II SA/Ke 539/23

II SA/Ke 539/23 - Wyrok WSA w Kielcach
Data orzeczenia
2023-11-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-09-15
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Sędziowie
Beata Ziomek
Jacek Kuza /przewodniczący sprawozdawca/
Krzysztof Armański
Symbol z opisem
6122 Rozgraniczenia nieruchomości
Hasła tematyczne
Rozgraniczenie nieruchomości
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 111 par. 1, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c, art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 61a par. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Kuza (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Armański Sędzia WSA Beata Ziomek po rozpoznaniu w dniu 22 listopada 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skarg E. O., S. O. i K. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia [...] sierpnia 2023 r. [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego I. uchyla zaskarżone postanowienie i postanowienie organu I instancji; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach na rzecz E. O. i S. O. solidarnie kwotę [...](sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach na rzecz K. B. kwotę [...](pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z 10 sierpnia 2023 r., [...], po rozpatrzeniu zażalenia K. B. na postanowienie wydane z upoważnienia Burmistrza M. J. z 21 kwietnia 2023 r. odmawiające wszczęcia postępowania administracyjnego o rozgraniczenie nieruchomości położonych w gminie J., obręb P. oznaczonych w ewidencji gruntów jako:
- działka o nr ewid.[...], dla której w Sądzie Rejonowym w J. prowadzona jest księga wieczysta nr [...], która jest własnością K. B.,
- działka o nr ewid. [...], dla której w Sądzie Rejonowym w J. prowadzona jest księga wieczysta nr KII [...], która jest własnością E. i S. małż. O. ,
- działka o nr ewid. [...], dla której w Sądzie Rejonowym w J. prowadzona jest księga wieczysta nr KII [...], która jest własnością E. i S. małż. O., z uwagi na fakt, iż granice pomiędzy ww. nieruchomościami zostały już uprzednio prawnie ustalone w postępowaniu sądowym, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 127 § 2 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 775 ze zm.) utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że K. B. wniósł o wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie rozgraniczenia ww. nieruchomości. Po zawiadomieniu właścicieli nieruchomości sąsiednich o złożonym wniosku, organ I instancji ustalił, że dla ww. działek toczyło się postępowanie sądowe prowadzone przez Sąd Rejonowy w J. sygnatura akt I Ns [...] dotyczące zasiedzenia oraz w następstwie, w sprawie wydania części nieruchomości, sygnatura akt I C [...]. W wyniku złożonej apelacji przez K. B. sprawa została rozstrzygnięta przez Sąd Okręgowy w K., sygnatura akt II Ca [...]. Z uzasadnienia wyroku tego sądu zapadłego w dniu 31 stycznia 2023 r. wynika, że: "Sąd Rejonowy ustalił granicę między nieruchomościami jako granicę wyznaczoną treścią postanowienia Sądu Rejonowego w J. z dnia 29 grudnia 2015 r" sygnatura akt I Ns [...], tożsamą z granicami ewidencyjnymi przedmiotowych działek na datę 1 listopada 2010 r.". Potwierdzeniem jest wyrok Sądu Rejonowego w J. sygnatura akt I C [...] z dnia 29 kwietnia 2022 r. w którym Sąd stwierdził: "Rzeczą powoda było więc wskazanie, że pas gruntu, którego wydania się domaga stanowi jego własność. W ocenie Sądu nie zdołał jednak tego uczynić. Mianowicie skuteczny okazał się zarzut zasiedzenia spornych pasów gruntu zgłoszonych przez pozwanych". Organ wskazał, że z okoliczności sprawy nie wynika, aby stanu prawnego nie można było stwierdzić.
Dokonując na podstawie art. 138 Kpa oceny zaskarżonego postanowienia organu I instancji, Samorządowe Kolegium Odwoławcze przytoczyło treść art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 1990), zgodnie z którym rozgraniczenie nieruchomości ma na celu ustalenie przebiegu ich granic przez określenie położenia punktów i linii granicznych, utrwalenie tych punktów znakami granicznymi na gruncie oraz sporządzenie odpowiednich dokumentów. Wskazano też na treść art. 30 powyższej ustawy, według którego wójtowie (burmistrzowie, prezydenci miast) przeprowadzają rozgraniczenie nieruchomości z urzędu lub na wniosek strony.
2. Postępowanie o rozgraniczenie nieruchomości przeprowadza się z urzędu przy scaleniu gruntów, a także jeżeli jest brak wniosku strony, a potrzeby gospodarki narodowej lub interes społeczny uzasadniają przeprowadzenie rozgraniczenia.
3. Postanowienie o wszczęciu postępowania w sprawie scalenia gruntów zastępuje postanowienie o wszczęciu postępowania o rozgraniczenie nieruchomości.
4. Na postanowienie o wszczęciu postępowania o rozgraniczenie nieruchomości nie służy zażalenie.
Zasadą jest więc wszczynanie postępowania na wniosek, gdyż wszczęcie postępowania z urzędu jest dopuszczalne jedynie w przypadkach enumeratywnie wskazanych w komentowanej ustawie. Przed wydaniem postanowienia o wszczęciu postępowania o rozgraniczenie nieruchomości właściwy organ powinien zbadać, czy zachodzą do tego podstawy, a w szczególności czy osobie składającej wniosek przysługuje przymiot strony w tym postępowaniu oraz czy postępowanie może się toczyć z uwagi na brak wcześniejszego ustalenia granic nieruchomości ostateczną decyzją organu administracji lub prawomocnym postanowieniem sądu. W orzecznictwie wskazuje się bowiem, że ustawodawca wprowadził dwie samodzielne i niezależne przesłanki wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania, przy czym jedną z nich jest wniesienie podania przez osobę niebędącą stroną, zaś drugą przesłanką jest zaistnienie innych uzasadnionych przyczyn uniemożliwiających wszczęcie postępowania. Przyczyny te nie zostały w ustawie skonkretyzowane, lecz należy przez nie rozumieć sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania, np. gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy albo w sprawie takiej zapadło już rozstrzygnięcie. Zaistnienie którejkolwiek z wymienionych dwóch przesłanek powinno skutkować wydaniem postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania o rozgraniczenie nieruchomości, na które wnioskodawcy służy zażalenie (art. 61 a § 1 i 2 k.p.a.). Natomiast ich brak powinien spowodować wydanie przez organ niezaskarżalnego zażaleniem postanowienia o wszczęciu postępowania o rozgraniczenie nieruchomości (art. 30 ust. 4 wskazanej ustawy). W literaturze przedmiotu i orzecznictwie sądów administracyjnych jednomyślnie prezentowane jest też stanowisko, że wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego jest dopuszczalne wyłącznie z powodu przeszkód o charakterze przedmiotowym i podmiotowym oczywistych, tj. takich, których wystąpienie jest możliwe do stwierdzenia już po wstępnej analizie wniosku i nie wymaga prowadzenia postępowania wyjaśniającego (wyroki sygnatura akt: VII SA/Wa 1771/12, II SA/Bk 491/14).
Mając na uwadze powyższe oraz przedstawioną wykładnię art. 61a k.p.a. Kolegium doszło do przekonania, że w niniejszej sprawie nie naruszono tego przepisu. Kwestionowane postanowienie z 21 kwietnia 2023 r. odmawiające wszczęcia postepowania zostało bowiem wydane ze względu na fakt, że granica pomiędzy nieruchomościami stron została już ustalona w postępowaniu sądowym, tj. w postępowaniu o zasiedzenie - sygnatura akt I Ns [...]. Orzekając o zasiedzeniu natomiast sąd wskazał, w jakich granicach wnioskodawcy nabyli własność nieruchomości przez zasiedzenie. Jak wynika z uzasadnienia wyroku sygnatura akt II Ca [...], na dzień zasiedzenia zakres samoistnego posiadania działki nr [...] wyznaczała linia ewidencyjna i w takim rozmiarze została nabyta jej własność przez wnioskodawców. Tym samym orzekając o zasiedzeniu sąd określił, do jakich granic sięga prawo własności wnioskodawców, a więc określił granice prawne działki nr [...]. W tym stanie rzeczy stwierdzić należy, że w konkretnym przypadku mamy do czynienia z "inną uzasadnioną przyczyną", której zaistnienie powoduje, że postępowanie nie może być wszczęte. W omawianej sprawie zapadło już bowiem rozstrzygnięcie, które stanowi przeszkodę do ponownego prowadzenia postępowania w tej sprawie. Granice nieruchomości określone zostały na mocy orzeczenia sądu wydanego w sprawie o sygnatura akt I Ns [...], dotyczącej zasiedzenia przedmiotowej nieruchomości.
Odnosząc się do kwestii wskazanych w treści zażalenia, Kolegium wskazało, że jakkolwiek nie kwestionuje faktu, że w sprawie zachodzi rozbieżność pomiędzy stanem prawnym, a stanem faktycznym granicy, to jednak rozbieżność ta nie może zostać usunięta w postępowaniu o rozgraniczenie. Po pierwsze dlatego, że postępowanie rozgraniczeniowe nie może zostać wszczęte, gdy przebieg granicy został ustalony na podstawie prawomocnego postanowienia sądowego lub ostatecznej decyzji administracyjnej, a z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Po drugie natomiast, w administracyjnym postępowaniu rozgraniczeniowym dowodami stanowiącymi podstawę ustalenia przebiegu granicy mogą być jedynie dokumenty wymienione w § 3-7 rozporządzenia Ministrów Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 14 kwietnia 1999 r., w sprawie rozgraniczania nieruchomości (Dz. U. z 1999 r., nr 45, poz. 453). Tym samym ponowne przeprowadzenie rozgraniczenia nie spowoduje wytyczenia granic w sposób inny, niż uwzględniający granice prawne ustalone w orzeczeniu sądowym o sygnatura I Ns [...]. W szczególności w ramach kolejnego postępowania rozgraniczeniowego nie doszłoby do ustalenia granicy uwzględniającej zasiedzenie przygranicznego pasa gruntu przez sąsiada, gdyż zasiedzenie tego pasa nie zostało stwierdzone orzeczeniem sądowym, które ukształtowałoby nową granicę prawną, a jedynie skutecznie podniesiono w postępowaniu sądowym zarzut zasiedzenia. Tym samym brak jest nowych dokumentów, w oparciu o które mógłby zostać stwierdzony inny przebieg granicy.
W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skardze na powyższe postanowienie, domagając się uchylenia zaskarżonego aktu oraz uchylenia postanowienia organu I instancji, E. i S. małżonkowie O. zarzucili naruszenie art. 61a § 1 k.p.a., które miało istotny wpływ na treść zaskarżonego postanowienia, przez niewłaściwe zastosowanie w/w przepisu i uznanie że postępowanie w niniejszej sprawę nie może być wszczęte, które to naruszenie nastąpiło na skutek błędnych ustaleń faktycznych, że w sprawie doszło już do ustalenia przebiegu granic na podstawie prawomocnego postanowienia sądowego, podczas gdy prawomocne postanowienia na które powołuje się organ, rozstrzygnięcia w przedmiocie ustalenia granic nie zawierało, a służyło wyłącznie do wykazania tytułu własności nieruchomości, a nie ustalenia, do jakiej granicy ta własność sięga.
W uzasadnieniu skargi jej autor podniósł, że organy obu instancji, naruszyły przepis art. 61a § 1 kpa, które to naruszenie polega na błędnym zastosowaniu w/w przepisu. Błędne zastosowanie było z kolei spowodowane błędnymi ustaleniami faktycznymi organu, że w sprawie niniejszej doszło już do ustalenia przebiegu granic.
Zgodnie z treścią art. 153 kodeksu cywilnego oraz art. 29 ust. 1 ustawy prawo geodezyjne i kartograficzne, w przypadku braku możliwości ustalenia przebiegu granic konieczne jest rozgraniczenie nieruchomości. Rozgraniczenie może być przeprowadzone albo w trybie administracyjnym, ewentualnie sądowym, ale po uprzednim wyczerpaniu trybu administracyjnego. A zatem tryb administracyjny do przeprowadzenia postępowania rozgraniczeniowego, jako pierwszy i podstawowy jest regułą. Jednakże jak od każdej reguły są wyjątki. W niniejszym przypadku, takim wyjątkiem jest art. 36 ustawy prawo geodezyjne i kartograficzne, zgodnie z którym Sąd przed którym toczy się sprawa o własność lub o wydanie nieruchomości albo jej części, jest właściwy również do przeprowadzenia rozgraniczenia, jeżeli ustalenie przebiegu granicy jest potrzebne do rozstrzygnięcia rozpatrywanej sprawy. W takim przypadku, sądowego trybu nie musi poprzedzać tryb administracyjny. Jeżeli Sąd postanowi przeprowadzić rozgraniczenie w trybie z art. 36 ustawy prawo geodezyjne i kartograficzne, zamieszcza również w orzeczeniu rozstrzygającym o podstawowym problemie stron, rozstrzygnięcie o rozgraniczeniu nieruchomości. W/w tryb rozgraniczenia, jest stosowany m.in. w sprawach o nabycie własności nieruchomości przez zasiedzenie, kiedy np. istnieje spór pomiędzy stronami co do granic nieruchomości. Jeżeli sąd przeprowadzi rozgraniczenie, w ramach sprawy o zasiedzenie, to oprócz orzeczenia w przedmiocie zasiedzenia, zamieszcza również w orzeczeniu kończącym rozstrzygnięcie w przedmiocie rozgraniczenia. Inaczej mówiąc, z samego rozstrzygnięcia o zasiedzeniu, nie wynika automatycznie rozstrzygnięcie o rozgraniczeniu. Musi być w tym celu osobny podpunkt w orzeczeniu, dotyczący rozgraniczenia.
Jednak postanowienie na które powołuje się organ, które miało ustalić przebieg granicy tj. postanowienie Sądu Rejonowego w J. z 29 grudnia 2015 r., sygnatura I Ns [...], nie zawierało rozstrzygnięcia w przedmiocie rozgraniczenia. Zawierało wyłącznie rozstrzygnięcia w przedmiocie głównego i jedynego żądania wniosku tj. w przedmiocie stwierdzenia nabycia własności nieruchomości przez zasiedzenie. W/w postanowienie sądu, służyło wyłącznie do wykazania (uzyskania) tytułu własności do nieruchomości oznaczonej nr ewid.[...], a nie ustaleniu do jakiej granicy ta własność sięga. Przedmiotem postępowania, a tym samym przedmiotem zainteresowania sądu w sprawie o zasiedzenie, jest ustalenie, czy dana osoba nabyła własność nieruchomości o określonym numerze ewidencyjnym, a nie do jakiej granicy ta własność sięga. Sąd nie może orzekać o żądaniu, które nie było objęte żądaniem wniosku. Jeżeli wnioskodawcy w sprawie o zasiedzenie faktycznie władają większą powierzchnią nieruchomości, niż ta która wynika z jej danych ewidencyjnych, powinni w tym zakresie złożyć stosowny wniosek (po pierwsze o rozgraniczenie, żeby ustalić do jakich granic wg ewidencji powinna sięgać własność, a następnie o zasiedzenie w granicach faktycznego posiadania). Formułując takie poglądy autor skargi powołał się na orzeczenie Sądu Najwyższego z 11 maja 1995 r., sygnatura akt III CZP [...] się też na to, że podobne stanowisko zajął Sąd Rejonowy w J. w sprawie o sygnatura I Ns [...], w której to wnioskodawcy chcieli wznowić postępowanie w sprawie o zasiedzenie nieruchomości oznaczonej nr ewid.[...] (postępowanie o sygnatura I Ns [...]). Uzasadnieniem wznowienia miało być właśnie późniejsze wykrycie niezgodności granic nieruchomości (tj. co innego na gruncie, a co innego wg dokumentów). Sąd Rejonowy w J., postanowieniem z dnia 15 stycznia 2020 r., sygnatura I Ns [...], odmówił wznowienia postępowania, uznając, że postępowanie w sprawie I Ns [...] nie służyło i nie ustaliło przebiegu granic nieruchomości. W związku z powyższym, konstatacja organu, zarówno I jak i II instancji, że w sprawie niniejszej doszło już do ustalenia przebiegu granic pomiędzy nieruchomościami na podstawie prawomocnego orzeczenia sądu, jest błędna.
Osobną skargę na to samo postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 10 sierpnia 2023 r., [...], wniósł K. B. domagając się jego uchylenia w całości na podstawie art. [...] § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. oraz na podstawie art. 135 p.p.s.a. rozważenie przez Sąd uchylenia decyzji organu I instancji w całości.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie:
1. art. 61a § 1 k.p.a., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że uzasadnioną przyczyną odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego o rozgraniczenie nieruchomości jest okoliczność, że w przedmiotowym stanie faktycznym rozgraniczenie nieruchomości położonych w gminie J., obręb P. oznaczonych w ewidencji gruntów jako działki o numerach ewidencyjnych [...], [...] oraz [...], miało miejsce na podstawie postanowienia z dnia 29 grudnia 2015 r., wydanego przez Sąd Rejonowy w J. w sprawie o sygnatura akt: I Ns [...], podczas gdy w toczącym się postępowaniu o zasiedzenie nie doszło do rozgraniczenia między wnioskowanymi nieruchomościami,
2. art. 61 a § 1 k.p.a., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i w rezultacie dokonanie rozpoznania zasadności złożonego wniosku o rozgraniczenie nieruchomości, podczas gdy organ na tym etapie postępowania bada jedynie kwestie o charakterze formalnoprawnym, analizując czy miało miejsce zaistnienie podstaw do wszczęcia postępowania w przedmiocie zgłoszonego wniosku, nie może zaś formułować wniosków i ocen dotyczących meritum żądania, co miało miejsce w przedmiotowej sprawie, a co doprowadziło do błędnego utrzymania w mocy postanowienia Burmistrza [...] i G. J. z dnia 21 kwietnia 2023 r., znak: [...] o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego o rozgraniczenie nieruchomości położonych w gminie J., obręb P. oznaczonych w ewidencji gruntów jako działki o numerach ewidencyjnych [...], [...] oraz [...],
3. art. 61a § 1 k.p.a. i art. 29 ust. 1 w zw. z art. 30 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i utrzymanie w mocy postanowienia Burmistrza [...] i G. J. z dnia 21 kwietnia 2023 r., znak: [...] o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego o rozgraniczenie nieruchomości położonych w gminie J., obręb P. oznaczonych w ewidencji gruntów jako działki o numerach ewidencyjnych [...], [...] oraz [...], podczas gdy organ I instancji błędnie przyjął, iż granice pomiędzy w/w nieruchomościami zostały już uprzednio prawnie ustalone w postępowaniu sądowym toczącym się przed Sądem Rejonowym w J. w sprawie o sygnatura akt: I Ns [...], w sytuacji gdy w toczącym się postępowaniu sądowym nie doszło do rozgraniczenia ww. nieruchomości, względem czego wszczęcie i przeprowadzenie postępowania rozgraniczeniowego pozostaje w pełni uzasadnione.
W uzasadnieniu skargi jej autor wyjaśnił, że nieruchomość stanowiąca własność Skarżącego K. B., położona w Podchojnach, gm. J., oznaczona w ewidencji gruntów i budynków jako działka nr [...] o powierzchni: 0.3200 ha, graniczy od strony zachodniej z nieruchomością oznaczoną jako działki nr [...] oraz [...], której właścicielami są S. i E. małż. O.. Skarżący stał się właścicielem działki nr [...], w drodze otrzymania darowizny od swoich dziadków - K. L. oraz S. L.. Poprzednicy prawni, tj. K. i S. małż. L. prawo własności w/w nieruchomości w granicach ewidencyjnych nabyli z dniem 1 listopada 2010 r. w drodze zasiedzenia. Wskazać należy, iż mimo toczącego się postępowania w przedmiocie zasiedzenia ww. nieruchomości, w sprawie tej istnieje rozbieżność pomiędzy stanem prawnym, a stanem faktycznym przebiegu granicy, co też otwarcie przyjmuje w swoich ustaleniach skarżony organ. Wątpliwości w zakresie prawidłowego przebiegu granicy pomiędzy ww. działkami pojawiły się w 2018 r., kiedy na sąsiadujących działkach przeprowadzono wizję terenową oraz pomiary geodezyjne. Jak zostało wskazane we wniosku z dnia 13 lutego 2023 r. o rozgraniczenie nieruchomości, podczas prac geodezyjnych na działce nr [...] stanowiącej własność skarżącego, doszło do ustalenia, iż granice nieruchomości wnioskodawcy ujawnione w terenie nie odpowiadają granicom prawnym działki, wobec czego K. B. zlecił dokonanie prac geodezyjnych w przedmiotowej sprawie geodecie uprawnionemu S. D., który na podstawie wykonanych map i opracowań potwierdził wskazaną powyżej niezgodność. Z przeprowadzonych pomiarów geodezyjnych wynikało bowiem, iż małżeństwo O. zajęło część działki Skarżącego, a także postawili trwałe ogrodzenie na obszarze należącym do działki nr [...], powiększając kosztem działki nr [...] swoją nieruchomość. Nadmienił, że K. B., pozwem z dnia 20 grudnia 2021 r. domagał się wydania części nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] położonej w P. , w zakresie w jakim została ona zagrodzona przez małżeństwo O., jednakże w tamtej sprawie nie doszło do wydania wnioskowanej części nieruchomości, zaś orzekający w tamtej sprawie sąd nie uwzględnił żądania przeprowadzenia rozgraniczenia w ramach sprawy sądowej. Względem powyższego należy wskazać, iż do rozgraniczenia nieruchomości będących przedmiotem niniejszego postępowania nie doszło zarówno w postępowaniu o zasiedzenie, toczącym się przed Sądem Rejonowym w J. w sprawie o sygnatura akt: I Ns [...], jak również w kolejnym postępowaniu dotyczącym wydania części nieruchomości, które toczyło się w Sądzie Rejonowym w J. pod sygnatura akt: I C [...], a następnie przed Sądem Okręgowym w K., pod sygnatura akt: II Ca [...]. Należy zauważyć iż w postępowaniu o zasiedzenie, toczącym się przed Sądem Rejonowym w J. orzekający sąd przyjął, iż K. i S. małż. L. stali się z dniem 1 listopada 2010 r. przez zasiedzenie współwłaścicielami nieruchomości położonej w Podchojnach, oznaczonej w ewidencji gruntów jako działki o numerze ewidencyjnym [...] w granicach ewidencyjnych tejże działki, które już w dacie zasiedzenia nie były zgodne ze stanem rzeczywistym. Zatem należy wskazać, iż w zaistniałej sytuacji nie doszło do rozgraniczenia ww. nieruchomości.
Zarówno organ I jak i II instancji niewłaściwie przyjął, iż granice pomiędzy ww. nieruchomościami zostały już uprzednio prawnie ustalone w postępowaniu sądowym toczącym się przed Sądem Rejonowym w J. w sprawie o sygnatura akt: I Ns [...],w sytuacji gdy w toczącym się postępowaniu nie doszło do rozgraniczenia w/w nieruchomości względem czego wszczęcie i przeprowadzenie postępowania rozgraniczeniowego pozostaje w pełni uzasadnione. Skarżący zauważył też, że organ I instancji, powołując się na okoliczność, iż w niniejszej sprawie toczyło się postępowanie sądowe prowadzone przez Sąd Rejonowy w J. sygnatura akt. I Ns [...] dotyczące zasiedzenia oraz w jego następstwie postępowanie przed tożsamym sądem o sygnatura akt. I C [...] w sprawie wydania części nieruchomości błędnie przyjął, iż w wyniku toczącego się postępowania sądowego doszło do rozgraniczenia między wnioskowanymi nieruchomościami. Organ I instancji uznał tym samym, iż nie prowadzi się postępowania rozgraniczeniowego jeżeli przebieg granicy jest możliwy do odtworzenia na podstawie prawomocnego postanowienia sądowego lub ostatecznej decyzji administracyjnej. Jednakże nie sposób zgodzić się ze stanowiskiem przedstawionym w tym względzie przez organ I instancji, które jest wewnętrznie sprzeczne, bowiem wskazuje, iż wprawdzie w toczącym się przed sądem postępowaniu nie kwestionowano granicy pomiędzy działką nr [...], a [...] oraz [...], jednocześnie jednak twierdzi, iż jest to okoliczność która wyłącza możliwość przeprowadzenia postępowania rozgraniczeniowego z uwagi na fakt, iż przebieg granicy jest możliwy do odtworzenia na podstawie prawomocnego postanowienia sądowego lub ostatecznej decyzji administracyjnej. Wskazać jednocześnie należy zdaniem skarżącego, że organ I instancji przywołał ten argument jako jedyny powód, z uwagi na który wszczęcie postępowania administracyjnego o rozgraniczenie nieruchomości stało się niemożliwe, pomijając jednocześnie ustaloną przez tenże organ okoliczność, że w niniejszej sprawie bezsprzecznie istnieje spór co do granic nieruchomości, który został szczegółowo opisany we wniosku o wszczęcie postępowania rozgraniczeniowego z dnia 13 lutego 2023 r. ,w sytuacji gdy prowadzenie postępowania rozgraniczeniowego jest jedyną prawną możliwością wytyczenia spornych granic nieruchomości.
Autor skargi wskazał, że przed wydaniem postanowienia o wszczęciu postępowania o rozgraniczenie nieruchomości właściwy organ powinien zbadać, czy zachodzą do tego podstawy, a w szczególności czy osobie składającej wniosek przysługuje przymiot strony w tym postępowaniu oraz czy postępowanie może się toczyć z uwagi na brak wcześniejszego ustalenia granic nieruchomości ostateczną decyzją organu administracji lub prawomocnym postanowieniem sądu. W orzecznictwie wskazuje się, że ustawodawca wprowadził dwie samodzielne i niezależne przesłanki wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania, przy czym jedną z nich jest wniesienie podania przez osobę niebędąca stroną, zaś drugą przesłanką jest zaistnienie innych uzasadnionych przyczyn uniemożliwiających wszczęcie postępowania. Przyczyny te nie zostały w ustawie skonkretyzowane, lecz należy przez nie rozumieć sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania, np. gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy albo w sprawie takiej zapadło już rozstrzygnięcie. Zaistnienie którejkolwiek z wymienionych dwóch przesłanek powinno skutkować wydaniem postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania o rozgraniczenie nieruchomości, na które wnioskodawcy służy zażalenie. Natomiast ich brak powinien spowodować wydanie przez organ niezaskarżalnego zażaleniem postanowienia o wszczęciu postępowania rozgraniczeniowego.
Powołując się na przytoczone poglądy wyrażone w orzecznictwie sądów administracyjnych (wyrok WSA w Białymstoku z 18.07.2023 r., 11 SA/Bk 708/22, LEX nr 3591787), skarżący podniósł, że organ badając złożony przez niego wniosek o rozgraniczenie nieruchomości z dnia 13 lutego 2023 r. dokonał błędnej formalnej analizy wniosku, uznając, iż oczywistym jest, iż granice pomiędzy nieruchomościami będącymi przedmiotem postępowania zostały już uprzednio prawnie ustalone w postępowaniu sądowym, pozbawiając tym samym stronę możliwości udowodnienia swoich racji na dalszym etapie postępowania. Również ustalenia organu dotyczące zasadności złożonego wniosku nie są właściwe na wstępnym etapie postępowania, bowiem po złożeniu wniosku o rozgraniczenie nieruchomości organ powinien wyłącznie ograniczyć się do sprawdzenia formalnych wymogów złożonego wniosku, nie może zaś formułować wniosków i ocen dotyczących meritum żądania, co miało miejsce w przedmiotowej sprawie, a co doprowadziło do błędnego utrzymania w mocy postanowienia Burmistrza [...] i G. J. z dnia 21 kwietnia 2023 r., znak: [...] o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego o rozgraniczenie nieruchomości objętych niniejszym postępowaniem.
Zdaniem skarżącego nie sposób zgodzić się ze stanowiskiem organu II instancji, bowiem zgodnie z uzasadnieniem wyroku Sądu Okręgowego w K. z dnia 31 stycznia 2023 r., sygnatura akt: II Ca [...], wydanym na skutek apelacji K. B. od wyroku Sądu Rejonowego w J. z dnia 29 kwietnia 2022 r., sygnatura akt I C [...] w ww. sprawie, Sąd Okręgowy w K. stwierdził: że stanowisko jakoby Sąd Rejonowy w J. w toczącym się postępowaniu powinien był dokonać rozgraniczenia, albowiem pomiędzy stronami zaistniał spór co do przebiegu granicy jest nieprawidłowe, co wskazuje na okoliczność, iż do rozgraniczenia w niniejszym postępowaniu nie doszło. Nie ulega wątpliwości, że sąd w postępowaniu o wydanie pasa gruntu może dokonać rozgraniczenia nieruchomości, jednakże w niniejszym przypadku ani Sąd Rejonowy w J., ani Sąd Okręgowy w K. nie zlecił przeprowadzenia postępowania rozgraniczeniowego, stąd nie sposób twierdzić, że przebieg granicy został ustalony na podstawie prawomocnego postanowienia sądowego. Sąd Okręgowy stwierdził zatem, iż na datę zasiedzenia, tj. 10 listopada 2010 r. zakres samoistnego posiadania działki nr [...] wyznaczała linia ewidencyjna i w takim rozmiarze została nabyta jej własność przez K. oraz S. małżonków L. i Sąd taką granicą prawną jest związany, nie dokonując jednak rozgraniczenia tej nieruchomości ale wskazując, że "w każdym następnym postępowaniu", w tym również w postępowaniu rozgraniczeniowym, skutek prawny w postaci nabycia nieruchomości w granicach ewidencyjnych w drodze zasiedzenia "musi być przyjęty jako wiążący".
Powołując się na kolejny pogląd judykatury, autor skargi podniósł, że istota rozgraniczenia polega na wyodrębnieniu nieruchomości z innych otaczających ją gruntów przez ustalenie zasięgu rzeczywistego prawa własności w stosunku do gruntów sąsiadujących, dając temu wyraz w orzeczeniu rozgraniczeniowym, które może być następnie egzekwowane poprzez wytyczenie tych granic w terenie, a nie tylko na mapie do celów prawnych. Tezę tę sformułował Sąd Najwyższy stwierdzając, że "przedmiotem roszczenia o rozgraniczenie są granice w terenie, tj. na gruncie, a nie na planie (mapie), mapa zaś jest tylko wtórnym wyrazem granic na gruncie. Ponadto w sprawie o rozgraniczenie chodzi nawet nie o same granice na gruncie, lecz o to, do jakiej granicy na gruncie sięga prawo własności nieruchomości sąsiadujących". Sprawy o rozgraniczenie nieruchomości dotyczą więc stosunków własnościowych mających charakter cywilnoprawny. W najnowszym orzecznictwie sformułowano pogląd, że sprawą o rozgraniczenie jest sprawa, w której przyczyną konfliktu i istotą sporu jest przebieg granicy, natomiast kwestia własności gruntu przyległego do tej granicy stanowi przesłankę rozstrzygnięcia, czyli ma charakter wtórny, jeżeli ponadto sporny grunt z uwagi na swą powierzchnię, zwłaszcza w zestawieniu całej nieruchomości, i swój kształt jest tematycznie związany z granicą (zob. E. Stefańska [w:] Prawo geodezyjne i kartograficzne. Komentarz, wyd. II, red. J. Lang, J. Maćkowiak, T. Myśliński, Warszawa 2018, art. 29).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, skarżący wskazał, że bezsprzecznie w zaistniałym stanie faktycznym, mamy do czynienia z sytuacją, w której granice w terenie i na mapie zdecydowanie różnią się od siebie. Mimo ustalenia prawnych granic nieruchomości, nie są one zgodne z ich stanem rzeczywistym. Brak jest jednocześnie tytułu wykonawczego, w oparciu o który skarżący mógłby wyegzekwować od swoich sąsiadów przesunięcie ogrodzenia do zgodnych ze stanem prawnym granic nieruchomości. Względem tego prowadzenie postępowania rozgraniczeniowego jest jedyną prawną możliwością wytyczenia spornych granic nieruchomości.
W konkluzji skarżący stwierdził, że w przedmiotowym stanie faktycznym należało zweryfikować złożony wniosek o rozgraniczenie nieruchomości pod względem formalnym, dopiero zaś po wszczęciu postępowania odnosić się do zasadności jego twierdzeń w rozstrzygającej sprawę decyzji administracyjnej. Natomiast wydając postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania, które w rezultacie zostało wszczęte wnioskiem spełniającym wszelkie konieczne wymogi formalne, organ pozbawił stronę możliwości udowodnienia prawdziwości i zasadności swoich twierdzeń na dalszym etapie postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie powołując się na rozważania zawarte w zaskarżonym postanowieniu.
Postanowieniem z 19 października 2023 r. wydanym na podstawie art. 111 § 1 p.p.s.a., Sąd połączył do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy o sygnatura II SA/Ke [...] ze skargi E. O. i S. O. oraz o sygnatura. II SA/Ke [...] ze skargi K. B..
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:
Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem bowiem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
Skargi zasługują na uwzględnienie.
Przedmiotem obu skarg połączonych do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia postanowieniem z 19 października 2023 r. wydanym na podstawie art. 111 § 1 p.p.s.a., było postanowienie SKO w K. utrzymujące w mocy postanowienie Starosty [...] odmawiające wszczęcia na wniosek K. B. postępowania rozgraniczeniowego dotyczącego granicy pomiędzy należącą do niego działką nr ewid.[...], a pozostającymi we współwłasności majątkowej małżeńskiego S. i E. O. nieruchomościami oznaczonymi numerami ewidencyjnymi [...] i [...]. Powodem odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego wskazanym prze organy obu instancji było stwierdzenie, że prawna granica pomiędzy nieruchomościami stron została już ustalona w drodze postanowienia Sądu Rejonowego w J. z 29 grudnia 2015 r., sygnatura akt I Ns [...], stwierdzającego zasiedzenie z dniem 1 stycznia 1985 r. nieruchomości oznaczonej numerem ewidencyjnym [...] na rzecz K. i S. małżonków L. (poprzedników prawnych uczestnika K. B.). W ocenie organów bowiem, zasiedzenie takie dotyczyło działki w granicach wynikających z ewidencji gruntów i budynków, skoro objęta nim została cała ta działka. Organ II instancji powołał się ponadto na pogląd wyrażony w uzasadnienie wyroku Sądu Okręgowego w K. z 31 stycznia 2023 r., że "Sąd Rejonowy w J. ustalił granicę prawną między nieruchomościami jako granicę wyznaczoną treścią postanowienia Sądu Rejonowego w J. z 29 grudnia 2015 r. sygnatura I NS [...] tożsamą z granicami ewidencyjnymi przedmiotowych działek na datę 1 listopada 2010 r.
Jako podstawę prawną swych rozstrzygnięć organy wskazały art. 61a § 1 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem, gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Przytoczona regulacja przewiduje dwie przesłanki umożliwiające odmowę wszczęcia postępowania, tj. podmiotową (podanie wniesione przez osobę niebędącą stroną) i przedmiotową (inne uzasadnione przyczyny). W orzecznictwie sądów administracyjnych wyjaśniono, że przez inne uzasadnione przyczyny, o których mowa w powyższym przepisie należy rozumieć takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania. Wśród nich wymienia się sytuację, gdy w tej samej sprawie zapadło już rozstrzygnięcie (powaga rzeczy osądzonej). Warunkiem koniecznym pozwalającym na wydanie na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego, jest stwierdzenie tożsamości stosunku administracyjnoprawnego występującego pomiędzy sprawą zakończoną wydaniem ostatecznej decyzji oraz powtórnym podaniem o wszczęcie postępowania administracyjnego. Tożsamość ta będzie istniała wówczas, gdy: występują te same podmioty w sprawie, gdy dotyczy ona tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego, a do tego w niezmienionym stanie faktycznym sprawy.
O takiej tożsamości w okolicznościach sprawy nie może być mowy. Przedmiotem rozstrzygnięcia w sprawie o stwierdzenie zasiedzenia jest bowiem stwierdzenie nabycia własności nieruchomości przez zasiedzenie i służy wyłącznie wykazaniu (uzyskaniu) tytułu własności do nieruchomości, a przedmiotem rozgraniczenia jest ustalenie gdzie znajduje się granica pomiędzy rozgraniczanymi nieruchomościami. Istotą sporu w sprawach o rozgraniczenie jest przebieg granic sąsiadujących ze sobą nieruchomości. Relacja pomiędzy postępowaniami o wydanie nieruchomości, a postępowaniem rozgraniczeniowym jest bardziej złożona. W odróżnieniu od spraw o własność, spór w sprawach o rozgraniczenie nie dotyczy własności nieruchomości, kwestia zaś własności gruntu przyległego do spornej granicy ma tylko charakter przesłanki rozstrzygnięcia (por. uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 22 marca 1972 r. III CZP 13/72, OSNCP 1972, z. 7-8, poz. 130 i postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 31 sierpnia 1963 r. III CR 136/63, OSNCP 1964, z. 10, poz. 203). W sprawach o własność lub o wydanie nieruchomości natomiast, chodzi o ustalenie tytułu prawnego do nieruchomości będącej przedmiotem postępowania, a jeśli ustalenie przebiegu granic jest potrzebne do rozstrzygnięcia sprawy, sąd, przed którym toczy się taka sprawa, jest właściwy również do przeprowadzenia rozgraniczenia. W tym wypadku sąd w orzeczeniu zamieszcza również rozstrzygnięcie o rozgraniczeniu nieruchomości (art. 36 Prawa geodezyjnego).
Taka sytuacja, w szczególności odnośnie granicy pomiędzy nieruchomościami skarżących oznaczonymi numerami [...] i [...], a nieruchomością uczestnika K. B. nie miała jednak w sprawie miejsca. Rozpatrując bowiem wspomnianą wyżej sprawę z powództwa K. B. przeciwko między innymi S. i E. O. o wydanie części nieruchomości oznaczonej numerem ewid. [...], Sąd Rejonowy w J. powództwo oddalił ustalając między innymi, że sporna część przygranicznego pasa gruntu pomiędzy nieruchomościami stron stała się własnością S. i E. O. w wyniku zasiedzenia przygranicznego pasa gruntu. W konsekwencji Sąd Rejonowy oddalił powództwo. Z powodu takiego rozstrzygnięcia natomiast, nie doszło do zamieszczenia w tym wyroku rozstrzygnięcia o rozgraniczeniu, o którym mowa w art. 36 zd. 2 Prawa geodezyjnego. Nie można więc zasadnie twierdzić, że w tamtym postępowaniu doszło do rozgraniczenia. Ustalenie przebiegu granicy pomiędzy działkami stron było bowiem jedynie przesłanką rozstrzygnięcia oddalającego powództwo.
Nic przy tym nie zmienił w takim rozstrzygnięciu wyrok Sądu Okręgowego w K. z 31 stycznia 2023 r., sygnatura akt II Ca [...]. Granica pomiędzy nieruchomościami stron niniejszego postępowania nie była bowiem w ogóle przedmiotem rozważań Sądu Okręgowego w K., ponieważ wyrok Sądu Rejonowego w J. z 29 kwietnia 2022 r., sygnatura akt I C [...], oddalający powództwo K. B. przeciwko między innymi S. O. o wydanie części nieruchomości oznaczonej numerem [...], nie został zaskarżony i uprawomocnił się w tej części. Również więc rozważania zamieszczone w uzasadnieniu wyroku Sądu Okręgowego w K., na które powołał się organ II instancji w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, dotyczące ustalenia przez Sąd Rejonowy w J. granicy pomiędzy działkami stron, nie mogły odnosić się do granicy będącej przedmiotem niniejszej sprawy, skoro ta granica nie była w ogóle przedmiotem orzekania przez Sąd Okręgowy w K..
Skoro więc ani w postępowaniu o stwierdzenie zasiedzenia zakończonym postanowieniem Sądu Rejonowego w J. z 29 grudnia 2015 r., sygnatura akt I Ns [...], ani też w sprawie z powództwa K. B. przeciwko między innymi S. O. o wydanie części nieruchomości, sygnatura akt I C [...]), nie doszło do ustalenia prawnej granicy pomiędzy nieruchomościami stron niniejszego postępowania, to nie mogły tamte postępowania być jakąkolwiek przeszkodą do wszczynania administracyjnego postępowania o rozgraniczenie pomiędzy tymi nieruchomościami.
Wadliwość zaskarżonych postanowień wynika z jeszcze jednej okoliczności.
W orzecznictwie prezentowane jest stanowisko, że skoro na skutek odmowy wszczęcia postępowania organ administracji publicznej nie prowadzi postępowania administracyjnego i nie rozstrzyga sprawy co do jej istoty, to w postanowieniu wydanym na podstawie art. 61a § 1 nie może formułować wniosków i ocen dotyczących meritum żądania. Postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania jest bowiem aktem formalnym, a nie merytorycznym, a na skutek odmowy wszczęcia postępowania organ nie rozstrzyga sprawy co do jej istoty (np. wyroki NSA: z 16.03.2022 r., I OSK 1138/21, LEX nr 3327803; z 13.01.2022 r., I OSK 528/19, LEX nr 3288417; z 24.02.2021 r., III FSK 2503/21, LEX nr 3176857; z 3.08.2017 r., II OSK 2962/15, LEX nr 2351592; z 8.03.2017 r., II OSK 2600/16, LEX nr 2283241; z 24.02.2017 r., II OSK 1572/15, LEX nr 2277812).
Utrwalone orzecznictwo sądów administracyjnych wskazuje ponadto na to, że uzasadnioną przyczyną odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego jest oczywisty brak podstaw prawnych do wydania w jego toku decyzji załatwiającej wniesione żądanie. Nie budzi wątpliwości, że przyczyny, o których mowa w art. 61a § 1 k.p.a. muszą być oczywiste, dostrzegalne prima facie, obiektywne, a zatem których ustalenie i podanie nie wymaga prowadzenia postępowania wyjaśniającego ze strony organu. W szczególności do przyczyn tych należą okoliczności, które doprowadziłyby do wszczęcia postępowania wymagającego po jego zakończeniu wznowienia postępowania (art. 145-145b k.p.a.) lub stwierdzenia nieważności wydanej w nim decyzji (art. 156 § 1 k.p.a.). (wyrok NSA z 22 lipca 2014 r., I OSK 1635/14).
Wskazane w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia przyczyny odmowy wszczęcia postępowania w żadnym razie nie mają cech oczywistych i nie wymagających prowadzenia postępowania wyjaśniającego. Jeśliby bowiem nawet podzielić poglądy organów, że istotnie w przywołanych przez nie rozstrzygnięciach sądów powszechnych doszło do ustalenia przebiegu spornej granicy pomiędzy nieruchomościami stron, to dojście do takiej konkluzji wymagało przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznym zakresie, obejmującego zgromadzenie wspomnianych rozstrzygnięć, dokonania ich złożonej analizy prawnej, wykładni szeregu przepisów prawa z zakresu rzeczowego prawa cywilnego, prawa geodezyjnego, a następnie dokonania subsumcji ustalonego stanu faktycznego pod odkodowane normy prawne. Takie działania prowadziłyby w istocie do rozstrzygnięcia sprawy co do istoty, co jest niedopuszczalne poza postępowaniem administracyjnym. Zamykałyby bowiem możliwość ustalenia przebiegu spornych granic w przewidzianym w przepisach administracyjnego prawa materialnego trybie rozgraniczenia (art. 29 i n. Prawa geodezyjnego i kartograficznego).
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w związku z art. 135 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.
W ponownie prowadzonym postępowaniu organ I instancji uwzględni wykładnię art. 61a § 1 k.p.a. dokonaną w niniejszym uzasadnieniu, w następstwie czego przeprowadzi postępowanie administracyjne zainicjowane wnioskiem K. B. o rozgraniczenie jego nieruchomości oznaczonej numerem ewidencyjnym [...] z sąsiadującą z nią nieruchomością E. i S. O. oznaczona numerem [...] i [...], a następnie wyda stosowne rozstrzygnięcie przewidziane w przepisach rozdziału 6 Prawa geodezyjnego i kartograficznego.
O kosztach postępowania sądowoadministracyjnego Sąd orzekł w punkcie II i III wyroku na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 Ppsa. Na koszty te w wypadku skarżących E. O. i S. O. złożył się uiszczony przez nich wpis od skargi w kwocie [...]zł, a w wypadku skargi K. B. kwota [...]zł tytułem wynagrodzenia jego profesjonalnego pełnomocnika, obliczonego na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22.10.2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2018 poz. 265), wpisy od skarg w kwocie po [...] zł oraz [...] zł opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.