II SA/Rz 963/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w RzeszowieRzeszów2012-12-13
NSAAdministracyjneŚredniawsa
prawo wodnestosunki wodneodwodnienieszkody wodnenieruchomościwłaściciel gruntuzmiana stanu wodypostępowanie administracyjneWSARzeszów

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję odmawiającą zobowiązania gminy do wykonania urządzeń zapobiegających szkodom wodnym, uznając brak podstaw prawnych do nałożenia takiego obowiązku.

Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która uchyliła decyzję Wójta nakazującą gminie wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom wodnym na działce nr 1340. Skarżący zarzucali błędną wykładnię prawa wodnego i k.p.a. Sąd uznał, że brak było podstaw do nałożenia obowiązku na właściciela działki nr 1340, ponieważ nie dokonał on zmiany stanu wody na gruncie, a problem stagnacji wody wynikał z działań sąsiednich właścicieli i naturalnego ukształtowania terenu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie rozpoznał skargę R. P. i M. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która uchyliła decyzję Wójta Gminy nakazującą Gminie Miasto wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom wodnym na działce nr 1340. Skarżący domagali się zobowiązania gminy do wykonania tych urządzeń lub przywrócenia stanu poprzedniego, wskazując na szkodliwy wpływ stagnującej wody na ich sąsiednie działki. SKO uchyliło decyzję Wójta, uznając, że organ I instancji nie wykazał, aby właściciel działki nr 1340 dokonał zmiany stanu wody na gruncie, która szkodliwie wpływałaby na grunty sąsiednie. Sąd administracyjny, analizując stan faktyczny i prawny, stwierdził, że podstawą do nałożenia obowiązku na podstawie art. 29 Prawa wodnego jest spełnienie trzech przesłanek: zmiana stanu wody na gruncie, szkoda na działce sąsiedniej oraz związek przyczynowy między nimi. W niniejszej sprawie Sąd uznał, że właściciel działki nr 1340 nie dokonał żadnych zmian stanu wody na swoim gruncie, a problem wynikał z podwyższenia terenu przez skarżących oraz naturalnego ukształtowania terenu. W związku z tym, skarga została oddalona jako nieuzasadniona.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, właściciel gruntu nie może być zobowiązany do wykonania urządzeń zapobiegających szkodom, jeśli nie dokonał zmiany stanu wody na swoim gruncie, która szkodliwie wpływa na grunty sąsiednie.

Uzasadnienie

Art. 29 Prawa wodnego wymaga spełnienia trzech przesłanek: zmiany stanu wody na gruncie, szkody na działce sąsiedniej oraz związku przyczynowego. Brak którejkolwiek z nich wyklucza możliwość nałożenia obowiązku.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (9)

Główne

Prawo wodne art. 29 § 1

Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne

Prawo wodne art. 29 § 2

Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne

Prawo wodne art. 29 § 3

Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

k.p.a. art. 138 § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 17 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak spełnienia przesłanki zmiany stanu wody na gruncie przez właściciela działki nr 1340. Problem stagnacji wody wynika z działań sąsiednich właścicieli (podwyższenie terenu, budowa) oraz naturalnego ukształtowania terenu, a nie z działań właściciela działki nr 1340. Postępowanie zostało wszczęte na wniosek skarżącego, który wskazał tylko właściciela działki nr 1340, co ogranicza możliwość rozszerzenia kręgu stron lub poszukiwania innych zobowiązanych.

Odrzucone argumenty

Zarzuty skarżących dotyczące naruszenia art. 29 Prawa wodnego, art. 9, 10, 13, 75, 77, 78 k.p.a. Argumentacja skarżących o błędnej wykładni i niewłaściwym zastosowaniu art. 29 Prawa wodnego. Zarzut niewzięcia pod uwagę potrzeby podjęcia czynności w celu pełnego wyjaśnienia interesów stron (rozprawa przez SKO). Zarzut zignorowania inicjatywy ugodowego załatwienia sprawy. Zarzut niewłaściwego zrozumienia opinii biegłego i pominięcia istotnych dokumentów.

Godne uwagi sformułowania

brak było podstaw do nałożenia na właściciela działki nr 1340 obowiązków na podstawie art. 29 ustawy – Prawo wodne. Nie została bowiem spełniona jedna, zasadnicza przesłanka z art. 29 ustawy – właściciel nie dokonał zmiany stanu wody na gruncie /nie podjął żadnych działań na działce/. Okoliczność ta, przy uwzględnieniu wnioskowego charakteru postępowania, gdzie to skarżący, jako potencjalnego zobowiązanego a zarazem stronę postępowania wskazał wyłącznie właściciela działki nr 1340, trafnie została oceniona jako przeszkoda dla organu do rozszerzenia kręgu stron postępowania oraz poszukiwania innych, potencjalnych zobowiązanych

Skład orzekający

Jerzy Solarski

przewodniczący sprawozdawca

Maria Piórkowska

sędzia

Krystyna Józefczyk

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek nałożenia obowiązku wykonania urządzeń zapobiegających szkodom wodnym na podstawie art. 29 Prawa wodnego, zwłaszcza w kontekście braku własnych działań właściciela gruntu i wpływu działań sąsiednich."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego i ograniczeń wynikających z wnioskowego charakteru postępowania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje złożoność przepisów prawa wodnego i konieczność precyzyjnego ustalenia stanu faktycznego oraz związku przyczynowego przy nakładaniu obowiązków na właścicieli gruntów.

Kto odpowiada za podtopienia? Sąd wyjaśnia, kiedy właściciel gruntu musi działać.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Rz 963/12 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2012-12-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2012-10-18
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Jerzy Solarski /przewodniczący sprawozdawca/
Krystyna Józefczyk.
Maria Piórkowska
Symbol z opisem
6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
Hasła tematyczne
Wodne prawo
Sygn. powiązane
II OSK 708/13 - Wyrok NSA z 2014-09-30
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2012 poz 270
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Jerzy Solarski /spr./ Sędziowie NSA Maria Piórkowska WSA Krystyna Józefczyk Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 13 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi R. P. i M. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zobowiązania do wykonania urządzeń zapobiegających szkodom -skargę oddala-
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2012 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej zwane SKO lub Kolegium), na podstawie art. 29 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne (Dz. U. z 2012 r., poz. 145) oraz art. 17 pkt 1 i art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej: k.p.a.), po rozpoznaniu odwołania Gminy Miasto [...] od decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] czerwca 2012 r., nr [...], nakazującej Gminie Miasto [...], właścicielowi działki nr 1340 w J., wykonanie określonych urządzeń zapobiegających szkodom na działkach sąsiednich – uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i orzekło o odmowie zobowiązania Gminy Miasta [...] do wykonania na działce nr 1340 w J. urządzeń zapobiegającym szkodom lub przywróceniu stanu poprzedniego.
W uzasadnieniu stwierdzone zostało, że decyzją z dnia [...] czerwca 2012 r., Wójt Gminy [...] nakazał Gminie Miasto [...], właścicielowi działki nr 1340 w J., wykonanie określonych urządzeń zapobiegających szkodom na działkach sąsiednich. Organ ten ustalił, że zarówno biegły w wydanej opinii, jak i inspektor Urzędu Gminy podczas oględzin wskazali szkodliwy wpływ stagnującej na działce nr 1340 wody, która przesiąka do pomieszczeń piwnicznych budynków usytuowanych na działkach sąsiednich. Zmiana stanu wody na działce nr 1340, dotycząca zwiększenia jej ilości oraz obecnego wymuszonego kierunku spływu wody jest wynikiem pozostawienia działki w stanie rodzimym po podniesieniu przyległych terenów pod budowę bloków oraz braku wykonania jej odwodnienia. Ze sporządzonego przez biegłego rysunku "Kierunki spływu wód" zamieszczonego w opinii wynika, że jedyny racjonalnie możliwy odpływ wody z działki nr 1340 został całkowicie zablokowany przez lokalizację w północnej części działki nr 1340 czterech sztuk garaży. Natomiast rodzime ukształtowanie działki nr 1340 nie jest naturalnym obniżeniem w stosunku do działek przyległych, gdyż działki sąsiednie zostały podniesione, w wyniku czego zagłębienie terenu w stosunku do działek sąsiednich zostało utworzone w sposób sztuczny. Równocześnie w wyniku podniesienia terenu działek sąsiednich przekształcona została część działki nr 1340 od strony zachodniej, poprzez utworzenie skarpy przy granicy z działkami sąsiednimi. Na tej podstawie Wójt stwierdził, że na działce nr 1340 w J. dokonana została zmiana stanu wody szkodliwie wpływająca na grunty sąsiednie i organ nakazał Gminie Miasto [...], właścicielowi tej działki, wykonanie określonych urządzeń zapobiegających szkodom.
W odwołaniu Gmina Miasto [...], działając przez Burmistrza Miasta [...], reprezentowanego przez pełnomocnika wskazała, że budynki mieszkalne zostały wybudowane końcem lat sześćdziesiątych ubiegłego wieku, a właściciel działki nr 1341/2 wybudował swój dom po 2000 r. W związku z tym zjawisko stagnowania wody na działce sąsiedniej było mu znane przed przystąpieniem do budowy i wymagało wykonania na działce odpowiednich zabezpieczeń, w tym drenażu opaskowego oraz odpowiedniej izolacji przeciwwodnej budowanego budynku mieszkalnego, uniemożliwiającej przesiąkanie wody przez fundamenty do piwnic. Z analizy mapy sytuacyjno-wysokościowej wynika, że usytuowanie garaży na działce nr 1340 nie miało znaczenia dla spływu wód powierzchniowych, ponieważ działka nr 1337, po której miałaby spływać woda do ul. L., ma poziom wyższy o około 0,20 m od obniżenia działki nr 1340, gdzie ma miejsce stagnowanie wody. Nadto garaże nie zajmują całej szerokości działki nr 1340, zatem przy odpowiednim poziomie działki nr 1337 byłby możliwy spływ wody z działki nr 1340. Podniesiono zarzut, że zarówno biegły jak i organ pominęli fakt, że na działkę nr 1340 są odprowadzane wody opadowe z działki nr 1341/2 na skutek jej ukształtowania i utwardzenia przez właściciela oraz dodatkowo wyprowadzenie odpływów z rur spustowych odwodnienia dachu, co w istotny sposób pogarsza stan wody na gruncie.
Po rozpoznaniu sprawy w trybie odwoławczym Kolegium decyzją z dnia [...] sierpnia 2012 r., uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i orzekło o odmowie zobowiązania Gminy Miasto [...] do wykonania, na działce nr 1340 w J., urządzeń zapobiegającym szkodom lub przywrócenie stanu poprzedniego, gdyż
zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem art. 29 Prawa wodnego. Zgromadzony w sprawie materiał dowody przemawia za wydaniem w sprawie decyzji merytorycznej, lecz o innym brzmieniu, niż rozstrzygnięcie organu I instancji, co skutkuje wydaniem decyzji o charakterze reformatoryjnym. Przedmiotowa sprawa była już wielokrotnie przedmiotem rozważań Kolegium, które ostatnio decyzją z dnia [...] marca 2012 r., nr [...], uchyliło wcześniejszą decyzję organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia temu organowi wskazując uchybienia, które winny być usunięte. Kolegium stwierdziło, że organ I instancji nie wykazał, aby właściciel działki nr 1340 dokonał jakiejkolwiek zmiany stanu wody na gruncie, szkodliwie wpływającej na grunty sąsiednie i nie wykazał także, jakie jego działania miałyby do tych zmian doprowadzić. Na działce nr 1340 występuje czasowe stagnowanie wody, która może przesiąkać do pomieszczeń piwnicznych budynków usytuowanych na działce nr 1341/2, jednakże nie jest to wynikiem działań dokonywanych przez właściciela działki nr 1340. Z ustaleń wynika, że podniesione i utwardzone zostały działki sąsiednie, na których wybudowano budynki mieszkalne, drogę i z których następuje spływ wody opadowej; dodatkowo działania samego wnioskodawcy wpłynęły na ten stan. Kolegium stwierdziło, że cztery garaże usytuowane w północnej części działki nr 1340 nie blokują całkowicie jedynego racjonalnie możliwego odpływu wody z działki nr 1340. Organ odwoławczy stwierdził, że zakres przedmiotowy postępowania określony został wnioskiem strony, tj. R. P., który odnosił się do działki nr 1340. Skoro w przedmiotowej sprawie organ nie wszczynał postępowania z urzędu, w takiej sytuacji żądanie zawarte we wniosku strony zakreśliło granice postępowania. Wnioskodawca w treści żądania wskazał na zawilgocenie budynku i przedostawanie się wód gruntowych do piwnic budynku znajdującego się na działce nr 1341/2, spowodowane gromadzeniem się wody na działce nr 1340, wynikającym z jej naturalnego obniżenia w stosunku do działek sąsiednich i braku odwodnienia. Zatem nie mogą mieć wpływu na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy zgłoszone w toku postępowania zarzuty dotyczące podniesienia działek graniczących z działką nr 1340 i wybudowania tam bloków mieszkalnych, czego następstwem jest zmiana kierunku spływu wód opadowych, a następnie ich gromadzenia na działce nr 1340. W przedmiotowej sprawie granice postępowania zostały zakreślone ściśle do żądania wniosku, stąd przedmiotem oceny była wyłącznie zmiana stosunków wodnych na działce nr 1340, ze szkodą dla właściciela działki nr 1341/2. Obowiązkiem organów było więc ustalenie, czy doszło do zmian stanu wód na gruncie tej konkretnie oznaczonej nieruchomości i stwierdzenie występowania szkód na działkach sąsiednich oraz źródła ich powstania. W sprawie nie doszło do naruszenia stanu wód, gdyż nie dokonano zmian na działce nr 1340. Nie budzi wątpliwości organu odwoławczego fakt, że na w/w działce występuje kumulowanie się wody, która spływa na nią z wyżej położonych zabudowanych obiektami mieszkalnymi, działek sąsiednich. Natomiast naturalny odpływ gromadzącej się wody jest ograniczony właśnie w wyniku dokonanej zabudowy terenów okolicznych i istniejącego naturalnego obniżonego położenia tego gruntu w stosunku do działek sąsiednich, w tym wybudowania murku ogrodzenia działki nr 1341/2. Posadowienie zaś kilku sztuk garaży na jednym z krańców działki nr 1340, nie mogło spowodować negatywnych skutków, na które wskazuje wnioskodawca. Reasumując Kolegium stwierdziło, że na działce nr 1340 nie doszło do żadnych ingerencji w naturalny stan wód, który byłby związany bezpośrednio z zaistniałym problemem w postaci podmakania obiektów budowlanych wnioskodawcy. Tylko wykazanie związku między dokonanymi zmianami, a szkodą może stanowić podstawę do nakazania określonego obowiązku z art. 29 ust. 3 Prawa wodnego. Co więcej, to właściciel działki okresowo zalewanej wodą pochodzącą z terenów sąsiednich mógłby wnosić o ochronę, gdyż to stan zabudowy gruntów sąsiednich, w tym działki strony przeciwnej, ma wpływ na ten stan. Końcowo stwierdziło, że nie ma wątpliwości co do stanu faktycznego, w związku z czym należało podjąc rozstrzygnięcie reformatoryjne.
W skardze M. J. i R. P., wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zasądzenie kosztów postępowania. Zarzucili naruszenie:
1) art. 29 Prawa wodnego, poprzez błędną jego wykładnię i niewłaściwie zastosowanie w stosunku do ustalonego w sprawie stanu faktycznego; wskazali, że zarzut ten dotyczy także niewłaściwego zrozumienia powołanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji orzeczeń sądów administracyjnych, wydanych na tle stosowania art. 29 Prawa wodnego ale w odniesieniu do innych stanów faktycznych,
2) art. 9 i 10 § 1 k.p.a. w związku z art. 89 § 2 k.p.a., przez nie wzięcie pod uwagę potrzeby podjęcia czynności w celu pełnego wyjaśnienia interesów stron określając, że taką czynnością byłaby wyznaczona przez SKO rozprawa w postępowaniu poprzedzającym wydanie zaskarżonej decyzji, podczas której skarżący i pełnomocnik Burmistrza mieliby możliwość wykazania intencji co do sposobu rozstrzygnięcia sprawy, a tym samym SKO wywiązałoby się z obowiązków względem stron zawartych w art. 9 i 10 § 1 k.p.a., które na nim spoczywają, tak jak na organie I instancji,
3) art. 13 k.p.a., przez zignorowanie inicjatywy skarżących zgłoszonej organowi
I instancji, zmierzającej do ugodowego załatwienia sprawy, w sytuacji gdy SKO miało świadomość istnienia realnej możliwości merytorycznego załatwienia sprawy w ten sposób,
4) art. 75 § 1, art. 77 § 1 i art. 78 § 1 k.p.a., przez niewłaściwe zrozumienie opinii biegłego powołanego w sprawie przez organ I instancji i odwrotne postąpienie
w stosunku do zaleceń wcześniej wydanych organowi I instancji, co do sposobu prowadzenia sprawy, pominięcie istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy dokumentów – w tym głównie pisma Burmistrza z dnia 19 kwietnia 2003 r., nr [...], stwierdzającego potrzebę odwodnienia działki nr 1340.
Uzasadniając zarzuty podnieśli, że uchybienia, jakich dopuściło się Kolegium, skutkowały niewłaściwą oceną zebranego w sprawie materiału i wyciągnięcie wniosków krzywdzących skarżących, a preferujących Burmistrza Miasta [...] oraz wydaniem nietrafnego rozstrzygnięcia. SKO dowolnie przyjęło, jakoby właściciel, tj. Miasto [...] nie miało wpływu na to, że na działce nr 1340 zaczęła stagnować woda i nie wyjaśniło tej kwestii. Podnieśli, że gołym okiem widać, bez potrzeby przeprowadzenia ekspertyz, czy uzyskania opinii biegłego, że wody ze sztucznie uformowanego podwyższenia terenu spływają na działki niżej położone.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie i podtrzymało
w całości argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
skarga jest nieuzasadniona.
I. Stan faktyczny jest następujący: postępowanie wszczęte zostało na wniosek
R. P. z dnia 9 grudnia 2009 r. /data wpływu do organu/; we wniosku wskazano wyłącznie na działkę nr 1340 położoną w J. i sformułowano alternatywne żądanie: wykupu tej działki, gdyż występuje na niej naturalne obniżenie terenu powodujące gromadzenie wód /podkreślenie Sądu/ i przesiąkanie na działkę nr 1341/2 i 1342, albo podjęcie działań w celu odwodnienia działki 1340. W trakcie postępowania organ I instancji przeprowadził w dniu 10 stycznia 2010 r. oględziny wraz z rozprawą /k. 26-28 akt adm./ ustalając, że działka nr 1340 stanowi naturalną nieckę; ponowna rozprawa administracyjna odbyła się w dniu 15 lutego 2011 r. /k. 44-49 akt j.w./, gdzie skarżący ponowił alternatywne żądania w stosunku do Gminy Miasto [...]; z oświadczeń skarżącego i przedstawiciela Gminy złożonych do protokołu wynika, że działka skarżącego została podwyższona – właściciel podniósł teren i wykonał na działkę 1340 odwodnienie. Ustalenia te, w szczególności brak działań właściciela działki nr 1340 w zakresie jej podwyższenia, legły u podstaw decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] marca 2011 r. o odmowie nałożenia na jej właściciela obowiązków w zakresie przywrócenia poprzedniego stanu wody na gruncie /k. 53/. Decyzja ta, na skutek odwołania R. P. i M. J., została uchylona przez Kolegium rozstrzygnięciem z dnia [...] kwietnia 2011 r. /k. 64 – 66/, z przekazaniem sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania, z powodu naruszenia przepisów postępowania. Po ponownym rozpoznaniu sprawy Wójt decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 r. /k. 87-88/, po raz wtóry odmówił zobowiązania właściciela działki nr 1340 do przywrócenia poprzedniego stanu wody na gruncie. Również i tę decyzję Kolegium uchyliło i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania /k. 100 – decyzja z dnia [...] października 2011 r./. W tej sytuacji Wójt ponownie dokonał oględzin przedmiotowej działki i przeprowadził rozprawę w dniu 10 listopada 2011 r. /k 106 akt adm./. Do protokołu rozprawy skarżący stwierdził, że po zakupie działki rozpoczął budowę w 1998 roku i wtedy podniósł jej teren do ul. B. W protokole odnotowano również, że stan istniejący na gruncie trwa od 1966 roku, tj. od czasu wybudowania bloków mieszkalnych nr 4 i 6 przy ul. B.; od tego też czasu Gmina nie zmieniała ukształtowania działki 1340 ani terenów przylegających do działek skarżącego. W takim stanie sprawy Wójt Gminy [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2012 r. /k. 124/ nakazał Gminie Miejskiej [...], właścicielowi działki nr 1340, wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom. Tym razem na skutek odwołania zobowiązanego, Kolegium decyzją z dnia [...] marca 2012 r. również rozstrzygnięcie to uchyliło z przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji /k. 136/. Prowadząc po raz kolejny postępowanie, organ dopuścił dowód z opinii biegłego, po czym podzielając w całości zawarte w opinii tej końcowe wnioski /dow. opinia z maja 2012 r./k. 168/, nałożył na właściciela działki nr 1340 szczegółowo opisane obowiązki w zakresie wykonania urządzeń zapobiegającym szkodom /k. 151 akt adm./. Na skutek odwołania Gminy Miejskiej [...], decyzja ta została uchylona przez Kolegium z jednoczesną odmową zobowiązania Gminy Miejskiej [...] do wykonania urządzeń na działce nr 1340 i rozstrzygnięcie to, z dnia [...] sierpnia 2012 r., stanowi przedmiot skargi.
II. Materialnoprawną podstawę decyzji stanowi art. 29 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne (Dz. U. z 2012 r., poz. 145). Zgodnie z ustępem 1 tego artykułu, właściciel gruntu, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, nie może:
1) zmieniać stanu wody na gruncie, a zwłaszcza kierunku odpływu znajdującej się na jego gruncie wody opadowej ani kierunku odpływu ze źródeł - ze szkodą dla gruntów sąsiednich;
2) odprowadzać wód oraz ścieków na grunty sąsiednie.
W myśl ustępu 2, na właścicielu gruntu ciąży obowiązek usunięcia przeszkód oraz zmian w odpływie wody, powstałych na jego gruncie wskutek przypadku lub działania osób trzecich, ze szkodą dla gruntów sąsiednich. Natomiast ustęp 3 stanowi, że jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta może, w drodze decyzji, nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom.
Z przepisu tego jednoznacznie wynika, że nakaz, o jakim mowa w ustępie 3, organ może wydać tylko wtedy, gdy spełnione zostaną łącznie trzy przesłanki: następuje naruszenie stosunków wodnych na gruncie /zmiany stanu wody na gruncie/, wystąpi szkoda na działce sąsiedniej i wreszcie, istnieje związek przyczynowy pomiędzy zmianą stosunków wodnych, a szkodą. Brak spełnienia którejkolwiek z przesłanek oznacza, że nakaz przewidziany w ustępie 3 art. 29, nie może być nałożony.
III. Przenosząc przedstawione regulacje na występujący w sprawie stan faktyczny stwierdzić należy, że brak było podstaw do nałożenia na właściciela działki nr 1340 obowiązków na podstawie art. 29 ustawy – Prawo wodne. Z niekwestionowanych ustaleń organów obu instancji a także opinii biegłego wynika, że teren dziali nr 1340 to grunt rodzimy – właściciel nie wykonał żadnych czynności związanych ze zmianą tego terenu. Okoliczność tą stwierdza również skarżący już we wniosku wszczynającym postępowanie w sprawie; fakt ten potwierdzają też kolejne protokoły z oględzin przedmiotowej działki. Z kolei ostatnie działania właściciela w sąsiedztwie, na innych niż działka nr 1340 nieruchomościach, miały miejsce w 1966 roku przy okazji budowy bloków mieszkalnych przy ul. B. [...] i [...]. Natomiast zgromadzony materiał dowodowy pozwala ustalić, że to skarżący podwyższył teren swoich nieruchomość w 1998 roku przed przystąpieniem do budowy domu mieszkalnego, a wysokość podwyższenia obrazuje załączony do protokołu z dnia 15 lutego 2011 r. materiał fotograficzny /k. 48 i 49/. W tym kontekście trafnie Kolegium przyjęło, że końcowe wnioski opinii biegłego nie odpowiadają części opisowej w niej zawartej. Biegły stwierdza bowiem, że skarżący dokonał niwelacji /podniesienia/ terenu działki nr 1341/1 w stosunku do działki nr 1340 o ok. 0,75 m, a kumulowanie się wody spowodowane jest spływem wód od strony działki skarżącego oraz od strony działek nr 1339/1, 1339/2, 1339/5 i 1339/6, których teren został przekształcony; pomimo takich ustaleń biegły wskazuje na właściciela działki nr 1340, jako zobowiązanego do wykonania szczegółowo opisanych czynności. Zgodzić należy się więc ze stanowiskiem Kolegium, że przy rodzimym gruncie działki nr 1340 i braku jakichkolwiek działań właściciela na tej nieruchomości /brak zmiany stanu wody na tej działce/, nie było podstaw do nakładania na Gminę Miasto, jako właściciela działki nr 1340, obowiązków na podstawie art. 29 ust. 3 ustawy – Prawo wodne. Nie została bowiem spełniona jedna, zasadnicza przesłanka z art. 29 ustawy – właściciel nie dokonał zmiany stanu wody na gruncie /nie podjął żadnych działań na działce/. Okoliczność ta, przy uwzględnieniu wnioskowego charakteru postępowania, gdzie to skarżący, jako potencjalnego zobowiązanego a zarazem stronę postępowania wskazał wyłącznie właściciela działki nr 1340, trafnie została oceniona jako przeszkoda dla organu do rozszerzenia kręgu stron postępowania oraz poszukiwania innych, potencjalnych zobowiązanych – właścicieli innych działek, do nałożenia obowiązków w trybie art. 29 ustawy – Prawo wodne.
Analizując przebieg postępowania Sąd nie dopatrzył się naruszenia przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, tak dotyczących zasad ogólnych, jak i odnoszących się do postępowania dowodowego. W szczególności, będąc związany wnioskiem, organ procedował z udziałem skarżących oraz z właścicielem działki nr 1340, każdorazowo zapewniając stronom czynny udział na każdym etapie postępowania, a dowodem tego są protokoły z oględzin i rozpraw, a także zawiadomienie organu I instancji w trybie art. 10 § 1 k.p.a. z dnia 8 czerwca 2012 r. /k. 148/. W konsekwencji prawidłowo przeprowadzonego postępowania, nie można mówić o naruszeniu prawa materialnego, a to art. 29 ustawy – Prawo wodne, wobec braku spełnienia przesłanek do zastosowania dyspozycji ustępu 3 tego artykułu, co szczegółowo omówiono w punkcie II. uzasadnienia.
IV. W tym miejscu wyjaśnienia wymaga, że kontrola sądu administracyjnego sprowadza się do badania zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych, Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), przy czym zgodnie z przepisem art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /tekst jedn. Dz. U. z 2012, poz. 270, zwanej dalej p.p.s.a./, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., Sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla ją w całości lub w części, jeśli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć wpływ na wynik sprawy. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w sposób wyżej wskazany stwierdzić należy, że nie narusza ona prawa.
Z tych względów skarga podlega oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI