II SA/Rz 945/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę na decyzję odmawiającą pozwolenia na budowę, uznając, że inwestor nie wykazał prawa do dysponowania nieruchomością wspólną na cele budowlane.
Skarżący S.S. zaskarżył decyzję Wojewody Podkarpackiego odmawiającą zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na budowę hotelowego budynku modułowego. Głównym zarzutem było niewykazanie przez inwestora prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, gdyż planowana inwestycja dotyczyła nieruchomości wspólnej, a zgoda współwłaścicieli nie została uzyskana. Sąd uznał, że budowa na nieruchomości wspólnej, nawet na istniejących fundamentach, wymaga zgody współwłaścicieli, a oświadczenie inwestora nie było wystarczające w obliczu sprzeciwu innych użytkowników wieczystych.
Przedmiotem skargi S.S. była decyzja Wojewody Podkarpackiego z dnia 7 kwietnia 2023 r. odmawiająca zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę hotelowego budynku modułowego na istniejących fundamentach. Organ I instancji odmówił wydania pozwolenia, wskazując na brak wykazania przez inwestora prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Wojewoda Podkarpacki utrzymał tę decyzję w mocy, argumentując, że planowana inwestycja dotyczy nieruchomości wspólnej, a do jej realizacji wymagana jest uchwała właścicieli lokali. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, twierdząc, że inwestycja nie będzie prowadzona na częściach wspólnych, a jedynie na jego własnym fundamencie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę. Sąd podkreślił, że dysponowanie nieruchomością wspólną na cele budowlane jest czynnością przekraczającą zwykły zarząd i wymaga zgody współwłaścicieli lub orzeczenia sądu. Nawet jeśli inwestycja opiera się na istniejących fundamentach, istotny jest fakt wykonywania robót na nieruchomości wspólnej. Sąd uznał, że inwestor nie wykazał wymogu określonego w art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego, gdyż jego oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością zostało skutecznie zakwestionowane przez sprzeciw innych współużytkowników wieczystych, a planowana inwestycja dotyczyła nieruchomości wspólnej.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, dysponowanie nieruchomością wspólną na cele budowlane, w tym nadbudowa, stanowi czynność przekraczającą zakres zwykłego zarządu i wymaga zgody wszystkich współwłaścicieli (uchwały wspólnoty) lub orzeczenia sądu.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że planowana inwestycja, nawet jeśli opiera się na istniejących fundamentach należących do inwestora, dotyczy nieruchomości wspólnej. Budowa na nieruchomości wspólnej jest czynnością przekraczającą zwykły zarząd, co zgodnie z ustawą o własności lokali wymaga uchwały właścicieli lokali. Oświadczenie inwestora o prawie do dysponowania nieruchomością nie jest wystarczające, gdy sprzeciwiają się temu inni współwłaściciele.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (13)
Główne
P.b. art. 32 § ust. 4 pkt 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę uzależnione jest m.in. od złożenia oświadczenia, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
P.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi.
Pomocnicze
P.b. art. 3 § pkt 11
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Definicja prawa do zabudowy jako tytułu prawnego wynikającego m.in. z prawa własności, użytkowania wieczystego, zarządu, ograniczonego prawa rzeczowego albo stosunku zobowiązaniowego, przewidującego uprawnienia do wykonywania robót budowlanych.
P.b. art. 33 § ust. 2 pkt 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Wymóg dołączenia do wniosku o pozwolenie na budowę oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
P.b. art. 35 § ust. 1 i ust. 4
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Obowiązek organu do sprawdzenia projektu budowlanego pod względem kompletności, zgodności z przepisami, planem zagospodarowania przestrzennego itp. oraz obowiązek wydania pozwolenia na budowę w razie spełnienia wymagań.
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji.
u.w.l. art. 20 § ust. 1
Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali
Zarząd nieruchomością wspólną.
u.w.l. art. 21 § ust. 1
Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali
Czynności przekraczające zakres zwykłego zarządu.
u.w.l. art. 22 § ust. 1, 2 i 3
Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali
Czynności przekraczające zakres zwykłego zarządu, w tym udzielenie zgody na nadbudowę lub przebudowę nieruchomości wspólnej (ust. 3 pkt 5).
k.c. art. 199
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny
Zgoda wszystkich współwłaścicieli jest wymagana do rozporządzenia rzeczą wspólną oraz do innych czynności, które przekraczają zakres zwykłego zarządu.
P.u.s.a. art. 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Zakres kontroli działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne.
P.p.s.a. art. 134
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli Sądu.
P.p.s.a. art. 145 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy do uchylenia decyzji lub postanowienia przez sąd administracyjny.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nieruchomość, na której planowana jest inwestycja, jest nieruchomością wspólną. Budowa na nieruchomości wspólnej, nawet na istniejących fundamentach, stanowi czynność przekraczającą zakres zwykłego zarządu. Realizacja inwestycji wymaga zgody wszystkich współwłaścicieli nieruchomości wspólnej (uchwały wspólnoty) lub orzeczenia sądu. Oświadczenie inwestora o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane może być zakwestionowane, jeśli istnieją wątpliwości co do jego zgodności z rzeczywistym stanem prawnym, zwłaszcza w obliczu sprzeciwu innych współwłaścicieli.
Odrzucone argumenty
Inwestycja nie będzie prowadzona na częściach wspólnych, a jedynie na istniejących fundamentach stanowiących wyłączną własność inwestora. Złożone oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, pod rygorem odpowiedzialności karnej, jest wystarczające do uzyskania pozwolenia na budowę. Nie jest wymagana zgoda wszystkich współwłaścicieli, gdyż nie dochodzi do rozporządzenia w sposób przekraczający zakres zwykłego zarządu.
Godne uwagi sformułowania
dysponowanie nieruchomością wspólną na cele budowlane stanowi co do zasady czynność przekraczającą zakres zwykłego zarządu istotny jest fakt wykonywania robót na konkretnej nieruchomości samo złożenie takiego oświadczenia jest wymogiem formalnym, bez którego pozytywna decyzja nie może być wydana. Oświadczenie takie stwarza domniemanie, że składającemu je podmiotowi przysługuje wskazane prawo, jednak domniemanie to może być obalone dowodem wskazującym, iż nie odpowiada ono rzeczywistości.
Skład orzekający
Joanna Zdrzałka
sprawozdawca
Maria Mikolik
członek
Paweł Zaborniak
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie konieczności uzyskania zgody współwłaścicieli na czynności przekraczające zwykły zarząd nieruchomością wspólną w kontekście pozwoleń na budowę, nawet w przypadku inwestycji na istniejących fundamentach."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdzie inwestycja dotyczy nieruchomości wspólnej, a inwestor posiada odrębny lokal (np. garaż) na tej nieruchomości.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu prawnego związanego z budową na nieruchomościach wielopodmiotowych, gdzie często dochodzi do sporów między współwłaścicielami.
“Budowa na własnym fundamencie? Sąd wyjaśnia, kiedy potrzebna jest zgoda sąsiadów.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Rz 945/23 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2023-10-19
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2023-06-01
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Joanna Zdrzałka /sprawozdawca/
Maria Mikolik
Paweł Zaborniak /przewodniczący/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części, wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2023 poz 682
art. 3 pkt 11, art. 34 ust. 4 pkt 2, art. 35 ust. 1 i ust. 4
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Paweł Zaborniak Sędziowie WSA Joanna Zdrzałka /spr./ AWSA Maria Mikolik Protokolant starszy specjalista Anna Mazurek–Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 października 2023 r. sprawy ze skargi S. S. na decyzję Wojewody Podkarpackiego z dnia 7 kwietnia 2023 r. nr I-III.7721.1.9.2023 w przedmiocie odmowy zatwierdzenia projektu zagospodarowania terenu i projektu architektoniczno – budowlanego oraz udzielenia pozwolenia na budowę - skargę oddala -
Uzasadnienie
II SA/Rz 945/23
UZASADNIENIE
Przedmiotem skargi S.S. (dalej: "skarżący") jest decyzja Wojewody Podkarpackiego z 7 kwietnia 2023 r. nr I-III.7721.1.9.2023 odmawiająca zatwierdzenia projektu budowlanego i projektu architektoniczno-budowlanego oraz udzielania pozwolenia na budowę.
W podstawie prawnej decyzji organ wskazał art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm. – dalej "k.p.a."),
Jak wynika z akt sprawy decyzją z 24 stycznia 2023 r. nr AR-P.6740.3.72.2022.BP Prezydent Miasta [...], po rozpoznaniu wniosku S.S., odmówił zatwierdzenia projektu zagospodarowania terenu i projektu architektoniczno - budowlanego oraz udzielenia pozwolenia na budowę inwestycji pn.: Przebudowa i nadbudowa budynku gospodarczo - garażowego, polegająca na rozbiórce części naziemnej budynku i budowie hotelowego budynku modułowego na istniejących fundamentach, działki nr [...], [...] obr. [...] w [....] przy ul. [...].
W uzasadnieniu wskazał, że inwestor nie wykazał prawa do dysponowania nieruchomościami na cele budowlane.
Odwołanie od tej decyzji złożył S., zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, w sytuacji gdy inwestor złożył oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane - zgodne z prawdą i stanem faktycznym nieruchomości na której ma być realizowana inwestycja oraz art. 199 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny, poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie, albowiem w stosunku do nieruchomości na której ma być prowadzona inwestycja nie jest potrzebna zgoda wszystkich współwłaścicieli, gdyż nie doszło by do rozporządzania w sposób przekraczający zakres zwykłego zarządu. Odwołujący wskazał także na błąd w ustaleniach faktycznych przyjęty za podstawę orzeczenia, poprzez błędne ustalenie, że proces budowlany objęty wnioskiem będzie realizowany na częściach wspólnych czyli, że czynności inwestycyjne stanowią zakres przekraczający zwykły zarząd w sytuacji gdy w sprawie nie występuje zagadnienie dot. części wspólnych nieruchomości, bowiem inwestycja nie będzie prowadzona na częściach wspólnych, działki te nie będą w jakikolwiek sposób zabudowane; nigdy nie było takiego planu - istniejący obecnie budynek garażowy jest objęty odrębnym i samoistnym (samodzielnym) prawem własności - wraz z fundamentem, co potwierdza treść odrębnej księgi wieczystej (to w całości własność inwestora).
Wskazaną na wstępie decyzją z 7 kwietnia 2023 r. Wojewoda Podkarpacki, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu wyjaśnił, że dokumenty jakie należy przedłożyć wraz z wnioskiem o pozwolenie na budowę określa i enumeratywnie wymienia art. 33 ust. 2 ustawy Prawo budowlane. Jednym z nich jest obowiązek dołączenia oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (art. 33 ust. 2 pkt 2 P.b.).
W przedmiotowej sprawie do wniosku dołączono oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomościami nr ewid. [...], [...] na cele budowlane. Z akt sprawy wynika, że właścicielem ww. działek jest Skarb Państwa, natomiast użytkownikami wieczystymi kilkanaście osób. Zgodnie z informacjami o działce z dnia 14 grudnia 2022 r., zalegającymi w aktach organu I instancji, wynika, że S.S. posiada udział wynoszący odpowiednio: 10758/236682, 2973/236682, 4718/236682, 4515/236682, 7970/236682. Z treści KW nr [...] prowadzonej dla ww. nieruchomości wynika, że jest ona zabudowana budynkiem składającym się z 24 lokali. S.S. jest właścicielem lokalu oznaczonego jako "G", z którym wiąże się prawo użytkowania wieczystego w nieruchomości wspólnej, co potwierdza KW nr [...].
Wojewoda wyjaśnił, że wobec zakwestionowania prawa inwestora do dysponowania działkami nr [...] i [...] wezwano go o złożenie stosownych wyjaśnień i odniesienie się do zarzutów współwłaścicieli działek nr [...] i [...], że nie posiada zgody na zabudowę nieruchomości wspólnej.
W odpowiedzi (pismo z 18 stycznia 2023 r.) inwestor poinformował, że "proces budowlany polega na rozbiórce istniejącego budynku do poziomu fundamentów (z zachowaniem istniejących fundamentów) i nadbudowie tychże fundamentów (w obrysie istniejącego budynku i fundamentów) nową - lekką konstrukcją z jednoczesną zmianą funkcji z garażowej na hotelową. Istniejący obecnie budynek garażowy jest objęły odrębnym i samoistnym (samodzielnym) prawem własności - wraz z fundamentem, co potwierdza treść odrębnej księgi wieczystej (to w całości własność inwestora). Elementem łączącym stary budynek z gruntem jest jego fundament i w tym zakresie nic się nie zmieni gdyż nowa nadbudowa opierać się będzie na istniejącym fundamencie - bez jakiejkolwiek ingerencji w grunt i części wspólne. (...). Moduły zostaną wykonane poza terenem inwestycji, a po transporcie będą gotowe do bezpośredniego montażu na miejscu - na istniejących fundamentach, w całości stanowiących własność inwestora. Inwestycja nie będzie prowadzona na częściach wspólnych, działki te nie będą w jakikolwiek sposób zabudowane (nigdy nie było nawet takiego planu)".
Wojewoda powołując się na art. 20 ust. 1, art. 21 ust. 1, art. 22 ust. 1, 2 i 3 oraz art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. z 2021 r., poz. 1048 ze zm.) wskazał, że nie ulega wątpliwości, że rozbiórka części nadziemnej jednokondygnacyjnego budynku gospodarczo-garażowego posadowionego w obrębie nieruchomości wspólnej i budowa na istniejących fundamentach budynku hotelowego o sześciu kondygnacjach oraz szybu windowego częściowo zagłębionego w gruncie (por. rys. A-03), wymaga uchwały właścicieli lokali, bowiem dotyczy nieruchomości wspólnej.
Organ wyjaśnił także, że oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane może zostać skutecznie zakwestionowane w postępowaniu administracyjnym o wydanie pozwolenia na budowę. Dlatego też składane przez inwestora, pod odpowiedzialnością karną oświadczenie powinno być w każdym przypadku dokładnie analizowane przez organy administracji architektoniczno-budowlanej, aż do momentu wydania ostatecznej decyzji w przedmiocie pozwolenia na budowę. Zauważył jednocześnie, że oświadczenie składane jest pod rygorem odpowiedzialności karnej i nie podlega co do zasady weryfikacji przez organ wydający pozwolenie na budowę. Niemniej jednak, w przypadku powzięcia przez organ wątpliwości co do prawdziwości oświadczenia, organ ten winien przeprowadzić postępowanie wyjaśniające. Zakwestionowanie, przez chociażby jednego ze współwłaścicieli nieruchomości, złożonego przez inwestora oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, w sytuacji, kiedy jego zgoda na wykonanie robót budowlanych jest wymagana, wyklucza możliwość wydania przez organ budowlany decyzji pozwalającej na budowę.
Wojewoda stwierdził zatem, że skoro inwestor nie posiada uchwały współużytkowników wieczystych nieruchomości wyrażającej zgodę na dokonanie czynności przewidzianych PZT i PAB na dz. nr [...] oraz [...], to brak było podstaw do wydania pozwolenia na budowę.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie S.S. opisanej wyżej decyzji zarzucił:
1. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik postępowania, tj.:
- art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, w sytuacji gdy inwestor złożył oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane - zgodne z prawdą i stanem faktycznym nieruchomości na której ma być realizowana inwestycja;
- art. 199 Kodeksu cywilnego poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie, albowiem w stosunku do nieruchomości na której ma być prowadzona inwestycja nie jest potrzebna zgoda wszystkich współwłaścicieli, gdyż nie doszło by do rozporządzenia w sposób przekraczający zakres zwykłego zarządu;
2. błąd w ustaleniach faktycznych, przyjęty za podstawę orzeczenia, poprzez błędne ustalenie, że proces budowalny objęty wnioskiem będzie realizowany na częściach wspólnych czyli, że czynności inwestycyjne stanowią zakres przekraczający zwykły zarząd w sytuacji gdy w sprawie nie występuje zagadnienie dot. części wspólnych nieruchomości albowiem inwestycja nie będzie prowadzona na częściach wspólnych, działki te nie będą w jakikolwiek sposób zabudowane; nigdy nie było takiego planu - istniejący obecnie budynek garażowy jest objęty odrębnym i samoistnym (samodzielnym) prawem własności - wraz z fundamentem, co potwierdza treść odrębnej księgi wieczystej (to w całości własność inwestora).
Skarżący wskazał także na naruszenie przepisów postępowania, które miało mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:
1. art. 138 § 1 k.p.a. poprzez jego błędne zastosowanie co doprowadziło do nieprawidłowego rozstrzygnięcia w postaci utrzymania w mocy decyzji organu I instancji;
2. art. 138 § 2 k.p.a. poprzez jego błędne niezastosowanie i brak uchylenia decyzji oraz orzeczenia co do istoty sprawy poprzez zatwierdzenie projektu zagospodarowania tereny i projektu architektoniczno-budowlanego oraz udzielenie pozwolenia na budowę;
3. art. 15 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy, w szczególności brak ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i ograniczenie się jedynie do weryfikacji decyzji organu I instancji;
4. art. 11 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie zasadności przesłanek, którymi kierował się organ wydając zaskarżone rozstrzygnięcie, albowiem znaczna cześć zarzutów odwołania została pominięta i brak jest odniesienia się do nich w uzasadnieniu orzeczenia;
5. art. 140 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 §1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a., poprzez brak zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego w sprawie, a tym samym brak podjęcia niezbędnych czynności w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz brak oparcia ustaleń faktycznych na całokształcie materiału dowodowego sprawy;
6. art. 107 § 1 pkt 6) i § 3 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a., poprzez sporządzenie uzasadnienia wydanej w sprawie decyzji administracyjnej w sposób nie spełniający wymogów ustawowych, w szczególności poprzez brak uzasadnienia faktycznego oraz niewyjaśnienie zasadności przesłanek, którymi kierował się organ II instancji.
Wobec powyższych zarzutów skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zwrot kosztów postępowania, w tym kosztów ewentualnego zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Skarżący podkreślił, że istniejący obecnie budynek garażowy jest objęty odrębnym i samoistnym (samodzielnym) prawem własności - wraz z fundamentem co potwierdza treść odrębnej księgi wieczystej - to w całości jedynie własność skarżącego. Elementem łączącym stary budynek z gruntem jest jego fundament i w tym zakresie nic się nie zmieni, gdyż nowa nadbudowa opierać się będzie wyłącznie na istniejącym fundamencie - bez jakiejkolwiek ingerencji w grunt i części wspólne. Istniejące fundamenty objęte wnioskiem to ławy żelbetowe o szerokości 90 cm i wysokości 40 cm, posadowione na poziomie 1,40m pod poziomem terenu, na których oparte są ściany fundamentowe o gr. 30 cm, wykonane z cegły pełnej na zaprawie cementowo – wapiennej. Opisane fundamenty zostaną w całości wykorzystane do posadowienia projektowanej inwestycji - nadbudowy. Część nowoprojektowana, wykonana zostanie z modułów o szkielecie z konstrukcji stalowej. Ramy modułowe zostaną wykonane z profili HEB 220. Poszycie modułów z płyt Fermacell 9Ei 120, REi 120. Układ konstrukcyjny modułów jest podłużny. Moduły zostaną wykonane poza terenem inwestycji, a po transporcie będą gotowe do bezpośredniego montażu na miejscu - na istniejących fundamentach, znajdujących się w całości stanowiących własność inwestora. Inwestycja nie będzie prowadzona na częściach wspólnych, działki te nie będą w jakikolwiek sposób zabudowane.
Skarżący podkreślił, że jako inwestor miał obowiązek złożyć oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w stosunku do tej działki na której planuje wykonywanie robót budowlanych i z tego obowiązku się wywiązał.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z przyczyn wywiedzionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje;
Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022, poz. 2492). Zakres kontroli Sądu wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634) – zwanej dalej w skrócie P.p.s.a. Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Uwzględnienie skargi skutkujące wyeliminowaniem zaskarżonej decyzji lub postanowienia z obrotu prawnego w ramach sądowej kontroli może nastąpić wyłącznie przy spełnieniu warunków określonych w art. 145 § 1 P.p.s.a. Przepis ten obliguje Sąd do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub gdy zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności wymienione w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach.
Zaskarżona decyzja dotyczy odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę.
Mające zastosowanie w tego rodzaju sprawach przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 682 - "P.b.") - art. 28, art. 32 ust. 1 – 4), art. 33, art. 34 i art. 35 określają szereg warunków, jakie powinien spełnić inwestor aby zyskać tego rodzaju decyzję. Konstrukcja przepisów prawa materialnego wskazuje, że decyzja w sprawie pozwolenia na budowę nie ma charakteru uznaniowego; przeciwnie – jest decyzją związaną. Oznacza to, że jeżeli inwestor nie spełnił określonych prawem wymogów, nie może zostać wydane rozstrzygnięcie uwzględniające jego wniosek o pozwolenie na budowę, natomiast jeśli spełnił wszystkie warunki – organ ma obowiązek wydać decyzję o zatwierdzeniu projektu architektoniczno-budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę.
Taki obowiązek wynika wprost z treści art. 35 ust. 4 P.b., który stanowi, że w razie spełnienia wymagań określonych w ust. 1 oraz w art. 32 ust. 4 organ administracji architektoniczno – budowlanej nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Art. 35 ust. 1 P.b. nakazuje organowi szczegółowe sprawdzenie projektu budowlanego pod względem kompletności i wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń, a także zgodności z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, z wymaganiami ochrony środowiska, jak również projektu zagospodarowania działki lub terenu pod względem zgodności z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi.
Przepis art. 32 ust. 4 pkt 2 P.b. uzależnia wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę m.in. od złożenia oświadczenia, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Analiza akt administracyjnych przedmiotowej sprawy potwierdza stanowisko organów, że inwestor nie spełnił wymogu określonego w art. 32 ust. 4 pkt 2 P.b. w zw. z art. 35 ust. 4 P.b.
Wymieniony przepis art. 32 ust. 4 pkt 2 P.b. nakłada na inwestora obowiązek złożenia jedynie oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Samo złożenie takiego oświadczenia jest wymogiem formalnym, bez którego pozytywna decyzja nie może być wydana. Oświadczenie takie stwarza domniemanie, że składającemu je podmiotowi przysługuje wskazane prawo, jednak domniemanie to może być obalone dowodem wskazującym, iż nie odpowiada ono rzeczywistości. Stąd też złożenie przez inwestora oświadczenia o posiadanym prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane, co do zasady zwalnia organy administracji z konieczności badania prawdziwości tego oświadczenia. Takie oświadczenie jest jednakże skuteczne tylko wtedy, gdy z zebranego w sprawie materiału nie wynika wniosek przeciwny albo nie zachodzą wątpliwości co do jego zgodności z rzeczywistym stanem prawnym (wyrok NSA z dnia 24 listopada 2022 r., II OSK 1950/21). Oświadczenie takie może zatem podlegać weryfikacji w postępowaniu administracyjnym, co do zgodności jego treści z rzeczywistym stanem (por. wyroki NSA z dnia 26 listopada 2015 r., sygn. akt II OSK 760/14, z dnia 17 kwietnia 2007 r., sygn. akt II OSK 193/07, z dnia 17 marca 2022 r., II OSK 832/21, z dnia 5 kwietna 2022 r., II OSK 1616/19). W orzeczeniach tych podkreśla się, że ochrona prawa własności, z którego wynika uprawnienie do wykorzystania nieruchomości na cele budowlane, mieści się w obowiązku zgodnego z prawem działania organów administracji publicznej. Dlatego też organ architektoniczno-budowlany nie może ograniczyć badania wniosku o pozwolenie na budowę w zakresie prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane tylko do spełnienia wymogu formalnego tj. faktu złożenia oświadczenia, zwłaszcza wtedy, kiedy już ze zgromadzonego materiału sprawy wynika niezgodność jego treści z rzeczywistym stanem prawnym. Złożenie takiego oświadczenia, w razie wątpliwości nie odbiera organowi administracji architektoniczno-budowlanej kompetencji do zbadania jego prawdziwości, przy czym badanie to powinno zmierzać w kierunku ustalenia istnienia tytułu prawnego inwestora, w rozumieniu art. 3 pkt 11 P.b.
Stosownie do art. 3 pkt 11 P.b. prawo do zabudowy to tytuł prawny wynikający z prawa własności, użytkowania wieczystego, zarządu, ograniczonego prawa rzeczowego albo stosunku zobowiązaniowego, przewidującego uprawnienia do wykonywania robót budowlanych.
W rozpoznawanej sprawie kontrowersje wzbudziło oświadczenie o prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane – działkami nr ewid. [...] i [...], w sytuacji gdy ich właścicielem jest Skarb Państwa i pozostają one w użytkowaniu wieczystym kilkunastu osób fizycznych i prawnych, które dodatkowo wyraziły swój sprzeciw przeciwko planowanej inwestycji. Organ wyjaśnił tę kwestię, wzywając skarżącego do przedłożenia zgody Wspólnoty bądź zastępującego ją orzeczenia sądu. W odpowiedzi uzyskał stanowisko skarżącego, że inwestycja nie będzie prowadzona na częściach wspólnych, zamknie się ona w obrębie istniejących fundamentów, na których zostanie "zamontowana" nadbudowa modułowa. Istniejący obecnie budynek garażowy jest objęły odrębnym i samoistnym (samodzielnym) prawem własności - wraz z fundamentem, co potwierdza treść odrębnej księgi wieczystej (to w całości własność inwestora).
W ocenie Sądu nie ulega wątpliwości, że dysponowanie nieruchomością wspólną na cele budowlane stanowi co do zasady czynność przekraczającą zakres zwykłego zarządu, a więc w odniesieniu do nieruchomości, która objęta jest współwłasnością, wylegitymowanie się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oznacza konieczność przedstawienia przez inwestora zgody współwłaścicieli (wspólnoty) bądź zastępującego ją orzeczenia sądu. Taki pogląd jest zresztą od dawna wyrażany w orzecznictwie i nie budzi kontrowersji (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 28 stycznia 2022 r., VII SA/Wa 1899/21, wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 15 marca 2022 r., II SA/Bd 1386/12).
Nie ma przy tym znaczenia jaki konkretnie zakres robót budowlanych obejmuje planowana inwestycja i czy zostanie ona posadowiona na istniejących, czy tez na nowych fundamentach. Istotny jest fakt wykonywania robót na konkretnej nieruchomości. W rozpoznawanej sprawie planowana inwestycja ("hotelowy budynek modułowy") zlokalizowana jest na działkach o niewielkiej powierzchni – 897 m2 i 467 m2, w ścisłej zabudowie śródmiejskiej, na których znajduje się budynek biurowy z wyodrębnionymi lokalami oraz garaż (budynek stanowiący przedmiot odrębnej od gruntu własności).
Wszystkie te okoliczności potwierdzają słuszność stanowiska organów i argumentacji zawartej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji co do konieczności przedstawienia zgody pozostałych współużytkowników wieczystych (uchwały wspólnoty). Dodatkowo wskazać należy, że powoływana w tym uzasadnieniu ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali w art. 22 ust. 3 pkt 5, wśród czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu wymienia m.in. udzielenie zgody na nadbudowę lub przebudowę nieruchomości wspólnej.
Z tych wszystkich przyczyn argumentacja skargi nie mogła odnieść zamierzonego rezultatu, co przy stwierdzeniu braku wymienionych na wstępie naruszeń prawa, które Sąd bierze pod uwagę z urzędu, skutkowało oddaleniem skargi, na podstawie art. 151 P.p.s.a.Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI