VIII SA/Wa 423/23

VIII SA/Wa 423/23 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2023-09-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-06-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Iwona Owsińska-Gwiazda
Iwona Szymanowicz-Nowak /sprawozdawca/
Justyna Mazur /przewodniczący/
Symbol z opisem
6038 Inne uprawnienia  do  wykonywania czynności  i zajęć w sprawach objętych symbolem 603
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 988
art. 71 ust 7, art 140 mb pkt 1
Ustawa z dnia  20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t. j.)
Dz.U. 2021 poz 159
Ustawa z dnia 21 stycznia 2021 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i  zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Justyna Mazur, Sędziowie Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda, Sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak (sprawozdawca), , Protokolant starszy sekretarz sądowy Małgorzata Domagalska, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 września 2023 r. w Radomiu sprawy ze skargi P. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia 11 maja 2023 r. znak: [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej z tytułu naruszenia obowiązku rejestracji pojazdu uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta R. z dnia 23 marca 2023 r. znak: [...].
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z 11 maja 2023 r. znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. (dalej: SKO, Kolegium, organ odwoławczy, organ II instancji), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023 r. poz. 775, dalej: k.p.a.), po rozpatrzeniu odwołania P. K. (dalej: skarżący, strona) od decyzji Prezydenta Miasta R. (dalej: Prezydent, organ I instancji) z 23 marca 2023 r., znak: [...] o nałożeniu na stronę kary pieniężnej w kwocie 456 zł za niezarejestrowanie w terminie pojazdu marki [...] nr VIN: [...], utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
Rozstrzygnięcie wydano w następującym stanie faktycznym i prawnym:
W dniu 4 marca 2022 r. do Wydziału Komunikacji Urzędu Miejskiego w R. wpłynął wniosek o rejestrację pojazdu marki [...] o numerze VIN: [...], do którego właściciel dołączył fakturę VAT marża [...] z 1 marca 2022 r. wystawioną przez [...], ul. [...] [...], [...] na rzecz [...] Sp. z o.o. Sp. k., [...] [...], [...] [...]. Pojazd ten sprowadzono na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej 19 listopada 2021 r., co zostało potwierdzone pismem Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w R. nr [...] z 22 lutego 2023 r.
Organ I instancji pismem z 6 marca 2023 r. zawiadomił skarżącego o wszczęciu wobec niego z urzędu postępowania administracyjnego w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie obowiązku zarejestrowania przedmiotowego pojazdu
w ustawowym terminie 60 dni.
Prezydent decyzją z 23 marca 2023 r., znak: [...], działając na podstawie art. 71 ust. 7 i art. 140mb pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 988, dalej: P.r.d.), nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 456 zł z tytułu naruszenia obowiązku rejestracji na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej ww. pojazdu sprowadzonego z terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej w terminie 60 dni od dnia jego sprowadzenia.
W uzasadnieniu decyzji Prezydent powołał materialnoprawną podstawę decyzji, tj. art. 71 ust. 7 P.r.d., z którego wynika, że właściciel pojazdu niebędącego nowym pojazdem, sprowadzonego z terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej jest obowiązany zarejestrować pojazd na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w terminie 30 dni od dnia jego sprowadzenia. Na podstawie art. 31ia ustawy z dnia 2 marca 2020 r.
o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem
i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 2095 ze zm., dalej: specustawa covidowa) termin na rejestrację pojazdu w czasie panującej pandemii został przedłużony do 60 dni
i obowiązuje od 1 lipca 2022 r. W związku z tym właściciel pojazdu sprowadzonego
z terenu państwa członkowskiego Unii Europejskiej obowiązany był zarejestrować ww. pojazd najpóźniej do 18 stycznia 2023 r., czego skarżący nie uczynił.
Organ I instancji zauważył, że decyzja wydana na podstawie art. 140mb P.r.d. ma charakter związany, a jedyną okolicznością podlegającą analizie jest wysokość nałożonej kary, bowiem na jej wpływ ma zakres naruszenia, jego powtarzalność, jak również korzyści finansowe uzyskane z tytułu naruszenia. Tym samym Prezydent, wymierzając karę w niniejszej sprawie, wziął pod uwagę, że skarżący jest podmiotem gospodarczym, w stosunku do którego ma większe wymagania związane
z zawodowym charakterem jego działalności. Podmiot taki musi mieć świadomość obowiązków, jakie nakładają na niego przepisy prawa. Natomiast jakakolwiek niewiedza w tym zakresie stanowi okoliczność obciążającą. Ponadto organ, wymierzając karę administracyjną z tytułu naruszenia obowiązku, o którym mowa w art. 140 mb P.r.d., bierze pod uwagę nie tylko przypadek całkowitego braku zgłoszenia, ale również opóźnienie w zgłoszeniu zbycia/nabycia (rejestracji) pojazdu.
Prezydent podkreślił również, że organ rejestrujący wprowadza do ewidencji pojazdów dane, o których mowa w art. 80b ust. 1 pkt 2 P.r.d. Gromadzone dane
w bazie CEPiK mają na względzie konieczność zapewnienia prawidłowego i sprawnego funkcjonowania podmiotów, m.in. Policji, lnspekcji Transportu Drogowego, Straży Granicznej, Żandarmerii Wojskowej, sądów, prokuratury, organom kontroli skarbowej, które wykorzystują dane z ewidencji do realizacji ustawowych zadań. Dlatego dane zawarte w ewidencji powinny być zgodne ze stanem faktycznym.
Badając powtarzalność naruszenia, organ I instancji stwierdził, że tego typu naruszenie jest pierwszym, jakiego dopuściła się strona w badanym okresie. Ponadto skarżący uzyskał korzyści finansowe z tytułu naruszenia ustawy, tj. niewydatkowanie kwoty 256 zł, stanowiącej wysokość opłaty za rejestrację pojazdu sprowadzonego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Od powyższej decyzji skarżący złożył odwołanie, w którym powołując art. 189f
§ 1 pkt 2 k.p.a. wniósł o umorzenie postępowania, gdyż waga naruszenia jest znikoma,
a uwzględniając okoliczność, że auto zostało już zarejestrowane niezwłocznie po przeprowadzeniu badania technicznego, został spełniony warunek z przepisu art. 189f
§ 2 pkt 1 i pkt 2 k.p.a. oraz art. 189f § 3 k.p.a. Ponadto podniósł, że:
- wydanie decyzji w przedmiotowym kształcie jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego i całkowicie bezzasadne;
- wprowadzone w ramach wewnątrzwspólnotowej dostawy auto było uszkodzone, co zostało odnotowane na fakturze zakupu przedmiotowego pojazdu, znajdującej się
w aktach sprawy;
- nie było możliwości zachowania ustawowego terminu 60 dni na zarejestrowanie pojazdu marki Opel, z uwagi na fakt, że uprzednio, przed zarejestrowaniem pojazdu, musi on przejść badania techniczne, a do tego pojazd musi być w pełni sprawny, tj. trzeba usunąć wszelkie jego uszkodzenia, tak jak w przedmiotowym przypadku;
- uwzględniając czas niezbędny do przywrócenia pojazdu do sprawności sprzed kolizji, auto przeszło badanie techniczne i zostało zarejestrowane niezwłocznie po wykonaniu powyższego, z zachowaniem ustawowego terminu.
Utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję SKO przywołało treść przepisów art. 140mb pkt 1 w związku z art. 71 ust. 7 P.r.d. oraz art. 31ia specustawy covidowej
i wskazało, że z akt sprawy wynika, że przedmiotowy pojazd został sprowadzony przez skarżącego z Niemiec 19 listopada 2021 r., a sprzedany 1 marca 2022 r. jako niezarejestrowany w Polsce. Nowy właściciel złożył wniosek o jego rejestrację na terenie Polski 4 marca 2022 r.
Zdaniem organu odwoławczego powyższe okoliczności upoważniały Prezydenta do nałożenia na stronę przedmiotowej kary pieniężnej. Organ I instancji wziął bowiem pod uwagę przesłanki określone w art. 140n ust. 4 P.r.d., a w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wyjaśnił, że: strona nie dokonała rejestracji w 60 dniowym terminie, tego typu naruszenie jest pierwszym jakiego się dopuściła w badanym okresie, z tytułu naruszenia ustawy strona uzyskała korzyści finansowe, tj. niewydatkowanie kwoty 256 zł, stanowiącej wysokość opłaty za rejestrację pojazdu sprowadzonego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Kolegium oceniło, że Prezydent prawidłowo rozważył również kwestię odstąpienia od wymierzenia kary (art. 189f k.p.a.), stwierdzając brak przesłanek do tego odstąpienia. W tym zakresie SKO wyjaśniło, że ocena, czy waga naruszenia jest znikoma, powinna być mierzona zarówno rodzajem obowiązku, jak i jego znaczeniem dla efektywnego i praworządnego wykonywania zadań i kompetencji administracji publicznej. Organ odwoławczy wskazał, że wprowadzenie kar administracyjnych za niezarejestrowanie w terminie sprowadzonego pojazdu miało się przyczynić do poprawy przestrzegania przez właścicieli pojazdów powyższego obowiązku. W konsekwencji winny również ulec poprawie warunki legalnego obrotu pojazdami i referencyjność danych gromadzonych w centralnej ewidencji pojazdów prowadzonej przez ministra do spraw informatyzacji.
Dalej Kolegium wskazało, że w sprawach jak niniejsza, ocena powinna być dokonana także z uwzględnieniem art. 140n ust. 4 P.r.d. (odnoszącym się do wysokości nakładanej kary). Przy określaniu wagi naruszenia, należy zatem ocenić: zakres naruszenia, powtarzalność naruszenia oraz korzyści finansowe uzyskane z tytułu naruszenia ustawy. Biorąc pod uwagę istotne znaczenie wartości oraz dóbr prawnie chronionych, w odniesieniu do których rozważana jest skala ich naruszenia, a także okoliczność, że strona uzyskała korzyści finansowe z tytułu naruszenia ustawy, zdaniem Kolegium, waga naruszenia prawa nie mogła być oceniona w realiach niniejszej sprawy jako znikoma. Poza tym w stosunku do skarżącego nie można uznać, że zaprzestał naruszania prawa, gdyż to nie on zarejestrował przedmiotowy pojazd na terytorium Polski.
Od decyzji organu II instancji skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając:
- naruszenie zasad współżycia społecznego, gdyż wprowadzone w ramach wewnątrzwspólnotowej dostawy auto było uszkodzone, co zostało odnotowane na fakturze zakupu przedmiotowego pojazdu, która znajduje się w aktach;
- nie było możliwości zachowania ustawowego terminu 60 dni na dokonanie zarejestrowania pojazdu marki [...] nr VIN: [...], z uwagi na fakt, że był on niesprawny technicznie;
- uwzględniając czas niezbędny do przywrócenia pojazdu do sprawności sprzed kolizji, auto przeszło badanie techniczne i zostało zarejestrowane niezwłocznie po wykonaniu powyższego - z zachowaniem ustawowego terminu.
W konsekwencji powyższych zarzutów strona wniosła o umorzenie postępowania, z uwagi na zaistnienie przesłanek z art. 189 § 1 pkt 2, § 2 pkt 1 i 2 oraz
§ 3 k.p.a.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3 § 1 i art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 259, dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji według powyższych kryteriów, Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, jednak z innych powodów, aniżeli w niej wskazane.
Materialnoprawną podstawę wydanych decyzji stanowiły przepisy art. 140mb pkt 1 w związku z art. 71 ust. 7 P.r.d. Pierwszy z tych przepisów określa, że kto będąc właścicielem pojazdu sprowadzonego z terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej wbrew przepisowi art. 71 ust. 7 nie rejestruje pojazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej podlega karze pieniężnej w wysokości od 200 do 1.000 zł.
W myśl zaś art. 71 ust. 7 P.r.d. właściciel pojazdu, niebędącego nowym pojazdem, sprowadzonego z terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej, jest obowiązany zarejestrować pojazd na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w terminie 30 dni od dnia jego sprowadzenia.
W okolicznościach niniejszej sprawy istotne jest, że zdarzenie sprowadzenia przez skarżącego przedmiotowego pojazdu (19 listopada 2021 r.) miało miejsce
w okresie stanu epidemii spowodowanej wirusem COVID-19. Stosownie do art. 31ia specustawy covidowej termin określony w art. 71 ust. 7 P.r.d. został wydłużony do 60 dni.
Na gruncie wyżej powołanych przepisów organy orzekające przyjęły, że skarżący nie wywiązał się z ciążącego na nim obowiązku zarejestrowania ww. pojazdu w terminie 60 dni od dnia jego sprowadzenia do kraju z terytorium państwa członkowskiego UE, tj. z Niemiec, ponieważ powinien zarejestrować w Polsce sprowadzony pojazd do 18 stycznia 2022 r.
Jak wynika jednak z akt administracyjnych sprawy organy nie zastosowały wobec strony instytucji przywrócenia terminu wprowadzonej przepisem art. 15zzzzzn² specustawy covidowej. Zgodnie bowiem z art. 15zzzzzn² ust. 1 tej ustawy w przypadku stwierdzenia uchybienia przez stronę w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów: 1) od zachowania których jest uzależnione udzielenie ochrony prawnej przed organem administracji publicznej, 2) do dokonania przez stronę czynności kształtujących jej prawa i obowiązki, 3) przedawnienia, 4) których niezachowanie powoduje wygaśnięcie lub zmianę praw rzeczowych oraz roszczeń i wierzytelności,
a także popadnięcie w opóźnienie, 5) zawitych, z niezachowaniem których ustawa wiąże ujemne skutki dla strony, 6) do dokonania przez podmioty lub jednostki organizacyjne podlegające wpisowi do właściwego rejestru czynności, które powodują obowiązek zgłoszenia do tego rejestru, a także terminów na wykonanie przez te podmioty obowiązków wynikających z przepisów o ich ustroju - organ administracji publicznej zawiadamia stronę o uchybieniu terminu. W zawiadomieniu, o którym mowa w ust. 1, o czym mowa już w ust. 2 cytowanego artykułu, organ administracji publicznej wyznacza stronie termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu. Stosownie zaś do ust. 3 w przypadku, o którym mowa w art. 58 § 2 k.p.a., prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w terminie 30 dni od dnia ustania przyczyny uchybienie terminu.
Powyższa regulacja obejmuje zdarzenia, które miały miejsce w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19. Stan epidemii został ogłoszony od 20 marca 2020 r. na mocy rozporządzenia Ministra Zdrowia z 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz. U. z 2020 r. poz. 491 ze zm.) i trwał do 16 maja 2022 r. w związku z jego odwołaniem na mocy rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 12 maja 2022 r. w sprawie odwołania na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz. U. z 2022 r. poz. 1027). Regulacja ta znajduje zastosowanie także w razie uchybienia terminu z art. 71 ust. 7 P.r.d. Przewidziany w tym przepisie termin stanowi bowiem termin zawity,
z niezachowaniem którego ustawa wiąże ujemne skutki dla strony w postaci kary pieniężnej z art. 140mb pkt 1 P.r.d. Gdyby więc nawet uznać, że organy prawidłowo stwierdziły uchybienie przez skarżącego tego terminu, organ I instancji powinien
w pierwszej kolejności zawiadomić stronę o tym uchybieniu, wyznaczając jej termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu. Ewentualne przywrócenie rzeczonego terminu spowodowałoby, że stronie nie można by przypisać naruszenia art. 71 ust. 7 P.r.d., a w konsekwencji wymierzyć kary pieniężnej na podstawie art. 140mb pkt 1 P.r.d.
Reasumując, Sąd z powodu naruszenia przez organy orzekające przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy na podstawie art. 145
§ 1 pkt 1 lit. c) w związku z art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.
Ponownie rozpoznając sprawę Prezydent, kierując się normą określoną w art. 153 p.p.s.a., uwzględni ocenę prawną i wskazania Sądu co do dalszego prowadzenia postępowania i w pierwszej kolejności zastosuje regulację zawartą w art. 15zzzzzn2 specustawy covidowej.