II SA/Rz 932/06

II SA/Rz 932/06 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2006-12-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-10-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Jerzy Solarski /przewodniczący/
Joanna Zdrzałka
Robert Sawuła /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji
Powołane przepisy
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 139, art. 63 par. 1, art. 64 par. 2, art. 140
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 145 par. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Jerzy Solarski Sędziowie WSA Joanna Zdrzałka WSA Robert Sawuła /spr./ Protokolant sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólno-Administracyjnym na rozprawie w dniu 5 grudnia 2006 r. sprawy ze skargi K. i Z. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2003r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku wykonania określonych robót budowlanych i czynności I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących K. i Z. K. solidarnie kwotę 10 zł /słownie: dziesięć złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
II SA/Rz 932/06
Uzasadnienie
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego (PINB) decyzją z [...].03.2003r. Nr [...] nałożył na K. i Z. K. obowiązek sporządzenie inwentaryzacji budowlanej budynku gospodarczego o wymiarach 3,70 m na 4,75 m zlokalizowanego na dz. nr 1938 w J. przy ul.O. wraz z oceną techniczną oraz projekt robót budowlanych mających na celu doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z przepisami, uznając zarazem, iż obiekt ten został wybudowany niezgodnie z warunkami pozwolenia na budowę z [...].09.1969r. [...]. W obszernym uzasadnieniu tej decyzji wskazano na podjęte czynności postępowania wyjaśniającego, które doprowadziły PINB do ustalenia, że obiekt według udzielonego pozwolenia na budowę powinien posiadać wymiary 4 m na 3 m i usytuowany być ścianą południowo-zachodnią w granicy z działką nr 1939 oraz w odległości 7,40 m od granicy działki nr 1937. Budynek posiada ściany murowane ze stropodachem żelbetowym pokrytym papą. Rzeczywiste wymiary budynku wynoszą 3,70 m na 4,70 m. Do budynku od jednej strony dobudowano przybudówkę o wymiarach 3,70 m na 1,85 m, w stosunku do której toczy się odrębne postępowanie administracyjne. Ponadto budynek gospodarczy od budynku mieszkalnego pp.K. dzieli odległość tylko 3 m, a w obu budynkach znajdują się otwory okienne lub drzwiowe, to z kolei nakazuje doprowadzić ten obiekt do stanu zgodnego z prawem. W podstawie prawnej tej decyzji organ I instancji powołał art.51 ust.1 pkt 2 oraz art.4 ustawy z 4.07.1994r. Prawo budowlane (Dz.U. Nr 106 z 2000r., poz.1126 ze zm., zwana dalej Upb) oraz art.104 ustawy z 14.06.1960r. – kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. Nr 98 z 2000r., poz.1071 ze zm., zwana dalej k.p.a.). PINB uznał, że odnośnie przedmiotowego obiektu ma zastosowanie przepis przejściowy – art.103 ust.2 Upb, w związku z tym do sprawy będzie miał zastosowanie art.50 i 51 cyt. ustawy. W uzasadnieniu przytoczono treść § 20 ust.2 rozporządzenia Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z 11.06.1966r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego w odniesieniu do danej kategorii budynków. Organ uznał, że odległość budynku wolnostojącego, zwróconego do innego budynku ścianą przeciwpożarową nie może być mniejsza niż 3 m. Organ I instancji w konkluzji zaznaczył, iż brak wykonania nałożonych obowiązków prowadzić będzie, w świetle art.51 pkt 2 Upb do wydania nakazu rozbiórki.
Od tej decyzji odwołali się K. i Z. K., uznający wydaną decyzję za przedwczesną, a postępowanie w tej sprawie organu I instancji za sprzeczne z prawem. Odwołujący się naprowadzali, że toczyły się już inne postępowania dotyczące z kolei samowolnie wzniesionych obiektów przez właścicieli działki sąsiedniej, a działanie organu nadzoru budowlanego jest przewlekłe, stronnicze i zmanipulowane.
Rozpoznając to odwołanie Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (WINB) decyzją z [...].04.2003r. Nr [...] uchylił decyzję organu I instancji w całości i orzekł o nałożeniu na K. i Z. K. obowiązek polegający na zamurowaniu otworu okiennego i otworu drzwiowego w południowo-wschodniej ścianie budynku gospodarczego o wymiarach 3,70 m na 4,75 m zlokalizowanego na dz. nr 1938 w J. przy ul.O. oraz wykonanie inwentaryzacji budowlanej tego obiektu wraz z orzeczeniem technicznym o prawidłowości wykonanych robót budowlanych.
W podstawie prawnej tej decyzji powołano się na art.138 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art.51 ust.1 pkt 2 oraz ust.4 Upb. Oceniając decyzję organu I instancji organ odwoławczy uznał, że zastosowano prawidłową podstawę prawną decyzji, ale nie wydano zgodnego z prawem materialnym orzeczenia. Zdaniem WINB, aby obiekt spełniał wymagania przepisów prawa obowiązujących w czasie jego realizacji, należy zamurować wskazane otwory drzwiowy i okienny, a w ten sposób ściana tego obiekty spełni wymogi ściany przeciwpożarowej.
Powyższą decyzję zaskarżyli do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Rzeszowie K. i Z. K., eksponując w niej że zakres nałożonych na nich obowiązków w decyzji organu odwoławczego jest szerszy, niż w decyzji PINB. Ponadto w decyzji znalazł się passus o nakazie rozbiórki przybudówki, podczas gdy sprawa jej rozbiórki jest przedmiotem odrębnej decyzji.
Rozpatrując powyższą skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, właściwy do jej rozpoznania po reformie ustroju sadownictwa administracyjnego, wyrokiem z 17.05.2005r. SA/Rz 729/03 skargę oddalił, nie dopatrując się naruszenia prawa. Od powyższego wyroku skargę kasacyjną wnieśli K. i Z. K. zaskarżając wyrok w całości. Zarzuty skargi kasacyjnej sprowadzały się do naruszenia prawa materialnego, a to art.51 ust.1 pkt 2 Upb, naruszenia art.139 k.p.a. poprzez dopuszczenie, aby organ II instancji orzekł w sposób naruszający zakaz pogarszania sytuacji strony odwołującej się, naruszenia art.8 k.p.a. oraz art.141 § 4 Ppsa. Rozpoznając powyższą skargę kasacyjną Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) w Warszawie wyrokiem z 14.07.2006r. II OSK 970/05 uchylił zaskarżony wyrok w całości, a sprawę przekazał WSA w Rzeszowie do ponownego rozpatrzenia. W motywach wyroku kasacyjnego wskazano, iż uzasadniony jest zarzut naruszenia art.51 ust.1 pkt 2 Upb w zw. z art.139 k.p.a., w zakresie wydania przez organ odwoławczy decyzji pogarszającej sytuację strony odwołującej się w sprawie. Dokonując wykładni art.51 ust.1 pkt 2 Upb NSA wskazał, że w przepisie tym
w brzmieniu obowiązującym w dacie podejmowania decyzji przez WINB mowa jest
o nałożeniu obowiązku wykonania określonych czynności. W rozumieniu cyt. przepisu nie jest takim obowiązkiem żądanie przedstawienia określonych dokumentów, takich jak ekspertyza techniczna, opinia itp. Do żądania takich dokumentów jest uprawniony organ architektoniczno-budowlany na podstawie art.81c Upb. Sąd kasacyjny za uzasadniony uznał także zarzut naruszenia art.141 § 4 Ppsa poprzez brak odniesienia się do zarzutów skargi sądowoadministracyjnej w aspekcie naruszenia zakazu reformationis in peius.
Uchylenie wyroku WSA w Rzeszowie oznacza, że należy ponownie rozpoznać skargę K. i Z. K. na decyzję WINB.
Podczas rozprawy okazano skarżącym zalegające w aktach administracyjnych odwołanie od decyzji PINB z [...].03.2003r., a skarżący przyznali, iż odwołanie to nie jest opatrzone ich podpisami.
Wojewódzki sąd administracyjny zważył, co następuje:
Skarga podlega rozpatrzeniu w trybie przepisów ustawy z dn.30.08.2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm., zwana dalej Ppsa), a kryterium kontroli zaskarżonej decyzji jest jej legalność, czyli zgodność z obowiązującym prawem (por. art.1 § 2 ustawy z dn.25.07.2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych – Dz.U. Nr 153, poz.1269). Powyższe przepisy mają w tej sprawie zastosowanie z mocy art.97 § 1 ustawy z 30.08.2002r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1271 ze zm.), albowiem skarga została wniesiona przed 1 stycznia 2004r., a postępowanie nie zostało zakończone. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art.134 § 1 Ppsa), stosując środki przewidziane ustawą w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art.135 Ppsa). Sąd uwzględniając skargę uchyla decyzję w całości lub w części, jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie przepisów o postępowaniu, dające podstawę do wznowienia postępowania, wreszcie inne, niż dające podstawę do wznowienia postępowania naruszenie przepisów o postępowaniu, o ile mogły one mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art.145 § 1 pkt 1 Ppsa). Sąd ponadto stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji w całości lub w części jeśli zachodzą przyczyny określone w art.156 k.p.a. lub w innych przepisach (art.145 § 1 pkt 2 Ppsa). Ponadto WSA w Rzeszowie w przedmiotowej sprawie jest związany wykładnią prawa, jaką uczynił NSA w Warszawie w wyroku II OSK 970/05.
W ocenie Sądu skarga jest uzasadniona. Jak to wskazał sąd kasacyjny, organ odwoławczy uchylił decyzję organu I instancji – PINB i wydał decyzję reformatoryjną, mocą której nałożył innego rodzaju obowiązki, niż to zostało wskazane w decyzji I instancji, a polegające na nakazie zamurowania otworów okiennego i drzwiowego. Będąc związanym oceną prawną dokonaną przez NSA uznać należy, że w sprawie organ odwoławczy naruszył art.139 k.p.a. zakazujący orzekać na niekorzyść strony odwołującej się. Niewątpliwie odwołującymi się byli skarżący, zatem nie wolno były wydać decyzji "pogarszającej" ich sytuację. Takie naruszenie przepisów o postępowaniu administracyjnym, inne niż dające podstawę do wznowienia postępowania, mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art.145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa).
Niezależnie od tego naruszenia podnieść należy, czego w sprawie do tej pory nie uczyniono, a Sąd nie będąc związanym zarzutami skargi kwestię tę uwzględnia z urzędu, że odwołanie K. i Z. K., które rozpoznawał organ odwoławczy, nie zostało podpisane. W myśl art.63 § 2 k.p.a. podanie wniesione pisemnie, a taką formę nosi odwołanie K. i Z. K., powinno być podpisane przez wnoszącego. Art.64 § 2 k.p.a. zobowiązuje organ, w sytuacji gdy podanie nie czyni zadość przepisom prawa, do wezwania wnoszącego podanie do usunięcia braków w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia podania bez rozpatrzenia. Pod pojęciem podania należy rozumieć także odwołanie (art.63 § 1 k.p.a.), reguła ta ma odpowiednie zastosowanie w postępowaniu odwoławczym (art.140 k.p.a.). Podanie nie podpisane przez osobę wnoszącą podanie, nie może wywoływać żadnych skutków prawnych. Rozpoznanie odwołania przez WINB, które nie zostało podpisane i brak wystąpienia przez organ odwoławczy do odwołujących się o uzupełnienie tego braku nakazuje uznać, że organ odwoławczy dopuścił się rażącego naruszenia prawa (art.156 § 1 pkt 2 k.p.a.) uchybiając w sposób szczególny art.63 § 1 i art.64 § 2 k.p.a.w zw. z art.140 k.p.a.. Sąd zobowiązany jest zatem stwierdzić nieważność decyzji organu odwoławczego (art.145 § 1 pkt 2 Ppsa).
Konieczność wezwania skarżących do podpisania odwołania uzasadnia ograniczenie się przez Sąd do wzruszenia z obrotu prawnego tylko tej decyzji, ewentualne podpisanie odwołania skutkować będzie nakazem rozpatrzenia sprawy ponownie przez WINB, który będzie związany wykładnią prawa poczynioną w sprawie przez NSA w Warszawie.
Z tych względów orzeczono jak na wstępie.