II SA/Rz 920/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w RzeszowieRzeszów2023-11-07
NSAbudowlaneWysokawsa
pozwolenie na budowęhala magazynowaobszar oddziaływaniaprzymiot stronyinteres prawnyinteres faktycznyprawo budowlanekodeks postępowania administracyjnegosąsiedztwozagospodarowanie terenu

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję odmawiającą uchylenia pozwolenia na budowę hali magazynowej, uznając, że sąsiedzi nie posiadają statusu strony w postępowaniu, ponieważ inwestycja nie narusza ich interesu prawnego w zakresie ograniczeń zabudowy.

Skarżący, sąsiedzi inwestycji hali magazynowej, domagali się uchylenia pozwolenia na budowę, twierdząc, że zostali pominięci w postępowaniu i że inwestycja narusza ich interes prawny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę, podzielając stanowisko organów administracji. Sąd uznał, że skarżący nie posiadają przymiotu strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę, ponieważ projektowana hala magazynowa nie wprowadza ograniczeń w zabudowie ich nieruchomości, a jedynie potencjalne uciążliwości faktyczne, które nie są podstawą do uznania ich za strony postępowania.

Przedmiotem sprawy była skarga I. K. i S. K. oraz G. L. i M. L. na decyzję Wojewody Podkarpackiego utrzymującą w mocy decyzję Starosty odmawiającą uchylenia ostatecznej decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę hali magazynowej. Skarżący domagali się wznowienia postępowania, twierdząc, że zostali pominięci jako strony, a inwestycja znacząco oddziałuje na ich nieruchomości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę. Sąd uznał, że skarżący nie posiadają przymiotu strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę, ponieważ zgodnie z przepisami Prawa budowlanego, stronami są inwestor oraz właściciele nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu, który jest definiowany jako teren wprowadzający ograniczenia w zabudowie na podstawie przepisów odrębnych. Sąd stwierdził, że projektowana hala magazynowa, ze względu na swoje usytuowanie i parametry, nie wprowadza takich ograniczeń na nieruchomościach skarżących. Odległości od granic działek sąsiednich są zgodne z przepisami, a inwestycja nie narusza przepisów dotyczących ochrony przeciwpożarowej, naturalnego oświetlenia ani nie wymaga oceny oddziaływania na środowisko. Sąd podkreślił, że potencjalne uciążliwości, takie jak hałas czy zanieczyszczenie, stanowią jedynie interes faktyczny, a nie prawny, który jest podstawą do uznania kogoś za stronę postępowania. W związku z tym, sąd uznał, że organy administracji prawidłowo odmówiły uchylenia pozwolenia na budowę.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, właściciele nieruchomości sąsiednich nie posiadają przymiotu strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę, jeśli projektowana inwestycja nie wprowadza ograniczeń w zabudowie ich nieruchomości na podstawie przepisów odrębnych. Potencjalne uciążliwości, takie jak hałas czy zanieczyszczenie, stanowią jedynie interes faktyczny, a nie prawny.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że definicja obszaru oddziaływania obiektu, zgodnie z Prawem budowlanym, obejmuje jedynie ograniczenia w zabudowie wynikające z przepisów odrębnych, a nie subiektywne uciążliwości. Ponieważ projektowana hala magazynowa nie narusza przepisów techniczno-budowlanych w sposób ograniczający zabudowę nieruchomości sąsiednich, skarżący nie mają interesu prawnego do udziału w postępowaniu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (9)

Główne

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 4

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

P.b. art. 28 § ust. 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

P.b. art. 3 § pkt 20

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Pomocnicze

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 151 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko art. 71 § ust. 2 pkt 1 i 2

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i usytuowanie

Argumenty

Skuteczne argumenty

Projektowana hala magazynowa nie wprowadza ograniczeń w zabudowie nieruchomości sąsiednich, a jedynie potencjalne uciążliwości faktyczne. Skarżący nie wykazali posiadania interesu prawnego uzasadniającego ich udział w postępowaniu o pozwolenie na budowę. Inwestycja nie wymaga oceny oddziaływania na środowisko.

Odrzucone argumenty

Skarżący zostali pominięci w postępowaniu i posiadają interes prawny w jego wznowieniu. Inwestycja znacząco oddziałuje na nieruchomości skarżących, zagrażając ich prawu własności i możliwościom egzystencji. Naruszenie przepisów k.p.a. dotyczących ustalenia stanu faktycznego i oceny dowodów. Naruszenie przepisów Prawa budowlanego i ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku.

Godne uwagi sformułowania

obszar oddziaływania obiektu [...] teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zabudowie tego terenu. Potencjalne uciążliwości [...] stanowią jedynie interes faktyczny, a nie prawny.

Skład orzekający

Jerzy Solarski

przewodniczący

Karina Gniewek-Berezowska

sprawozdawca

Piotr Godlewski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie kręgu stron w postępowaniu o pozwolenie na budowę, rozróżnienie między interesem prawnym a faktycznym w kontekście oddziaływania inwestycji budowlanej."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej interpretacji przepisów Prawa budowlanego i Kodeksu postępowania administracyjnego w kontekście budowy hali magazynowej. Może być mniej bezpośrednio stosowalne do innych typów inwestycji lub innych rodzajów ograniczeń.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu sąsiedzkich sporów o pozwolenia na budowę i precyzyjnie wyjaśnia, kiedy sąsiad ma prawo być stroną postępowania, a kiedy jego obawy są jedynie interesem faktycznym. Jest to istotne dla prawników i deweloperów.

Czy Twój sąsiad może zablokować Twoją budowę? Sąd wyjaśnia, kiedy sąsiad ma prawo głosu w pozwoleniu na budowę.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Rz 920/23 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2023-11-07
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2023-05-30
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Jerzy Solarski /przewodniczący/
Karina Gniewek-Berezowska /sprawozdawca/
Piotr Godlewski
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II OSK 553/24 - Postanowienie NSA z 2024-04-04
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 145 § 1 pkt 4
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2020 poz 1333
art. 3 pkt 20
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
Dz.U. 2019 poz 1839
art. 71 ust. 2 pkt 1 i 2
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znaczącą oddziaływać na środowisko
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Jerzy Solarski Sędziowie WSA Piotr Godlewski AWSA Karina Gniewek - Berezowska /spr./ Protokolant starszy specjalista Anna Mazurek–Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 listopada 2023 r. sprawy ze skarg I. K., S. K., Gr. L. i M. L. na decyzję Wojewody Podkarpackiego z dnia 27 marca 2023 r. nr I-III.7721.15.7.2022 w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę - skargi oddala -
Uzasadnienie
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Wojewody Podkarpackiego (dalej: "Wojewoda", "Organ odwoławczy", "Organ II instancji") z 27 marca 2023 r. nr I-III.7721.15.7.2022, utrzymująca w mocy decyzję Starosty [...] (dalej: "Organ I instancji", "Starosta") z 24 listopada 2022 r. nr AB-IV.6740.4.2021 w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę.
W podstawie prawnej decyzji wskazano art. 138 § 1 pkt 1 i art. 151 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2022 r., poz. 2000 ze zm.; dalej: "k.p.a.").
Wydanie decyzji poprzedzało postępowanie administracyjne o następującym przebiegu.
Decyzją z [...] lutego 2021 r. znak: [...], nr [...] Starosta [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił E. i G. K. pozwolenia na budowę budynku hali magazynowej z zewnętrzną instalacją kanalizacji deszczowej, budowę wylotu instalacji kanalizacji deszczowej i przebudowę sieci drenarskiej, na terenie obejmującym nieruchomości nr ewid. gr.: [...] położone w miejscowości W. Decyzja ta stała się ostateczna w dniu 18 marca 2021 r.
Następnie pismem z 10 czerwca 2021 r. G. i M. L. oraz I. i S. K. (dalej: "Skarżący") wystąpili do Starosty [...] o wznowienie postępowania zakończonego ww. decyzją, wskazując jako podstawę wznowienia postępowania, przesłankę z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., informując równocześnie, że nie brali udziału w tym postępowaniu. Wnioskodawcy zwrócili uwagę, że teren przeznaczony pod planowaną inwestycję zlokalizowany jest w zlewni [...] i został objęty mapami zagrożenia powodziowego Q1%. Inwestycja ma zaplanowany wypust wody opadowej do rowu, tj. działki nr [...] stanowiącej zabezpieczenie przeciwpowodziowe, która w związku z wybudowaną autostradą A4 została "odcięta" od [...], co ich zdaniem spowoduje, że woda z terenu inwestycji rozleje się po okolicy. W ich ocenie stanowi to zagrożenie dla zdrowia, życia i majątku mieszkańców i w znaczący sposób wpłynie na komfort życia oraz dotychczasowy sposób korzystania z ich nieruchomości. Skarżący zwrócili również uwagę na hałas, jaki powstanie w związku z transportem ciężkich materiałów budowlanych i uważają, że planowana inwestycja "spowodowałaby dysonans funkcjonalny otoczenia, zaburzając harmonię całości i naruszając wykształcone już relacje środowiskowe. Natomiast swoją aparycją i przeznaczeniem naruszy ład przestrzenny działek sąsiednich i sposób ich zagospodarowania.
Po ustaleniu przez Organ I instancji zachowania terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, postanowieniem z [...] lipca 2021 r. nr [...] Starosta wznowił postępowanie w sprawie, a następnie decyzją z 24 listopada 2022 r. nr AB-IV.6740.4.2021 odmówił uchylenia ostatecznej decyzji nr [...] wydanej w dniu [...] lutego 2021 r. przez Starostę [...], obejmującej budowę budynku hali magazynowej z zewnętrzną instalacją kanalizacji deszczowej, budowę wylotu instalacji kanalizacji deszczowej i przebudowę sieci drenarskiej, na terenie obejmującym nieruchomości nr ewid. gr.: [...] położone w miejscowości W.
W uzasadnieniu decyzji Organ I instancji opisał przebieg prowadzonego postępowania wznowieniowego oraz w sposób szczegółowy, przywołując treść przepisów odrębnych, odniósł się do wyznaczonego w decyzji o pozwoleniu na budowę obszaru oddziaływania i udziału wnioskodawców w charakterze strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę. Starosta nie doszukał się istnienia przepisu prawa, który spowodowałby potencjalną możliwość oddziaływania na działki nr ew. gr. [...] i [...] położone w miejscowości W., a tym samym uznania Skarżących, jako właścicieli tych działek, za strony postępowania w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę.
Od powyższej decyzji I. i S. K. oraz G. i M. L. wnieśli odwołania o tożsamej treści.
Skarżący zaskarżyli ww. decyzję Starosty w całości oraz zarzucili naruszenie:
– art. 7 w zw. z art. 81 k.p.a., poprzez uznanie, że zebrany w sprawie materiał dowodowy pozwala na wyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy, podczas gdy w postępowaniu Skarżący nie zostali uznani jako strony tego postępowania, a ponadto ich zdaniem zachodzą faktyczne podstawy do uchylenia pierwotnie wydanej decyzji wobec znacznego oddziaływania planowanej inwestycji na ich nieruchomości;
– art. 75 § 1 i art. 77 § 1 k.p.a., poprzez zaniechanie ustalenia prawidłowego stanu faktycznego, niedokonanie wszechstronnej i swobodnej oceny całego zgromadzonego materiału dowodowego, a w konsekwencji niedostateczne wyjaśnienie sprawy, poprzez nieuwzględnienie interesu społecznego, nieprzeprowadzenie jakiejkolwiek formy konsultacji społecznej przed wydaniem decyzji i nie wzięcie pod uwagę uzasadnionego interesu mieszkańców pobliskich nieruchomości, którzy są realnie zagrożeni przez planowaną inwestycję, a w szczególności Skarżących;
– art. 28, art. 91 § 3 k.p.a. oraz art. 28 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego w zw. z art. 33 i 36 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, poprzez pominięcie w postępowaniu właścicieli nieruchomości położonych w obszarze bezpośredniego oddziaływania ww. inwestycji, a w szczególności pominięcie interesu Skarżących, jako właścicieli nieruchomości położonych bardzo blisko planowanej inwestycji, która w sposób bezpośredni i bardzo poważny zagraża tym interesom, a w szczególności zagraża prawu własności i możliwości normalnego egzystowania w domu mieszkalnym;
– art. 71 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, zgodnie z którym uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wymagane jest dla planowanych przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko oraz przedsięwzięć mogących potencjalnie oddziaływać na środowisko - czego zdaniem Skarżących nie zauważa Organ w realiach niniejszej sprawy;
– art. 28 k.p.a. w zw. z art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że Skarżący nie pozostają stronami postępowania w sytuacji, gdy w rzeczywistości ww. posiadają istotny interes prawny oraz faktyczny do występowania w sprawie w charakterze strony i mają interes w zakresie uchylenia pierwotnej decyzji administracyjnej w zakresie wydania pozwolenia obejmującego budowę budynku hali magazynowej przez G. K.;
– art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i niedokonanie wznowienia postępowania w sytuacji, gdy Skarżący nie brali udziału w pierwotnym postępowaniu bez własnej winy, a ponadto posiadają istotny interes prawny oraz faktyczny w zakresie uczestniczenia w tym postępowaniu, wobec bliskiego sąsiedztwa ich działek od działki G. K., który planuje podjąć dużą inwestycję bezpośrednio zagrażającą życiu, zdrowiu sąsiadów, a która zdaniem Skarżących będzie w znaczący sposób negatywnie oddziaływać na nieruchomości sąsiednie, a w szczególności będzie emitować znaczne drgania, hałas, wibracje, zanieczyszczenia powietrza, zadymienie, zapylenie i powodować będzie istotne straty w zakresie uszkodzeń budynków mieszkalnych Skarżących.
Wobec tak sformułowanych zarzutów Skarżący wnieśli o zmianę zaskarżonej decyzji, poprzez uchylenie dotychczasowej decyzji w całości; względnie o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy Organowi I instancji do ponownego rozpoznania, a także o wystąpienie przez Organ do Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w [...], celem uzyskania informacji o prowadzonej kontroli norm i poziomu hałasu na działce Państwa L. oraz działkach sąsiednich z działki G. K., dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z oględzin nieruchomości, opinii biegłych oraz świadków.
Po rozpoznaniu złożonego odwołania, Wojewoda Podkarpacki opisaną na wstępie decyzją z 27 marca 2023 r. nr I-III.7721.15.7.2022, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że Skarżący upatrują podstaw wznowienia w przesłance określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., czyli w pominięciu ich udziału w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji ostatecznej. W przypadku gdy składający to podanie podmiot uważa, iż przysługiwał mu przymiot strony w postępowaniu, w którym został pominięty, weryfikacja tych twierdzeń następuje w następnej fazie postępowania prowadzonej po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania. Konieczność skierowania sprawy do merytorycznego jej rozpoznania we wznowionym postępowaniu, w przypadku powołania się na przesłankę z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. w sprawach dotyczących pozwolenia na budowę, ma szczególne znaczenie z tego powodu, iż wiąże się najczęściej z nieumieszczeniem nieruchomości wnioskodawcy w obszarze oddziaływania inwestycji, a co za tym idzie, ustalenia, czy jest stroną postępowania zwykłego. O tym zaś, czy takie ustalenie było zasadne, decyduje prawidłowość oceny wszystkich przepisów prawa materialnego, stanowiących podstawę do uznania, czy nieruchomość znajduje się w takim obszarze.
Wojewoda wskazał, że z akt sprawy wynika bezspornie, że Skarżący I. i S. K. o fakcie wydania przez Starostę decyzji z [...] lutego 2021 r. dowiedzieli się w dniu 7 czerwca 2021 r. z internetu za pośrednictwem portalu Geoportal i wyszukiwarki publicznej Rejestru Wniosków, Decyzji i Zgłoszeń RWDZ, natomiast Skarżący G. i M. L. o wydaniu ww. decyzji dowiedzieli się w dniu 29 maja 2021 r. z akt dochodzenia prowadzonego przez Prokuraturę Rejonową w [...] oraz wykorzystując ogólnodostępną publiczną wyszukiwarkę Rejestru Wniosków Decyzji i Zgłoszeń prowadzoną przez Główny Urząd Nadzoru Budowlanego, o czym poinformowali Organ w pismach złożonych w dniu 7 lipca 2021 r.
Organ dokonując oceny dopuszczalności ww. wniosków stwierdził, że spełniają one wymogi formalne, bowiem zachowano miesięczny termin do ich złożenia, natomiast we wnioskach o wznowienie postępowania Skarżący wskazali m.in. na przesłankę z art. 145 §1 pkt 4 k.p.a. Wobec powyższego Organ I instancji słusznie wznowił postępowanie w sprawie wydanego pozwolenia na budowę.
Wojewoda wyjaśnił, że stroną postępowania administracyjnego jest w myśl art. 28 k.p.a. każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Interes prawny kształtują zaś przepisy prawa materialnego, czyli te normy prawne, które stanowią dla organu oparcie do ustalenia uprawnienia lub obowiązku w drodze decyzji administracyjnej. Jeżeli więc prawo materialne daje określonemu podmiotowi podstawę do wykazania w danym postępowaniu jego interesu prawnego lub obowiązku, to przesądza to o jego przymiocie, jako strony tego postępowania. W postępowaniu w sprawie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę przepisem prawa materialnego w rozumieniu art. 28 k.p.a., jest art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2020 r., poz. 1333 ze zm.) - wg stanu na dzień wydania kontrolowanego pozwolenia. Przepis ten decyduje o posiadaniu interesu prawnego określonego podmiotu w sprawie o udzielenie pozwolenia na rozpoczęcie robót budowlanych. W myśl art. 28 ust. 2 ww. ustawy, stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Natomiast przez obszar oddziaływania obiektu ustawodawca mocą art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego każe rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu, w tym zabudowy, tego terenu. Z kolei wyznaczenie obszaru oddziaływania obiektu następuje poprzez wzięcie pod uwagę funkcji, formy, konstrukcji projektowanego obiektu oraz sposobu zagospodarowania terenu znajdującego się w otoczeniu projektowanej inwestycji. Oznacza to, że w zależności od przeznaczenia i sposobu zagospodarowania terenu, uwzględniając treść przepisów odrębnych, wyznaczony zostaje obszar oddziaływania obiektu, a co się z tym wiąże krąg stron w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę konkretnego przedsięwzięcia.
Wojewoda wskazał, że przedmiotem spornej inwestycji jest budowa budynku hali magazynowej z zewnętrzną instalacją kanalizacji deszczowej, budowa wylotu instalacji kanalizacji deszczowej i przebudowa sieci drenarskiej, na terenie obejmującym nieruchomości nr ewid. gr.: [...] położone w miejscowości W. Analiza akt rozpoznawanej sprawy wykazała, że wnioskodawcy – G. i M. L. oraz I. i S. K., nie brali udziału w postępowaniu zakończonym wydaniem kwestionowanej decyzji znak: [...], nr [...] wydanej w dniu [...] lutego 2021 r. przez Starostę [...]. G. i M. L. wywodzą swój interes prawny z tytułu przysługującego im prawa własności działki nr [...] położonej w miejscowości W., natomiast I. i S. K. wywodzą swój interes prawny z tytułu przysługującego im prawa własności działki nr [...] położonej w miejscowości W.
W ocenie Wojewody obiekt budowlany objęty kwestionowanym pozwoleniem budowlanym nie wprowadza na nieruchomościach Skarżących żadnych ograniczeń w zagospodarowaniu, w tym w zabudowie terenu. Skarżący G. i M. L. są współwłaścicielami działki o nr [...] w miejscowości W. Nieruchomość ta znajduje się po północnej stronie działek o nr [...] i [...], na których ma powstać obiekt budowlany objęty kwestionowanym przez nich pozwoleniem budowlanym, natomiast Skarżący I. i S. K. są współwłaścicielami działki o nr [...] w miejscowości W., która to nieruchomość znajduje się po południowej stronie działek o nr [...] i [...], na których ma powstać obiekt budowlany objęty kwestionowanym przez nich pozwoleniem budowlanym. Na działkach o nr [...] i [...] inwestorzy – E. i G. K. planują wznieść budynek hali magazynowej z zewnętrzną instalacją kanalizacji deszczowej oraz przebudować istniejącą sieć drenarską, a także zamierzają wykonać wylot kanalizacji deszczowej na działce nr [...] oraz doziemną instalację elektryczną na działkach nr [...] i [...]. W świetle zapisów mapy do celów projektowych (skala 1:1000) obejmujących projekt zagospodarowania terenu, budynek hali magazynowej ma zostać zlokalizowany w odległości 5,29 m i 5,31 m od granic sąsiednich nieruchomości nr [...] i [...] od strony północnej i ok. 8,30 m od granicy działki nr [...] stanowiącej współwłasność G. i M. L. oraz w odległości 3,00 m (ze ścianą bez okien i drzwi) od granic sąsiednich nieruchomości nr [...] i [...] od strony południowej i ok. 6,00 m od granicy działki nr [...] stanowiącej współwłasność I. i S. K.
Organ II instancji odwołując się do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i usytuowanie (Dz.U. z 2019 r., poz. 1065 ze zm.) wyjaśnił, że przy lokalizacji ww. inwestycji zachowano ponadnormatywne, określone w § 12 rozporządzenia odległości od granic z działkami sąsiednimi. Z uwagi na wyłącznie magazynowe przeznaczenie obiektu (magazynowanie wyrobów hutniczych oraz materiałów budowlanych), jego gabaryty oraz przyjęcie minimalnej odległości ok. 6 m od granicy z działką nr [...] i ok. 8,30 m od granicy z działką nr [...] m, należy stwierdzić, że projektowany budynek w żadnym stopniu nie dotyka interesu prawnego Skarżących, gdyż nie wprowadza jakichkolwiek ograniczeń w zagospodarowaniu należącej do nich własności. Budowa tego obiektu nie zmusza Skarżących do modyfikacji zamiarów inwestycyjnych. Z kwestią odległości obiektu budowlanego od nieruchomości sąsiednich i zlokalizowanych na nich obiektów wiążą się także przepisy dotyczące ochrony przeciwpożarowej. W tym względzie należy zauważyć, że lokalizacja projektowanego budynku magazynowego respektuje minimalne odległości między zewnętrznymi ścianami budynków niebędącymi ścianami oddzielenia przeciwpożarowego określone w § 271 w związku z § 12 rozporządzenia. Budynek przemysłowy oznaczony jako "5" na projekcie zagospodarowania terenu i mieszkalny "2" zlokalizowane na działce nr [...], jak i budynek niemieszkalny "6" zlokalizowany na działce nr [...] należące do Skarżących, znajdują się w odległościach znacznie większych niż 8 m od ścian projektowanego budynku. Projektowana inwestycja nie niesie za sobą także ograniczeń związanych z przesłanianiem obiektów na działkach Skarżących.
Wojewoda wskazał, że dokonał oceny pod kątem możliwości zaprojektowania na działkach Skarżących budynku z otworem okiennym w odległości 4,0 m od granicy działek nr [...] i [...] z zachowaniem wymogów zawartych w § 13, § 57 i § 60 ww. rozporządzenia, dotyczących zapewnienia naturalnego oświetlenia i nasłonecznienia. Jak wynika z zatwierdzonego projektu budowlanego, wysokość ściany północnej i południowej projektowanego budynku magazynowego (od strony działek Skarżących) liczona od poziomu istniejącego - terenu wynosi 5,085 m i jest ona mniejsza niż jego odległość mierzona do granicy działki nr [...] wynosząca ok. 6,0 m i działki nr [...] wynosząca ok. 8,30 m, co wyklucza choćby potencjalne zagrożenie dla naturalnego oświetlenia pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi znajdujących się na działkach Skarżących. Podobnie w odniesieniu do zaprojektowanych urządzeń budowlanych brak jest przepisu, który wskazywałby, iż związany z nimi obszar oddziaływania obejmuje działki Wnioskodawców. Z projektu zagospodarowania działki wynika w szczególności, że projektowane na działce nr [...] miejsca postojowe w ilości 2 szt. usytuowane są w odległości ok. 8,00 m od granicy działki nr [...] i ok. 15,50 m od granicy działki nr [...], co oznacza, że odległości te przekraczają określoną w § 19 ust. 2 pkt 1 ww. warunków technicznych odległość wydzielonych stanowisk postojowych, lub otwartego garażu wielopoziomowego dla samochodów osobowych od granicy działki budowlanej, która nie może być mniejsza niż 3 m.
W ocenie Wojewody sporna inwestycja nie niesie również za sobą ponadnormatywnych uciążliwości w zakresie emisji hałasu, zapachów, czy też zanieczyszczeń powietrza, na co wskazują Skarżący, a o czym pisze projektant na stronie 13 projektu budowlanego w punkcie 6f. Organ wyjaśnił również, że objęta kwestionowanym pozwoleniem inwestycja nie jest zaliczona do mogących znacząco oddziaływać na środowisko, w myśl obowiązującego w dacie wydawania pozwolenia na budowę rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. z 2019 r., poz. 1839), na co również wskazał projektant w zatwierdzonym projekcie budowlanym /str. 8 projektu budowlanego/. Z analizowanego projektu budowlanego, który stanowi główną podstawę oceny, czy danej osobie właścicielowi, użytkownikowi wieczystemu lub zarządcy nieruchomości sąsiedniej, przysługuje przymiot strony w postępowaniu dotyczącym udzielenia pozwolenia na budowę, wynika w sposób niebudzący wątpliwości, że projektowana, sporna inwestycja nie powoduje również ograniczeń możliwości korzystania z szeroko rozumianych mediów (woda, ciepło, elektryczność, telekomunikacja), jak również nie pozbawia działek Skarżących dostępu do drogi publicznej. Tylko ograniczenia wynikające z obowiązujących przepisów prawa mogą stanowić o wyznaczeniu obszaru oddziaływania i uznania za stronę postępowania. Dodatkowo wody opadowe z połaci dachu projektowanego budynku odprowadzane będą do kanalizacji deszczowej, a na roboty budowlane związane z wykonaniem wylotu do rowu melioracyjnego na dz. nr [...] inwestor uzyskał decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w [...] Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z [...] listopada 2020 r., nr [...], co powoduje, że kwestia odprowadzenia wód opadowych, w żadnej mierze nie dotyczy interesu prawnego Skarżących, a co najwyżej interesu faktycznego, który nie stanowi o statusie strony w sprawie pozwolenia na budowę. Obszar oddziaływania obiektu wyznaczony jest zakresem projektowanych do wykonania robót budowlanych, zaś kwestia dojazdu do terenu inwestycji stanowi oddziaływanie faktyczne, a nie prawne. Poruszana przez Skarżących sprawa dot. oddziaływania obecnie prowadzonej przez inwestora działalności, pozostaje bez wpływu na podjęte rozstrzygnięcie. Wnioskodawcy w pismach z 10 czerwca 2021 r. nie powołali się na naruszenie własnego, skonkretyzowanego i zindywidualizowanego interesu prawnego. Skarżący nie wykazali by sporna inwestycja ograniczała lub utrudniała korzystanie z nieruchomości stanowiących ich własność. W związku z powyższym, zgodnie z orzecznictwem sądowoadministracyjnym, właściciele, użytkownicy wieczyści, zarządcy nieruchomości zlokalizowanych w pobliżu projektowanej budowy, aby uzyskać status strony w postępowaniu w sprawie wydania pozwolenia na budowę, także w trybie wznowieniowym, muszą wskazać konkretny przepis, przewidujący w konkretnej sytuacji ograniczenie w swobodnym korzystaniu z ich nieruchomości wprowadzone ze względu na powstanie w ich sąsiedztwie określonego obiektu budowlanego.
Wobec powyższego w ocenie Wojewody nie można uznać, by Skarżący wykazali się interesem prawnym uprawniającym do udziału w postępowaniu administracyjnym dotyczącym ww. decyzji nr [...] wydanej w dniu [...] lutego 2021 r. przez Starostę [...].
Od powyższej decyzji skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wnieśli: G. i M. L. reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika oraz I. i S. K.
Skarga G. i M. L. została zarejestrowana pod sygn. II SA/Rz 921/23. Z kolei skarga I. i S. K. została zarejestrowany pod niniejszą sygnaturą.
W tożsamych skargach G. i M. L. oraz I. i S. K. zaskarżyli ww. decyzję Wojewody w całości, zarzucając:
1. art. 138 § 1 pkt 1 i art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i wydanie decyzji utrzymującej w mocy decyzję Starosty w sytuacji, gdy zgromadzony w sprawie materiał dowodowy w połączeniu z okolicznościami sprawy oraz prawidłową subsumpcją ww. przepisów winna prowadzić do wydania decyzji zmieniającej decyzję Organu I instancji z przyczyn szczegółowo wskazanych w treści odwołania Skarżących oraz tych wskazanych w skardze;
2. art. 7 w zw. z art. 81 k.p.a., poprzez uznanie, że zebrany w sprawie materiał dowodowy pozwala na wyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy, podczas gdy w postępowaniu Skarżący nie zostali uznani, jako strona tego postępowania, a nadto zachodzą faktyczne podstawy do uchylenia pierwotnie wydanej decyzji wobec znacznego oddziaływania planowanej inwestycji na nieruchomość Skarżących, czego jednak nie zauważa Organ II instancji, pomimo złożonego w sprawie odwołania oraz pomimo już dwukrotnego złożenia w tej sprawie odwołań i wobec uchylania zaskarżonych decyzji przez organy wyższego rzędu w toku poprzednich postępowań;
3. art. 75 § 1, art. 77 § 1 k.p.a., poprzez zaniechanie ustalenia prawidłowego stanu faktycznego, niedokonanie wszechstronnej i swobodnej oceny całego zgromadzonego materiału dowodowego, a w konsekwencji niedostateczne wyjaśnienie sprawy poprzez nieuwzględnienie interesu społecznego, nieprzeprowadzenie jakiejkolwiek formy konsultacji społecznej przed wydaniem decyzji i nie wzięcie pod uwagę uzasadnionego interesu mieszkańców pobliskich nieruchomości, którzy są realnie zagrożeni przez planowaną inwestycję, a w szczególności Skarżących, czego jednak zdaje się w dalszym ciągu nie zauważać organ administracji publicznej wydający zaskarżoną decyzję;
4. art. 75 § 1, art. 77 § 1 k.p.a., poprzez zaniechanie ustalenia prawidłowego stanu faktycznego, niedokonanie wszechstronnej i swobodnej oceny całego zgromadzonego materiału dowodowego, jak również nieprzeprowadzenie zawnioskowanych wniosków dowodowych, a w konsekwencji niedostateczne wyjaśnienie sprawy poprzez: nieprzeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z zakresu hydrologii oraz stosunków wodnych, z zakresu do spraw ochrony środowiska oraz z zakresu BHP, względnie innego biegłego zgodnie z uznaniem organu; nieprzeprowadzenie oględzin nieruchomości z udziałem stron; nie przesłuchanie zawnioskowanych świadków; nie wystąpienie do WIOŚ w [...] pomimo, iż wnioski dowodowe mają istotny wpływ na treść wydanej decyzji przez organ i winny być chociaż w minimalnym zakresie przeprowadzone przez organ, celem zdobycia miarodajnego materiału dowodowego i możliwości wydania decyzji ostatecznej w sprawie w ramach prowadzonego postępowania administracyjnego;
5. art. 28, art. 91 § 3 k.p.a. oraz art. 28 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego w związku z art. 33 i 36 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko, poprzez pominięcie w postępowaniu właścicieli nieruchomości położonych w obszarze bezpośredniego oddziaływania inwestycji, a w szczególności pominięcie interesu Skarżących, jako właścicieli nieruchomości położonych bardzo blisko planowanej inwestycji, która w sposób bezpośredni i bardzo poważny zagraża ich interesom, a w szczególności zagraża prawu własności i możliwości normalnego egzystowania w domu mieszkalnym;
6. art. 71 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko, zgodnie, z którym uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wymagane jest dla planowanych przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko oraz przedsięwzięć mogących potencjalnie oddziaływać na środowisko — czego nie zauważa organ w realiach niniejszej sprawie;
7. art. 28 k.p.a. w zw. z art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że Skarżący nie pozostają stronami postępowania w sytuacji, gdy w rzeczywistości posiadają istotny interes prawny oraz faktyczny do występowania w sprawie w charakterze strony i mają interes w zakresie uchylenia pierwotnej decyzji administracyjnej w zakresie wydania pozwolenia na budowę obejmującego budowę budynku hali magazynowej przez G. K.;
8. art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie przez Organ I instancji i niedokonanie wznowienia postępowania w sytuacji, gdy Skarżący nie brali udziału w pierwotnym postępowaniu bez własnej winy, a nadto posiadają istotny interes prawny oraz faktyczny w zakresie uczestniczenia w tym postępowaniu wobec bliskiego sąsiedztwa ich działek od nieruchomości (działki) G. K., który planuje podjąć dużą inwestycję bezpośrednio zagrażającą życiu, zdrowiu sąsiadów, a nadto inwestycję która w znaczący sposób będzie negatywnie oddziaływać na nieruchomości sąsiednie, a w szczególności będzie emitować znaczne drgania, hałas, wibracje, zanieczyszczenia powietrza, zadymienie, zapylenie i powodować będzie istotne straty w zakresie uszkodzeń budynków mieszkalnych Skarżących.
Wobec tak sformułowanych zarzutów Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Organu I instancji; rozpoznanie sprawy na rozprawie, a także o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Organu I instancji.
W odpowiedzi na skargi Wojewoda wniósł o ich oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko w sprawie.
Postanowieniem z 9 sierpnia 2023 r. sygn. akt II SA/Rz 921/23, Sąd działając na podstawie art. 111 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634) połączył do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy o sygn. akt II SA/Rz 920/23 i II SA/Rz 921/23 i prowadzi je dalej pod sygn. akt II SA/Rz 920/23.
Postanowieniem z 9 sierpnia 2023 r. sygn. akt II SA/Rz 920/23 Sąd odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Starosty z 24 listopada 2022 r. nr AB-IV.6740.4.2021.
Podczas rozprawy przeprowadzonej w dniu 7 listopada 2023 r. pełnomocnik Skarżących G. i M. L. - aplikant radcowski – wniosła i wywiodła jak w pisemnej skardze. Natomiast Skarżący S. K. dodatkowo podał, że uprzednio dla takiej samej inwestycji sąsiedzi byli uznani jako strony. Wtedy hala nie powstała, natomiast inwestor podzielił swoją działkę i ponownie wystąpił o pozwolenie na budowę i takowe uzyskał. O inwestycji Skarżący dowiedział się przypadkowo z Internetu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm.; dalej: "p.p.s.a.") uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Oznacza to, że sąd bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze - w granicach sprawy, wyznaczonych rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (art. 134 § 2 p.p.s.a.).
Przedmiotem kontroli jest decyzja wydana w przedmiocie odmowy uchylenia ostatecznej decyzji w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę budynku hali magazynowej z zewnętrzną instalacją kanalizacji deszczowej, budowę wylotu instalacji kanalizacji deszczowej, budowę sieci drenarskiej ba terenie obejmującym nieruchomości nr ewid. [...] położone w miejscowości W.
Wniosek o wznowienie postępowania złożyli I. i S. K. oraz G. i M. L. właściciele działek nr [...] i działki nr [...].
Swoje żądanie Skarżący oparli na art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. tj. pozbawieniu ich jako strony prawa do udziału w postępowaniu.
Postanowieniem z [...] lipca 2021 r. Starosta [...] wznowił postepowanie, a następnie po przeprowadzeniu postępowania decyzja z 24 listopada 2022 r. odmówił uchylenia decyzji dotychczasowej, decyzja ta została utrzymana w mocy przez Wojewodę Podkarpackiego.
Podstawą wydanych rozstrzygnięć było przyjęcie, że wnioskodawcy nie mają przymiotu strony w postępowaniu.
Sąd powyższe stanowisko podziela.
Nie ulega wątpliwości, że Skarżący nie byli stronami postępowania zwykłego.
W pierwszej kolejności stwierdzić należy, że przeprowadzone postępowanie nadzwyczajne odpowiada wymogom formalnym. Prawidłowo ustalono, że wnioski o wznowienie postępowania zostały złożone w przewidzianym do tego terminie, zostały rozpoznane przez właściwy Organ, a rozstrzygnięcie odpowiada stosownej formie.
Przechodząc do kwestii merytorycznych zgodzić należy się z Organem II instancji, że w postępowaniu nadzwyczajnym co do zasady krąg stron postępowania powinien odpowiadać postępowaniu zwykłemu.
Postępowanie zwykłe w sprawie dotyczyło pozwolenia na budowę. Przepisy prawa budowlanego przewidują definicję strony postępowania. Na podstawie art. 28 ust. 2 P.b.: stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu.
Przez obszar oddziaływania na podstawie art. 3 pkt 20 P.b. należy rozumieć: teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zabudowie tego terenu.
Należy podkreślić, że ustawodawca konsekwentnie przeciwstawia się próbom przeprowadzenia jakiejkolwiek rozszerzającej wykładni art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 P.b. W uzasadnieniu projektu do ostatniej nowelizacji art. 3 pkt 20 P.b. wyraźnie podkreślono, że istotne z perspektywy art. 3 pkt 20 P.b. ograniczenia w zabudowie odnoszą się do takiego wpływu na nieruchomość, który uniemożliwia lub ogranicza wykonywanie robót budowlanych (w tym budowę obiektów budowlanych) z uwagi na niespełnianie przepisów techniczno-budowlanych i innych przepisów szczególnych, które stawiają wprost wymogi dotyczące zabudowy (przede wszystkim wymogi dotyczące odległości jednych obiektów budowlanych od innych obiektów budowlanych). Innymi słowy obszar oddziaływania budowanego obiektu budowlanego będzie to obszar, w stosunku do którego ten obiekt wprowadzi ograniczenia możliwości budowy innych obiektów budowlanych ze względu na wymogi przepisów odnoszące się do zabudowy, a nie ze względu na to, że obiekt wprowadzi jakiekolwiek subiektywne uciążliwości. Inne formy ograniczenia zagospodarowania terenu niż zabudowa (np. hałas, spaliny) wykraczają poza zakres przedmiotowy projektu budowlanego (druk sejmowy nr IX.121). Dokonane zatem na skutek wskazanej nowelizacji uściślenie dotyczy terenu wyznaczonego w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia sprowadzające się jedynie do zabudowy, a nie szeroko rozumianego zagospodarowania terenu. W tym kontekście w orzecznictwie sądów administracyjnych zwraca się uwagę, że podmioty posiadające prawnorzeczowy tytuł do nieruchomości (z reguły sąsiadującej bezpośrednio), która stanowi teren wyznaczony w zasięgu obiektu budowlanego, będą mogły powoływać się wyłącznie na wąsko rozumiane ograniczenie zabudowy zawarte w przepisach odrębnych stanowiących zasadniczo przepisy materialnego prawa administracyjnego (por. wyr. NSA z 15 grudnia 2021 r., sygn. akt II OSK 34/19; tak też S. Juszczak, Zmiana kręgu stron postępowania w sprawie wydania pozwolenia na budowę po nowelizacji definicji obszaru oddziaływania obiektu, ST 2021, nr 4, s. 48-57).
Nowelizacja art. 3 pkt 20 P.b. doprowadziła do zmiany stanu prawnego i pociągnęła za sobą utratę przymiotu aktualności dotychczasowego orzecznictwa sądów administracyjnych, które odnosi się do pojęcia strony postępowania rozpatrywanego na gruncie dotychczasowego brzmienia art. 3 pkt 20 P.b.
Aktualnie nie chodzi już o potencjalne oddziaływanie lecz oddziaływanie, które faktycznie oddziałuje w sferę prawa własności, a więc w sposób rzeczywisty ingeruje w nią i wpływa na dotychczasowe korzystanie z tej własności. Poszanowanie występujących w obszarze oddziaływania obiektu uzasadnionych interesów osób trzecich, na etapie postępowania o pozwolenie na budowę następuje wyłącznie w takim zakresie, w jakim przepisy wprowadzają określone wymogi, czy ograniczenia w korzystaniu z przysługującego prawa własności. Nie chodzi zatem o wszelkie utrudnienia, jakie może przynieść planowane przedsięwzięcie, a jedynie o takie, które mogą dotyczyć naruszeń interesów prawnych, a nie interesów faktycznych innych osób.
Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 14 czerwca 2023 r., sygn. akt II OSK 2013/20: przymiotu strony postępowania administracyjnego w sprawie o wydanie pozwolenia na budowę (na co powołuje się strona skarżąca) nie daje jakiekolwiek oddziaływanie inwestycji na nieruchomości sąsiednie, lecz jedynie oddziaływanie określone w art. 3 pkt 20 P.b., czyli powodujące ograniczenia w zagospodarowaniu otoczenia wynikające z odrębnych przepisów. Takich ograniczeń nie można upatrywać tylko w potencjalnym wzroście obciążeń czy uciążliwości dla otoczenia związanych z przyszłym użytkowaniem obiektu.
Zdarzenie przyszłe i niepewne nie może stanowić o interesie prawnym, a jedynie interesie faktycznym.
Z powyższego wynika, że status strony w postępowaniu w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę przysługiwać będzie wyłącznie osobie, która, po pierwsze, posiada tytuł prawny do nieruchomości znajdującej się w otoczeniu projektowanego obiektu budowalnego, po drugie, nieruchomość ta dozna ograniczeń w dopuszczalnej dotychczas zabudowie na skutek realizacji projektowanego obiektu. Oba te elementy wystąpić muszą łącznie. ( wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 7 czerwca 2023 r. II SA/Wr 28/23 ).
Tak przedstawioną analizę należy odnieść do stanu faktycznego sprawy.
Inwestycja, na którą uzyskano pozwolenie na budowę to hala magazynowa o powierzchni zabudowy 600 m2. Teren utwardzony według projektu wynosi 654,5 m2, teren biologicznie czynny 1838,75 m2.
Na działce nr [...], I. i S. K., która graniczy z działką inwestycyjną znajduje się budynek niemieszkalny oznaczony na projekcie zagospodarowania działki nr 6. Na działce nr [...] G. i M. L. znajduje się budynek przemysłowy oznaczony nr 5 oraz budynek mieszkalny oznaczony nr 2.
Warunki zabudowy inwestycji zostały określone ostateczną decyzją z [...] grudnia 2019 r., Nr [...] Wójta Gminy [...] zmienioną decyzją [...] maja 2020 r., Nr [...] Wójta Gminy [...]. Zatem parametry inwestycyjne zostały określone i jak należy przyjąć wpisują się w zasadę dobrego sąsiedztwa, a więc jak ustaliły Organy nawiązują do istniejącej zabudowy.
Podnoszenie na obecnym etapie zarzutów dotyczących naruszenia ładu architektonicznego nie może mieć miejsca i nie może być również podstawą do stwierdzenia istnienia po stronie wnioskodawców interesu prawnego w zaskarżeniu decyzji udzielającej pozwolenia na budowę.
Wbrew postawionym zarzutom teren inwestycji nie znajduje się w obszarze zagrożenia powodziowego. Zgodnie z zaktualizowanymi i nowymi Mapami Zagrożenia Powodziowego podanymi do publicznej wiadomości umieszczonymi na stronie Biuletynu Informacji Publicznej Ministerstwa Środowiska i Klimatu teren przeznaczony pod inwestycję nie znajduje się w zasięgu obszaru szczególnego zagrożenia powodzią. Potwierdziła to decyzja Dyrektora Zarządu Zlewni w [...] Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie umarzająca postępowanie w zakresie lokalizowania nowych obiektów budowlanych na obszarach szczególnego zagrożenia powodzią od rzeki [...].
Odprowadzanie wód opadowych z terenu inwestycji ma odbywać się za pomocą instalacji kanalizacji deszczowej i wylotu kanalizacyjnego do rowu znajdującego się na działce nr [...] zaprojektowanego zgodnie zarówno z decyzją o warunkach zabudowy, jak również zgodnie z decyzją Dyrektora Zarządu Zlewni w [...] Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z [...] listopada 2020 r., Nr [...]. Powyższa decyzja określa maksymalną ilość wód odprowadzanych do rowu melioracyjnego. W związku z powyższym nie można przyjąć na tym etapie, że nastąpi pod tym względem ingerencja w działki sąsiednie. Wody opadowe mają zostać odprowadzane systemem kanalizacji do rowu, którego przepustowość ma pozwolić na ich przyjęcie bez szkody dla innych działek. Na obecnym etapie nie można domniemywać innych okoliczności aniżeli wynikające z założeń projektowych.
Prawidłowe jest również stanowisko Organu, że inwestycja nie mieści się w pojęciu przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko albo potencjalnie, a co za tym idzie nie wymaga dla swojej realizacji obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, przez co nie może być mowy o naruszeniu art. 71 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko ( Dz.U. z 2019 r., poz.1839). Na podstawie § 3 pkt 54 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (2019 r., poz. 1839): do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się między innymi zabudowę przemysłową lub magazynową, wraz z towarzyszącą jej infrastrukturą, o powierzchni zabudowy nie mniejszej niż:
a) 0,5 ha na obszarach objętych formami ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1-5, 8 i 9 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, lub w otulinach form ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1-3 tej ustawy,
b) 1 ha na obszarach innych niż wymienione w lit. a.
Jak wynika z ustaleń Organów inwestycja nie jest położona w obszarze objętym jakąkolwiek ochroną. W związku z powyższym brak jest podstaw do zakwalifikowania jej jako objętej obowiązkiem uzgodnień środowiskowych.
Prawidłowo przeprowadzona przez Organy analiza dowiodła, że inwestycja odpowiada wymogom prawa budowlanego, dotyczącym zachowania odpowiednich odległości, co pozwala stwierdzić, że zakres oddziaływania tej inwestycji ogranicza się wyłącznie do terenu inwestycyjnego.
Nieruchomość należąca do G. i M. L. nr [...] położona w miejscowości W. znajduje się po północnej stronie działek o nr [...] i [...], na których ma powstać obiekt budowlany objęty kwestionowanym przez nich pozwoleniem budowalnym. Z kolei działka nr [...] należąca do I. i S. K. znajduje się po południowej stronie tych działek. Na podstawie analizy mapy obejmującej projekt zagospodarowania terenu, ustalono w sposób bezsporny, że budynek hali magazynowej ma zostać zlokalizowany w odległości 5,29 m i 5,31 m od granic sąsiednich nieruchomości nr [...] i [...] od strony północnej i ok. 8,30 m od granicy działki nr [...] stanowiącej współwłasność Państwa G. i M. L. oraz w odległości 3,00 m /ze ścianą bez okien i drzwi/ od granic sąsiednich nieruchomości nr [...] i [...] od strony południowej i ok. 6,00 m od granicy działki nr [...] stanowiącej współwłasność Państwa I. i S. K.
Dokonując oceny powyższych odległości na tle § 12 ust. 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i usytuowanie ( Dz. U. z 2022r., poz. 2025 ze zm.), zgodnie z którym jeżeli z przepisów § 13, 19, 23, 36, 40, 60 i 271-273 lub przepisów odrębnych określających dopuszczalne odległości niektórych budowli od budynków nie wynikają inne wymagania, budynek na działce budowlanej należy sytuować od granicy tej działki w odległości nie mniejszej niż: 1) 4 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą z oknami lub drzwiami w stronę tej granicy; 2) 3 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą bez okien i drzwi w stronę tej granicy, stwierdzić należy, że warunki te zostały zachowane.
Z kwestią odległości obiektu budowlanego od nieruchomości sąsiednich i zlokalizowanych na nich obiektów wiążą się także przepisy dotyczące ochrony przeciwpożarowej. Zgodzić należy się z Organami, że lokalizacja projektowanego budynku magazynowego respektuje minimalne odległości między zewnętrznymi ścianami budynków niebędącymi ścianami oddzielenia przeciwpożarowego określone w § 271 w związku z § 12 rozporządzenia. Zarówno bowiem budynek przemysłowy oznaczony jako "5" na projekcie zagospodarowania teren i mieszkalny "2" zlokalizowane na działce nr [...], jak i budynek niemieszkalny "6 zlokalizowany na działce nr [...] należące do Skarżących, znajdują się w odległościach znacznie większych niż 8 m od ścian projektowanego budynku.
Projektowana inwestycja nie niesie za sobą także ograniczeń związanych z przesłanianiem obiektów na działkach skarżących. Kwestię tę normują przepisy § 13 ww. warunków technicznych, zgodnie z którym odległość budynku z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi od innych obiektów powinna umożliwiać naturalne oświetlenie tych pomieszczeń, co uważa się za spełnione, jeżeli:
l/.między ramionami kąta 60°, wyznaczonego w płaszczyźnie poziomej, z wierzchołkiem usytuowanym w wewnętrznym licu ściany na osi okna pomieszczenia przesłanianego, nie znajduje się przesłaniająca część tego samego budynku lub inny obiekt przesłaniający w odległości mniejszej niż:
a/.wysokość przesłaniania - dla obiektów przesłaniających o wysokości do 35 m, b/.35m - dla obiektów przesłaniających o wysokości ponad 35m,
2/.zostały zachowane wymagania, o których mowa w § 57 i 60.
Organy dokonały oceny pod kątem możliwości zaprojektowania na działkach Skarżących budynku z otworem okiennym w odległości 4.0 m od granicy działek nr [...] i [...] z zachowaniem wymogów zawartych w §13, 57 i 60 cyt. wyżej rozporządzenia, dotyczących zapewnienia naturalnego oświetlenia i nasłonecznienia. Na podstawie zatwierdzonego projektu budowlanego ustalono, że wysokość ściany północnej i południowej projektowanego budynku magazynowego /od strony działek Skarżących/ liczona od poziomu istniejącego terenu wynosi 5,085 m /"przekrój oś 7" strona 33 projektu) i jest ona mniejsza niż jego odległość mierzona do granicy działki nr [...] wynoszącej ok. 6,0 m i działki nr [...] wynosząca ok. 8,30 m, co jak słusznie zauważył Organ, wyklucza choćby potencjalne zagrożenie dla naturalnego oświetlenia pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi znajdujących się na działkach Skarżących. Podobnie w odniesieniu do zaprojektowanych urządzeń budowlanych brak jest przepisu, który wskazywałby, iż związany z nimi obszar oddziaływania obejmuje działki wnioskodawców. Z projektu zagospodarowania działki wynika w szczególności, że projektowane na działce nr [...] miejsca postojowe w ilości 2 szt. usytuowane są w odległości ok. 8,00m od granicy działki nr [...] i ok. 15,50 m od granicy działki nr [...], co oznacza, że odległości te przekraczają określoną w §19 ust. 2 pkt 1 ww. warunków technicznych odległość wydzielonych stanowisk postojowych, lub otwartego garażu wielopoziomowego dla samochodów osobowych od granicy działki budowlanej, która nie może być mniejsza niż 3m w przypadku parkingu do 10 stanowisk postojowych włącznie.
Sporna inwestycja nie niesie również za sobą ponadnormatywnych uciążliwości w zakresie emisji hałasu, zapachów, czy też zanieczyszczeń powietrza, na co wskazują Skarżący, a o czym pisze projektant na stronie 13 projektu budowlanego w punkcie 6f. Wyjaśnić bowiem należy, że objęta kwestionowanym pozwoleniem inwestycja nie jest zaliczona do mogących znacząco oddziaływać na środowisko, w myśl obowiązującego rozporządzenia z 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko ( Dz.U. z 2019 r., poz.1839).
Z analizowanego projektu budowlanego, który stanowi główną podstawę oceny, czy danej osobie właścicielowi, użytkownikowi wieczystemu lub zarządcy nieruchomości sąsiedniej, przysługuje przymiot strony w postępowaniu dotyczącym udzielenia pozwolenia na budowę, wynika w sposób niebudzący wątpliwości, że projektowana, sporna inwestycja nie powoduje również ograniczeń możliwości korzystania z szeroko rozumianych mediów /woda, ciepło, elektryczność, telekomunikacja/, jak również nie pozbawia działek Skarżących dostępu do drogi publicznej.
Wody opadowe z połaci dachu projektowanego budynku odprowadzane będą do kanalizacji deszczowej, a o czym była już owa wyżej na roboty budowlane związane z wykonaniem wylotu do rowu melioracyjnego na dz. nr [...] inwestor uzyskał decyzję Dyrektora zarządu Zlewni w [...] Państwowego Gospodarstwa wodnego Wody Polskie z [...] listopada 2020 r., Nr [...].
Powyższe ustalenia potwierdzają stanowisko Organów, że projektowany budynek w żadnym stopniu nie dotyka interesu prawnego Skarżących, gdyż nie wprowadza jakichkolwiek ograniczeń w zagospodarowaniu należących do nich nieruchomości. Innymi słowy, budowa tego obiektu nie zmusza Skarżących do modyfikacji zamiarów inwestycyjnych. W świetle powyższego stanowisko Organów Sąd ocenia za prawidłowe.
Jednocześnie za chybione ocenić należy zarzuty nie przeprowadzenia opinii biegłego z zakresu ochrony środowiska oraz biegłego z zakresu BHP, gdyż zarówno ustalenia, jak i ocena okoliczności faktycznych nie wymagała wiadomości specjalnych uzasadniających wystąpienie o przeprowadzenie takiej opinii biegłego. Ustalenie wszystkich wymaganych do rozstrzygania okoliczności leżało w zakresie uprawnień organów architektonicznych, z czego Organy wywiązały się w sposób prawidłowy.
Mając to wszystko na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI