II SA/Rz 947/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w RzeszowieRzeszów2006-07-19
NSAnieruchomościŚredniawsa
wywłaszczenienieruchomośćzwrotprawo administracyjnepostępowanie administracyjnecel wywłaszczeniadziałki ewidencyjneWSAskarżącyorgan administracji

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie częściowo uchylił decyzję odmawiającą zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, uznając, że organy nie wyjaśniły dostatecznie przeznaczenia części działek.

Skarga dotyczyła odmowy zwrotu wywłaszczonych nieruchomości. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję odmawiającą zwrotu, argumentując, że cel wywłaszczenia został zrealizowany, a nieruchomości nie stały się zbędne. Sąd administracyjny częściowo uwzględnił skargę, uchylając decyzje w części dotyczącej działek nr 19, 1622 i 1623, ponieważ organy nie ustaliły ich faktycznego przeznaczenia i statusu. W części dotyczącej działki nr 21, gdzie cel wywłaszczenia został zrealizowany (plac ćwiczeń dla wojska), skargę oddalono.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie rozpoznał skargę następców prawnych A.J. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta odmawiającą zwrotu wywłaszczonych nieruchomości. Organy administracji uznały, że nieruchomości nie stały się zbędne na cel wywłaszczenia, którym było przeznaczenie ich na plac ćwiczeń dla wojska. Skarżący zarzucali naruszenie przepisów proceduralnych, w szczególności brak dostatecznego wyjaśnienia stanu faktycznego i wadliwe postępowanie dowodowe. Sąd podzielił zarzuty dotyczące naruszenia art. 7 i 77 § 1 k.p.a., stwierdzając, że organy nie ustaliły jednoznacznie statusu i przeznaczenia działek nr 19, 1622 i 1623. Stwierdzono, że samo wykorzystywanie ich jako dróg nie jest wystarczającą przesłanką do odmowy zwrotu. W związku z tym, decyzje w tej części zostały uchylone. Natomiast w odniesieniu do działki nr 21, która faktycznie była wykorzystywana przez wojsko jako plac ćwiczeń od 1979 r., sąd uznał, że cel wywłaszczenia został zrealizowany i odmowa zwrotu była zasadna. Sąd zasądził koszty postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

W przypadku działek nr 19, 1622 i 1623, cel wywłaszczenia nie został dostatecznie udowodniony przez organy administracji, co uzasadnia uchylenie decyzji odmawiającej zwrotu. W przypadku działki nr 21, cel wywłaszczenia (plac ćwiczeń dla wojska) został zrealizowany, co uniemożliwia zwrot.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy nie wykazały w sposób dostateczny, że działki nr 19, 1622 i 1623 stały się zbędne na cel wywłaszczenia, a ich wykorzystanie jako dróg nie wyklucza możliwości zwrotu. Natomiast w odniesieniu do działki nr 21, jej faktyczne wykorzystanie przez wojsko od lat potwierdza realizację celu wywłaszczenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (8)

Główne

prawo o p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uchylenie decyzji z powodu naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organów do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy.

k.p.a. art. 77 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organu do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.

Pomocnicze

prawo o p.s.a. art. 3 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

prawo o p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

prawo o p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

prawo o p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

prawo o p.s.a. art. 206

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy nie wyjaśniły dostatecznie stanu faktycznego sprawy, w szczególności statusu i przeznaczenia działek nr 19, 1622 i 1623. Wykorzystanie działek jako dróg nie jest wystarczającą przesłanką do odmowy zwrotu. Naruszenie przepisów proceduralnych (art. 7 i 77 § 1 k.p.a.) mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Odrzucone argumenty

Cel wywłaszczenia został zrealizowany w odniesieniu do działki nr 21, która jest wykorzystywana przez wojsko jako plac ćwiczeń.

Godne uwagi sformułowania

Organy muszą ustalić jakie jest przeznaczenie działek nr 19, nr 1622 i nr 1623. Jeżeli są to drogi to należy wskazać jaki jest ich charakter i w czyim pozostają zarządzie. Ogólne przyjęcie Skarbu Państwa jako właściciele tych urządzeń jest niewystarczające do odmowy zwrotu tych działek. Dla Sądu istotne znaczenie posiada nie sposób zagospodarowania, na który wskazuje skarga ale wykorzystanie działki nr 21.

Skład orzekający

Zbigniew Czarnik

przewodniczący sprawozdawca

Anna Lechowska

sędzia

Joanna Zdrzałka

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Wskazuje na konieczność dokładnego ustalenia przez organy administracji przeznaczenia i statusu nieruchomości w postępowaniu o zwrot wywłaszczonych gruntów, nawet jeśli są one wykorzystywane jako drogi. Podkreśla znaczenie faktycznego wykorzystania nieruchomości dla oceny realizacji celu wywłaszczenia."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zwrotu nieruchomości wywłaszczonych na cele wojskowe, gdzie stan faktyczny był niejasny. Interpretacja przepisów k.p.a. w kontekście postępowania zwrotowego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa nieruchomości – zwrotu wywłaszczonych gruntów. Pokazuje, jak istotne jest dokładne ustalenie stanu faktycznego przez organy administracji i jak sąd administracyjny kontroluje ich działania.

Czy droga gminna może być podstawą do odmowy zwrotu wywłaszczonej nieruchomości?

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Rz 947/05 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2006-07-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-11-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Anna Lechowska
Joanna Zdrzałka
Zbigniew Czarnik /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne
Wywłaszczanie nieruchomości
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji w części
Oddalono skargę w części
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
ART. 145 PAR. 1 PKT 1 LIT C
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 7, art. 77 par. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Zbigniew Czarnik /spr./ Sędziowie NSA Anna Lechowska AWSA Joanna Zdrzałka Protokolant sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólno-Administracyjnym na rozprawie w dniu 19 lipca 2006 r. sprawy ze skargi następców prawnych A.J.-R. J.-S. i Z.J. na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu wywłaszczonej nieruchomości I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...]r. nr [...] w części dotyczącej odmowy zwrotu nieruchomości oznaczonych jako działki ewidencyjne nr 19, nr 1622 i nr 1623, II. w pozostałej części skargę oddala; III. stwierdza, że zaskarżona decyzja w części oznaczonej w pkt I wyroku nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; IV. zasądza od Wojewody na rzecz następców prawnych A.J.-R.J.S. i Z.J. solidarnie kwotę 200 zł /słownie: dwieście złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
II SA/Rz 947/05
U Z A S A D N I E N I E
Decyzją z dnia [....]r. [...] Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...]r. [...] odmawiającą zwrotu nieruchomości położonej w R. stanowiącej własność Skarbu Państwa oznaczonej obecnie jako działki ewidencyjne o nr 19 i nr 21 obręb 212 R.– S. I oraz działek nr 1622 i nr 1623 obręb 215 R.– P. W uzasadnieniu decyzji Wojewoda stwierdził, że odwołanie A.J. nie mogło zostać uwzględnione, gdyż decyzja Prezydenta Miasta nie naruszała prawa, a to oznacza, że organ odwoławczy nie mógł uchylić decyzji na skutek wniesionego odwołania. Organ odwoławczy podzielił stanowisko Prezydenta Miasta, zgodnie z którym działki objęte postępowaniem zwrotnym nie stały się zbędne na cel wywłaszczenia, a to jest podstawową przeszkodą do ich zwrotu. Zwłaszcza przejęcie nieruchomości od odwołującej na plac ćwiczeń dla wojska i przekazanie działek wojsku skutkować musi uznaniem, że cel wywłaszczenia został zrealizowany nawet w sytuacji, gdy na tych działkach nie wykonano szczególnych prac, które miałyby wskazywać na zrealizowanie inwestycji związanych ze szkoleniem wojska.
Z decyzją Wojewody nie zgodziła się A.J. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. Jako podstawę takiego żądania wskazała naruszenie przepisów prawa procesowego szczególnie art. 7, art. 10 oraz art. 77 § 1 k.p.a., które jej zdaniem skutkowało naruszeniem przepisów prawa materialnego. W uzasadnieniu skargi wskazała, że postępowanie prowadzone przed organami administracji dotknięte jest wadami, zwłaszcza w zakresie postępowania dowodowego. Błędne ustalenia co do przedmiotu objętego postępowaniem nie pozwalają jednoznacznie wskazać działek i sposobu ich wykorzystania oraz podmiotów, w których użytkowaniu znajdują się części nieruchomości objętej postępowaniem zwrotowym. W szczególności działki nr 1622 i nr 1623 oraz nr 19 nigdy nie były wykorzystywane na cele wojskowe, a to oznacza, że cel wywłaszczenia nie został zrealizowany. Z tych względów skarżąca uznała swoją skargę za uzasadnioną wnosząc jednocześnie o zwrot kosztów postępowania sądowego.
Wojewoda odpowiadając na skargę wniósł o jej oddalenie i na poparcie wniosku przywołał argumentację jak w uzasadnieniu własnej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm./ dalej prawo o p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działań administracji stosując prawem przewidziane środki. Zakres kontroli sprawowanej przez sądy nie jest zgodnie z treścią art. 134 § 1 prawa o p.s.a. ograniczony zarzutami skargi jej podstawą prawną, ani formułowanymi przez stronę wnioskami.
Wyznaczony w ten sposób zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne pozwala uwzględnić skargę zawsze, gdy pomimo zarzutów w niej sformułowanych doszło do naruszenia przepisów prawa. Tak wyznaczony zakres sądowej kognicji prowadzi do stwierdzenia, że w rozpoznawanej sprawie skarga zasługuje na częściowe uwzględnienie.
Sąd podziela zarzut skargi, który wskazuje na naruszenie przepisów proceduralnych, szczególnie art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., przez co organy nie wyjaśniły w sposób dostateczny stanu faktycznego sprawy. Nie ustalono jaki jest status działek oznaczonych nr 19, nr 1622 i nr 1623, poza tym tylko, iż stwierdzono, że są to drogi wykorzystywane dla różnych potrzeb. Stan taki, zdaniem Sądu nie dawał podstawy do automatycznego przyjęcia, że zwrot tych działek jest niezasadny bo są one wykorzystywane dla potrzeb wojska i ich przeznaczenie odpowiada celowi wywłaszczenia. Akta sprawy takiego stanowiska nie potwierdzają, tym bardziej, że pełnomocnik Rejonowego Zarządu Infrastruktury w L. potwierdził, że wojsko od chwili wywłaszczenia korzysta tylko z działki oznaczonej nr 21. Organy obu instancji w tym zakresie nie czyniły żadnych ustaleń poza stwierdzeniem faktów, że działka nr 21 jest placem ćwiczeń wojska, a pozostałe są drogami. Z tego powodu decyzje obu organów w tej części są przedwczesne i dlatego nie mogą funkcjonować w obrocie prawnym, a to oznacza, że w tym zakresie skarga podlega uwzględnieniu.
W postępowaniu po wyroku organy muszą ustalić jakie jest przeznaczenie działek nr 19, nr 1622 i nr 1623. Jeżeli są to drogi to należy wskazać jaki jest ich charakter i w czyim pozostają zarządzie. Ogólne przyjęcie Skarbu Państwa jako właściciele tych urządzeń jest niewystarczające do odmowy zwrotu tych działek. Dopiero po dokonaniu tych ustaleń organy mogą rozstrzygać o zbędności lub jej braku, przy czym należy zauważyć, że w tym zakresie są one związane celem określonym w umowie przejmującej własność skarżącej, a obecnie jej następców prawnych /spadkobierców/.
W części dotyczącej zwrotu działki nr 21 zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja Prezydenta Miasta R. prawa nie narusza, zatem w tym zakresie skarga nie mogła być uwzględniona. Sąd podziela stanowisko wyrażone w uzasadnieniu decyzji Wojewody, że w zakresie działki nr 21 brak było podstaw prawnych do orzekania o zwrocie, gdyż cel wywłaszczenia został zrealizowany. Stwierdzenie tej okoliczności stanowi negatywną przesłankę zwrotową, a to oznacza, że w takich przypadkach nie można orzec zwrotu nieruchomości. Dla Sądu istotne znaczenie posiada nie sposób zagospodarowania, na który wskazuje skarga ale wykorzystanie działki nr 21.
W chwili wydania decyzji działka ta wchodząc w większy kompleks gruntów wykorzystywana jest przez wojsko w celach szkoleniowych. Fakt ten potwierdzają akta sprawy, zwłaszcza protokoły oględzin, ale i dokumenty. Dodać należy, że wykorzystanie przedmiotowej nieruchomości /działki/ pozostaje niezmienione od 1979 r., a więc od chwili nabycia jej od A.J.
Z tych powodów Sąd mając na uwadze treść art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) prawa o p.s.a. w związku z art. 151 tej ustawy orzekł jak na wstępie mając na uwadze, że uchylenie części zaskarżonej decyzji jest zasadne, gdyż naruszenie przepisów postępowania mogło mieć wpływ istotny na wynik sprawy.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w związku z art. 206 prawa o p.s.a.
20.07.06mk

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI