II SA/Rz 964/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w RzeszowieRzeszów2019-11-20
NSAAdministracyjneŚredniawsa
bezpieczeństwo żywnościsuplementy dietyinspekcja sanitarnawstrzymanie obrotupostępowanie administracyjnekontrola produktówColeus forkholiiPaństwowa Inspekcja Sanitarna

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę spółki z o.o. na decyzję o wstrzymaniu wprowadzania do obrotu suplementu diety, uznając, że organ miał prawo wydać taką decyzję do czasu zakończenia postępowania wyjaśniającego przez Głównego Inspektora Sanitarnego.

Spółka z o.o. zaskarżyła decyzję o wstrzymaniu wprowadzania do obrotu suplementu diety zawierającego ekstrakt pokrzywy indyjskiej. Organ pierwszej instancji wydał nakaz wstrzymania do czasu zakończenia postępowania przez Głównego Inspektora Sanitarnego, który badał, czy produkt spełnia wymogi suplementu diety. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo zastosowały przepisy ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia, a fakt prowadzenia postępowania przez GIS stanowił wystarczającą przesłankę do wydania decyzji o wstrzymaniu obrotu.

Przedmiotem sprawy była skarga spółki "A." Sp. z o.o. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego, która utrzymała w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego o wstrzymaniu wprowadzania do obrotu produktu zawierającego ekstrakt pokrzywy indyjskiej (Coleus forkholii) jako suplementu diety. Postępowanie zostało wszczęte przez Głównego Inspektora Sanitarnego (GIS) w celu wyjaśnienia, czy produkt spełnia wymogi dla suplementów diety. Organ pierwszej instancji, opierając się na art. 32 ust. 1 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia (u.b.z.), wstrzymał wprowadzanie produktu do obrotu do czasu zakończenia postępowania przez GIS. Spółka zarzucała błędy w ustaleniu stanu faktycznego, nieprawidłową ocenę dowodów oraz naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę. Sąd uznał, że organy prawidłowo zinterpretowały art. 32 ust. 1 u.b.z., zgodnie z którym fakt prowadzenia postępowania wyjaśniającego przez GIS oraz istnienie podejrzenia co do niespełniania przez produkt wymagań, a także jego obecność w obrocie, stanowią wystarczającą podstawę do wydania decyzji o czasowym wstrzymaniu wprowadzania go do obrotu. Sąd podkreślił, że ustalenie, czy produkt spełnia wymogi dla suplementu diety, jest wyłączną kompetencją GIS, a decyzja o wstrzymaniu ma charakter tymczasowy i służy zabezpieczeniu obrotu do czasu zakończenia postępowania wyjaśniającego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, fakt prowadzenia postępowania wyjaśniającego przez Głównego Inspektora Sanitarnego oraz obecność produktu w obrocie, przy istnieniu podejrzenia co do niespełniania przez niego wymagań, są wystarczające do wydania decyzji o czasowym wstrzymaniu wprowadzania go do obrotu.

Uzasadnienie

Sąd podzielił wykładnię przepisów ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia, zgodnie z którą decyzja o wstrzymaniu obrotu może być wydana na podstawie art. 32 ust. 1 u.b.z. w sytuacji, gdy Główny Inspektor Sanitarny prowadzi postępowanie wyjaśniające dotyczące kwalifikacji produktu, a produkt ten znajduje się w obrocie. Ustalenie, czy produkt spełnia wymogi, jest kompetencją GIS, a decyzja o wstrzymaniu ma charakter zabezpieczający do czasu zakończenia tego postępowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (19)

Główne

P.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 145 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.b.z. art. 29 § ust. 1

Ustawa z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia

u.b.z. art. 30 § ust. 1

Ustawa z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia

u.b.z. art. 31 § ust. 1 pkt 2

Ustawa z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia

u.b.z. art. 32 § ust. 1

Ustawa z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia

Pomocnicze

K.p.a. art. 104

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 77

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 108

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 8 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

u.b.z. art. 77

Ustawa z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia

P.przed. art. 10

Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców

P.u.s.a. art. 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

u.P.I.S. art. 27c § ust. 1

Ustawa z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej

rozporządzenie nr 882/2004 art. 54 § ust. 1, ust. 2 pkt b oraz ust. 3

Rozporządzenie (WE) nr 882/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie kontroli urzędowych przeprowadzanych w celu sprawdzenia zgodności z prawem paszowym i żywnościowym oraz regułami dotyczącymi zdrowia zwierząt i dobrostanu zwierząt

rozporządzenie nr 1925/2006

Rozporządzenie (WE) nr 1925/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 grudnia 2006 r. w sprawie dodawania do żywności witamin i składników mineralnych oraz ich postaci

Argumenty

Skuteczne argumenty

Fakt prowadzenia postępowania wyjaśniającego przez GIS oraz obecność produktu w obrocie uzasadniają wydanie decyzji o czasowym wstrzymaniu wprowadzania produktu do obrotu na podstawie art. 32 ust. 1 u.b.z. Ustalenie, czy produkt spełnia wymogi dla suplementu diety, jest wyłączną kompetencją Głównego Inspektora Sanitarnego. Decyzja o wstrzymaniu obrotu ma charakter tymczasowy i zabezpieczający do czasu zakończenia postępowania przez GIS.

Odrzucone argumenty

Organy powinny samodzielnie dokonać ustaleń co do spełniania przez produkt wymagań dla suplementu diety. Brak nadania decyzji organu I instancji rygoru natychmiastowej wykonalności stanowił istotne naruszenie proceduralne. Wystąpienie wątpliwości prawnych co do kwalifikacji produktu powinno skutkować rozstrzygnięciem na korzyść przedsiębiorcy.

Godne uwagi sformułowania

Celem regulacji zawartej w art. 32 ust. 1 u.b.z. nie jest prowadzenie dwutorowych postępowań, w dodatku przez dwa organy o różnej właściwości, wyjaśniających właściwości wprowadzonego po raz pierwszy na terytorium RP produktu. Celem takim jest natomiast uniemożliwienie wprowadzania tego produktu do obrotu do czasu zakończenia postępowania prowadzonego przez Głównego Inspektora Sanitarnego.

Skład orzekający

Joanna Zdrzałka

przewodniczący

Magdalena Józefczyk

sprawozdawca

Małgorzata Wolska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wstrzymania wprowadzania do obrotu środków spożywczych w toku postępowania wyjaśniającego prowadzonego przez Głównego Inspektora Sanitarnego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ustawą o bezpieczeństwie żywności i żywienia oraz rozporządzeniami unijnymi w zakresie kontroli żywności.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu bezpieczeństwa żywności i obrotu produktami, a interpretacja przepisów przez sąd jest kluczowa dla przedsiębiorców działających w tej branży.

Sąd wyjaśnia: Kiedy można wstrzymać sprzedaż suplementu diety?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Rz 964/19 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2019-11-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-08-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Joanna Zdrzałka /przewodniczący/
Magdalena Józefczyk /sprawozdawca/
Małgorzata Wolska
Symbol z opisem
6205 Nadzór sanitarny
Hasła tematyczne
Inspekcja sanitarna
Sygn. powiązane
II OSK 868/20 - Wyrok NSA z 2023-04-13
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Sanitarny
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2017 poz 149
art. 29 ust. 1, art. 30 ust. 1, art. 31 ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Joanna Zdrzałka Sędziowie NSA Małgorzata Wolska WSA Magdalena Józefczyk /spr./ Protokolant Sabina Długosz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 listopada 2019 r. sprawy ze skargi "A." Spółka z o.o. na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...] w przedmiocie wstrzymania wprowadzenia środka spożywczego do obrotu -skargę oddala-
Uzasadnienie
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] (dalej: "PPWIS", "organ odwoławczy" lub "organ II instancji") z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza [...] (dalej: "Burmistrz" lub "organ I instancji") z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...], wydaną w przedmiocie wstrzymania wprowadzenia produktu do obrotu.
Wydanie decyzji poprzedzało postępowanie administracyjne o następującym przebiegu:
Decyzją z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...], Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] (dalej: "PPIS" lub "organ I instancji") nakazał O sp. z o.o. z/s w [...] (dalej: "skarżącej" lub "Spółce") wstrzymanie wprowadzania do obrotu produktu [...], zawierającego w składzie ekstrakt pokrzywy indyjskiej Coleus forkholii, jako suplementu diety, na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej, do czasu zakończenia postepowania wszczętego przez Głównego Inspektora Sanitarnego postanowieniem nr [...] z dnia [...] sierpnia 2018 r.
W podstawie prawnej decyzji organ wskazał art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r. poz. 2096 z późn zm.) – dalej: "K.p.a.", art. 4, art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r. poz. 1252 z późn. zm.) – dalej: "u.b.z.", oraz art. 54 ust. 1, ust. 2 pkt b oraz ust. 3 Rozporządzenia (WE) nr 882/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie kontroli urzędowych przeprowadzanych w celu sprawdzenia zgodności z prawem paszowym i żywnościowym oraz regułami dotyczącymi zdrowia zwierząt i dobrostanu zwierząt (Dz.U. UE. L. z 2004 r. Nr 165, str. 1 z późn. zm.) – dalej: "rozporządzenie".
Organ I instancji podał, że postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2018 r. nr [...] Główny Inspektor Sanitarny zobowiązał Spółkę do przedłożenia opinii właściwej jednostki naukowej potwierdzającej, czy produkt – [...] - kapsułki, jest środkiem spożywczym zgodnie z zaproponowaną przez podmiot działający na rynku spożywczy kwalifikacją oraz czy spełnia wymagana określone dla suplementów diety. Na podstawie dokumentów złożonych przez Spółkę w aktach sprawy PPIS przyjął, że zachodzą podstawy do wydania decyzji o wstrzymaniu wprowadzenia spornego produktu do obrotu. Pomimo przedstawienia przez skarżącą wyjaśnień i argumentów mających świadczyć o spełnieniu przez [...] wymagań suplementów diety, Główny Inspektor Sanitarny nie znalazł podstaw do umorzenia prowadzonego przez siebie postępowania. Kluczowym dowodem w postepowaniu prowadzonym przez GIS ma być bowiem opinia upoważnionej jednostki naukowej, a tego rodzaju dokumentacja do dnia wydania decyzji nie została przedłożona. Organ I instancji podniósł, że pomimo wątpliwości co do spełnienia przez produkt wymagań określonych dla suplementu diety, jest on wprowadzany do obrotu na terenie Rzeczpospolitej Polskiej jako suplement diety. Okoliczność ta wypełnia zaś hipotezę art. 32 ust. 1 u.b.z., obligującą organ do wydania nakazu wstrzymania wprowadzania do obrotu produktu [...].
Spółka wniosła odwołanie do opisanej wyżej decyzji, zarzucając rozstrzygniecie sprawy w oparciu o wadliwie ustalony stan faktyczny. Organ I instancji nie zweryfikował ustaleń Głównego Inspektora Sanitarnego oraz podanych przez niego informacji, nie rozpatrzył wyjaśnień skarżącej oraz nie uwzględnił zgłoszonego wniosku o przeprowadzenie mediacji. W uzasadnieniu decyzji organ nie wskazał w sposób przekonywujący, aby sporny produkt nie spełniał wymagań dla suplementów diety. Ponadto organ nie odniósł się do dowodów przestawionych w tej kwestii przez Spółkę. Uznanie, że fakt prowadzenia postępowania wyjaśniającego przez Głównego Inspektora Sanitarnego stanowi przesłankę do wydania decyzji w przedmiocie nakazu wycofania produktu z obrotu stanowiło zaś naruszenie art. 32 ust. 1 u.b.z. w zw. z art. 54 ust. 1, ust. 2 pkt b i ust 3 rozporządzenia.
Decyzją z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...], [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...], utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...].
Organ odwoławczy podniósł, że decyzja organu I instancji została wydana zgodnie z obowiązującymi uregulowaniami, zaś pisma Spółki oraz opinia Instytutu Żywności i Żywienia, które wpłynęły po wydaniu decyzji przez PPIS, nie były wystarczające do zmiany zaskarżonej odwołaniem decyzji. Skoro skarżąca nie wykazała, że postępowanie wyjaśniające prowadzone przez GIS nie zostało zakończone, to uchylenie nakazu wydanego przez PPIS nie mogło mieć miejsca. Przepis art. 32 ust. 1 u.b.z. nie nakłada na organy obowiązku dokonywania ustaleń na okoliczność zaistnienia przesłanek, o których mowa w art. 30 ust. 1 tej ustawy. Podmiotem uprawnionym do prowadzenia postępowania wyjaśniającego w oparciu o art. 30 ust. 1 u.b.z. jest bowiem wyłącznie Główny Inspektor Sanitarny. Przepis art. 32 ust. 1 u.b.z stanowi wprost, że okoliczność prowadzania postępowania w oparciu o art. 30 ust. 1 u.b.z. nakłada na organ obowiązek decyzji o czasowym wstrzymaniu wprowadzania tego środka spożywczego do obrotu lub wycofaniu z obrotu do czasu zakończenia tego postępowania. Tym samym brak jest podstaw do uznania za zasadne zarzutów skarżącej o nieodniesieniu się przez organ I instancji do dowodów i twierdzeń przedstawionych przez Spółkę w toku postępowania. Końcowo organ odwoławczy zauważył, że u.b.z. nie zawiera regulacji, które uprawniałyby do określania w rozstrzygnięciu decyzji o terminie jej wykonania – tak jak uczynił to organ I instancji stwierdzając, że decyzja podlega wykonaniu po uzyskaniu przymiotu ostateczności. Zdaniem PPWIS, decyzji organu I instancji winien zostać nadany rygor natychmiastowej wykonalności na podstawie art. 77 u.b.z., niemniej uchybienie to nie uprawniało do zastosowania art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, O sp. z o.o. z/s [...] wiosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a ponadto o zasądzenie kosztów postępowania.
Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:
I. art. 7 w zw. z art. 77 i art. 80 K.p.a., polegające na dokonaniu nieprawidłowej oceny stanu faktycznego i oceny dowodów przedstawionych przez skarżącą, które skutkowało błędnym uznaniem, że sam fakt zweryfikowania obecności na rynku produktu oraz uzyskania informacji o jednoczesnym prowadzeniu postępowania wyjaśniającego przez GIS jest wystarczający, by wydać decyzję o której mowa w art. 32 ust. 1 u.b.z.;
II. art. 10 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r. poz. 1292), polegające na utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji w sytuacji, gdy w sprawie zaistniały istne wątpliwości prawne. Instytut Żywności i Żywienia wydał bowiem korzystną opinię o produkcie, a zatem w przypadku ewentualnego "podejrzenia" co do nieprawidłowości tej opinii oraz niezgodności produktu z przepisami, organ odwoławczy winien usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego na korzyść przedsiębiorcy;
III. art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 108 K.p.a. oraz art. 77 u.b.z. w zw. z art. 8 § 1 K.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, której PPIS nie nadał rygoru natychmiastowej wykonalności;
IV. art. 32 ust. 1 u.b.z. w zw. art. 54 ust. 1, ust. 2 pkt b, ust. 3 rozporządzenia poprzez jego błędną wykładnię skutkującą uznaniem, że w celu wydania decyzji opartej na wskazanej regulacji konieczne jest jedynie weryfikacja czy produkt dostępny jest w obrocie oraz faktu prowadzenia przez GIS postępowania wyjaśniającego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując wyrażone stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r. poz. 2107 z późn. zm.). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 z późn. zm.) –dalej: "P.p.s.a.". Stosownie do tego przepisu sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W myśl art. 145 § 1 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 K.p.a. lub innych przepisach. W myśl art. 151 P.p.s.a. w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części Sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części.
Poddawszy zaskarżoną decyzję ocenie legalności w granicach wyznaczonych wyżej powołanymi przepisami Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Stan faktyczny ustalony przez organy nie budzi wątpliwości po stronie Sądu i może stanowić podstawę do poddania zaskarżonej decyzji kontroli jej legalności. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...] [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...], wydaną w przedmiocie wstrzymania wprowadzania produktu do obrotu. Zdaniem organów obydwu instancji, fakt wydania przez Głównego Inspektora Sanitarnego postanowienia z dnia [...] sierpnia 2018 r. nr [...] o zobowiązaniu Spółki do przedłożenia opinii właściwej jednostki naukowej potwierdzającej czy produkt [...] – kapsułki, jest produktem spożywczym zgodnie z zaproponowaną przez Spółkę kwalifikacją, oraz czy spełnia wymagania określone dla suplementów diety, stanowi – wobec niezakończenia tego rodzaju postępowania przez Głównego Inspektora Sanitarnego – okoliczność obligującą do wydania decyzji o wstrzymaniu wprowadzania do obrotu produktu.
Zgodnie z art. 29 ust. 1 u.b.z., w celu monitorowania produktów wprowadzanych do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, podmiot działający na rynku spożywczym, który wprowadza lub ma zamiar wprowadzić po raz pierwszy do obrotu:
1) preparaty do początkowego żywienia niemowląt oraz środki spożywcze specjalnego przeznaczenia żywieniowego, które nie należą do grup określonych w art. 24 ust. 2pkt 1–3,
2) suplementy diety,
3) środki spożywcze, do których dodawane są witaminy, składniki mineralne lub substancje, o których mowa w załączniku III część B i C do rozporządzenia nr 1925/2006
– jest obowiązany powiadomić o tym Głównego Inspektora Sanitarnego.
Stosownie do art. 30 ust. 1 u.b.z., po otrzymaniu powiadomienia, o którym mowa w art. 29 ust. 1, Główny Inspektor Sanitarny może przeprowadzić postępowanie mające na celu wyjaśnienie, czy produkt objęty powiadomieniem, ze względu na jego skład, właściwości poszczególnych składników oraz przeznaczenie:
1) jest środkiem spożywczym zgodnie z zaproponowaną przez podmiot działający na rynku spożywczym kwalifikacją oraz czy spełnia wymagania dla danego rodzaju środka spożywczego, w szczególności, czy jako:
a) środek spożywczy specjalnego przeznaczenia żywieniowego wyraźnie różni się od żywności przeznaczonej do powszechnego spożycia oraz czy odpowiada szczególnym potrzebom żywieniowym, zgodnie z jego przeznaczeniem, o którym mowa w art. 3 ust. 3 pkt 43, i spełnia wymagania określone w przepisach wydanych na podstawie art. 26 ust. 1 i 2,
b) suplement diety lub środek spożywczy, do którego dodano witaminy, składniki mineralne lub inne substancje wykazujące efekt odżywczy lub inny fizjologiczny spełnia warunki określone w przepisach wydanych – odpowiednio – na podstawie art. 27 ust. 6 i 7 oraz w rozporządzeniu 1925/2006
2) nie spełnia wymagań innego rodzaju produktu przeznaczonego do używania przez ludzi, w szczególności produktu leczniczego w rozumieniu przepisów prawa farmaceutycznego, kosmetyku w rozumieniu przepisów o kosmetykach lub wyrobu medycznego w rozumieniu przepisów o wyrobach medycznych.
Zgodnie z art. 31 ust. 1 pkt 2 u.b.z., w przypadku przeprowadzania postępowania, o którym mowa w art. 30 ust. 1, Główny Inspektor Sanitarny może zobowiązać podmiot, o którym mowa w art. 29 ust. 1, do udokumentowania, że środek spożywczy spełnia wymagania, o których mowa w art. 30 ust. 1, w szczególności do przedłożenia opinii podmiotu, o którym mowa w art. 7 ust. 1 pkt 1, 2 i 4–8 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce. Stosownie zaś do art. 32 ust. 1 u.b.z., w przypadku podejrzenia, że środek spożywczy, o którym mowa w art. 29 ust. 1, niespełniający wymagań określonych dla tego środka, znajduje się w obrocie, właściwy państwowy powiatowy lub graniczny inspektor sanitarny podejmuje decyzję o czasowym wstrzymaniu wprowadzania tego środka spożywczego do obrotu lub wycofaniu z obrotu do czasu zakończenia postępowania, o którym mowa w art. 30 ust.1.
Skarżąca nie kwestionuje, że Główny Inspektor Sanitarny wszczął postępowanie celem wyjaśnienia, czy sporny produkt Spółki jest środkiem spożywczym zgodnie z zaproponowaną przez podmiot działający na rynku spożywczym kwalifikacją oraz czy spełnia wymagania dla danego rodzaju środka spożywczego i postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2019 r. zobowiązał Spółkę do przedstawienia na tę okoliczność opinii właściwej jednostki naukowej. Główny Inspektor Sanitarny prowadził zatem postępowanie, o którym mowa w art. 30 ust. 1 u.b.z. Nie jest również kwestionowane, że produkt zgłoszony przez Spółkę znajdował się w obrocie, w czasie gdy Główny Inspektor Sanitarny prowadził postępowanie na podstawie art. 30 ust. 1 u.b.z. Wobec zaistnienia podejrzenia, że środek spożywczy, o którym mowa w art. 29 ust. 1, nie spełnia wymagań określonych dla tego środka, to zasadnie Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny wydał decyzję o wstrzymaniu wprowadzania do obrotu produktu [...] – kapsułki do czasu zakończenia postępowania przez Głównego Inspektora Sanitarnego. Zastosowanie właściwej wykładni przepisów prawa materialnego przez organ I instancji oraz brak stwierdzenia istotnych i mających wpływ na wynik sprawy naruszeń procedury skutkowało uznaniem, że zaskarżoną decyzją [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny, działając jako organ odwoławczy, zasadnie utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela wykładnię art. 32 ust. 1 u.b.z. przedstawioną w uzasadnieniu wyroku WSA w Gliwicach z dnia 2 listopada 2013 r. IV SA/Gl 112/13, zaakceptowaną przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 29 października 2015 r. II OSK 445/14. Zdaniem Sądu, podjęcie decyzji o czasowym wstrzymaniu wprowadzania do obrotu środka spożywczego niespełniającego wymagań określonych dla tego środka, następuje wtedy, gdy zachodzi podejrzenie, co do jego występowania w obrocie. Obowiązkiem organu jest zatem wyłącznie ustalić, czy środek ten znajduje się obrocie. Natomiast podejrzenie, że jest to środek spożywczy niespełniający wymagań określonych dla tego środka związane jest z działaniem Głównego Inspektora Sanitarnego, który jest organem właściwym do prowadzenia postępowania mającego na celu dokonanie takich właśnie ustaleń. Sam fakt wszczęcia przez uprawniony organ takiego postępowania i jego niezakończenie stanowi przesłankę, której spełnienie się powoduje obowiązek wydania decyzji na mocy art. 32 ust. 1 u.b.z. Celem regulacji art. 32 ust. 1 u.b.z. jest czasowe uniemożliwienie obrotu określonym produktem do czasu zakończenia postępowania wyjaśniającego prowadzonego przez GIS. Takie znaczenie wskazanego przepisu można wywieść również drogą wykładni porównawczej.
Na mocy art. 27c. ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (tekst jedn. Dz.U. z 2011r. Nr 212 poz. 1263) organ ten wstrzymuje wytwarzanie lub wprowadzanie do obrotu produktu, w przypadku uzasadnionego podejrzenia, że produkt ten stwarza zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, właściwy państwowy inspektor sanitarny wstrzymuje, w drodze decyzji, jego wytwarzanie lub wprowadzanie do obrotu. Inne są więc przesłanki przywołanych podstaw prawnych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w wyroku z dnia 24 października 2017 r. III SA/Łd 586/17 (dostępny na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl), wskazał, że za takim rozumieniem wskazanych regulacji przemawia także wykładnia celowościowa. Sprzeczne byłoby bowiem z ratio ustawy wymaganie od dwóch różnych organów (GIS i PPIS) prowadzenia równolegle tożsamych postępowań w celu ustalenia, czy produkt objęty powiadomieniem spełnia wymagania określone dla tego środka. Zdaniem Sądu, celem regulacji zawartej w art. 32 ust. 1 u.b.z. nie jest prowadzenie dwutorowych postępowań, w dodatku przez dwa organy o różnej właściwości, wyjaśniających właściwości wprowadzonego po raz pierwszy na terytorium RP produktu. Celem takim jest natomiast uniemożliwienie wprowadzania tego produktu do obrotu do czasu zakończenia postępowania prowadzonego przez Głównego Inspektora Sanitarnego. Z tych względów podejrzenie, o którym mowa w przepisie dotyczy wprowadzenia do obrotu, gdyż fakt podejrzenia, że nie spełnia wymagań określonych dla tego środka, stanowi o działaniu Głównego Inspektora Sanitarnego.
W świetle powyższego błędnie zarzuca Spółka, że [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny oraz Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] winny poczynić własne ustalenia, w tym poddać analizie dokumentację przedstawioną przez skarżącą, na okoliczność spełnienia przez sporny produkt wymagań stawianych przepisami prawa. Ustalenie, czy produkt spełnia tego rodzaju wymagania stanowi bowiem wyłączną kompetencję Głównego Inspektora Sanitarnego, dlatego do wydania decyzji na podstawie art. 32 ust. 1 u.b.z. istotne jest – jak słusznie wskazały organy – jedynie to, czy Główny Inspektor Sanitarny prowadzi postępowanie na podstawie art. 30 ust. 1 u.b.z oraz czy sporny produkt znajduje się w obrocie. Samo przedstawienie właściwej opinii w postępowaniu prowadzonym przez Głównego Inspektora Sanitarnego nie stanowi okoliczności uzasadniającej odstąpienie od wydania decyzji na podstawie art. 32 ust. 1 u.b.z., gdyż decyzję o czasowym wstrzymaniu wprowadzania środka spożywczego do obrotu lub wycofaniu z obrotu do czasu wydaje się do zakończenia postępowania, o którym mowa w art. 30 ust. 1. Przedstawienie opinii nie stanowi zaś zakończenia postępowania prowadzonego przez Głównego Inspektora Sanitarnego na postawie art. 30 ust. 1 u.b.z. Tym samym brak było podstaw do uwzględnienia zarzutów naruszenia art. 7 w zw. z art. 77 i art. 80 K.p.a. Brak jest również podstaw do uznania zasadności zarzutu naruszenia art. 10 ustawy Prawo przedsiębiorców, jako że w ocenie Sądu w sprawie nie wystąpiły wątpliwości co do stanu faktycznego.
Wbrew twierdzeniom skarżącego, brak było podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji wobec stwierdzenia, że winien zostać jej nadany rygor natychmiastowej wykonalności na podstawie art. 77 u.b.z. Zgodnie z art. 77 u.b.z., decyzjom organów urzędowej kontroli żywności, o których mowa w art. 54 rozporządzenia nr 882/2004, w przypadku stwierdzenia uchybień zagrażających zdrowiu lub życiu człowieka, jest nadawany rygor natychmiastowej wykonalności. Skoro decyzja organu I instancji została utrzymana w mocy decyzją [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...], a zatem zyskała atrybut ostateczności, to – nawet jeżeli przyjąć, że organ I instancji miał obowiązek nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności na podstawie wskazanej regulacji – uchybienie to nie stanowi uchybienia, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a w konsekwencji uchybienia, które w myśl art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. obligowałoby Sąd do uchylenia tego rozstrzygnięcia.
W związku z powyższym, działając na podstawie art. 151 P.p.s.a., Sąd skargę oddalił.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI