II SA/Rz 945/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w RzeszowieRzeszów2010-01-29
NSAbudowlaneŚredniawsa
pozwolenie wodnoprawneprzeniesienie prawoczyszczalnia ściekówprawo wodneochrona środowiskawłaściwość organówgminaadministracja publiczna

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie stwierdził nieważność decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie przeniesienia praw i obowiązków z pozwolenia wodnoprawnego z powodu naruszenia właściwości organów.

Sprawa dotyczyła wniosku Gminy N. o przeniesienie praw i obowiązków z pozwolenia wodnoprawnego na eksploatację oczyszczalni ścieków. Organ pierwszej instancji (Starosta) odmówił przeniesienia, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Gmina wniosła skargę do WSA, zarzucając błędną wykładnię przepisów Prawa ochrony środowiska. Sąd uznał jednak, że organ odwoławczy (SKO) nie był właściwy do rozpoznania odwołania, co stanowiło naruszenie prawa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie rozpoznał skargę Gminy N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Starosty o odmowie przeniesienia praw i obowiązków z pozwolenia wodnoprawnego na eksploatację oczyszczalni ścieków. Gmina argumentowała, że posiada tytuł prawny do gruntu i oczyszczalni, a organ odwoławczy błędnie zinterpretował przepisy Prawa ochrony środowiska, odmawiając przeniesienia. Sąd, analizując przepisy Prawa wodnego i Prawa o ustroju sądów administracyjnych, stwierdził, że organem właściwym do rozpoznania odwołania od decyzji starosty w sprawach pozwoleń wodnoprawnych nie jest Samorządowe Kolegium Odwoławcze, lecz właściwy dyrektor regionalnego zarządu gospodarki wodnej. W związku z tym, uznał, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości, co stanowiło podstawę do stwierdzenia jej nieważności na mocy art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. Sąd uznał, że odniesienie się do merytorycznych zarzutów skargi było przedwczesne.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, organem właściwym do rozpoznania odwołania w takiej sytuacji jest właściwy dyrektor regionalnego zarządu gospodarki wodnej.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że zgodnie z przepisami Prawa wodnego i Prawa o ustroju sądów administracyjnych, organem wyższego stopnia w rozumieniu K.p.a. w stosunku do starostów realizujących zadania z zakresu administracji rządowej, określone w ustawie Prawo wodne, jest właściwy dyrektor regionalnego zarządu gospodarki wodnej, a nie Samorządowe Kolegium Odwoławcze.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

stwierdzono_nieważność

Przepisy (12)

Główne

P.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd stwierdza nieważność decyzji, jeśli jest obarczona wadą skutkującą nieważność z mocy prawa, np. naruszenie właściwości organu.

P.p.s.a. art. 134

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kontroli sądu administracyjnego.

Pomocnicze

k.p.a. art. 156 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Naruszenie przepisów postępowania, w tym właściwości organów, może stanowić podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji.

k.p.a. art. 104

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Prawo wodne art. 134 § 1 i 2

Ustawa Prawo wodne

Reguluje kwestie przejścia praw i obowiązków z pozwolenia wodnoprawnego na następcę prawnego, w tym odsyła do Prawa ochrony środowiska w przypadku pozwoleń na eksploatację instalacji.

Prawo ochrony środowiska art. 190 § 1

Ustawa Prawo ochrony środowiska

Określa zasady składania wniosku o przeniesienie praw i obowiązków wynikających z pozwoleń dotyczących instalacji.

Prawo ochrony środowiska art. 190 § 2

Ustawa Prawo ochrony środowiska

Prawo ochrony środowiska art. 191 § 1 pkt 1

Ustawa Prawo ochrony środowiska

Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Prawo wodne art. 4 § 4 pkt 1

Ustawa Prawo wodne

Określa dyrektora regionalnego zarządu gospodarki wodnej jako organ wyższego stopnia w stosunku do starostów w sprawach z zakresu administracji rządowej.

Prawo wodne art. 140 § 1

Ustawa Prawo wodne

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie właściwości organu odwoławczego (SKO) przez rozpoznanie odwołania od decyzji Starosty w sprawie przeniesienia pozwolenia wodnoprawnego.

Godne uwagi sformułowania

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będący związanych zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Organem wyższego stopnia w rozumieniu K.p.a. w stosunku do starostów realizujących zadania z zakresu administracji rządowej, określone w ustawie Prawo wodne, jest właściwy dyrektor regionalnego zarządu gospodarki wodnej.

Skład orzekający

Robert Sawuła

przewodniczący

Tomasz Smoleń

sprawozdawca

Zbigniew Czarnik

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Właściwość organów w postępowaniach administracyjnych dotyczących pozwoleń wodnoprawnych i ich przenoszenia, a także kontrola sądów administracyjnych nad działalnością administracji publicznej."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z przenoszeniem pozwoleń wodnoprawnych i właściwością organów w tym zakresie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy istotnej kwestii proceduralnej – właściwości organów administracji, co jest kluczowe dla prawników procesualistów. Choć fakty nie są niezwykłe, prawidłowe ustalenie właściwości jest fundamentalne dla sprawiedliwego rozstrzygnięcia.

Kto naprawdę decyduje o pozwoleniach wodnoprawnych? Sąd wyjaśnia właściwość organów.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Rz 945/09 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2010-01-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2009-12-03
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Robert Sawuła /przewodniczący/
Tomasz Smoleń /sprawozdawca/
Zbigniew Czarnik
Symbol z opisem
6090 Budownictwo wodne, pozwolenie wodnoprawne
Hasła tematyczne
Ochrona środowiska
Sygn. powiązane
II OSK 934/10 - Wyrok NSA z 2011-05-27
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji
Powołane przepisy
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 156 par. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 145 par. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2008 nr 25 poz 150
art. 190, art. 191
Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska  - tekst jednolity
Dz.U. 1974 nr 38 poz 230
art. 4 ust. 4 pkt 1, art. 140
Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo wodne.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Robert Sawuła Sędziowie WSA Zbigniew Czarnik SO (del.) Tomasz Smoleń /spr./ Protokolant Anna Zięba po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 29 stycznia 2010 r. sprawy ze skargi G.N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] października 2009 r., nr [...] w przedmiocie przeniesienia praw i obowiązków z pozwolenia wodnoprawnego stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...]r. [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. rozpoznając odwołanie Wójta Gminy N. od decyzji Starosty S. znak: [...] z dnia [...] r. o odmowie przeniesienia praw i obowiązków z pozwolenia wodno-prawnego na eksploatację oczyszczalni ścieków typu "S" i odprowadzenie ścieków ze szkoły Nr 1 w L. do rzeki S. w km 13 + 910 udzielonego Szkole Podstawowej Nr 1 w L. decyzją Wojewody z dnia [...] r. znak: [...] na rzecz Gminy N. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję na podstawie art. 104 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. K.p.a. /Dz.U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 z póżn.zm./, art. 134 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne /tekst jednol. Dz. U. z 2005 r., Nr 239, poz. 2019 ze zm./ oraz art. 190 i 191 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska /Dz.U. z 2008 r., Nr 25, poz. 150 z późn.zm./.
Pismem z dnia [...]r. Wójt Gminy N. zwrócił się do Starosty S. z wnioskiem o przeniesienie decyzji z dnia [...]r. wydanej przez Wojewodę R. w sprawie udzielenia Szkole Podstawowej Nr 1 w L. pozwolenia wodnoprawnego na eksploatację oczyszczalni ścieków typu "S." oraz na odprowadzanie ścieków do rzeki S. w km 13 + 910 na gminę N. Oczyszczalnia ta posadowiona jest na działce o nr ewid. 3254 stanowiącej własność Gminy N. oraz jest użytkowana i eksploatowana przez Gminę N. W wyniku przeprowadzonego postępowania Starosta S.wydał decyzję z dnia [...]r. znak: [...]o odmowie przeniesienia praw i obowiązków z pozwolenia wodnoprawnego wyżej szczegółowo opisanego.
Odwołanie od tej decyzji wniósł Wójt Gminy N., zarzucając naruszenie art. 190 ust. 1 i 2 Prawo ochrony środowiska i wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji bądź o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. ustaliło i zważyło co następuje.
Decyzją z dnia [...]r. znak: [...] na wniosek Urzędu Gminy w N. Urząd Wojewódzki w R. udzielił Gminy N. pozwolenia wodnoprawnego na wzniesienie oczyszczalni ścieków na terenie zlewiska rzeki S. w m. L. na działka o nr nr 3253 i 3254, wykonanie kolektora, wykonania urządzeń zabezpieczających wody przed zanieczyszczeniem oraz odprowadzenie ścieków do rzeki S. w km 13 + 910. Pozwolenie na odprowadzenie ścieków zostało udzielone na czas do 31 grudnia 1998 r.
Wnioskiem z dnia 25 listopada 1998 r. znak: [...] Dyrektor Szkoły Podstawowej Nr 1 w L. zwrócił się do Urzędu Wojewódzkiego w R. o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego na eksploatację i odprowadzenie ścieków oraz wód opadowych do rzeki Stobnica dla Szkoły Podstawowej Nr 1 w L.
Decyzją z dnia [...]r. znak: [...] Wojewoda R. udzielił Szkole Podstawowej Nr 1 w L. pozwolenia wodnoprawnego na eksploatację oczyszczalni ścieków typu "S." dla Szkoły Podstawowej Nr 1 w L. i odprowadzenie ścieków ze Szkoły Podstawowej Nr 1 w L. do rzeki S. w km 13 + 910.
Pismem z dnia 19 grudnia 2008 r. Wójt Gminy N. zwrócił się do Starosty S. o przeniesienie wyżej wskazanej decyzji na Gminę N. wskazując, że oczyszczalnia jest na działce stanowiącej własność Gminy Niebylec, jest ona użytkowana i eksploatowana przez Gminę N. Zgodnie z art. 134 ust. 1 ustawy z dnia 19 lipca 2001 r. Prawo wodne następca prawny zakładu, który uzyskał zezwolenie wodnoprawne, przejmuje prawa i obowiązki wynikające z tego pozwolenia, z zastrzeżeniem ust. 2, który stanowi, że jeżeli pozwolenie wodnoprawne dot. eksploatacji instalacji, przejęcie praw i obowiązków wynikających z pozwolenia następuje na zasadach określonych w ustawie – Prawo ochrony środowiska.
Art. 190 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska stanowi, że zainteresowanych nabyciem tytułu prawnego do całej instalacji może złożyć wniosek o przeniesienie na niego praw i obowiązków wynikających z pozwoleń dot. tej instalacji. W myśl art. 190 ust. 3 cyt. ustawy przeniesienie lub odmowa przeniesienia praw i obowiązków następuje w drodze decyzji.
Biorąc powyższe uregulowanie pod uwagę organ II instancji stanął na stanowisku, że przeniesienie praw i obowiązków wynikających z pozwolenia w trybie art. 190 ust. 1 Prawa ochrony środowiska można dokonać tylko na rzecz podmiotu, który nie posiada tytułu prawnego do instalacji, a tytuł taki zamierza dopiero uzyskać /nabyć/. Potwierdza to stanowisko przepis art. 191 ust. 1 pkt 1 Prawa ochrony środowiska wg którego decyzje o przeniesieniu praw i obowiązków wywołują skutki prawne po uzyskaniu tytułu prawnego do instalacji lub jej oznaczonej części.
Jak wynika z zebranych przez organ I instancji materiałów dowodowych właścicielem działek o nr nr 3253 i 3254 poł. w L. jest Gmina N. Jest ona nieprzerwanie do chwili obecnej właścicielem zlokalizowanej na tych działkach instalacji oczyszczalni. Tym samym uznać należy, że Gmina N. tytułu prawny do przedmiotowej instalacji posiada, wobec czego nie można jej uznać podmiot zainteresowany nabyciem takiego tytułu prawnego.
Biorąc pod uwagę powyższe organ II instancji stwierdził, że nie jest dopuszczalny przeniesienie praw i obowiązków wynikającej z decyzji Wojewody R. z dnia [...]r. znak: [...] w trybie art. 190 Prawa ochrony środowiska na rzecz Gminy N. W związku z powyższym bezprzedmiotowe jest badanie następnej przesłanki warunkującej przeniesienie praw i obowiązków z pozwolenia określonej w art. 190 ust. 2 Prawa ochrony środowiska tj. rękojmi prawidłowego wykonywania obowiązku.
Od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] r. skargę wniósł Wójt Gminy N. zaskarżając ją w całości i zarzucając:
1. naruszenie prawa materialnego a to:
a/ art. 190 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, iż gminy N. nie jest władna do przejęcia praw i obowiązków wynikających z pozwolenia wodnoprawnego, ponieważ przysługuje jej tytuł prawny do gruntu, na którym wzniesiona jest oczyszczalnia ścieków,
b/ art. 190 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska poprzez jego niezastosowanie i przyjęcie rozstrzygnięcia z pominięciem jedynej przesłanki zawartej w tymże przepisie od której uzależniona jest możliwość przeniesienia praw i obowiązków wynikających z pozwolenia wodnoprawnego, a to przesłanki rękojmi prawidłowego wykonywania przeniesionych na nowy podmiot obowiązków.
2. naruszenie przepisów postępowania administracyjnego a to art. 7 k.p.a., art. 9 k.p.a. , art. 11 i 107 § 3 k.p.a. poprzez brak odniesienie się zaskarżonej decyzji do argumentów skarżącego zawartych w odwołaniu uzasadniającej możliwość przeniesienia na g. N. praw i obowiązków wynikających z pozwolenia wodnoprawnego na eksploatację oczyszczalni ścieków.
Podnosząc powyższe zarzuty wniósł:
1. zmianę zaskarżonej decyzji i przeniesienie na Gminę N. praw i obowiązków wynikających z pozwolenia wodnoprawnego na eksploatację oczyszczalni ścieków typu "S." i odprowadzenie ścieków ze Szkoły Nr 1 w L. do rzeki S. w km 13 + 910 udzielonego Szkole Podstawowej Nr 1 w L. decyzją Wojewody R. z dnia [...] r.znak [...] ewentualnie,
2. uchylenie zaskarżonej decyzji jak i decyzji Starosty S. z dnia [...]r. znak: [...]i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji.
W odpowiedzi na skargę Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. wniosło o oddalenie skargi podtrzymując w całości argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, zważył co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm./ Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ zwany dalej P.p.s.a. Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będący związanych zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W sprawie bezspornym jest, że pozwolenie wodnoprawne na eksploatację oczyszczalni ścieków typu "S." oraz odprowadzanie ścieków do rzeki S. km 13 + 910 dla Szkoły Podst. Nr 1 w L. udzielił decyzją [...]r. Nr [...] Wojewoda R., podstawą wydania decyzji były przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo wodne /Dz.U. Nr 38, poz. 230/. Zgodnie z obecnie obowiązującą ustawą z dnia 18 lipca 2005 r. Prawo wodne /teks jednol. Dz.U. z 2005 r., Nr 239, poz. 219/ pozwolenie na eksploatację oczyszczalni ścieków oraz odprowadzanie ścieków uzyskuje się na podstawie pozwolenia wodnoprawnego. Ustawa ta reguluje m. in. kwestie udzielania, wygaśnięcie, cofnięcie lub ograniczenie pozwolenia wodnoprawnego, a także przejście tegoż pozwolenia na następcę prawnego zakładu, który je uzyskał.
Stosownie do przepisu art. 134 ust. 1 ustawy następca prawny zakładu, który uzyskał pozwolenie wodnoprawne przejmuje prawa i obowiązki wynikające z tego pozwolenia z zastrzeżeniem ust. 2., który stanowi iż, że jeżeli pozwolenie wodnoprawne dot. eksploatacji instalacji, przejęcie praw i obowiązków wynikających z pozwolenia następuje na zasadach określonych w ustawie – Prawo ochrony środowiska.
Takie uregulowanie powoduje, że przeniesienie lub odmowa przeniesienia praw i obowiązków wynikających z pozwolenia wodnoprawnego następuje w drodze decyzji stosownie do unormowań zawartych w art. 190 i 191 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska wydanej przez właściwy organ w sprawach gospodarowania wodami.
Zgodnie z art. 140 ust. 1 ustawy Prawo wodne Starosta działający z zakresu administracji rządowej jest organem właściwym do wydania pozwolenia wodnoprawnego, a organem odwoławczym jest właściwy dyrektor regionalnego zarządu gospodarki wodnej. To on zgodnie z art. 4 ust. 4 pkt 1 ustawy Prawo wodne pełni funkcję organu wyższego stopnia w rozumieniu K.p.a. w stosunku do starostów realizujących zadania z zakresu administracji rządowej, określone w ustawie.
W rozpoznawanej sprawie jako organ I instancji orzekał Starosta S. a odwołanie od jego decyzji rozpoznawało Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. co w świetle powyższych ustaleń stanowi naruszenie prawa i daje podstawę do orzeczenia jak w wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a w zw. z art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a.
Z tych względów odniesienie się do zarzutów zawartych w skardze Gminy N. było przedwczesne.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI