sąd przyjmuje, iż w realiach niniejszej sprawy, samo zapytanie egzaminowanego, przed rozpoczęciem egzaminu, czy rozumie zasady jego przeprowadzania, było niewystarczające. Skarżący miał obowiązek "się upewnić", czy tak jest, a zatem in casu, wyjaśnić egzaminowanemu, że jest oceniany również wtedy, gdy kończy wykonanie zadania, które już zostało ocenione negatywnie. W ocenie Sądu doszło zatem do naruszenia § 26 pkt 3 rozporządzenia, co miało wpływ na wynik egzaminu. Z tych względów Sąd skargę oddalił – art. 151 P.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI