II SA/Rz 926/11

II SA/Rz 926/11 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2012-01-31
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2011-09-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Małgorzata Wolska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6144 Szkoły i placówki oświatowo-wychowawcze
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
I OSK 1230/12 - Wyrok NSA z 2012-12-20
Skarżony organ
Rada Gminy
Treść wyniku
Stwierdzono nieważność zaskarżonego aktu
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 147
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2004 nr 256 poz 2572
art. 59 ust. 1 w zw. z art. 63
Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Jerzy Solarski Sędziowie WSA Robert Sawuła NSA Małgorzata Wolska /spr./ Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 19 stycznia 2012 r. sprawy ze skargi N. G., B. A. i E. G. na uchwałę Rady Gminy [...] z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] w przedmiocie przekształcenia szkoły podstawowej I. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały; II. zasądza od Rady Gminy [...] na rzecz skarżących N. G., B. A. i E. G. kwotę 1191 zł /słownie: tysiąc sto dziewięćdziesiąt jeden złotych/ obejmującą zwrot kosztów wpisu sądowego po 300 zł /słownie: trzysta złotych/ oraz kosztów zastępstwa procesowego wraz z opłatą od pełnomocnictw w kwocie 291 zł /słownie: dwieście dziewięćdziesiąt jeden złotych/.
Uzasadnienie
II SA/Rz 926/11
U Z A S A D N I E N I E
Przedmiotem skargi B. A., E. G. i N. G. jest uchwała Rady Gminy [...] z dnia [...] maja 2011r., Nr [...] w sprawie przekształcenia Szkoły Podstawowej w N. im. prof. W. K. rektora ASP w K. w szkołę filialną oraz obniżenia stopnia organizacyjnego szkoły.
Z tekstu wymienionej uchwały m.in. wynika, że z dniem 1.09.2011 r. przekształca się Szkołę Podstawową w N. im. prof. W. K. rektora ASP w K., o strukturze organizacyjnej: punkt przedszkolny, oddział przedszkolny i klasy I-VI, w Filialną Szkołę Podstawową w N. o strukturze organizacyjnej: punkt przedszkolny, oddział przedszkolny i klasy I-III, podporządkowaną organizacyjnie Szkole Podstawowej im. [...] w K., wchodzącej w skład Zespołu Szkół w K.. Poza tym postanowiono, że uczniowie klas IV-VI przekształconej Szkoły Podstawowej w N. im. prof. W. K. rektora ASP w K. będą kontynuować naukę w Szkole Podstawowej im. [...] w K., wchodzącej w skład Zespołu Szkół w K. (§2). Dokumentację przekształconej Szkoły Podstawowej przejmuje Gmina [...], a dotyczącą przebiegu nauczania Kurator Oświaty w [...]. W § 4 i 5 stwierdzono, że wykonanie uchwały powierza się Wójtowi Gminy [...] i wchodzi ona w życie z dniem podjęcia.
W podstawie prawnej uchwały powołano art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. h ustawy z dnia 8.03.1990 r. o samorządzie gminnym /Dz.U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1591 ze zm./, art. 59 ust. 1 i 6, art. 61 ust. 2 w zw. z art. 5c ust. 1 ustawy z dnia 7.09.1991 r. o systemie oświaty /Dz.U. z 2004r. Nr 256, poz. 2572 ze zm./.
W dniu 28 czerwca 2011r. wpłynęło do Rady Gminy [...] wezwanie
do usunięcia naruszenia prawa, podpisane przez grupę 28 osób (rodziców dzieci klas IV – VI uczęszczających do Szkoły Podstawowej im. prof. W. K. w N.), w tym N. G., B. A. i E. G., na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Zarzucono w nim naruszenie:
I. art. 59 ust. 1 ustawy o systemie oświaty poprzez:
- podjęcie uchwały o przekształceniu szkoły z dniem 1.09.2011r., a więc
w niedopuszczalnym przez prawo terminie;
- podjęcie uchwały z naruszeniem procedury przewidzianej w w/w przepisie tj. niedochowanie 6 miesięcznego terminu do zawiadomienia rodziców
o planowanej likwidacji/przekształceniu szkoły;
- niepowiadomienie wszystkich rodziców o zamiarze przekształcenia szkoły, poprzez niedoręczenie takiej informacji K. W. (ojcu S. W.), który z uwagi na orzeczony rozwód z jej matką zamieszkuje w sąsiedniej miejscowości.
II. naruszenie Konwencji o ochronie praw dziecka, w szczególności art. 3, art. 6 oraz art. 31.
III. naruszenie art. 16 ust. 1 Konstytucji RP. W uzasadnieniu wezwania stwierdzono, że organ samorządu terytorialnego podejmując decyzję o przekształceniu szkoły w Łupkowie Nowym kierował się wyłącznie czynnikiem ekonomicznym.
W dalszej części obszernego uzasadnienia rozwinięto wyżej wskazane zarzuty. Podniesiono, że jako rodzice dzieci uczęszczających do przekształcanej placówki posiadają interes prawy do zaskarżenia ww. uchwały. Stosownie do zapisów art. 59 ust. 1 i 6 oraz art. 63 ustawy o systemie oświaty szkoła winna być przekształcona z dniem 31 sierpnia, a nie z dniem 1 września 2011r. Nadto nie został dochowany 6-miesięczny termin do zawiadomienia rodziców o planowanej likwidacji/przekształceniu szkoły, określony w art. 59 ust. 1 ww. ustawy. W kilkunastu przypadkach rodzice zostali powiadomieni po dniu 28 lutego 2011r., tj. w dniach od 2 marca do 4 marca, a jeden z rodziców K. W., który nie jest pozbawiony władzy rodzicielskiej (mimo orzeczonego rozwodu), nie został powiadomiony przez organ o zamiarze przekształcenia szkoły. Zarzucono, że organ nie działa w interesie dzieci, wyrażonym wolą rodziców i opinią Kuratora Oświaty. Wskazane jest by dzieci, ze względów bezpieczeństwa, zdrowia i równych szans w zdobyciu wykształcenia, do ukończenia klasy VI uczęszczały do Szkoły Podstawowej w N. Zdaniem rodziców pokonywanie ponad 50km dziennie stanowi dla dzieci w tym wieku dodatkowe niebezpieczeństwo i zagrożenie życia i zdrowia i stanowi przejaw dyskryminacji. Przywołano opinię Kuratora Oświaty, w której stwierdzono, że przeniesienie uczniów z przekształcanej szkoły nie przyczyni się do poprawy ich warunków nauczania i pogorszy warunki życia dzieci. Niezasadny jest też argument organu o rzekomych zmianach demograficznych, gdyż w uchwale intencyjnej zawarte są odmienne dane, z których wynika, że liczba dzieci w kolejnych latach utrzyma się na dotychczasowym poziomie. Działania podjęte przez gminę krzywdzą dzieci, organ nie przeprowadził konsultacji z mieszkańcami gminy, a stanowisko społeczności lokalnej zostało zlekceważone. Jedyną przesłanką do podjęcia przedmiotowej uchwały był czynnik ekonomiczny. Podkreślono, że oszczędności będą pozorne.
Rada Gminy [...] nie udzieliła odpowiedzi na to wezwanie.
W dniu 26 sierpnia 2011r. (data wpływu do organu) N. G., B. A. i E. G. złożyły skargę na powyższą uchwałę z dnia [...] maja 2011r. do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Rzeszowie wraz z wnioskiem o wstrzymanie wykonania uchwały, wnosząc o jej uchylenie i zasądzenie na rzecz skarżących zwrotu kosztów postępowania.
Skarżące podtrzymały podniesione w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa zarzuty, a dotyczące naruszenia art. 59 ustawy o systemie oświaty, art. 16 ust. 1 Konstytucji oraz postanowień Konwencji o ochronie praw dziecka, w szczególności art. 3, art. 6 i art. 61. Dodatkowo zarzuciły naruszenie art. 17 ust. 2 ustawy o systemie oświaty poprzez doprowadzenie do sytuacji w której dzieci klas IV-VI zmuszone będą dojeżdżać codziennie 25 km (w jedną stronę), a w konsekwencji pogorszenie ich sytuacji i utrudnienie dostępu do powszechnej i obowiązkowej edukacji, naruszenie art. 5 i art. 67 ww. ustawy poprzez niewywiązywanie się z obowiązków i pogorszenie warunków dydaktycznych, opiekuńczych i wychowawczych. Skarżące zarzuciły także kierowanie się przez Radę Gminy czynnikiem ekonomicznym, a w konsekwencji naruszenie art. 7 Konstytucji poprzez zamiar obejścia prawa, tj. najpierw przekształcenie szkoły w filię, a następnie całkowitą jej likwidację.
W motywach skargi powtórzono argumentację zawartą w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa. Nadto wyjaśniono, że Rada Gminy [...] w dniu [...] lutego 2011r. podjęła uchwałę nr [...] w sprawie zamiaru przekształcenia Szkoły Podstawowej w N. im. prof. W. K. rektora ASP w K. w szkołę filialną oraz obniżenia stopnia organizacyjnego szkoły. Jako uzasadnienie wskazano dynamiczny wzrost kosztów utrzymania szkoły i malejącą liczbę uczniów. Uchwała ta została przedstawiona do zaopiniowania Kuratorowi Oświaty i przesłana rodzicom. Pismem z dnia [...]marca 2011r. Kurator Oświaty negatywnie zaopiniował zamiar przekształcenia Szkoły. Wskazał, że liczba uczniów jest stabilna, istnieje realna możliwość zwiększenia liczby uczniów. Ponadto warunki nauki nie poprawią się, a nastąpi wydłużenie czasu dojazdu dzieci do szkoły. Pomimo negatywnej opinii, Rada Gminy [...] w dniu [...] maja 2011r. podjęła uchwałę nr [...] w sprawie przekształcenia z dniem 1 września 2011r. Szkoły Podstawowej w szkołę filialną oraz obniżenie stopnia organizacyjnego szkoły. W sposób lekceważący dla rodziców podeszła do propozycji przejęcia przekształcanych klas przez założone przez rodziców stowarzyszenie, nie przeprowadziła na żadnym etapie konsultacji społecznych. Wyjaśniono, że szkoła jest jedynym ośrodkiem życia kulturalnego i społecznego w całym obwodzie z szeroką ofertą zajęć pozalekcyjnych i tradycjami. Proponowane zmiany dotkną dzieci i pogorszą i tak nie najlepsze szanse na zdobycia dobrego wykształcenia i szansy na lepsze życie. Po przekształceniu szkoły nie zostaną spełnione bezpieczne i higieniczne warunki nauki określone w art. 5 ust. 7 i art. 67 ustawy o systemie oświaty. Zapewnienie ich realizacji jest prawnym obowiązkiem organu prowadzącego szkołę. Reasumując wskazano, że zaskarżona uchwała zwiera szereg naruszeń prawa w aspekcie materialnym i formalnym co winno skutkować stwierdzeniem jej nieważności.
W odpowiedzi na skargę Rada Gminy [...] wniosła o jej oddalenie i w replice na podniesione zarzuty stwierdziła, że zaskarżona uchwała z dnia [...] maja 2011r. była oceniana pod względem zgodności z prawem przez Wojewodę, w szczególności czy wszyscy rodzice zostali powiadomieni o zamiarze przekształcenia szkoły co najmniej 6 miesięcy przed terminem jej przekształcenia. Organ nadzoru stwierdził, że przeprowadzone badanie intencyjnej uchwały pod względem legalności wykazało, że uchwała powołuje datę przekształcenia 1 września 2011r., lecz ta okoliczność nie stanowi istotnego naruszenia prawa i nie powoduje konsekwencji w postaci nieważności uchwały. Definicję roku szkolnego zawiera art. 63 ustawy o systemie oświaty i rok szkolny kończy się z dniem 31 sierpnia, z ta datą następuje przekształcenie szkoły. Zachowany został dwuetapowy tryb przekształcenia szkoły, określony w art. 59 ust 1 ustawy o systemie oświaty. Organ stanowiący podjął uchwałę intencyjną o zamiarze przekształcenia szkoły, zawiadomienie o tym fakcie zostało dokonane skutecznie, dotarło do wszystkich podmiotów, które powinny być poinformowane o zamierzonym przekształceniu, najpóźniej w terminie o którym mowa w art. 59 ust. 1 ustawy (liczy się realna możliwość zapoznania się z zamiarem przekształcenia szkoły, a nie czy dana osoba z tej możliwości skorzystała). Nadto przepisy ustawy o systemie oświaty nie przewidują formy w jakiej zawiadomienie to winno być dokonane przez organ prowadzący szkołę. Z akt sprawy wynika, że ojciec S. W. został zawiadomiony na 6 miesięcy przed terminem przekształcenia szkoły. Stosowne zawiadomienie zostało przesłane na adres wskazany w dzienniku zajęć. Do obowiązków rodzica należy podanie aktualnego miejsca zamieszkania. Odnosząc się do pozostałych zarzutów Rada Gminy [...] wyjaśniał, że zgodnie z art. 165 Konstytucji samodzielność gminy podlega sądowej ochronie, a nadzór nad jej działalnością może być sprawowany tylko pod względem zgodności z prawem. Podejmując decyzję o racjonalizacji sieci szkół i dostosowanie jej do obecnej sytuacji demograficznej, Rada Gminy kierowała się troską o właściwe, zgodne
z obowiązującymi standardami warunki nauki w budynkach spełniających wymogi dotyczące bezpieczeństwa i higieny pracy i nauki. Budynek Szkoły Podstawowej w N., mimo intensywnych prac adaptacyjnych, nie spełnia określonych prawem standardów dla budynków szkolnych. Jest to zbudowany w latach 70-tych budynek, służący jako zaplecze biurowe i socjalne dla firmy budującej drogę. Pomieszczenia są zbyt niskie, okna nie zapewniają odpowiedniej ilości światła, korytarze budynku za wąskie. Ponadto inspekcja sanitarna warunkowo dopuszczała budynek do użytku, zalecając ciągłe prace adaptacyjne. Budynek szkoły w K. spełnia tymczasem wszystkie wymagania inspekcji sanitarnej, straży pożarnej i nadzoru budowlanego. Został generalnie wyremontowany i otrzymał nowoczesne wyposażenie.
Z racji rozciągłości gminy (trzecia co do wielkości gmina w Polsce) dowożenie dzieci jest koniecznością. Gmina posiada własny transport, zatrudnia doświadczonych kierowców i zapewnia opiekę nad dziećmi w czasie dowozu. Na powrót do domu dzieci oczekują w świetlicy pod opieką wychowawcy, mając możliwość spożycia posiłku. Konieczne przesiadki odbywają się "z pojazdu do pojazdu".
Odnosząc się do zarzutu nie przeprowadzenia konsultacji społecznych wyjaśniono, że art. 59 ustawy o systemie oświaty nie przewiduje obligatoryjnego wymogu ich przeprowadzenia, a ich fakultatywne nie przeprowadzenie nie wpływa na ważność uchwały. Także pozostałe zarzuty w ocenie organu nie znajdują uzasadnienia.
Podniesiono, że Rada Gminy nie znalazła podstaw do uchylenia uchwały, nie nastąpiło naruszenie interesu prawnego skarżących. Uchwała nie narusza prawa w sposób istotny.
Postanowieniem z dnia 18 października 2011r., sygn. akt II SA/Rz 926/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej uchwały.
W piśmie procesowym z dnia 7 października 2011r. skarżące podtrzymały twierdzenia i wnioski zawarte w skardze i jednocześnie ustosunkowały się do zawartych w odpowiedzi na skargę argumentów organu. Skarżące wniosły o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały, jako zapadłej z naruszeniem m. in. art. 59 ust. 1 ustawy o systemie oświaty
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.
Rozpoznawana skarga została wniesiona w trybie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1591 ze zm.). Przepis ten stanowi, iż każdy czyjego interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętym przez organy gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może – po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia – zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Zatem warunkami dopuszczalności wniesienia skargi do sądu administracyjnego w oparciu o powołany przepis są: wydanie przez organ gminy uchwały w sprawie z zakresu administracji publicznej, uprzednie bezskuteczne wezwanie organu do usunięcia naruszenia prawa oraz zachowanie terminu do wniesienia skargi. Warunkiem zaś skuteczności skargi jest wykazanie przez skarżącego, iż kwestionowana uchwała narusza jego interes prawny.
Oceniając skargę B. A., E. G. i N. G. przez pryzmat przesłanek dopuszczalności, Sąd stwierdził jej dopuszczalność. Skarga poprzedzona bowiem została wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa i złożona w terminie. W kwestii terminu do wniesienia skargi opartej na art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 2 kwietnia 2007 r., II OPS 2/07 (ONSA i WSA 2007/3/60) wskazując, iż do terminu wniesienia takiej skargi ma zastosowanie art. 53 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Termin do wniesienia skargi opartej na art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym wynosi 30 dni od dnia doręczenia stronie odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa lub 60 dni od dnia wezwania, jeżeli organ takiej odpowiedzi nie udzielił.
B. A., E. G. i N. G. wezwanie do usunięcia naruszenia prawa zamieściły w piśmie z dnia 27 czerwca 2011 r.; doręczonym organowi w dniu 28 czerwca 2011 r., w stosunku do którego Rada Gminy [...] nie zajęła stanowiska. Bezskuteczność wezwania do usunięcia naruszenia prawa jako warunek wniesienia skargi została zatem spełniona (skoro organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie), skarga wpłynęła do organu w dniu 26 sierpnia 2011 r., co oznacza, że została złożona w terminie. Nie ulega też wątpliwości, że kwestionowana uchwała została podjęta w sprawie z zakresu administracji publicznej. Zasadniczym bowiem kryterium uznania uchwały organu gminy za uchwałę podjętą z zakresu administracji publicznej, jest przynależność norm prawnych stanowiących podstawę wydania uchwały do norm prawa administracyjnego (publicznego) i wynikający z tych norm charakter przedmiotu regulacji w drodze uchwały (zob. postanowienia SN z dnia 26.09.1996 r. III ARN 45/96 – OSNP 1997/8/125. Podjęta na podstawie art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz.U. z 2004 r., Nr 256, poz. 2572 ze zm.) uchwała Rady Gminy [...] o przekształceniu Szkoły Podstawowej w N., jest przykładem uchwały opartej na przepisach prawa administracyjnego (kształtującej władczo sytuację innych podmiotów).
Źródłem interesu prawnego skarżących w rozpoznawanej sprawie są przepisy powołanej wyżej ustawy o systemie oświaty. Naruszenie interesu prawnego, o jakim mowa w art. 101 ustawy o samorządzie gminnym, to takie naruszenie subiektywnie pojmowanego przez skarżącego interesu, które obiektywnie polega na nieprzestrzeganiu przez organ norm prawnych powszechnie obowiązujących (zob. wyrok NSA z dnia 9.06.1995 r., IV SA 346/96, ONSA 1996/3/125).
W myśl przepisu art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty szkoła publiczna, z zastrzeżeniem ust. 1 a i 2, może być zlikwidowana z końcem roku szkolnego przez organ prowadzący szkołę, po zapewnieniu przez ten organ uczniom możliwości kontynuowania nauki w innej szkole publicznej tego samego typu, a także odpowiednio o tym samym lub zbliżonym profilu kształcenia ogólnozawodowego, albo kształcącej w tym samym lub zbliżonym zawodzie. Organ prowadzący jest obowiązany, co najmniej 6 miesięcy przed terminem likwidacji, zawiadomić o zamiarze likwidacji szkoły: rodziców uczniów (w przypadku szkoły dla dorosłych – uczniów), właściwego kuratora oświaty oraz organ wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego właściwej do prowadzenia szkół danego typu. Trzeba tu zaznaczyć, że przepisy ust. 1-5 tego artykułu i art. 58 stosuje się odpowiednio w przypadku przekształcenia szkoły (ust. 6 art. 59 ustawy).
Z treści cytowanego przepisu wynika w sposób wyraźny, że procedura likwidacji szkoły składa się z dwóch etapów – w pierwszej kolejności podejmowana jest uchwała o zamiarze likwidacji szkoły, która ma charakter intencyjny, następnie zaś organ prowadzący szkołę jest zobowiązany, co najmniej na 6 miesięcy przed terminem likwidacji, zawiadomić o zamiarze likwidacji wymienione w nim podmioty. Procedura ta ma charakter bezwzględnie obowiązujący, wynikający z przepisów i taka jej chronologia została potwierdzona w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (zob. wyrok NSA z dnia 18.04.2001 r., SA/Sz 149/2001, WSA w Warszawie z dnia 16.03.2011 r., II SA/Wa 32/2011).
Zasadą jest, że szkoła publiczna może zostać zlikwidowana (przekształcona) z końcem roku szkolnego, co wynika z art. 59 ust. 1 zdanie pierwsze ustawy o systemie oświaty. Zgodnie zaś z art. 63 tej ustawy końcem roku szkolnego jest dzień 31 sierpnia roku następnego po rozpoczynającym się w dniu 1 września roku szkolnym. Termin likwidacji (przekształcenia), ustanowiony przepisem prawa publicznego, tj. 31 sierpnia ma charakter bezwzględnie obowiązujący – ani organ prowadzący, ani organ sprawujący nadzór pedagogiczny – nie może wyznaczyć innej daty likwidacji (przekształcenia); zob. M. Pilch – Komentarz do art. 59 ustawy o systemie oświaty – System Informacji Prawnej Lex, druga teza wyroku NSA z dnia 5.05.1998 r., II SA/Wr 1472/97, Lex Polonica nr 2231577, wyrok WSA w Lublinie z dnia 28.10.2010 r., III SA/Lu 264/2010).
Zaskarżoną uchwałą Nr [...] z dnia [...] maja 2011 r. Rada Gminy [...] postanowiła o przekształceniu Szkoły Podstawowej w N. im. prof. W. K. rektora ASP w K. w szkołę filialną oraz obniżeniu stopnia organizacyjnego szkoły, z dniem 1 września 2011 r.
Skoro więc Rada Gminy [...] wskazała inną datę przekształcenia Szkoły niż zostało do określone w ustawie o systemie oświaty, to w konsekwencji naruszyła w sposób istotny prawo (art. 59 ust. 1 w zw. z art. 63 tej ustawy), co stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności przedmiotowej uchwały. W skardze, jak również w piśmie procesowym skarżących z dnia 7 października 2011 r. trafnie zatem akcentowano, iż : "jedyną możliwą datą przekształcenia szkoły winien być dzień 31 sierpnia", a wskazanie innej daty obwarowane jest sankcją nieważności.
Sąd podziela także zarzut skargi, że w procedurze podjęcia zaskarżonej uchwały naruszono art. 59 ust. 1 ustawy o systemie oświaty poprzez niedochowanie 6 miesięcznego terminu do zawiadomienia rodziców o planowanym przekształceniu szkoły. Przepis ten, jak już wcześniej wspomniano, nakłada na organ prowadzący szkołę obowiązek, co najmniej 6 miesięcy przed terminem likwidacji zawiadomienia o zamiarze przekształcenia rodziców uczniów. Wprawdzie czynność zawiadomienia nie jest czynnością prawną, lecz tzw. czynnością materialno-techniczną, pośrednio wywołuje skutki prawne, gdyż warunkuje prawidłowość procedury likwidacyjnej. Rodzice uczniów jako sprawujący władzę rodzicielską nad dzieckiem mają interes w tym, aby dostatecznie wcześnie otrzymać informację o zamierzonej likwidacji szkoły publicznej, bowiem dotyka ona ich ważnych spraw życiowych. Dlatego też informacja o zamiarze likwidacji szkoły powinna zostać imiennie skierowana do każdego z rodziców i musi do niego dotrzeć, natomiast nie ma istotnego znaczenia, w jakiej formie to nastąpi (zob. wyrok NSA z dnia 3.04.2007 r., I OSK 66/2007 i wyrok WSA w Lublinie z dnia 28.10.2010 r., III SA/Lu 264/2010 – Serwis Prawniczy Lexis Nexis).
Skoro więc termin likwidacji (przekształcenia) szkoły publicznej wyznacza data 31 sierpnia, to termin sześciomiesięczny obliczony z zastosowaniem zasad określonych w art. 112 k.c. upłynie 28 lutego (a w roku przestępnym – w dniu 29 lutego) tego roku kalendarzowego, który został wyznaczony w uchwale intencyjnej jako rok likwidacji. Zawiadomienie dokonane później (np. 1 marca) spowoduje nieważność uchwały podjętej w sprawie likwidacji (przekształcenia) szkoły publicznej. Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 7 października 2009 r., I OSK 374/09 (CBOSA) do unicestwienia bytu prawnego uchwały o likwidacji szkoły wystarczy, aby tylko jeden z rodziców nie został zawiadomiony o zamiarze likwidacji szkoły na 6 miesięcy przed terminem jej likwidacji.
Trzeba też podkreślić, że zawiadomienie, o którym mowa w art. 59 ust. 1 (zdanie drugie) cyt. ustawy musi być prawnie skuteczne, a to oznacza, że musi dotrzeć (być doręczone) każdemu rodzicowi co najmniej na 6 miesięcy przed terminem likwidacji (przekształcenia); data nadania przesyłki poleconej w placówce pocztowej nie jest więc równoznaczna z tym zawiadomieniem.
Zebrany w sprawie materiał dowodowy nie potwierdza, że organ prowadzący wywiązał się prawidłowo z obowiązku zawiadomienia o planowanym przekształceniu szkoły, bowiem adnotacje na dowodach doręczenia dowodzą, iż w większości przypadków rodzice uczniów uczęszczających do szkoły zostali powiadomieni w dniu 1 marca 2011 r. (karta 32 i nast. akt administracyjnych), a także nastąpiło to w dniu 2 marca 2011 r. (karta 118-126 akt administracyjnych) i w dniu 3 marca 2011 r. (k.128-130 akt administracyjnych). W tych więc przypadkach uchybiono ustawowemu obowiązkowi zawiadomienia co najmniej na 6 miesięcy przed terminem przekształcenia, tj. najpóźniej do 28 lutego 2011 r. W ocenie Sądu, jest to istotne naruszenie prawa i stanowi przesłankę do stwierdzenia nieważności uchwały. Niewątpliwie do istotnych naruszeń prawa, skutkujących stwierdzeniem nieważności uchwały, należy naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię oraz przepisów regulujących procedurę podejmowania uchwał (zob. wyrok NSA z dnia 18.09.1990, SA/Wr 849/90, ONSA 1990/4/2).
Reasumując, wskazane wyżej naruszenia procedury związanej z przekształceniem szkoły, które należało uznać za istotne naruszenie prawa, skutkować musiały stwierdzeniem nieważności zaskarżonej uchwały.
W tym miejscu należy wyjaśnić skarżącym, że tut. Sąd nie posiada kompetencji do kontroli kwestionowanej uchwały pod względem jej celowości czy też uwzględnienia interesu społeczności lokalnej, gdyż jak wyjaśniono na wstępie sądy administracyjne dokonują kontroli zaskarżonych aktów wyłącznie pod względem ich zgodności z prawem. Z tych też względów argumentacja, iż decyzja o przekształceniu szkoły została podjęta ze względów ekonomicznych, a również z uwagi na aspekt demograficzny nie podlega kontroli Sądu.
Dlatego na podstawie art. 147 § 1 cytowanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji (pkt I), zaś o zwrocie przez organ poniesionych przez skarżące kosztów postępowania sądowego zgodnie z art. 200 i 205 § 2 tej ustawy.