Orzeczenie · 2006-01-11

II SA/RZ 914/04

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Miejsce
Rzeszów
Data
2006-01-11
NSAtransportoweŚredniawsa
transport drogowyopłata drogowakara pieniężnaprzedsiębiorcaodpowiedzialnośćdrogi krajowekontrola drogowa

Sprawa dotyczyła skargi K. Z. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji utrzymującą w mocy karę pieniężną w kwocie 3000 zł nałożoną za przejazd po drodze krajowej bez posiadania w pojeździe karty opłaty drogowej. Kierowca został zatrzymany do kontroli i oświadczył, że właściciel firmy, K. Z., nie wyposażył go w wymagany dokument. Skarżący podnosił, że nie był świadomy obowiązku uiszczenia dodatkowej opłaty, a pojazd, którym dokonano przejazdu, stanowił własność jego syna, który nie prowadził działalności transportowej. Dodatkowo, skarżący wskazywał na trudną sytuację materialną i zdrowotną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę. Sąd uznał, że stan faktyczny jest niesporny, a przepisy ustawy o transporcie drogowym jednoznacznie nakładają obowiązek uiszczenia opłaty na przedsiębiorcę wykonującego transport drogowy. Sąd podkreślił, że odpowiedzialność przedsiębiorcy jest niezależna od jego wiedzy o przepisach, własności pojazdu czy ewentualnych ustaleń z kierowcą. Kwestie te mogą być przedmiotem ewentualnych roszczeń między przedsiębiorcą a kierowcą, ale nie zwalniają przedsiębiorcy z odpowiedzialności wobec organów kontroli.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Potwierdzenie odpowiedzialności przedsiębiorcy za naruszenia przepisów o transporcie drogowym przez jego kierowców, niezależnie od wiedzy czy własności pojazdu.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznego stanu prawnego i faktycznego związanego z opłatami za przejazd drogami krajowymi w okresie obowiązywania wskazanych przepisów.

Zagadnienia prawne (2)

Czy przedsiębiorca wykonujący transport drogowy jest odpowiedzialny za brak posiadania przez kierowcę dowodu uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych, nawet jeśli nie posiadał wiedzy o tym obowiązku lub pojazd nie był jego własnością?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, przedsiębiorca jest odpowiedzialny.

Uzasadnienie

Ustawa o transporcie drogowym jednoznacznie nakłada obowiązek uiszczenia opłaty na przedsiębiorcę wykonującego transport drogowy. Odpowiedzialność ta jest niezależna od wiedzy przedsiębiorcy o przepisach, własności pojazdu czy ewentualnych ustaleń z kierowcą.

Czy wniesienie skargi do sądu administracyjnego za pośrednictwem organu I instancji, zamiast organu II instancji, wpływa na zachowanie terminu do jej wniesienia?

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli organ I instancji przekaże skargę do organu II instancji przed upływem terminu.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że w przypadku wniesienia skargi za pośrednictwem organu niewłaściwego, o zachowaniu terminu decyduje data nadania lub złożenia skargi przez ten organ do organu właściwego lub bezpośrednio do sądu. W analizowanej sprawie organ I instancji złożył skargę do organu II instancji przed upływem 30-dniowego terminu.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Skarga oddalona na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Przepisy (9)

Główne

u.t.d. art. 42 § ust. 1

Ustawa o transporcie drogowym

Nakłada na przedsiębiorców obowiązek uiszczania opłaty za przejazd po drogach krajowych.

u.t.d. art. 87 § ust. 1

Ustawa o transporcie drogowym

Nakłada na kierowcę obowiązek posiadania przy sobie dowodu uiszczenia opłaty i okazywania go na żądanie.

u.t.d. art. 92 § ust. 1 i 4

Ustawa o transporcie drogowym

Określa karę pieniężną za wykonywanie transportu drogowego bez uiszczenia opłaty.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do oddalenia skargi.

Pomocnicze

u.t.d. art. 4 § ust. 1

Ustawa o transporcie drogowym

Definiuje pojęcie krajowego transportu drogowego.

p.p.s.a. art. 54 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Reguluje sposób wnoszenia skargi do sądu administracyjnego.

p.p.s.a. art. 53 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa termin do wniesienia skargi.

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa do utrzymania w mocy decyzji organu I instancji przez organ odwoławczy.

p.d.g. art. 2

Ustawa Prawo działalności gospodarczej

Definicja przedsiębiorcy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Obowiązek posiadania opłaty drogowej spoczywa na przedsiębiorcy. • Odpowiedzialność przedsiębiorcy jest niezależna od jego wiedzy o przepisach. • Własność pojazdu przez syna nie zwalnia przedsiębiorcy z odpowiedzialności. • Skarga została wniesiona z zachowaniem terminu, mimo wniesienia za pośrednictwem organu I instancji.

Odrzucone argumenty

Przedsiębiorca nie wiedział o obowiązku uiszczenia opłaty. • Samochód nie był własnością przedsiębiorcy, lecz jego syna. • Trudna sytuacja materialna i zdrowotna skarżącego.

Godne uwagi sformułowania

Przedsiębiorca K. Z. był właścicielem przedsiębiorstwa o nazwie "T. i U. R.-B. w K.". • Z dowodu rejestracyjnego nr [...] wynika, że samochód marki Kamaz jest zarejestrowany na jego syna W. Z., zam. K. 478, ale z dowodu dostawy wynika, iż usługa przewozowa była realizowana przez firmę K. Z.. • Zarzuty podniesione w skardze, akcentujące trudną sytuację materialną skarżącego i jego stan zdrowia, nie mają znaczenia prawnego. • Tego rodzaju kwestia może być ewentualnie przedmiotem roszczenia przedsiębiorcy w stosunku do kierowcy. • Podnoszona nieznajomość przepisów ustawy o transporcie drogowym nie zwalnia od odpowiedzialności za naruszenie ustawowych obowiązków.

Skład orzekający

Anna Lechowska

sędzia

Ryszard Bryk

sprawozdawca

Zbigniew Czarnik

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie odpowiedzialności przedsiębiorcy za naruszenia przepisów o transporcie drogowym przez jego kierowców, niezależnie od wiedzy czy własności pojazdu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu prawnego i faktycznego związanego z opłatami za przejazd drogami krajowymi w okresie obowiązywania wskazanych przepisów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje typowe problemy odpowiedzialności przedsiębiorcy w transporcie drogowym i pokazuje, że brak wiedzy o przepisach lub kwestie własności pojazdu nie zwalniają z odpowiedzialności.

Przedsiębiorco, Twoja niewiedza o przepisach nie chroni Cię przed karą!

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Rz 914/04 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2006-01-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-11-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Anna Lechowska
Ryszard Bryk /sprawozdawca/
Zbigniew Czarnik /przewodniczący/
Symbol z opisem
6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne
Transport
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2001 nr 125 poz 1371
art. 4 ust. 1, art. 42 ust. 1,art. 87 ust. 1, art. 92 ust. 1 i 4
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym.
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Czarnik Sędziowie NSA Anna Lechowska NSA Ryszard Bryk /spr./ Protokolant: sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w dniu 11 stycznia 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi K. Z. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] września 2004 r. Nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego po drodze krajowej bez uiszczenia stosownej opłaty -skargę oddala-
Uzasadnienie
II SA/Rz 914/04
U Z A S A D N I E N I E
Decyzją z dnia [...].09.2004 r., Nr [...],Komendant Wojewódzki Policji – utrzymał w mocy zaskarżoną odwołaniem K. Z. decyzję Komendanta Miejskiego Policji z dnia [...].10.2003 r., Nr [...] w przedmiocie nałożenia na K. Z. – właściciela Przedsiębiorstwa "T. i u. r.-b." w K. kary pieniężnej w kwocie 3000 zł za przejazd po drodze krajowej bez posiadania w pojeździe karty opłaty drogowej.
Wskazaną decyzję wydał na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 42 ustaw 1, art. 87 ust. 1 i art. 92 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 6.09.2001 r. o transporcie drogowym /Dz. U. Nr 125, poz. 1371, ze zm.) w zw. z § 3 i 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14.12.2001 r. w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych /Dz. U. Nr 150, poz. 1648, ze zm./ i załącznika do wymienionej ustawy z dnia 6.09.2001 L.p. 1.4.1.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy przytoczył, że w dniu 17.10.2003 r. na ulicy W. w Rz., patrol Policji zatrzymał do kontroli drogowej kierującego samochodem ciężarowym marki Kamaz o numerze rejestracyjnym [...] z przyczepą o nr. rej. [...]. W trakcie kontroli policjanci stwierdzili, że kierujący A. S. nie posiada w pojeździe karty opłaty drogowej. Rozpytany na tą okoliczność kierujący oświadczył do protokołu kontroli, że "nie posiada opłaty drogowej za przejazd po drogach krajowych, ponieważ nie otrzymał jej od właściciela firmy Pana K. Z.".
Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 24.01.2003 r. w sprawie ustalenia przebiegu dróg krajowych w województwach lubelskim, lubuskim, łódzkim, małopolskim, opolskim, podkarpackim, podlaskim, świętokrzyskim, warmińsko-mazurskim, wielkopolskim /Dz. U. z 2003 r., Nr 42, poz. 367/, ulica W. w Rz. znajduje się w ciągu drogi krajowej Nr 9.
Art. 92 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 6.09.2001 r. o transporcie drogowym wespół z załącznikiem do tej ustawy stanowi, że za wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych, wymierza się karę pieniężną w kwocie 3000 zł.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, skarżący K. Z. powielił treść odwołania i podniósł, że nie wiedział o obowiązku uiszczenia dodatkowej opłaty drogowej za wykonywanie transportu po drogach krajowych.
Dowiedział się o takim obowiązku dopiero po kontroli drogowej w dniu 17.10.2003 r. Zarzucił, że samochód "Kamaz" nie był jego własnością, stanowił własność syna W.. Syn nie prowadził żadnej działalności transportowej i nigdy tym samochodem nigdzie nie wyjeżdżał ani nie świadczył żadnych usług transportowych. Kierowca A. S. przewoził tym samochodem wapno, ziemię z cukrowni i piasek po terenie R., W., Cz., N., K. i okolicach gminy O. i był kilka razy kontrolowany przez Policję, ale nigdy nie żądano od niego dodatkowej opłaty drogowej.
Podniósł też, że ze względu na trudną sytuację materialną i zdrowotną, uiszczenie nałożonej nań kary pieniężnej doprowadzi go i jego rodzinę do strasznej tragedii życiowej.
Komendant Wojewódzki Policji wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał swoje stanowisko i motywy wyłożone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
I. kontrolując zaskarżoną decyzję, Sąd zauważył, że skarżący przesłał skargę zaadresowaną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie za pośrednictwem Komendanta Miejskiego Policji /organu I instancji/, czyli wniósł skargę za pośrednictwem organu niewłaściwego.
Stosownie od art. 54 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. nr 153, poz. 1270, z późn. zm./, nazwanej dalej skrótem p.p.s.a., skargę wnosi się do sądu administracyjnego za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi, czyli w tym przypadku skarga powinna być wniesiona za pośrednictwem Komendanta Wojewódzkiego Policji, i takie pouczenie zostało zamieszczone w zaskarżonej decyzji.
Zdaniem Sądu, jeżeli skarga została wniesiona do sądu administracyjnego za pośrednictwem organu niewłaściwego, to wówczas o zachowaniu terminu do wniesienia skargi decyduje data nadania lub złożenia skargi przez organ niewłaściwy do organu właściwego lub bezpośrednio do sądu administracyjnego /w okresie 1.01.2004 – 31.12.2005 r./.
Zaskarżoną decyzję z dnia [...].09.2004 r., Nr [...] doręczono skarżącemu w dniu 8.09.2004 r. /dowód doręczenia w aktach administracyjnych/. Skarga wpłynęła do kancelarii Komendy Miejskiej Policji w dniu 1.10.2004 r. /k. 2 i 90 akt sądowych/.
Organ I instancji złożył skargę w sekretariacie Komendanta Wojewódzkiego Policji w dniu 8.10.2004 /data wpływu k. 91 akt sądowych/.
Ustawowy termin do wniesienia skargi upływał z dniem 8.10.2004 r. /piątek/.
Skoro organ niewłaściwy złożył skargę do organu właściwego przed upływem 30 dniowego terminu do wniesienia skargi, zatem skarga została wniesiona z zachowaniem ustawowego terminu określonego w art. 53 § 1 p.p.s.a.
W skardze /opatrzonej datą 1.10.2004 r./ skarżący podał, że wnosi o uchylenie decyzji Komendanta Miejskiego Policji Nr [...].
Na rozprawie sądowej w dniu 11.10.2005 r. /k. 87 akt sądowych/, skarżący sprecyzował przedmiot zaskarżenia i wyjaśnił, że przedmiotem jego skargi jest faktycznie decyzja Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...].09.2004 r., Nr [...], a nie decyzja Komendanta Miejskiego Policji z dnia [...].10.2003 r.
Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę /k. 4-6 akt sądowych/ przyjął, że przedmiotem skargi jest jego decyzja z dnia [...].09.2004 r., Nr [...].
Konkludując rzeczone wyjaśnienie Sąd przyjął, że przedmiotem skargi jest decyzja organu odwoławczego, zaś skarga została wniesiona z zachowaniem ustawowego terminu.
W tym miejscu należy też nadmienić, że Z-ca Komendanta Wojewódzkiego Policji był upoważniony do wydania zaskarżonej decyzji /upoważnienie k. 93 akt sądowych/.
II. Przechodząc do meritum sprawy należy podkreślić, iż stan faktyczny sprawy co do zasadniczych okoliczności faktycznych jest niesporny i przedstawia się następująco:
W dniu 17.10.2003 r., około godz. 1320 na ulicy W. w Rz. patrol Policji zatrzymał do kontroli drogowej kierującego samochodem ciężarowym marki Kamaz 5511 nr rej. [...] z przyczepą nr. rej. [...] i stwierdził, że kierowca A. S. nie posiada dowodu uiszczenia należnej opłaty za korzystanie z dróg krajowych.
Wymieniony kierowca oświadczył, że przedsiębiorca K. Z. nie dał mu przed wyjazdem takiego dowodu. K. Z. był właścicielem przedsiębiorstwa o nazwie "T. i U. R.-B. w K.". Wskazanym pojazdem przewoził wysłodki mokre z Cukrowni R. do plantatora S. W.. Usługę transportową realizowało w/w przedsiębiorstwo, prowadzone przez K. Z..
Ulica W. w Rz. znajduje się w ciągu drogi krajowej nr 9 relacji Radom – Granica Państwa, co wynika z rozporządzenia z dnia 24.01.2003 r., powołanego w części opisowej uzasadnienia.
Przedsiębiorca K. Z. w odwołaniu m. innymi przytoczył, że nie wiedział, że wymagana jest taka opłata, zaś samochód który został zatrzymany do kontroli stanowi własność jego syna W., który nie prowadzi działalności transportowej, ani też nie świadczył żadnych usług transportowych.
Z dowodu rejestracyjnego nr [...] wynika, że samochód marki Kamaz jest zarejestrowany na jego syna W. Z., zam. K. 478, ale z dowodu dostawy wynika, iż usługa przewozowa była realizowana przez firmę K. Z.. Potwierdził to skarżący na rozprawie sądowej w dniu 11.01.2006 r.
Orzekające organy dokonały prawidłowej subsumpcji stanu faktycznego z przepisami ustawy z dnia 6.09.2001 r. o transporcie drogowym /Dz. U. Nr 125, poz. 1371, zmiany: Dz. U. z 2002 r. Nr 25, poz. 253, Nr 89, poz. 804, z 2003 r. Nr 199, poz. 1671/.
Art. 42 ust. 1 powołanej ustawy stanowi, że przedsiębiorcy wykonujący transport drogowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz wykonując przewozy na potrzeby własne obowiązani są do uiszczenia opłaty za przejazd pojazdu samochodowego po drogach krajowych.
Pojęcie krajowego transportu drogowego definiuje art. 4 ust. 1 w/w ustawy. Wedle tego przepisu wskazane pojęcie polega na podejmowaniu i wykonywaniu działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi zarejestrowanymi w kraju, za które uważa się również zespoły pojazdów składające się z pojazdu samochodowego i przyczepy lub naczepy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, przy czym jazda pojazdu, miejsce rozpoczęcia lub zakończenia podróży i przejazdu oraz droga znajdują się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Skarżący K. Z. prowadził działalność gospodarczą m. innymi w zakresie transportu drogowego, przeto był przedsiębiorcą w rozumieniu art. 2 ustawy z dnia 19.11.1999 r. – Prawo działalności gospodarczej /Dz. U. Nr 101, poz. 1178, z późn. zm./, która wówczas obowiązywała.
Kolejny przepis, tj. art. 87 ust. 1 stanowi, że podczas przejazdu wykonywanego w ramach transportu drogowego kierowca pojazdu samochodowego /za wyjątkiem taksówki/ obowiązany jest mieć przy sobie i okazywać na żądanie uprawnionego organu kontroli /m. innymi funkcjonariuszy Policji/ - dowód uiszczenia należnej opłaty za korzystanie z dróg krajowych.
Natomiast art. 92 ust. 1 i 4 omawianej ustawy stanowi, że kto wykonuje transport drogowy po drodze krajowej bez uiszczenia opłaty drogowej podlega karze pieniężnej, której wysokość określa załącznik do ustawy o transporcie drogowym. Z załącznika do ustawy L.p. 1.4.1. wynika, że za wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych – kara pieniężna wynosi 3000 zł i w takiej wysokości została określona w decyzji.
Z przedstawionych przepisów wyraźnie wynika, że obowiązek wykupienia i wyposażenia kierowcy w odpowiednią kartę opłaty, uprawniającą do przejazdu po drogach krajowych spoczywa na przedsiębiorcy. Przedsiębiorca K. Z. takiej karty przed przejazdem po drodze krajowej nie wykupił, zatem nałożenie na niego kary pieniężnej w kwocie 3000 zł było zgodne z prawem.
Zarzuty podniesione w skardze, akcentujące trudną sytuację materialną skarżącego i jego stan zdrowia, nie mają znaczenia prawnego.
Nie ma również znaczenia okoliczność, że to rzekomo kierowca, wbrew wcześniejszych z nim ustaleń co do trasy przejazdu, zmienił trasę przejazdu i wjechał na drogę krajową.
Tego rodzaju kwestia może być ewentualnie przedmiotem roszczenia przedsiębiorcy w stosunku do kierowcy. Natomiast według powołanych przepisów ustawy o transporcie drogowym za tego rodzaju naruszenie obowiązków ustawowych odpowiada tylko przedsiębiorca.
Fakt, że samochód marki Kamaz był zarejestrowany na syna również nie zwalnia skarżącego od odpowiedzialności, skoro właśnie tym samochodem skarżący wykonywał w ramach prowadzonego przedsiębiorstwa zarobkową działalność gospodarczą. Także podnoszona nieznajomość przepisów ustawy o transporcie drogowym nie zwalnia od odpowiedzialności za naruszenie ustawowych obowiązków.
Z przedstawionych względów i na podstawie art. 151 p.p.s.a. – Sąd skargę oddalił.
2.02.2006 PK