II SA/Rz 93/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w RzeszowieRzeszów2021-06-16
NSAAdministracyjneŚredniawsa
scalanie gruntówwymiana gruntówprojekt scaleniadecyzja administracyjnaWojewodaStarostadrogigranice działekdostęp do drogi publicznejprawo wodne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargi uczestników postępowania scaleniowego, uznając decyzję Wojewody o zatwierdzeniu projektu scalenia gruntów za zgodną z prawem, mimo podnoszonych zarzutów dotyczących m.in. szerokości dróg i granic działek.

Sprawa dotyczyła skarg na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Starosty zatwierdzającą projekt scalenia gruntów. Skarżący podnosili zarzuty dotyczące m.in. niezgodności szerokości projektowanych dróg z przepisami, błędnego ustalenia stanu faktycznego, naruszenia praw nabytych oraz niewłaściwego przeprowadzenia procedury okazania projektu scalenia. Sąd analizując poszczególne skargi, uznał je za niezasadne, stwierdzając, że postępowanie scaleniowe zostało przeprowadzone zgodnie z prawem, a przyjęte rozwiązania komunikacyjne są optymalne i zgodne z przepisami.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie rozpoznał skargi uczestników postępowania scaleniowego dotyczące decyzji Wojewody, która utrzymała w mocy decyzję Starosty zatwierdzającą projekt scalenia gruntów. Skarżący zarzucali naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego oraz ustawy o scalaniu i wymianie gruntów, w tym dotyczące szerokości dróg, granic działek, sposobu przeprowadzenia procedury okazania projektu oraz ustalenia linii brzegowej. Sąd szczegółowo analizował zarzuty każdej ze skarg. W odniesieniu do zarzutów dotyczących ustalenia linii brzegowej, Sąd wskazał, że postępowanie scaleniowe jest odrębne od postępowania w sprawie ustalenia linii brzegu, a organy prowadzące postępowanie scaleniowe nie działały na podstawie przepisów Prawa wodnego w tym zakresie. Odnosząc się do zarzutów dotyczących szerokości dróg, Sąd uznał, że przyjęta szerokość 3,40 m jest zgodna z przepisami rozporządzenia o warunkach technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, a także że droga została zaprojektowana w optymalnym miejscu, rozwiązując problemy z dostępem do dróg publicznych dla kilku działek. Sąd podkreślił, że postępowanie scaleniowe jest skomplikowane i często rodzi konflikty, a jego celem jest poprawa warunków gospodarowania, co może niekiedy następować kosztem pojedynczych interesów. Weryfikacja sądowa dotyczy zgodności z prawem, a nie słuszności merytorycznej. Ostatecznie, Sąd uznał wszystkie skargi za niezasadne i oddalił je na podstawie art. 151 P.p.s.a.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Tak, postępowanie scaleniowe jest odrębne od postępowania w sprawie ustalenia linii brzegu. Organy prowadzące postępowanie scaleniowe nie działają na podstawie przepisów Prawa wodnego w zakresie ustalania linii brzegowej.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że postępowanie scaleniowe jest odrębnym postępowaniem od postępowania prowadzonego w sprawie ustalenia linii brzegu, a organy prowadzące postępowanie scaleniowe nie działały na podstawie art. 220 P.w., dlatego nie można uznać za zasadny zarzut naruszenia tego przepisu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (17)

Główne

ustawa art. 1 § 1

Ustawa o scalaniu i wymianie gruntów

ustawa art. 2 § 3a

Ustawa o scalaniu i wymianie gruntów

ustawa art. 3 § 1

Ustawa o scalaniu i wymianie gruntów

ustawa art. 8 § 1

Ustawa o scalaniu i wymianie gruntów

t.j. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ustawa z dnia 26 marca 1982 r. o scalaniu i wymianie gruntów art. 3 § 1

K.p.a. art. 138 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

P.w. art. 220

Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie art. 14 § 1

Pomocnicze

K.p.a. art. 138 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 151

Kodeks postępowania administracyjnego

Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1

P.p.s.a. art. 134

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 145 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne art. 15

Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków art. 82a

Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych art. 14 § 1

Argumenty

Skuteczne argumenty

Postępowanie scaleniowe zostało przeprowadzone zgodnie z prawem. Przyjęte rozwiązania komunikacyjne (szerokość dróg) są zgodne z przepisami. Postępowanie scaleniowe jest odrębne od postępowania w sprawie ustalenia linii brzegowej. Cele scalenia gruntów zostały osiągnięte poprzez poprawę warunków gospodarowania.

Odrzucone argumenty

Naruszenie przepisów dotyczących ustalenia linii brzegowej. Niezgodność szerokości projektowanych dróg z przepisami. Błędne ustalenie stanu faktycznego. Naruszenie praw nabytych. Niewłaściwe przeprowadzenie procedury okazania projektu scalenia.

Godne uwagi sformułowania

Scalenia gruntów należą do jednych z najtrudniejszych i najbardziej skomplikowanych spraw administracyjnych. Sądowoadministracyjna kontrola decyzji scaleniowych sprowadza się do ich weryfikacji pod względem zgodności z prawem, nie zaś do orzekania o słuszności rozstrzygnięć pod względem merytorycznym. Jest nieuniknione, że w toku postępowania scaleniowego zwykle rodzą się liczne konflikty pomiędzy uczestnikami oczekującymi wyłącznie na poprawę ich warunków gospodarowania. Realizacja celów scalenia określonych w art. 1 ust. 1 ustawy, nie może dotyczyć każdej pojedynczej działki i sytuacji, gdyż jest to niemożliwe.

Skład orzekający

Elżbieta Mazur-Selwa

przewodniczący

Magdalena Józefczyk

sprawozdawca

Maria Mikolik

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów ustawy o scalaniu i wymianie gruntów, procedury administracyjne w sprawach scaleniowych, ustalanie linii brzegowej w kontekście scalenia gruntów, zgodność szerokości dróg z przepisami technicznymi."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego postępowania scaleniowego, a jej zastosowanie może być ograniczone do podobnych stanów faktycznych i prawnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy złożonego postępowania administracyjnego jakim jest scalanie gruntów, z licznymi zarzutami proceduralnymi i materialnymi. Jest interesująca dla prawników specjalizujących się w prawie administracyjnym i nieruchomościach.

Scalanie gruntów: Sąd rozstrzyga spory o drogi i granice działek.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Rz 93/20 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2021-06-16
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2020-01-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Elżbieta Mazur-Selwa /przewodniczący/
Magdalena Józefczyk /sprawozdawca/
Maria Mikolik
Symbol z opisem
6162 Scalanie i wymiana gruntów
Hasła tematyczne
Scalanie gruntów
Sygn. powiązane
I SAB/Wa 250/21 - Wyrok WSA w Warszawie z 2021-10-18
I OSK 83/22 - Wyrok NSA z 2025-06-30
I OSK 873/22 - Wyrok NSA z 2023-01-18
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2014 poz 700
art. 1 ust. 1, art. 2 ust. 3a, art. 3 ust. 1, art. 8 ust. 1
Ustawa z dnia 26 marca 1982 r. o scalaniu i wymianie gruntów - tekst jednolity
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Elżbieta Mazur - Selwa Sędziowie WSA Magdalena Józefczyk /spr./ AWSA Maria Mikolik po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 czerwca 2021 r. sprawy ze skarg Skarbu Państwa Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie, B. C., B. C., E. Z., E. K., G. F., J. Z., J. Z. i J. T. na decyzję Wojewody z dnia [...] listopada 2019 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu scalenia gruntów - skargi oddala -
Uzasadnienie
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Wojewody [...] (dalej: "Wojewoda", "organ odwoławczy" lub "organ II instancji") z dnia [...] listopada 2019 r. nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Starosty Powiatu [...] (dalej: "Starosta" lub "organ I instancji") z dnia [...] marca 2019 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu scalenia gruntów.
W podstawie prawnej organ powołał art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735 z późn zm.) – dalej: "K.p.a." oraz art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 26 marca 1982 r. o scalaniu i wymianie gruntów (Dz. U. z 2018 r. poz. 908 z późn. zm.) – dalej: "ustawa".
Wydanie zaskarżonej decyzji poprzedzało postępowanie administracyjne o następującym przebiegu:
Starosta Powiatu [...] postanowieniem z dnia [...] października 2015 r. nr [...], sprostowanym postanowieniem z dnia 30 sierpnia 2016 r., wszczął na wniosek 66,65% właścicieli gruntów postępowanie scaleniowe i zagospodarowanie poscaleniowe gruntów położonych we wsi [...], o łącznej powierzchni 1 002,19 ha. Postanowieniem z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] Starosta poszerzył obszar scalenia gruntów wsi [...] o grunty oznaczone jako działki nr 2131 i 2132 we wsi [...] oraz działkę nr 335 położoną we wsi [...], o łącznej powierzchni 2,5747 ha.
Starosta Powiatu [...] decyzją z dnia [...] marca 2019 r. nr [...] zatwierdził w trybie ustawy o scalaniu i wymianie gruntów, projekt scalenia gruntów wsi [...] o ogólnym obszarze 1 002,2082 ha, poszerzonego o część gruntów wsi [...] o powierzchni 2,0888 ha oraz wsi [...] o powierzchni 0,4859 ha. Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności.
Odwołania od powyższej decyzji wnieśli [...].
Decyzją z dnia [...] listopada 2019 r. nr [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy opisaną wyżej decyzję Starosty Powiatu [...] z dnia [...] marca 2019 r. nr [...] r., podzielając w całości stanowisko organu I instancji. Organ odwoławczy podał, ze uczestnicy scalenia zostali wprowadzeni w posiadanie nowo wydzielonych gruntów na zebraniu w dniu 2 kwietnia 2019 r. Z uwagi na fakt, że decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności, stan wykazany w projekcie scalenia gruntów stał się stanem prawnie obowiązującym. Odnosząc się do zarzutów odwołań Wojewoda podniósł, że organ I instancji rozpatrując zgłoszone zastrzeżenia i wnioski stron nie naruszył prawa, wobec czego utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wnieśli [...].
[...] zarzucili wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem art. 156 K.p.a. w zw. z § 14 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 1065 z późn. zm.) oraz art. 7, art. 11 i art. 107 § 3 K.p.a. poprzez zatwierdzenie projektu scalenia gruntów w części dotyczącej szerokości drogi na działce nr 1966 w sytuacji, gdy szerokość drogi jest niezgodna z przepisami, a ponadto poprzez niewyjaśnienie w uzasadnieniu decyzji przesłanek, jakimi kierował się organ rozstrzygając ww. sprawę.
[...] zarzuciła naruszenie art. 7, art. 11, art. 77 § 1, art. 85 i art. 107 § 3 K.p.a. poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego sprawy, co skutkowało nieuzasadnionym wytyczeniem projektowanej drogi publicznej przez działkę nr 1638/1, w sytuacji, gdy droga pomniejsza wartość nieruchomości, a ponadto prowadzi do nieruchomości, które mają już uregulowany dostęp do drogi publicznej, przy jednoczesnym braku dopłat lub przyznania dodatkowej nieruchomości skarżącej.
[...] zarzuciła naruszenie art. 7, art. 11, art. 77 § 1, art. 85 i art. 107 § 3 K.p.a. poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego sprawy, a w rezultacie nieuzasadnione wytyczenie projektowanej drogi publicznej przez działkę nr 2116, podczas gdy zaprojektowana droga pomniejsza wartość nieruchomości, a ponadto znajduje się na skarpie, co w przyszłości spowoduje konieczność zajęcia dalszych części działki skarżącej.
[...] zarzuciła niezasadne wykreślenie części drogi na działce nr 1187/2, skutkujące pozbawieniem dostępu działki skarżącej do drogi publicznej, co stanowi naruszenie praw nabytych. Skarżąca podniosła, że działki w sąsiedztwie mają podwójny dojazd do dróg publicznych, wobec czego domaga się przedłużenia drogi na działce nr 1187/2 do jej nieruchomości. Ponadto skarżąca podniosła, że nie wyraża zgody na zmianę granicy działki nr 2484 gdyż spowoduje to konieczność wycięcia drzew. Doprowadzi do zwiększenia granic działek 2621 i 2620 gdyż zmiana ta jest tylko pozornie korzystna dla skarżącej. Organ odwoławczy nie uwzględnił również faktu nieokazania skarżącej granic działki nr 97 oraz nieuwzględnienia wniosku skarżącej o scalenie działek 2412 i 2415, rozdzielonych drogą na działce nr 2442.
[...] zarzuciła naruszenie art. 2 ust. 3a ustawy poprzez jego niezastosowanie i przesunięcie granicy działki nr 1488/1, co w konsekwencji pogorszy warunki korzystania z tej nieruchomości oraz naruszenie art. 107 § 3 K.p.a. poprzez niewyjaśnienie w uzasadnieniu decyzji przesłanek, którymi kierował się organ przy rozstrzyganiu sprawy. Zdaniem skarżącej, organy naruszyły również art. 24, art. 25 i art. 26 ustawy poprzez niezastosowanie trybu okazania zmian na gruncie po wprowadzeniu zmian do projektu scalenia, tj. wydanie decyzji po upływie trzech dni od okazania zmian na gruncie, bez umożliwienia złożenia uczestnikom scalenia zastrzeżeń, co do zmiany projektu.
[...] zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie art. 220 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2021 r. poz. 624 z późn. zm.) w zw. z art. 1, art. 2 i art. 3 ustawy poprzez objęcie scaleniem nieruchomości graniczącymi z gruntami pokrytymi wodami, gdy rozgraniczenie gruntów pokrytych wodami od gruntów przylegających oraz ustalenie linii brzegowej możliwe jest wyłącznie na podstawie przepisów ustawy Prawo wodne. W konsekwencji organ winien zawiesić postępowanie scaleniowe na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 w zw. z art. 100 K.p.a. do czasu ustalenia granic działek przez Ministra właściwego do spraw gospodarki wodnej.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas wyrażone stanowisko.
Postanowieniem z dnia 8 kwietnia 2020 r. II SA/Rz 93/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odrzucił skargę [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167 z późn. zm.). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 zwana dalej "P.p.s.a."). Stosownie do tego przepisu sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 145 §1 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 K.p.a. lub innych przepisach. W myśl art. 151 P.p.s.a. w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części Sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części.
Poddawszy ocenie legalności zaskarżoną decyzję w granicach wyznaczonych wyżej powołanymi przepisami, Sąd doszedł do przekonania, że skargi nie zasługiwały na uwzględnienie.
Postępowanie scaleniowe we wsi [...] zostało wszczęte postanowieniem Starosty [...] z dnia [...] października 2015 r. nr [...] r. na wniosek właścicieli gruntów, których łączny obszar przekracza połowę powierzchni projektowanego obszaru scalenia zgodnie z art. 3 ust. 2 ustawy. Postanowieniem tym określono obszar scalenia gruntów na 1 002,19 ha tj. cały obszar wsi w jej granicach administracyjnych. Postanowieniem z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] Starosta poszerzył obszar scalenia gruntów wsi [...] o grunty oznaczone jako działki nr 2131 i 2132 we wsi [...] oraz działkę nr 335 położoną we wsi [...], o łącznej powierzchni 2,5747 ha w celu korzystniejszego przeprowadzenia nowoprojektowanej drogi dojazdowej i połączenia jej z już wydzieloną drogą gminną.
Wymaga podkreślenia, że powiększenie obszaru scalenia było zgodne z obwiązującymi przepisami prawa. Właściciele trzech wskazanych wyżej działek położonych we wsiach [...] od chwili poszerzenia obszaru scalenia mieli zapewniony udział w postępowaniu. Nie ma zatem podstaw do oceny, że nawet potencjalne naruszenie art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy mogło hipotetycznie mieć wpływ na wynik sprawy (por. wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 11 lutego 2020 r. II SA/Rz 901/19; dostępny w cbosa).
Po przeprowadzeniu konsultacji społecznych Starosta wydał decyzję z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, w której stwierdzono brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia pod nazwą "Scalenie gruntów wsi [...] gmina [...], powiat [...], województwo [...] ".
W dniu 16 czerwca 2026 r. na zebraniu, które odbyło się w II terminie wybrano z pośród osób obecnych radę uczestników scalenia w 12 osobowym składzie (art. 9 ustawy).
Zgodnie z art. 10 ust. 1 ustawy, postanowieniem Starosty [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] powołano Społeczną Komisję pełniącą funkcje doradcze przy szacowaniu gruntów, opracowaniu projektu scalenia oraz opiniowaniu zastrzeżeń do szacunku i do projektu scalenia gruntów. Na potrzeby prawidłowego wykonania szacunku porównawczego dokonano aktualizacji gleboznawczej klasyfikacji gruntów i aktualizacji użytków gruntowych, która była wyłożona do publicznego wglądu i zatwierdzona decyzją Starosty [...] z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...].
Na zebraniu uczestników scalenia w II terminie w dniu 26 października 2016 r. uczestnicy scalenia podjęli uchwałę w sprawie określenia zasad szacunku porównawczego gruntów i ustalili wartość 1 punktu szacunkowego (art. 11 ust. 1, art. 13 ust. 3 ustawy). Na zebraniu uczestników scalenia w dniu w dniu 14 marca 2017 r. (II termin) obecni uczestnicy scalenia większością 3/4 głosów podjęli uchwałę o wyrażeniu zgody na dokonany szacunek gruntów (art. 13 ust. 1 i 2 ustawy).
Wstępny projekt scalenia po uprzednim indywidualnym zawiadomieniu był okazany uczestnikom scalenia w dniach od 23 października 2017 r. do 19 grudnia 2017 r. Oświadczenia uczestników złożone na tę okoliczność zapisano w kartach uczestników scalenia. Uwagi zgłoszone przez uczestników scalenia do wstępnego projektu były przedmiotem opiniowania przez Komisję doradczą, którą przedstawiono w stosownych protokołach. Wstępny projekt rozmieszczenia działek oraz zgłoszone uwagi uczestników scalenia były podstawą do sporządzenia projektu szczegółowego, mapy obszaru scalenia, rejestru szacunku porównawczego gruntów po scaleniu oraz sporządzono szkice wyznaczenia projektu scalenia na gruncie.
Uczestnicy scalenia otrzymali grunty z zachowaniem reguł określonych w art. 8 ust. 1 i 2 ustawy, czyli o równej wartości szacunkowej w zamian za grunty dotychczas posiadane. Za równą wartość szacunkową uważa się również wartość o różnicy nieprzekraczającej 3%. W przypadku, gdy ze względów technicznych nie było możliwości wydzielenia gruntów o równej wartości szacunkowej zastosowano dopłaty pieniężne. Wysokość dopłat ustalono według cen przy szacowaniu gruntów objętych scaleniem (art. 8 ust. 4 ustawy).
Projekt scalenia po uprzednim indywidualnym zawiadomieniu przez wykonawcę prac został okazany na gruncie uczestnikom scalenia w dniach od 7 maja 2018 r. do 31 sierpnia 2018 r. W tym terminie okazano też część opisowo - kartograficzną to jest mapę obszaru scalenia, rejestr szacunku porównawczego gruntów po scaleniu i zasady objęcia w posiadanie. Z ogólnej liczby 729 pozycji rejestrowych do okazania zgłosiło się 605 uczestników i zgłoszono 39 zastrzeżeń do projektu scalenia. Opiniowanie zastrzeżeń przez Komisję doradczą odbywało się w obecności zainteresowanych uczestników powiadomionych w trybie art. 25 ust. 3 ustawy. Zgodnie z art. 24 ust. 2 ustawy zastrzeżenia zgłoszone do okazanego projektu scalenia gruntów przez uczestników zostały rozpatrzone przez starostę przed wydaniem decyzji zatwierdzającej projekt scalenia. Zaznaczyć należy też, że starosta nie jest związany treścią opinii przy rozpatrywaniu zastrzeżeń.
Wymaga wskazania, że wszyscy uczestnicy scalenia o każdej czynności podejmowanej w toku postępowania byli powiadamiani zgodnie z przepisami ustawy o scalaniu i wymianie gruntów oraz K.p.a.
Ocena strony formalnej postępowania scaleniowego była podstawą do dalszego procedowania przez Sąd z tym zastrzeżeniem, że przed odniesieniem się do zarzutów poszczególnych skarg należy wyeksponować kwestie o charakterze systemowym, mające zastosowanie uniwersalne, we wszystkich sprawach scaleniowych.
W judykaturze trafnie wskazuje się, że scalenia gruntów należą do jednych z najtrudniejszych i najbardziej skomplikowanych spraw administracyjnych. Sądowoadministracyjna kontrola decyzji scaleniowych sprowadza się do ich weryfikacji pod względem zgodności z prawem, nie zaś do orzekania o słuszności rozstrzygnięć pod względem merytorycznym (patrz: wyrok NSA z 17.11.2015 r., sygn. akt II OSK 2805/14, dostępny w cbosa). Scalenie gruntów cechują rozwiązania mające charakter techniczny. Stanowi ono zbiorowy zabieg urządzeniowo-rolny, natomiast przy opracowywaniu samego projektu scalenia organy administracyjne korzystają z pewnej swobody. Jest ona niezbędna dla wybrania optymalnego w danych warunkach rozwiązania, przy jednoczesnym uwzględnieniu - w miarę możliwości - interesów i wniosków wszystkich uczestników scalenia. Jest nieuniknione, że w toku postępowania scaleniowego zwykle rodzą się liczne konflikty pomiędzy uczestnikami oczekującymi wyłącznie na poprawę ich warunków gospodarowania. Rozstrzygnięcie organów w tym zakresie ma charakter uznaniowy. Powoduje to, że kontrola Sądu ograniczać się może jedynie do oceny, czy nie posiadają one cech dowolności, czy nie narusza przepisów prawa i czy zostało wydane w wyniku zebrania i oceny niezbędnego materiału dowodowego (patrz: wyrok NSA z 13.06.2018 r., sygn. akt II OSK 1706/16, wyrok WSA w Rzeszowie z 28.08.2014 r., sygn. akt II SA/Rz 1329/13).
Kluczowa przy ocenie naruszenia interesu poszczególnych uczestników scalenia jest treść art. 27 ust. 1 ustawy i wynikające z niej konsekwencje. Zgodnie z powołanym przepisem projekt scalenia może być zatwierdzony, jeżeli po jego okazaniu większość uczestników scalenia nie zgłosiła do niego zastrzeżeń. Ten warunek - który niespornie został w sprawie spełniony - pokazuje, że zatwierdzenie projektu scalenia może nastąpić również wtedy, gdy niektórzy uczestnicy scalenia subiektywnie, czy nawet obiektywnie nie uzyskali w wyniku scalenia optymalnego zaspokojenia swych wniosków i zastrzeżeń (wyrok WSA w Kielcach z 7.10.2015r., sygn. akt II SA/Ke 1079/14; wyrok WSA w Rzeszowie z 11.02.2020 r., sygn. akt II SA/Rz 901/19).
Realizacja celów scalenia określonych w art. 1 ust. 1 ustawy, nie może dotyczyć każdej pojedynczej działki i sytuacji, gdyż jest to niemożliwe. Niekiedy kosztem pojedynczych działek, czy interesów uczestników scalenia, następuje istotna poprawa warunków gospodarowania na innych działkach, uzasadniająca w łącznych rozrachunku przyjęte rozwiązanie. Istotne jest, aby każdy z uczestników scalenia otrzymał w jego wyniku pełny ekwiwalent swego gospodarstwa pod względem wartościowym i ilościowym. Nawet rzeczywiście zaistniałe w jednostkowych przypadkach naruszenie indywidualnego interesu uczestników scalenia nie podważa legalności decyzji zatwierdzającej projekt scalenia, gdy zachowano podstawową zasadę wydzielenia gruntów określoną w art. 8 ust. 1 ustawy (wyrok NSA z 18 stycznia 2006 r., sygn. akt OSK 908/04). Przepis ten przewiduje, że uczestnik scalenia, z zastrzeżeniem ust. 2-3a oraz art. 17 ust. 2, otrzymuje grunty o równej wartości szacunkowej, w zamian za grunty dotychczas posiadane. Należy przy tym podzielić pogląd wyrażony w uzasadnieniu wyroku NSA z 11 grudnia 2007 r., sygn. akt II OSK 1672/06, że eliminacja z obrotu prawnego całej decyzji zatwierdzającej projekt scalenia, nawet gdyby była uzasadniona fragmentaryczną trafnością poszczególnych zarzutów wniesionych przez pojedynczych uczestników scalenia, pozostawałaby w sprzeczności z celami scalenia i utrwalała stan niepewności prawnej dla bardzo wielu podmiotów.
I. [...] (dalej: "P").
W skardze P zarzuciło naruszenie przepisów postępowania, wobec niezastosowania art. 97 § 1 pkt 4 w zw. z art. 100 § 1 K.p.a., bowiem postępowanie scaleniowe dotyczy działek przyległych do działek pokrytych wodami płynącymi, a ustalenie linii brzegu należy do wyłącznej kompetencji ministra właściwego do spraw gospodarki wodnej oraz art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. poprzez zaniechanie zebrania i rozpatrzenia w sposób należyty materiału dowodowego sprawy i niepodjęcia wszelkich kroków zmierzających do dokładnego wyjaśnienia sprawy, gdyż rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy wymagało ustalenia linii brzegu działek pokrytych wodą. Natomiast w zakresie naruszenia przepisów prawa materialnego zarzucono naruszenie art. 200 ust. 5 P.w. poprzez jego niezastosowanie i pominięcie faktu, że ustalenie linii brzegowej dla śródlądowych wód płynących może dokonać wyłącznie w drodze decyzji minister właściwy do spraw gospodarki śródlądowej na wniosek podmiotu mającego interes prawny lub faktyczny nie zaś poprzez poddanie gruntów procesowi scalenia na podstawie ustawy o scaleniu i wymianie gruntów. Zarzucono też naruszenie art. 220 ust. 1, 2,3,4,6,7 P.w. przez ich nie zastosowanie i niedookreślenie w sposób wystarczający, w jaki sposób i na jakiej podstawie ustalona została linia brzegowa na spornym terenie. W ocenie PGW naruszono też art. art. 1, art. 2, art. 3 ustawy o scaleniu i wymianie gruntów przez ich zastosowanie i przeprowadzanie na jej podstawie postępowania scaleniowego, w tym ustalenie granicy pomiędzy gruntami pokrytymi wodami, a gruntami do nich przyległymi, podczas gdy takie działanie jest możliwe na podstawie Prawa wodnego.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. poprzez zaniechanie zebrania i rozpatrzenia w sposób należyty materiału dowodowego sprawy i niepodjęcia wszelkich kroków zmierzających do dokładnego wyjaśnienia sprawy Sąd stwierdza, że w skardze nie skonkretyzowano, na czym ma polegać niepodjęcie wszystkich czynności zmierzających do ustalenia stanu faktycznego. Sąd stwierdza realizując obowiązek wynikający z art. 134 P.p.s.a., że stan faktyczny sprawy został prawidłowo ustalony, co stanowiło podstawę do zastosowania ustawy o scaleniu i wymianie gruntów.
Powyższe wskazuje, że przedstawiciel skarżącego P uczestniczył w pracach scaleniowych, a czynności nie były w żaden sposób kwestionowane. Czynności okołoscaleniowe, co wyżej zostało już wyjaśnione były podejmowane w kolejności przewidzianej w ustawie o scaleniu i wymianie gruntów oraz K.p.a. Dodać wypada, że P nie złożyło zastrzeżeń do projektu scalenia. W karcie uczestnika scalenia wpisano, że potok [...] pozostaje w granicach zamierzonych, a ewentualną różnicę ekwiwalentu wyrównana będzie dopłatą pieniężną Powyższe zostało bez uwag podpisane przez przedstawiciela Zarządu. Z tytułu wydzielenia ekwiwalentu o większej wartości w porównaniu ze stanem przedscaleniowym orzeczono dopłatę pieniężną w kwocie 6 872,00 zł.
Problematykę linii brzegowej aktualnie reguluje art. 220 P.w., który poza określeniem innych organów do ustalenia linii brzegowej odpowiada w warstwie merytorycznej regulacji zawartej w art. 15 Prawa wodnego z 2001 r. (i tak np. ust. 2 odpowiada ust. 5 art. 15; ust. 3 odpowiada ust. 6 art. 15; bez zmian pozostał ust. 1 art. 220). Z tych przyczyn nadal aktualne pozostaje orzecznictwo co do ustalania linii brzegu zapadłe na podstawie Prawa wodnego z 2001 r. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18 września 2018 r. sygn. akt II OSK 1238/16 (dostępny na str. cbosa) wyraził pogląd, że decyzja o ustaleniu linii brzegu stanowi wyłącznie odzwierciedlenie aktualnego stanu pokrycia gruntów wodami. Decyzja ta ma charakter deklaratoryjny i nie kształtuje nowego stanu prawnego gruntów pokrytych wodami oraz gruntów przyległych, a jedynie potwierdza stan faktyczny i prawny zaistniały wcześniej na skutek pokrycia gruntów wodami powierzchniowymi. Decyzja o ustalenie linii brzegu ma charakter związany w tym sensie, że organ przy jej wydawaniu jest zobowiązany wydać decyzję zgodnie z żądaniem wnioskodawcy, na podstawie dostarczonego przez wnioskodawcę projektu rozgraniczenia gruntów pokrytych wodami od gruntów przyległych, jeśli nie stwierdzi niezgodności wniosku z przepisami prawa. NSA w uzasadnieniu wyroku odwołując się do stanowiska Sądu Najwyższego podał, że przebieg linii brzegu jest określony przepisami Prawa wodnego i wynika z procesów naturalnych, w wyniku których kształtują się dna i koryta cieków naturalnych, jak również z działalności człowieka (budowy urządzeń regulujących brzegi wód). Linia brzegu nie ma przy tym charakteru stałego, lecz może się zmieniać zarówno wskutek procesów naturalnych, jak również działalności człowieka. Zgodnie z art. 15 ust. 2 Prawa wodnego z 2001 r., ustalenie linii brzegu następuje w decyzji administracyjnej. Decyzja ta kształtuje stan prawny, według którego dokonuje się następnie ustalenia przebiegu granicy między gruntami pokrytymi wodami powierzchniowymi i gruntami do nich przyległymi. Przepisy Prawa wodnego zawierają odrębne od przewidzianych w przepisach kodeksu cywilnego i przepisach regulujących postępowanie rozgraniczeniowe w odniesieniu do granicy kryteria ustalenia linii brzegu" (zob. postanowienie SN z 12 maja 2011 r., sygn. akt III CSK 238/10, LEX nr 964473).
Niezasadny jest też zarzut pełnomocnika skarżącego dotyczący ustalenia linii brzegu na podstawie rozporządzenia o ewidencji gruntów i budynków z 2001 r. Z ust. 7 art. 220 P.w. wynika, że projekt rozgraniczenia gruntów, o którym mowa w ust. 6 (ustalenie linii brzegu), sporządza osoba posiadająca uprawnienia zawodowe w dziedzinie geodezji i kartografii, o których mowa w art. 43 pkt 1, 2 lub 5 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne. Zatem przepis ten stwarza podstawę do zastosowania w postępowaniu o ustalenie linii brzegu rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków z 2001 r. Ponadto z ust. 20 ust. 20 art. 220 P.w. wynika, że decyzja o ustaleniu linii brzegu stanowi podstawę do dokonania wpisu w ewidencji gruntów i budynków.
Normą kolizyjną dla ustalenia linii brzegu na podstawie art. 220 P.w., a wprowadzeniem danych do ewidencji gruntów stanowi § 82a rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2019 r., poz. 329 ze zm.), który określa zasady ustalania przebiegu granic działek ewidencyjnych między gruntami tworzącymi dna i brzegi tych cieków, jezior i zbiorników a gruntami do nich przyległymi. Zgodnie z § 82a ust. 1 ww. rozporządzenia do czasu ustalenia linii brzegu cieków naturalnych, jezior oraz innych naturalnych zbiorników wodnych na zasadach określonych w przepisach art. 15 oraz art. 15a ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne (Dz. U. z 2017 r. poz. 1121) przebieg granic działek ewidencyjnych między gruntami tworzącymi dna i brzegi tych cieków, jezior i zbiorników a gruntami do nich przyległymi wykazuje się w ewidencji za pomocą danych ustalonych na podstawie wyników geodezyjnych pomiarów sytuacyjnych, przy wykonywaniu których identyfikacji przebiegu tej granicy dokonano zgodnie z przepisami art. 15 ust. 1, 5 i 6 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne.
Treść § 82a rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków należy odczytywać przez aktualnie obowiązującą ustawę Prawo wodne i art. 220 , co zostało już wyżej wyjaśnione. Z § 82 a rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków z 2001 r. jednoznacznie wskazuje na odrębność postępowania o ustalenie linii brzegów cieku cieków naturalnych, jezior oraz innych naturalnych zbiorników wodnych na podstawie art. 220 P.w. na co wskazuje użycie zwrotu "do czasu jej ustalenia".
Postępowanie scaleniowe jest postępowaniem odrębnym od postępowania prowadzonego w sprawie ustalenia linii brzegu, organy prowadzące postępowanie scaleniowe nie działały na podstawie art. 220 P.w., dlatego nie można uznać za zasadny zarzut naruszenia tego przepisu.
W tej sytuacji brak było podstaw do uwzględnienia skargi.
II. [...]
Skarżący [...] w skardze zarzucił naruszenie art. 7, art. 11 i art. 107 § 3 K.p.a. poprzez niewystarczające wyjaśnienie zasadności przesłanek, jakimi kierował się organ w szczególności przez brak uzasadnienia, co do zarzutów stawionych w odwołaniu, a dotyczących szerokości przejazdu uregulowanego w rozporządzeniu Ministra Spraw wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009 r. oraz naruszenia art. 156 K.p.a. w związku z § 14 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie i § 14 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych przez utrzymanie w mocy decyzji Starosty [...] w zakresie, w jakim zatwierdza projekt scalenia w części dotyczącej szerokości drogi 1966 na odcinku pomiędzy działkami stanowiącymi własność [...] i spadkobierców po [...].
Tej samej treści wnieśli również skargi [...]. Tak w skardze jak i w odwołaniach skarżący kwestionują parametry zaprojektowanej drogi nr [...] na odcinku od drogi powiatowej pomiędzy działkami siedliskowymi. Wszyscy domagają się zaprojektowania pasa drogowego o szerokości 4,00 m oraz minimalnej szerokości jezdni 3,00 m na odcinku drogi nr [...] pomiędzy działkami będącymi własnością [...] i nieżyjącego [...].
Sąd za niezasadny uznaje zarzut dotyczący niewyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i brak odniesienia się w uzasadnieniu w zaskarżonej decyzji do zarzutów postawionych w uzasadnieniu decyzji organu II instancji. Sąd wyjaśnia, że zarzut taki mógłby być zasadny, tylko wtedy, gdy zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. miałoby to istotny wpływ na wynik sprawy. Tak jednak nie jest, gdyż skarżący kwestionuje szerokość drogi na działce nr [...] wyznaczonej w postępowaniu scaleniowy na odcinku, na którym droga graniczy z działkami innych właścicieli niż skarżący.
Ponadto organ podał w pkt 2,6,14, że szczegółowe uzasadnienie odnośnie przyczyn nieuwzględnienia odwołania skarżących znajduje się w pkt 11 niniejszej decyzji. Nie było potrzeby powtarzania argumentacji, którą przedstawiono przy rozpatrywaniu odwołania [...] - następcy prawnego zmarłego [...]. Wszyscy skarżący nie wnosili zastrzeżeń do zaprojektowanej drogi, która dochodzi do nieruchomości skarżących.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wyjaśniono, że działka siedliskowa wykazana w jednostce rejestrowej [...] po scaleniu oznaczona jako działka nr 1960 jak i działki ww. skarżących powstała z podziału około 70 lat temu większej posiadłości gruntowej. Ustanowiona służebność gruntowa zapewniała dostęp wydzielonych nieruchomości do drogi publicznej. W wyniku scalenia wyodrębniona droga ma szerokość 3,40 m zatem jej szerokość jest zgodna z przepisami prawa.
Zgodnie § 14 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z Dz.U.2019.1065 ze zm.) do działek budowlanych oraz do budynków i urządzeń z nimi związanych należy zapewnić dojście i dojazd umożliwiający dostęp do drogi publicznej, odpowiednie do przeznaczenia i sposobu ich użytkowania oraz wymagań dotyczących ochrony przeciwpożarowej, określonych w przepisach odrębnych. Szerokość jezdni stanowiącej dojazd nie może być mniejsza niż 3 m. Zaznaczyć należy, że przepis ten dotyczy dojazdu do działek budowlanych.
Z powyższych względów wyżej opisane skargi okazały się niezasadne.
III. Skarga [...].
W skardze do Sądu pełnomocnik skarżącej [...] zarzucił naruszenie art. 2 ust. 3a ustawy o scaleniu i wymianie gruntów poprzez jego niezastosowanie i przesuniecie granicy działki nr 1488/1 (stary numer ewid.) stanowiącej własność [...], co pogorszy warunki korzystania z nieruchomości w szczególności dostęp do budynku mieszkalnego i gospodarczego; naruszenie art. 24, art. 25 i art. 26 ustawy o scaleniu i wymianie gruntów poprzez niezastosowanie trybu okazania zmian do projektu scalenia to jest wydania zaskarżonej decyzji w ciągu trzech dni od okazania zmian na gruncie bez umożliwienia złożenia uczestnikom scalenia zastrzeżeń, co do zmian projektu oraz niezastosowanie trybu rozpatrywania zastrzeżeń. Postawiono też zarzut naruszenia art. 107 K.p.a. poprzez niewskazanie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji ustaleń faktycznych i prawnych w zakresie przesunięcia granicy działki nr 1488/1 należącej do [...] co pogorszy warunki korzystania z nieruchomości w szczególności dostęp do budynku mieszkalnego i gospodarczego.
Zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie. Z materiału dowodowego i twierdzeń samej skarżącej wynika, że dla komunikowania sie z działkami powstałymi w wyniku podziału około 70 lat temu została ustanowiona na działce skarżącej służebność gruntowa, która zapewniała komunikacją z wydzielonymi działkami położonymi za nieruchomością skarżącej. Aktualny stan na gruncie przed scaleniem pokazuje zdjęcie na karcie akt administracyjnych nr 65 tomu II), a stan zaistniały po scaleniu pokazują zdjęcia na kartach nr 155 i następnych tomu II akt administracyjnych. Utworzenie drogi gminnej nr [...] odbyło się bez uszczuplenia stanu posiadania przez skarżącą. Określenie szerokości drogi gminnej na 3,40 m spowodowało, że od strony działki siedliskowej skarżącej przybyło nieruchomości o szerokości 1 metra i w tym obszarze znajduje się słup energetyczny, który ma zostać w tym miejscu zlikwidowany. Dotychczasowa droga miała szerokość 4,40 m i skarżący wymienieni w pkt II uzasadnienia domagają się zachowania przejazdu o tej właśnie szerokości. Sąd uznał, że wyznaczona szerokość jezdni przyjęta w decyzji scaleniowej na poziomie 3,40 jest zgodna z przepisami ww. rozporządzenia warunkach technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
Protokoły ze zgłaszanych i sposobu rozstrzygnięć zastrzeżeń, okazywania terenu, rozprawy administracyjnej zostały zgromadzone na kartach od 54 do 155 (tom II akt administracyjnych). Treść protokołów i korespondencji ze Starostą [...] wskazuje, że skarżąca nie wyrażała zgody na wykorzystanie istniejącego szlaku komunikacyjnego od 70 lat na utworzenie drogi gminnej i wyrażała zgodę jedynie na utworzenie drogi o maksymalnej szerokości 2 m. Wyznaczenie drogi o takiej szerokości jest sprzeczne z obowiązującymi przepisami. Przyjecie wariantu utworzenia drogi gminnej po istniejącym szlaku komunikacyjnym Sąd uważa za rozwiązanie najbardziej trafne. Zarówno mapy ewidencyjne (karta akt nr 93, II tom akt adm.) oraz dokumentacja fotograficzna pokazują, że droga gminna powstała bez uszczerbku dla działki siedliskowej skarżącej. Dokumentacja scaleniowa pokazuje, że Starosta [...] wprowadził zmianę do projektu scalenia poprzez zaprojektowanie drogo o szerokości 3,40 m i w dniu 5 lutego 2019 r. okazano zmianę projektu scalenia zainteresowanym stronom. Ponowne okazania zmiany projektu scalenia wyznaczono na 8 marca 2019 r. tym razem już z udziałem pełnomocnika skarżącej [...].
Sąd nie podziela stanowiska pełnomocnika skarżącej, że po okazaniu zmiany projektu scalenia w dniu 8 marca 2029 r., skarżąca nie miała żadnej możliwości faktycznej do złożenia zastrzeżeń, gdyż stan na gruncie nie jest sporny, spór dotyczy szerokości drogi gminnej, na którą to szerokość skarżąca nie wyraża zgody. Słusznie organ przyjął, że wprowadzona zmiana co do zwężenia szerokości drogi jest efektem uwzględnienia złożonego zastrzeżenia. Zauważyć należy, że Komisja doradcza jeszcze w dniu 16 stycznia 2018 r. i pozytywnie zaopiniowała pozostawienie zaprojektowanej drogi gminnej nr 1966 istniejącym szlakiem drożnym służebności gruntowej, biegnącej od drogi powiatowej północno-wschodnim skrajem gruntu [...]. Niezasadny jest też zarzut naruszenia prawa procesowego to jest art. 107 K.p.a, który jest modyfikacją zarzutu naruszenia prawa materialnego to jest art. 2 ust. 3a ustawy. Nadanie charakteru istniejącemu szlakowi drożnemu statusu drogi gminnej nie wpływa w żaden sposób na korzystanie z działki siedliskowej skarżącej trwale ogrodzonej.
W przedstawionym stanie faktycznym i prawnym skarga [...] okazała się niezasadna.
IV. Skarga [...].
W skardze do Sądu [...] zwróciła się na zasadzie praw nabytych do przywrócenia korzystania z działki drogowej nr 1187/2, gdyż pozostałe gospodarstwa położone przy tej drodze mają podwójny dojazd to jest przez drogę 1187/2 jak i drogę gminną. Nie wyraziła zgody na wyznaczenie granic działki nr 2484 przy nowoprojektowanej drodze, co będzie skutkowało wycięciem drzewostanu chroniącego sad orzechowy przed warunkami atmosferycznymi. Sprzeciw wniesiony do Starosty nie został rozpatrzony. Nie wyraziła też zgody na zaproponowane granice działek 2621 i 2620, gdyż jest to tylko pozorne zwiększenie powierzchni działek z przeznaczeniem na drogę. Wniosła też o scalenie działek nr 2412 i 2415, rozdzielonych drogą nr 2442. Podstawą odmowy uwzględnienia scalenia ww. wymienionych działek w ocenie skarżącej jest bezprawnego położenia asfaltu na tej drodze. Skarżąca za bezprawne działanie uznała odmowę geodetów wskazania granic zakupionej działki nr 97 o pow. 48 arów.
Z pism skarżącej wnoszonych do Starosty [...] wynika, że domaga się przywrócenia korzystania z drogi nr 1187/2 (aktualnie działka nr 884), jednak Komisja doradcza stwierdziła, że dojazd do działki siedliskowej skarżącej będzie odbywał się zaprojektowaną drogą gminną nr 803. Zabezpieczenie dostępu do drogi publicznej dla działki 883 - siedliskowej jest poprzez nowowydzieloną drogę gminną nie jest naruszeniem prawa, a niezasadnym zadaniem jest przywrócenie drugiego dojazdu po drodze wykorzystywanej przed scaleniem. Żądanie scalenia działek 2412 i 2415 , a według nowej numeracji 1850 i 1853 wydaje jest żądaniem niemożliwym do zrealizowania ze względu ograniczenia wynikające z przepływającego potoku oznaczonego jako działka nr 1934. Utrzymanie w stanie niezmiennym drogi nr 185 pozwala na zachowanie dla wszystkich nieruchomości położonych wzdłuż tej drogi zapewnia komunikację dla ich właścicieli. Za brakujący ekwiwalent w działkach nr 2414 i 2412 skarżąca wyraziła zgodę na wydzielenie ekwiwalentu w innym rejonie (karta akt admin. nr 45, II tom). Komisja doradcza uwzględniła zastrzeżenia skarżącej w zakresie przeprojektowania granic pomiędzy działkami nr 2326 i 2327 co znalazło wyraz w protokole nr 6 (karty akt admin. nr 48 i nast. II tom). Z treści protokołu wynika, że granice między działkami należy przeprojektować w ten sposób, że odsunąć ją od posadzonych orzechów o 3 metry mierząc od pierwszego orzecha i ostatniego orzecha w linii prostej. Granicznik nr 9545 przesunąć na starą miedzę i włączyć starą drogę dojazdową do działki nr 2326. Granicę pomiędzy działkami przeprojektować po starej istniejącej wysokiej miedzy. Komisja postanowiła odnośnie drogi nr 1902 pozostawić projekt scalenia bez zmian.
Protokoły graniczne z okazania w terenie granic działek projektu scalenia (kata akt admin. nr 56 i nast.) oraz protokoły z okazania projektu scalenia po zmianach komisyjnych (karta akt admin. nr 60 tom II) pkt 2 i 9 tabeli został podpisany przez syna skarżącej, którego pełnomocnictwo znajduje się w aktach sprawy. dowodzą, że okazanie granic działek poscaleniowych nastąpiło zgodnie z przepisami prawa. Na okazanie po zmianach prawidłowo zawiadomiony nie zgłosił się syn skarżącej [...].
W wyniku scalenia gospodarstwo wydzielono w działkach nr 97, 393, 396, 878, 881, 883 (działka siedliskowa) 932, 1274, 1850, 1853, 1920, 2208, 2224, 2326 o łącznej powierzchni 6,3717 ha oraz wartości 540,55 pkt. Wielkość gospodarstwa przed scaleniem wynosiła 3,17 ha i było oszacowane na wartość 304,10 punktów. Odchyłka wynosi +233,06 punktów szacunkowych (dopuszczalna +/- 9,22), dlatego orzeczono o dopłacie w wysokości 44 767,00 zł.
Z tych przyczyn zarzuty naruszenia przepisów prawa procesowego jak i materialnego okazały się niezasadne.
V. Skarga [...].
W skardze pełnomocnik skarżącej wysunął zarzuty naruszenia przepisów prawa procesowego, to jest art. 7,art. 11, art. 77, § 1 K.p.a. poprzez brak dokładnego wyjaśnienia motywów uznania za prawidłowe rozstrzygnięcie w zakresie zaprojektowania nowej drogi gminnej przecinającej działkę nr 2116 na dwie działki oraz wydzielenie drogi publicznej wyłącznie dla jednej nieruchomości wobec istnienia innego rozwiązania bez podziału działki skarżącej. Naruszenie art. 85 w zw. z art. 136 K.p.a poprzez niezrealizowanie oględzin w terenie i art. 107 § 3 K.p.a., które zawiera niewłaściwe uzasadnienie faktyczne dla wydzielenia nowej drogi z podzielenia działki nr 2116. Zarzuty naruszenia prawa materialnego dotyczą art. 1, którego treść wskazuje, że działania organów stoją w sprzeczności z warunkami scalenia, art. 8 ustawy wobec niezastosowania zasady proporcjonalności i art. 17 ust. 1-3 ustawy przez niezasadne wytyczenie drogi publicznej przez działkę nr 2116, co skutkuje obniżeniem wartości działki i faktyczna użyteczność.
Z uzasadnienia skargi wynika, że działka nr 1569 (nr po scaleniu) posiada dostęp do drogi publicznej przez potok [...], który na wysokości spornej działki jest przejezdny. Dysponowanie dostępem do drogi publicznej przez potok nie wydaje sie sytuacją komfortową, dla wyeliminowania dostępu do drogi publicznej, który w warunkach zimowych może nie funkcjonować ma służyć instytucja scalenia i w tym względzie nie doszło do naruszenia art. 1 ustawy. Stan faktyczny przyjęty do orzekania wynika wprost ze sporządzonych map, na których pokazano istniejący dostęp do drogi publicznej oraz dostęp do drogi publicznej powstały w wyniku scalenia. Skarżąca złożyła zastrzeżenia do projektu scalenia, ale nie wyraziła zgody na projektowaną drogę gminną nr [...], która łączy się z drogą gminną nr [...]. Komisja doradcza pozytywnie zaopiniowała projekt scalenia i stwierdziła, że zaproponowany wariant w żaden sposób nie pogorszy warunków gospodarowania nawet jeżeli dotyczy to działki siedliskowej, gdyż obszar wydzielony pod drogę jest niewielki i nie wpłynie negatywnie na możliwość jego wykorzystania. Powyższe uwagi potwierdzają działanie organów zgodnie z przepisami ustawy o scaleniu i wymianie gruntów. Wbrew zarzutom skargi nie zostały naruszone przepisy postępowania, a uzasadnienie zaskarżonej decyzji oddaje istotę sprawy.
Z tych względów skarga podlega oddaleniu.
VI. Skarga [...].
W skardze pełnomocnik skarżącej wysunął zarzuty naruszenia przepisów prawa procesowego, to jest art. 7,art. 11, art. 77, § 1 K.p.a. poprzez brak dokładnego wyjaśnienia motywów uznania za prawidłowe rozstrzygnięcie w zakresie zaprojektowania nowej drogi gminnej przecinającej działkę nr 1638/1 na dwie działki oraz wydzielenie drogi publicznej , czym obniżono jej użyteczność rolną. Naruszenie art. 85 w zw. z art. 136 K.p.a poprzez niezrealizowanie oględzin w terenie i art. 107 § 3 K.p.a., które zawiera niewłaściwe uzasadnienie faktyczne dla wydzielenia nowej drogi z podzielenia działki nr 1638/1. Zarzuty naruszenia prawa materialnego dotyczą art. 1, którego treść wskazuje, że działania organów stoją w sprzeczności z warunkami scalenia, art. 8 ustawy wobec niezastosowania zasady proporcjonalności i art. 17 ust. 1-3 ustawy przez niezasadne wytyczenie drogi publicznej przez działkę nr 1638/1, a zaprojektowana droga prowadzi do działek, które mają już uregulowany dostęp do drogi publicznej oraz brak dopłat mimo, że nie zyskuje w wyniku scalenia żadnego gruntu.
Z protokołu rozpatrzenia zastrzeżeń na wstępny projekt nr 7 rozmieszczenia działek z dnia 17 stycznia 2018 r. (karta nr 21, tom II akt. admin.) wynika, że przedscaleniowa działka nr 1638/1 znajduje się przy drodze asfaltowej, jest to działka zabudowana i niezamieszkała. Wykazano też, że działka nr 1659 nie posiada dostępu do drogi publicznej natomiast działka nr 1658 do jej zabudowanej części odbywa sie istniejącym szlakiem jezdnym po działce nr 1638/1. Strona nie zdecydowała się na zaproponowany ekwiwalent w formie działek i nie byłą zainteresowana działką nr 1642, która bezpośredni przylega do działki zabudowanej. W ocenie Komisji doradczej sporna droga została zaprojektowana w najbardziej optymalnym miejscu i rozwiązuje dojazd do trzech działek zabudowanych, do których brak jest dostępu do drogi publicznej. Rejestr szacunku porównawczego gruntów po scaleniu (karta akt admin, nr 17, tom II), to ze względu na nieprzekroczenie progu tzw. odchyłki, którą ustalono na poziomie +/- 3%, a rzeczywista odchyłka wynosi 2,33% to nie powstało roszczenie o dopłatę. Sąd ponadto stwierdza, że wprowadzone rozwiązanie komunikacyjne jest prawidłowe i racjonalne, czym wpisuje się w realizacje założeń scalenia określonych w art. 1 ustawy. Wbrew zarzutom skargi nie zostały naruszone przepisy postępowania, a uzasadnienie zaskarżonej decyzji oddaje istotę sprawy.
Z tych względów skarga podlega oddaleniu.
Podniesione w skargach zarzuty nie odniosły zamierzonego skutku, a jednocześnie Sąd stwierdził brak okoliczności, które z urzędu był zobowiązany uwzględnić, to stosownie do art. 151 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI