II SA/Rz 969/18

II SA/Rz 969/18 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2025-02-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2018-08-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Elżbieta Mazur-Selwa /przewodniczący sprawozdawca/
Karina Gniewek-Berezowska
Maria Mikolik
Symbol z opisem
6120 Ewidencja gruntów i budynków
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego I Kartograficznego
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Elżbieta Mazur - Selwa /spr./ Sędziowie WSA Maria Mikolik WSA Karina Gniewek - Berezowska Protokolant starszy specjalista Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 lutego 2025 r. sprawy ze skargi A. B. na decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Rzeszowie z dnia 18 czerwca 2018 r.nr GK-II.7221.54.2018 w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków I. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Starosty [...] z dnia 2 stycznia 2018 r. nr PODGIK.4200.1.2.2017; II. zasądza od Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Rzeszowie na rzecz skarżącej A. B. kwotę 697 zł /słownie: sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi A.B. (dalej: "skarżąca") jest decyzja Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego Kartograficznego w Rzeszowie (dalej: "PWINGiK" lub "organ odwoławczy) z dnia czerwca 2018 r. nr GK-I1.7221.54.2018 w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmian W operacie ewidencji gruntów i budynków, wydana w następującym stanie faktycznym sprawy.
Wnioskiem z dnia 22 marca 2017 r. E.K. zwróciła się do Starosty [...] (dalej: "Starosta" lub "organ I instancji") z prośbą "o wyjaśnienie kwestii i ewentualne przywrócenie części parceli nr [...]", znajdującej się w D. przy ul. [...], która zdaniem zainteresowanej stanowi działkę nr [...].
W związku z powyższym wnioskiem Starosta ustalił, że współwłaścicielami działki nr [...] są: A.B., A.F., A.G., J.G., Ł.G., E.K. oraz D.N.
Porównując aktualną mapę ewidencyjną z mapą katastralną stwierdzono, ze dawna parcela nr [...] przebiegała wzdłuż obecnych dz. nr [...].
W toku podjętych czynności ustalono, że J.B. wpisany w ewidencji gruntów i budynków jako władający m.in. działką nr [...] nie żyje, oraz ze miał córkę J.B., która również zmarła. Działkę nr [...] użytkuje J.P., który co akt przedłożył kopię wniosku wskazującego, że działki po J.B. są przedmiotem postępowania przed Sądem Rejonowym w [...] o stwierdzenie zasiedzenia (sygn. akt [...]).
Postanowieniem z dnia 10 Lipca 2017 r. nr [...], Starosta zawiesił przedmiotowe postępowanie z uwagi na toczące się ww. postępowanie o sygn. [...], o nabycie prawa własności przez zasiedzenie m.in. dla działki, [...]powołując się na fakt, że ustalenie właściciela tej działki ma zasadnicze znaczenie w celu prawidłowego określenia stron postępowania. Postanowieniem z dnia 30 sierpnia 2017 r. nr [...], PWINGiK uchylił ww. postanowienie w całości, stwierdzając brak podstaw do zawieszenia z urzędu przedmiotowego postanowienia. Ponadto zalecił wezwać wnioskodawcę do sprecyzowania wniosku
W odpowiedzi na wezwanie do sprecyzowania żądania E.K. zwróciła się z prośbą o podanie, na podstawie jakich dokumentów dawna parcela o numerze [...], która aktualnie ma numer [...], jest mniejsza o odcinek graniczący z działką [...], a w przypadku braku takich dokumentów - o przywrócenie rozmiarów działki [...] do stanu, który posiadała działka nr [...].
W dniu 2 listopada 2017 r, przeprowadzono rozprawę administracyjną na gruncie, podczas której ustalono, że przebieg dawnej parceli nr [...] jest niewidoczny i brak jest jakichkolwiek śladów jej użytkowania. Obecni w terenie właściciele działek sąsiednich, tj. B.P., Z.P., B.P., K.B. i T.Ś. zeznali, że nie zgadzają się z wnioskiem E.K. i nie wyrażają zgody na przywrócenie parceli nr [...], a także, że nie pamiętają przebiegu drogi przedstawionego na mapie katastralnej. Z kolei skarżąca, będąca współwłaścicielką działki nr [...], zaaprobowała wniosek inicjujący postępowanie oraz zeznała, że przedmiotowa droga - parcela nr [...] istniała w terenie do około roku 1993-1994.
Przed wydaniem decyzji w przedmiotowej sprawie, Starosta w odrębnym postępowaniu decyzją z dnia 11 grudnia 2017 r. nr [...] orzekł o wprowadzeniu zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków obrębu D. gm. [...] m.in. dla działki nr [...] poprzez wykreślenie władającego J.B. s. W. oraz wpisanie władającego J.P. s. K. i J.
Natomiast decyzją z dnia 2 stycznia 2018 r. nr [...], Starosta, działając na podstawie art. 104 i art. 107 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r. poz. 1257 z późn. zm.; dalej: "k.p.a.") i art. 20 ust. 1 i 2 oraz art. 22 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r. poz. 2101; dalej: "pgik") odmówił wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków obrębu D., gmina [...], w zakresie przywrócenia parceli gruntowej nr [...], której część stanowi działka nr [...]. Organ wskazał, że wnioskodawczyni w toku postępowania nie przedstawiła żadnych aktualnych dokumentów, na podstawie których można by było dokonać zmian w ewidencji gruntów i budynków, a mapa katastralna na którą się powołuje stanowi materiał archiwalny.
Od powyższej decyzji odwołanie wniosła skarżąca, powołując się na brak istnienia jakichkolwiek aktów prawnych powodujących zmianę kształtu i wielkości pierwotnej parceli nr [...], która została pierwotnie wpisana do KW (w 1903 r.) i uwidoczniona na mapach katastralnych i która przekształciła się później w działkę nr [...].
W wyniku rozpoznania powyższego odwołania, PWINGiK opisaną na wstępie decyzją z dnia 18 czerwca 2018 r., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. i art. 7b ust. 2 pkt 2 pgik, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy w pierwszej kolejności omówił podstawy materialnoprawne wydanego rozstrzygnięcia. W dalszej kolejności wskazał, że jak wynika z materiału dowodowego, ewidencja gruntów dla miasta D. zgodnie z przepisami dekretu z dnia 2 lutego 1955 r. o ewidencji gruntów została założona w 1971 r. w oparciu o mapę ewidencyjną sporządzoną na bazie pomiaru sytuacyjnego z 1969 r. Wówczas mapę katastralną w skali 1:2880 zastąpiono mapą ewidencyjną w skali 1:2000.
Zgodnie z wykazem zmian z 1973 r. znajdującym się w aktach księgi wieczystej [...], obrazującym stan hipoteczny oraz nowy stan ewidencyjny, w skład parceli gruntowej nr [...] weszły działki ewidencyjne o nr [...]. Ponadto ww. wykaz ukazuje przedmiotową działkę nr [...] (całą jako użytek - droga) o pow. 0,0331 ha wpisaną we władaniu K.G. c. K. i Z. w udziale 1/2 części oraz S.F. c. J. i A. w udziale 1/2 części. Organ podał, że z synchronizacji graficznej wynika, że przebieg granic działki nr [...] wykazany na aktualnej mapie ewidencyjnej nie uległ zmianie w stosunku do mapy powstałej w 1969 r.
PWINGiK wskazał kolejno, że w latach siedemdziesiątych na terenie miasta D. zostały przeprowadzone kompleksowe postępowania uwłaszczeniowe zgodnie z ustawą z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych, na podstawie wówczas obowiązującej mapy ewidencyjnej. Na stan wynikający z założenia ewidencji gruntów dla m.in. działek sąsiadujących z przedmiotową działką nr [...], tj. działek nr [...], zostały wydane akty własności ziemi. Z akt sprawy wynika, że działka nr [...] nie była objęta postępowaniem uwłaszczeniowym i nie został wydany dla niej akt własności ziemi. W latach 1983-1984 podczas opracowania mapy zasadniczej dokonano pomiaru niezamierzonych wcześniej granic według stanu władania m.in. działki nr [...].
W 2002 r. dla miasta D. zostały przeprowadzone prace geodezyjne związane z modernizacją ewidencji gruntów i budynków. W trakcie prac modernizacyjnych zmieniła się powierzchnia działki nr [...] z 0,0331 ha na 0,0382 ha w wyniku jej ponownego analitycznego obliczenia.
PWINGiK wyjaśnił dalej, że decyzją z dnia 29 lipca 2003 r. nr [...], Starosta zatwierdził operat opisowo-kartograficzny modernizacji ewidencji gruntów i założenia ewidencji budynków dla miasta D. gmina [...]. W toku okazania operatu nie zgłoszono uwag i zastrzeżeń w zakresie działki nr [...].
Zgodnie z wyjaśnieniami Starosty, w 2006 r. na podstawie odpisu Księgi Wieczystej nr [...] (wcześniej KW [...]) wprowadzono do ewidencji gruntów i budynków zmianę dotyczącą ww. działki w zakresie podmiotowym i w miejsce wówczas widniejącego wpisu wprowadzono dla działki nr [...] właścicieli, tj. A.G. w udziale 1/2 części, S.F. w udziale 17/80 części, J.G. w udziale 3/80 części oraz K.G. w udziale 1/4 części. Natomiast w obowiązującym operacie dla danych ewidencyjnych dotyczących dz. Nr [...] o pow. 0,0382 ha wykazani są skarżąca w 1/12 części, A.F. w 17/80 części, A.G. w 1/2 części, J.G. w 3/80 części, Ł.G. w 1/12 części, E.K. w 1/24 części oraz D.N. w 1/24 części.
Organ odwoławczy nawiązując kolejno do uwag wniesionych podczas rozprawy administracyjnej na gruncie stwierdził, że w rozpatrywanej sprawie istnieje spór o zasięg prawa własności, który nie może zostać rozstrzygnięty w przedmiotowym postępowaniu. Z analizy map - katastralnej i ewidencyjnej załączonych do wniosku inicjującego postępowanie wynika bowiem, że zakres żądanych zmian dotyczy m.in. działek nr [...] - stanowiących własność osób trzecich. W ocenie PWINGiK żądanie wnioskodawczyni wykracza zatem poza tryb aktualizacji ewidencji gruntów i budynków ustalony w art. 24 pgik.
Organ odwoławczy wskazał ponadto, że w toku postępowania przed organem I instancji Sąd Rejonowy w [....] przesłał odpisy dokumentów znajdujących się w aktach ksiąg wieczystych. Wyrys mapy ewidencyjnej zalegający w aktach księgi wieczystej nr [...] wskazuje, że przebieg granic działki nr [...] nie uległ zmianie na przestrzeni lat. Ponadto na podstawie kopii mapy ewidencyjnej obowiązującej od założenia ewidencji gruntów w 1971 r., według stanu na dzień zamknięcia w dniu 9 marca 2004 r. ustalono, że przebieg granic działki nr [...] pokrywa się z przebiegiem tych granic na aktualnie obowiązującej mapie ewidencyjnej, czego dowodem jest sporządzona przez Starostę synchronizacja graficzna, stanowiąca załącznik nr 5 do pisma Starosty z dnia 30 kwietnia 2018 r.
W ocenie PWINGiK załączona przy wniosku inicjującym postępowanie kopia mapy katastralnej w skali 1:2880 z zaznaczoną parcelą gruntową nr [...], nie może stanowić podstawy aktualizacji ewidencji gruntów i budynków, bowiem przedstawia aktualnie nieobowiązujący stan katastralny kwestionowanej nieruchomości sprzed wielu lat. Od tego czasu do chwili obecnej nastąpiły zmiany w oznaczeniu tych nieruchomości i obecnie w operacie ewidencyjnym wykazane są działki a nie parcele.
Odnosząc się do zarzutów odwołania, PWINGiK wyjaśnił, że na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego ustalono, że dawna parcela gruntowa nr [...] zmieniła oznaczenie na działki nr [...], natomiast dawna parcela gruntowa nr [...] zmieniła oznaczenie na działkę nr [...]. Natomiast skarżąca w toku postępowania nie przedstawiła żadnych aktualnych dokumentów, na podstawie których można by było dokonać zmian w ewidencji gruntów i budynków, zaś mapa katastralna, na którą się powołuje jest materiałem archiwalnym. Organ dodał, że żądana zmiana w operacie ewidencji gruntów i budynków w zakresie przebiegu granic działek może być dokonana po przedłożeniu przez zainteresowaną stosownej dokumentacji geodezyjnej, określonej w § 36 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, skarżąca reprezentowana przez zawodowego pełnomocnika - radcę prawnego, zarzuciła organowi naruszenie:
1) art. 7, art. 75 § 1 zd. 1, art. 77 §1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez:
a) zaniechanie wszechstronnej oceny materiału dowodowego, polegające na braku konfrontacji treści mapy katastralnej z wy rysem z mapy ewidencyjnej z 1983 r. i wykazem zmian gruntowych z 1983 r. w zakresie położenia i granic dawnej parceli gruntowej nr [...],
b) naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów polegające na:
- odmowie przyznania wiarygodności mapie katastralnej w skali 1:2880 z zaznaczoną parcelą gruntową nr [...],
- braku oceny wiarygodności fałszywego wykazu zmian gruntowych z 1983 r. i fałszywego wyrysu z mapy ewidencyjnej z 1983 r. z ręcznym dopisaniem numeru "[...]", skutkującym niedostrzeżeniem oczywistego błędu w ewidencji gruntów i budynków,
- błędnym przyznaniu wiarygodności odpisowi z księgi wieczystej [...] w zakresie nieobjętym rękojmią publicznej wiary ksiąg wieczystych, to jest w zakresie okoliczności, że dawna parcela gruntowa nr [...] zmieniła oznaczenie na działkę ewidencyjną nr [...], w sytuacji gdy stanowiący podstawę wpisu w księdze wieczystej dokument geodezyjny z 1983 r. jest fałszywy,
2) art. 24 ust. 2a pkt 1 lit. d pgik, § 45 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 w zw. z § 36 pkt 6 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków w zw. z § 12 pkt 2 instrukcji Ministra Rolnictwa z dnia 21 kwietnia 1955 r. w sprawie zakładania i prowadzenia ewidencji gruntów, zasad sporządzania wykazów gruntów oraz opłat za od rysy z map i za odpisy oraz wyciągi z rejestrów i dokumentów stanowiących część składową operatu ewidencyjnego na obszarze gromad, osiedli i miast nie stanowiących powiatów poprzez odmowę aktualizacji informacji dotyczącej gruntu - jego położenia i granic w sposób, jaki informacje o granicach powinny były zostać ujęte w ewidencji gruntów i budynków przy jej zakładaniu, stosowanie do danych z katastru nieruchomości.
W oparciu o tak sformułowane zarzuty, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji PWINGiK oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty, a także o zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że inicjatorka postępowania w swoim wniosku wskazywała, że dawna droga, czyli parcela gruntowa nr [...] weszła w skład działki ewidencyjnej nr [...] i działki ewidencyjne nr [...], a winna była zostać włączona wyłącznie do działki ewidencyjnej nr [...]. Zdaniem skarżącej PWINGiK nieprawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy, bowiem zaniechał przeanalizowania treści mapy katastralnej i skonfrontowania wynikającej z niej informacji z treścią ewidencji gruntów i budynków dla D., a także z wyrysem z 1983 r. z mapy ewidencyjnej i z wykazem zmian gruntowych z 1983 r., zaś z analizy tej wynika, że parcela gruntowa nr [...] zmieniła kształt i lokalizację. Organ bezzasadnie odmówił przyznania wiarygodności kopii mapy katastralnej, która mogła przyczynić się do wyjaśnienia sprawy. Również bezzasadnie PWINGiK przyznał wiarygodność wykazowi zmian gruntowych z 1983 r. i wyrysowi z mapy ewidencyjnej z 1983 r. z ręcznym podpisaniem numeru "[...]", które to dokumenty zostały sfałszowane przez geodetę, a ponadto pozyskane zostały z księgi wieczystej, a nie z zasobów geodezyjnych. Tym samym organ oparł się na wtórnych wpisach w dziale I księgi wieczystej [...], który nie jest objęty rękojmią publicznej wiary ksiąg wieczystych.
W ocenie skarżącej, ewidencja gruntów i budynków dla D. w odniesieniu do ujawnienia dawnej parceli gruntowej nr [...] zawiera oczywiście błędne informacje, które należało sprostować. Celem aktualizacji informacji o gruncie, organy obowiązane były dokonać w jednostce rejestrowej [...] podziału działki ewidencyjnej nr [...], arkusz 30, obręb [...], w sposób uwidaczniający przebieg granicy pomiędzy dawnymi parcelami gruntowymi nr [...] i nr [...], pozostawiając merytoryczne rozstrzygnięcie stanu własności działki ewidencyjnej na tzw. [...] sądowi powszechnemu.
W odpowiedzi na skargę PWINGiK podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Postanowieniem z dnia 15 listopada 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zawiesił niniejsze postępowanie sądowe. Po ustaniu przyczyny zawieszenia postępowania, postępowanie zostało podjęte przez Sąd postanowieniem z dnia 29 sierpnia 2024 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje;
Skarga jest zasadna.
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja PWINGiK z dnia 18 czerwca 2018 r. utrzymująca w mocy decyzję Starosty [...] z dnia 2 stycznia 2018 r. odmawiającą wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków obrębu D. gmina [....] w zakresie przywrócenia parceli gruntowej nr [...], której część stanowi działka nr [...].
Przedmiotowe postępowanie zostało wszczęte na wniosek Pani E.K. z dnia 22.03.2017 r. (data wpływu 28.03.2017 r.), w którym wnosi "o przywrócenie części parceli nr [...], (stanowiącej działkę nr [...]) na odcinku wskazanym na mapach katastralnej i ewidencyjnej załączonych do wniosku".
Niniejsza sprawa dotyczy więc aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków w zakresie danych ewidencyjnych, dotyczących przebiegu granic działki nr [...] położonej w D.
Zasady prowadzenia ewidencji gruntów i budynków uregulowane są ustawą Pgik oraz przepisami rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków (jedn. tekst Dz. U. z 2016 r. poz. 1034 z późn. zm.), zwanego dalej rozporządzeniem.
Zgodnie z przepisem art. 22 ust. 1 ustawy Pgik ewidencję gruntów i budynków prowadzą starostowie. Do zadań starosty związanych z prowadzeniem ewidencji należy m.in. utrzymanie operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodnie z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi (§ 44 pkt 2 rozporządzenia). Dane zawarte w ewidencji podlegają aktualizacji z urzędu lub na wniosek.
Art. 20 ww. ustawy stanowi, że ewidencja gruntów i budynków jest zbiorem informacji o gruntach i budynkach ze wskazaniem danych wymienionych w tym przepisie. Będąc zbiorem danych o istniejącym stanie faktycznym i prawnym w odniesieniu do przedmiotu nią objętego, ewidencja gruntów i budynków posiada tylko funkcje informacyjno — techniczne, nie tworzy natomiast stanów prawnych. Z uwagi na swój charakter ewidencja gruntów i budynków nie rozstrzyga sporów o prawo do gruntów, ani nie nadaje tych praw. Rejestruje natomiast stany prawne ustalone w innym trybie i przez inne organy.
Stosownie do art. 24 ust. 2a ustawy Pgik informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków podlegają aktualizacji:
z urzędu, jeżeli zmiany tych informacji wynikają z:
przepisów prawa,
dokumentów, o których mowa w art. 23 ust. 1-4,
materiałów zasobu,
wykrycia błędnych informacji;
na wniosek podmiotów, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1, lub władających gruntami na zasadach samoistnego posiadania.
Aktualizacja operatu następuje poprzez wprowadzanie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych. Przepisy rozporządzenia posługując się pojęciem aktualizacji ewidencji dopuszczają dokonywanie zmian w ewidencji poprzez korygowanie błędów lub pomyłek. Usunięcie błędów lub pomyłek następuje w formie decyzji administracyjnej, wydanej na podstawie art. 24 ustawy Pgik, przy czym możliwe jest to wyłącznie w sytuacji, gdy wpis był dotknięty ww. wadą.
Zgodnie z § 36 rozporządzenia granice działek wykazuje się w ewidencji na podstawie dokumentacji geodezyjnej przyjętej do zasobu geodezyjnego i kartograficznego, sporządzonej: 1) w postępowaniu rozgraniczeniowym; 2) w celu podziału nieruchomości;
w postępowaniu scaleniowym i wymiany gruntów; 4) w postępowaniu dotyczącym scalenia i podziału nieruchomości; 5) na potrzeby postępowania sądowego lub administracyjnego, a następnie wykorzystanej do wydania prawomocnego orzeczenia sądowego lub ostatecznej decyzji administracyjnej; 6) przy zakładaniu, na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów, katastru nieruchomości i ewidencji gruntów i budynków; 7) przez Straż Graniczną, jeżeli dokumentacja ta określa przebieg granic państwa z dokładnością odpowiednią dla ewidencji; 8) w wyniku geodezyjnego pomiaru sytuacyjnego istniejących lub wznowionych znaków granicznych albo wyznaczonych punktów granicznych.
Istotne w niniejszej sprawie, zdaniem Sądu, są następujące okoliczności. Otóż parcela gruntowa pgr [...] objęta była KW nr [...] (dawniej nr [...]). Wnika to z wpisu w łamie 8 dz. IO tej księgi wieczystej (k. 20 – 21 akt organu I instancji). Wpisano tam zmianę oznaczenia pgr [...] - 0,0921 ha na działkę [...].
Tymczasem, pgr [...] na mapie katastralnej (k. 19 akt organu I instancji) leży na południe od pgr [...] i jest działką drogową. Porównanie mapy katastralnej z mapą z dnia 27 czerwca 1983 r. pozwala na stwierdzenie istnienia błędu w synchronizacji katastralnej dz. [...] ale i dz. [...].
Działkę [...] odłączono do Kw Nr [...] na wniosek z dnia 10 kwietnia 1982r., Dz.Kw. [...] i na podstawie dokumentów geodezyjnych z dnia 24 czerwca 1983 r. oraz AWZ UMiG w [....] z dnia 21 lipca 1978 r. [...] i decyzji Naczelnika Miasta i Gminy w [...] z dnia 25 stycznia 1979 r. Nr [...].
Ww mapa z 27 czerwca 1983 r. zalega w aktach organu I instancji na k. 230.
Wynika z niej nie tylko, że pgr [...] zmieniła oznaczenie na dz. [...], ale także, że nie jest działką drogową, ma kształt prostokąta i leży w dużej odległości – na południowy zachód – od działki nr [...].
Z mapy z dnia 27 czerwca 1983 r. (k. 230) wynika również, że działka [...] powstała z pgr [...], podczas gdy z wpisów w łamie 8 dz. [...] (k. 20 – 21) czy wykazu zmian gruntowych (k. 228) wynika, że działka m.in. [...], powstała z pgr [...].
Wnioski z tej sytuacji są następujące. Otóż pgr [...] będąca parcelą drogową nie "wyszła" z Kw. [...] na podstawie mapy z dnia 27 czerwca 1983 r. i decyzji Naczelnika Miasta i Gminy w [...] z dnia 25 stycznia 1979 r. Działka nr [...] musiała powstać z innej parceli (nie drogowej).
Oznacza to, że pgr [...] pozostała w Kw Nr [...] i prawdopodobnie utworzyła dz. [...], ewentualnie wraz z pgr [...] – jak wynika z wpisu w łamie 8 Dz. – O Kw [...].
Na pewno, co przyznają organy, część pgr [...] weszła w skład innych sąsiednich działek ewidencyjnych. Kwestię tę powinna wyjaśnić, wobec oczywistego błędu w zasobie geodezyjnym, opinia biegłego geodety, sporządzona na koszt organu.
Jeżeli dawna pgr [...] stanowi aktualnie część jakiejś działki ewidencyjnej, do której została włączona bez tytułu prawnego, możliwe jest dokonanie jej podziału i utworzenie działki ewidencyjnej odpowiadającej dawnej pgr [...] (lub jej części). Włączenie bowiem parcel różnej własności do jednej działki bez podstawy prawnej jest niedopuszczalne i stanowi o błędzie organu prowadzącego ewidencję. Usunięcie takiego błędu nie jest ingerowaniem we własność innych podmiotów, skoro w części (tu pgr [...]) nigdy jej nie nabyli.
Jeżeli pgr [...] (lub jej część) weszła w skład sąsiednich działek zgodnie z prawem, np. na podstawie AWZ, należy to dokładnie ustalić i wtedy wniosek o aktualizację w tym zakresie będzie niezasadny.
Aktualizacja ewidencji gruntów może polegać na usuwaniu oczywistych błędów (a z takim mamy do czynienia w tej sprawie).
Wykazanie takiego błędu przerzuca na organ ewidencyjny ciężar sporządzania dokumentów geodezyjnych mających na celu jego stwierdzenie i usunięcie.
Zasadny jest zarzut skargi niepełnej oceny materiału dowodowego w sprawie z obrazą art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a.
PWINGiK ustalił w uzasadnieniu, że na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego (odpisy z akt ksiąg wieczystych [...] i [...]) ustalono, że dawna parcela gruntowa nr [...] zmieniła oznaczenie na działki nr [...], natomiast dawna parcela gruntowa nr [...] zmieniła oznaczenie na działkę nr [...].
Tym samym organy obu instancji pominęły przywołane wcześniej przez Sąd dokumenty wskazujące na coś zupełnie przeciwnego.
Końcowo Sąd zauważa, że usunięcie tego błędu konieczne jest dla rozstrzygnięcia sprawy cywilnej zawieszonej do czasu prawomocnego zakończenia postępowania aktualizacyjnego (sprawa o ochronę własności przez Sądem Rejonowym w [...], sygn. Akt [...]).
Twierdzenia pełnomocnika skarżącej w tym zakresie na rozprawie w dniu 5 lutego 2025 r. nie zostały zaprzeczone przez obecne strony i pełnomocników.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 135 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a.
Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organy będą miały na względzie treść niniejszego uzasadnienia.