II SA/Rz 912/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w RzeszowieRzeszów2021-08-25
NSAAdministracyjneWysokawsa
pomoc społecznazasiłek celowyleczeniezawieszenie postępowaniarentadochódkryterium dochodoweKodeks postępowania administracyjnegoprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił postanowienie o zawieszeniu postępowania w sprawie zasiłku celowego, uznając, że spór o prawo do renty nie stanowi zagadnienia wstępnego dla przyznania pomocy na leczenie.

Skarżący M. M. złożył skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego o zawieszeniu postępowania w sprawie przyznania zasiłku celowego na leczenie. Kolegium zawiesiło postępowanie, uznając, że rozstrzygnięcie sporu o prawo do renty przez Sąd Okręgowy jest zagadnieniem wstępnym. Sąd administracyjny uchylił postanowienie, stwierdzając, że spór o rentę nie jest prejudykatem dla sprawy o zasiłek celowy, a jego zawieszenie mija się z celem świadczenia, jakim jest zaspokojenie nagłej potrzeby bytowej.

Przedmiotem skargi M. M. było postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) o zawieszeniu postępowania administracyjnego w sprawie odwołania od decyzji Wójta Gminy odmawiającej przyznania zasiłku celowego na leczenie. SKO zawiesiło postępowanie, ponieważ skarżący odwołał się od decyzji ZUS przyznającej mu rentę, a rozstrzygnięcie tej sprawy przez Sąd Okręgowy miało mieć istotny wpływ na ustalenie dochodu skarżącego, a tym samym na możliwość przyznania zasiłku celowego. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów KPA i podkreślił swoją trudną sytuację materialną, wskazując, że nie otrzymuje renty, a decyzja ZUS nie jest prawomocna. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uchylił zaskarżone postanowienie. Sąd uznał, że sprawa zawisła przed Sądem Okręgowym dotycząca prawa do renty nie stanowiła prejudykatu w sprawie o przyznanie zasiłku celowego. Podkreślono, że zasiłek celowy jest świadczeniem przyznawanym w sytuacjach nagłych, a jego zawieszenie w tej sytuacji mija się z celem. Sąd wskazał również, że kwestia dochodu powinna podlegać samodzielnej ocenie organu odwoławczego, a wstrzymanie wypłaty renty z przyczyn niezależnych od organu rentowego nie oznacza wygaśnięcia prawa do świadczenia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, spór dotyczący prawa do renty nie stanowi zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 KPA dla sprawy o przyznanie zasiłku celowego, a jego zawieszenie mija się z celem świadczenia.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że rozstrzygnięcie sprawy o rentę nie jest prejudykatem dla sprawy o zasiłek celowy, ponieważ zasiłek celowy jest świadczeniem na zaspokojenie nagłej potrzeby bytowej, a jego zawieszenie uniemożliwia realizację tego celu. Kwestia dochodu powinna być oceniana samodzielnie przez organ pomocy społecznej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (12)

Główne

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.s. art. 39

Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej

u.p.s. art. 8 § ust. 1

Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej

u.p.s. art. 8 § ust. 1 pkt 1

Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej

u.p.s. art. 6 § pkt 10

Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej

u.p.s. art. 8 § ust. 3

Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej

Pomocnicze

k.p.a. art. 97 § 1 pkt 4

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 127 § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 144

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 52 § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 134 § ust. 1 pkt 5

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

u.e.r.f.u.s. art. 134 § ust. 1 pkt 5

Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Spór o prawo do renty nie stanowi zagadnienia wstępnego dla przyznania zasiłku celowego. Zawieszenie postępowania w sprawie zasiłku celowego mija się z celem świadczenia. Kwestia dochodu powinna być oceniana samodzielnie przez organ odwoławczy. Skarga jest dopuszczalna bez wcześniejszego wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Odrzucone argumenty

Argumentacja organu o konieczności zawieszenia postępowania do czasu rozstrzygnięcia sprawy o rentę.

Godne uwagi sformułowania

zawieszenie postępowania w sprawie przyznania zasiłku celowego gubi sens świadczenia celowego i mija się z jego celem, którym jest zabezpieczenie nagłej potrzeby bytowej sprawa, która zawisła przed Sądem Okręgowym w [...] nie stanowiła prejudykatu w sprawie o przyznanie zasiłku celowego wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy nie jest już środkiem zaskarżenia, którego wyczerpanie jest koniecznym warunkiem dopuszczalności wniesienia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego

Skład orzekający

Elżbieta Mazur-Selwa

przewodniczący

Ewa Partyka

członek

Maria Mikolik

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zawieszania postępowań administracyjnych w kontekście świadczeń pomocy społecznej oraz dopuszczalności skargi do WSA."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy spór o rentę jest podstawą do zawieszenia postępowania o zasiłek celowy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak sądy administracyjne interpretują przepisy dotyczące zawieszania postępowań w kontekście świadczeń socjalnych, co jest istotne dla zrozumienia praw obywateli w trudnej sytuacji materialnej.

Czy spór o rentę może pozbawić Cię zasiłku na leczenie? Sąd wyjaśnia.

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Rz 912/21 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2021-08-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-06-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Elżbieta Mazur-Selwa /przewodniczący/
Ewa Partyka
Maria Mikolik /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Zawieszenie/podjęcie postępowania
Sygn. powiązane
II SA/Rz 912/22 - Wyrok WSA w Rzeszowie z 2023-02-07
I OZ 525/22 - Postanowienie NSA z 2022-11-18
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2020 poz 256
art. 61a § 2, art. 97 § 1 pkt 4, art. 127 § 3 w zw. z art. 144
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2021 poz 291
art. 134 ust. 1 pkt 5
Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - t.j.
Dz.U. 2020 poz 1876
art. 8 ust. 1, art. 8 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 6 pkt 10 i art. 8 ust. 3
Usatwa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Elżbieta Mazur - Selwa Sędziowie WSA Ewa Partyka AWSA Maria Mikolik /spr./ po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 25 sierpnia 2021 r. sprawy ze skargi M. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2021 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie odwołania uchyla zaskarżone postanowienie.
Uzasadnienie
II SA/Rz 912/21
UZASADNIENIE
Przedmiotem skargi M. M. jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] marca 2021 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego w sprawie odwołania.
Jak wynika z akt sprawy, M. M. w piśmie z 30 listopada 2020r. zwrócił się o przyznanie zasiłku celowego z przeznaczeniem na leczenie na miesiąc styczeń 2021r.
Decyzją z [...] stycznia 2021r. nr [...], Wójt Gminy [...] odmówił przyznania wnioskowanej pomocy finansowej w formie zasiłku celowego na pokrycie kosztów leczenia.
M. M. wniósł odwołanie od powyższej decyzji.
W dalszej kolejności Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] opisanym na wstępie postanowieniem z [...] marca 2021r. zawiesiło postępowanie w sprawie odwołania M. M. od decyzji Wójta Gminy [...] z [...] stycznia 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego z przeznaczeniem na pokrycie kosztów leczenia, do czasu zakończenia sprawy rozpoznawanej przed Sądem Okręgowym w [...] o sygn. [....] dotyczącej odwołania skarżącego od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w [...] z [...] maja 2020 r. Tym samym postanowieniem, SKO w [...] zobowiązało skarżącego do niezwłocznego poinformowania organu o wydaniu prawomocnego wyroku w sprawie.
W uzasadnieniu postanowienia Kolegium wyjaśniło, że M. M. ma ustalone prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy do 31 marca 2023r. i świadczenie to organ I instancji uwzględnił przy rozpatrywaniu sprawy jako dochód. M. M. wskazuje w odwołaniu, że takie obliczenie dochodu jest niezgodne ze stanem faktycznym ponieważ na jego wniosek ma wstrzymaną wypłatę renty z tytułu niezdolności do pracy i dochodu takiego nie posiada a decyzję przyznającą mu prawo do renty zaskarżył do Sądu Okręgowego w [...]. Okoliczność wstrzymania wypłaty renty wynika też z pisma Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] stycznia 2021r sygn. [...].
Z kolei sam odwołujący w piśmie z 5 marca 2021 r. poinformował Kolegium, że sprawa nie została jeszcze rozpoznana. SKO w dniu 10 marca 2021 r uzyskało informację z Sądu, że w sprawie nie zapadł jeszcze wyrok.
SKO wskazało, że w świetle art. 97 § 1 pkt. 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r., poz. 256; dalej: k.p.a.), organ administracji publicznej zawiesza postępowanie gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. W ocenie Kolegium wyżej opisane rozstrzygnięcie Sądu Okręgowego w [...] będzie miało istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ rozstrzygnie prawo M. M. do renty, która stanowi składnik dochodu. Zasadnym zatem jest zawieszenie postępowania do czasu rozstrzygnięcia odwołania przez Sąd Okręgowy w [...].
M. M. wniósł skargę na ww. postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] marca 2021 r.
W skardze zarzucił naruszenie następujących przepisów:
– art. 10 k.p.a. poprzez uniemożliwienie skarżącemu czynnego udziału w postępowaniu tj. przed wydaniem decyzji z [...] maja 2020 r. o ustaleniu prawa do renty na kolejny okres, przez co nie mógł się wypowiedzieć co do zebranych dowodów i przedstawić swojego stanowiska;
– art. 130 § 2 k.p.a. poprzez rozpoczęcie wypłacania świadczenia rentowego przed upływem terminu do wniesienia odwołania, przy czym wskazuje, że wniesienie odwołania wstrzymuje wykonanie decyzji, co nie miało miejsca w niniejszej sprawie.
Skarżący podkreślił, że w odwołaniu od decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] stycznia 2021 r. wskazywał, że decyzja z [...] maja 2020 r. jest nieprawomocna, w związku z tym od dnia 1 stycznia 2020 r. do dnia dzisiejszego nie posiada prawa do renty. Wobec powyższego Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] powinno przyznać mu zasiłek celowy. Dodatkowo skarżący wskazał, że zwracał rentę na konto ZUS, gdyż była mu ona wypłacana niezgodnie z prawem tj. przed dniem uprawomocnienia się decyzji. Skarżący wyjaśnił również, że od 11 miesięcy pozostaje bez środków do życia, w związku z tym zmuszony jest do zapożyczania się wśród znajomych i rodziny. Od marca 2021 r. nie ma pieniędzy na wykupienie leków, opłacenie rachunków oraz zakup żywności. Wskazał również na obawę, że wobec ogłoszenia stanu pandemii w kraju, rozpoznanie jego odwołania przez Sąd Okręgowy w [...] może ulec znacznemu wydłużeniu, co skutkować będzie brakiem pieniędzy na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych i uregulowanie ciążących na nim zobowiązań względem dostawców m.in. prądu. Podkreślił, że od 7 października 2020 r. nie posiada prawa do renty, w związku z czym organ powinien wydać decyzję, przyznającą mu pomoc finansową. Na tych podstawach wniósł o uchylenie rozstrzygnięcia organu I i II instancji oraz o przyznanie mu wnioskowanego zasiłku celowego na pokrycie kosztów leczenia.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu.
W pismach procesowych z 30 czerwca oraz 24 lipca 2021r. skarżący podtrzymał twierdzenia skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 i 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.").
Dokonując kontroli Sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Na podstawie art. 145 § 1 p.p.s.a.: Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. Nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi – art. 134 p.p.s.a.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że Sąd przyjął, że skarga została wniesiona prawidłowo na postanowienie SKO, bez wcześniejszego skorzystania z prawa do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Zgodnie z treścią art. 52 § 3 p.p.s.a., jeżeli stronie przysługuje prawo do zwrócenia się do organu, który wydał decyzję z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, strona może wnieść skargę na tę decyzję bez skorzystania z tego prawa. W niniejszej sprawie zaistniała powyższa sytuacja, ponieważ stosownie do postanowień art. 61a § 2 k.p.a., na wydane przez samorządowe kolegium odwoławcze postanowienie przysługuje zażalenie, ale z uwagi na treść art. 127 § 3 w związku z art. 144 k.p.a. w stosunku do tego postanowienia nie służy zażalenie lecz wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy. Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy jest środkiem prawnym przysługującym zarówno od decyzji, jak i postanowienia wydanych w pierwszej instancji przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze, z którego strona może skorzystać. Fakultatywny charakter tego środka prawnego potwierdza regulacja art. 52 § 3 p.p.s.a. Literalne brzmienie przepisu art. 52 § 3 P.p.s.a. odnoszące się wyłącznie do decyzji, a nie do postanowienia nie ma żadnego wpływu na wynikający z treści art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a. wniosek, że w obecnym stanie prawnym wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy nie jest już środkiem zaskarżenia, którego wyczerpanie jest koniecznym warunkiem dopuszczalności wniesienia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Z obecnego brzmienia art. 52 § 3 p.p.s.a. nie wynika obowiązek zwrócenia się do organu, który wydał postanowienie z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy jako warunek dopuszczalności skargi do sądu administracyjnego. Powyższe stanowisko zostało przesądzone w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 kwietnia 2018 r. sygn. akt I OSK 1437/18, z dnia 11 maja 2018 r. sygn. akt I OSK 1154/18 oraz I OSK 1269/18, z dnia 24 maja 2018 r. sygn. akt I OSK 1271/18, z dnia 23 listopada 2018 r. sygn. akt I OSK 3975/18, z dnia 5 lutego 2019 r. sygn. akt I OSK 4439/18, z dnia 26 marca 2019 r. sygn. akt II OSK 577/19, z dnia 12 kwietnia 2019 r. sygn. akt II OSK 1018/19 oraz z dnia 11 października 2019 r. sygn. akt I OSK 3522/18; dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl)
Dokonując natomiast kontroli zaskarżonego postanowienia w wyżej zakreślonych granicach Sąd stwierdził naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy.
Przedmiotem kontroli Sądu było postanowienie wydane w przedmiocie zwieszenia postępowania odwoławczego w sprawie odmowy przyznania zasiłku celowego.
Jak wynika z akt sprawy, Kolegium zawiesiło toczące się z odwołania M. M. postępowanie, do czasu rozpoznania przez Sąd Okręgowy odwołania skarżącego od decyzji ZUS z [...] maja 2020 r. o przyznaniu skarżącemu prawa do renty. Kolegium wskazało na informacje pochodzące zarówno od samego skarżącego, jak i z Sądu Okręgowego, z których wynika, że odwołanie od ww. decyzji nie zostało jeszcze rozpoznane. Decyzja w przedmiocie przyznania skarżącemu renty nie jest więc jeszcze prawomocna. Od sposobu rozpoznania odwołania, zdaniem Kolegium, zależy rozpoznanie przedmiotowej sprawy o przyznanie zasiłku celowego.
Skarżący z kolei argumentuje, zarówno w skardze, jak i kolejnych pismach procesowych, że znajduje się w bardzo trudnej sytuacji, w związku z czym liczy na szybkie załatwienie sprawy, by nie został pozbawiony środków do życia zarzucając jednocześnie, że organ I instancji bezprawnie zalicza do jego dochodu, dochód którego nie otrzymuje, a co za tym idzie nie może nim rozporządzać.
Kolegium jako podstawę do zawieszenia postepowania w sprawie odwołania od decyzji odmawiającej przyznania zasiłku celowego podało art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem, organ administracji publicznej zawiesza postępowanie gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.
W orzecznictwie przyjmuje się, że o zależności z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., obligującej organ do zawieszenia postępowania przesądza treść przepisów prawa materialnego stanowiących podstawę prawną decyzji administracyjnej (tak WSA w Łodzi w wyroku z 29 kwietnia 2021 r., sygn. II SA/Łd 895/20 to i wszystkie powołane w sprawie orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń i Informacji o Sprawach orzeczenia.nsa.gov.pl). Konieczność uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd, należy rozumieć w ten sposób, że dana kwestia prawna stała się sporna w toku postępowania administracyjnego lub przepisy prawa wymagają ustalenia stanu prawnego w danej kwestii mającej znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, a w toku postępowania ustalenie tego stanu może nastąpić tylko w drodze rozstrzygnięcia właściwego organu lub sądu (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 5 marca 2021 r. III SA/Łd 867/20 ).
Zależności (uprzedniego) rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego i rozpatrzenia sprawy administracyjnej nie można utożsamiać z wymogiem ukierunkowania tej ostatniej na określoną treść decyzji administracyjnej. Od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego "zależeć" powinno rozpatrzenie sprawy administracyjnej w ogóle, nie zaś wydanie decyzji o określonej treści. Istota kwestii prejudycjalnej wyraża się więc w tym, że brak jej uprzedniego rozstrzygnięcia wyklucza każde, to jest zarówno pozytywne, jak i negatywne dla strony zakończenie postępowania administracyjnego (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 23 kwietnia 2021 r. III SA/Łd 980/20). Gdy w sprawie wyłania się zagadnienie, które wykazuje jedynie pośredni związek rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji, nie ma ono charakteru zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Mogą wiązać się z nim określone skutki, ale powstanie takiego zagadnienia nie rodzi obowiązku zawieszenia postępowania administracyjnego (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 24 lutego 2021 r. III SA/Po 635/20 ).
Niniejsza sprawa dotyczy wniosku skarżącego z 30 listopada 2020 r. o przyznanie zasiłku celowego na miesiąc styczeń 2021r. z przeznaczeniem na pokrycie kosztów leczenia.
Z akt sprawy wynika, że organ I instancji odmówił przyznania wnioskowanego świadczenia ze względu na ustaloną wysokość dochodu skarżącego, przekraczającą kryterium dochodowe. Z powyższym stanowiskiem nie zgodził się skarżący, który we wniesionym odwołaniu podważył zaliczenie do dochodu świadczenia rentowego przyznanego na podstawie decyzji, od której się odwołał i złożył jednocześnie wniosek o wstrzymanie jego wypłaty.
Dla oceny zasadności zawieszenia postępowania konieczne jest przytoczenie podstawy materialnoprawnej kierowanego do organu żądania, a następnie jej analiza w kontekście prawnym, jak i faktycznym sprawy.
Podstawę materialnoprawną przyznania zasiłku celowego stanowi art. 39 u.p.s. Zgodnie z tym przepisem w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy. W szczególności może być przyznany na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, ogrzewania, w tym opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Osobom bezdomnym i innym osobom niemającym dochodu oraz możliwości uzyskania świadczeń na podstawie przepisów o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych może być przyznany zasiłek celowy na pokrycie części lub całości wydatków na świadczenia zdrowotne. (...).
Z treści tego przepisu wynika, że świadczenie to przyznawane jest w sytuacjach nagłych. Świadczy o tym chociażby fakt, że jest przyznawane na zaspokojenie niezbędnej potrzeby bytowej. W odróżnieniu od zasiłku stałego czy okresowego zasiłek celowy pozostawiony jest uznaniu administracyjnemu. Zatem sam fakt spełnienia przesłanek do jego przyznania nie będzie jeszcze równoznaczny z jego przyznaniem. Prawo do tego świadczenia konsumuje się wraz z jednorazowym przyznaniem do dyspozycji uprawnionego. Korzystanie z uznania administracyjnego przez organ pomocy społecznej badający sprawę zasiłku celowego na zaspokojenie niezbędnej potrzeby bytowej powinno się opierać przede wszystkim na ustaleniu, czy charakter potrzeby uzasadnia zakwalifikowanie jej jako bytowej, a w przypadku pozytywnej odpowiedzi - czy analogiczna potrzeba była już w stosunku do zainteresowanego zaspokajana za pomocą środków publicznych. Jeżeli wystąpiło drugie z tych zdarzeń, organ pomocy społecznej jest uprawniony do odmowy przyznania zasiłku celowego, uzasadniając to brakiem cechy niezbędności zgłoszonej potrzeby.
Przyznanie zasiłku celowego jest przy tym uzależnione od spełnienia kryterium dochodowego, o którym mowa w art. 8 ust. 1 u.p.s. Zgodnie z tym przepisem prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, z zastrzeżeniem art. 40, art. 41, art. 53a i art. 91, przysługuje osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty 701 zł, zwanej dalej "kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej".
Na tle sprawy powstaje zatem pytanie czy odwołanie od decyzji przyznającej świadczenie rentowe i wstrzymanie wypłaty tego świadczenia stanowi podstawę do zawieszenia postępowania w sprawie o przyznanie zasiłku celowego.
Jak postanowiono w art. 8 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 6 pkt 10 i art. 8 ust. 3 u.p.s., dochód osoby samotnie gospodarującej, a więc prowadzącej jednoosobowe gospodarstwo domowe, którego poziom uzasadnia przysługiwanie świadczeń z pomocy społecznej uzależnionych od poziomu dochodu, powinien wynosić nie więcej niż 701 zł. Kwota ta, stanowiąca kwotę kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, powinna spełniać ponadto dwa warunki: 1) powinna być uwzględniana w wymiarze miesięcznym i odpowiadać sumie przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku oraz 2) powinna uwzględniać w swojej wysokości wszystkie zsumowane przychody z wyłączeniem obciążeń wymienionych w art. 8 ust. 3 pkt 1 i 2, ust. 4.
W kwestii spornej odnośnie przysługującego skarżącemu prawa do renty organ ustalił, że skarżący dwukrotnie zwrócił otrzymaną należność na konto ZUS. W związku z brakiem możliwości wypłaty świadczenia z przyczyn niezależnych od organu rentowego, na podstawie art. 134 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. z 2020 r., poz. 53) wypłata świadczenia została wstrzymana od dnia 1 września 2020 r. Ponadto organ rentowy wyjaśnił, że decyzja z dnia [...] maja 2020 r. nie jest prawomocna, gdyż skarżący wniósł od niej odwołanie do Sądu Okręgowego w [...] Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych.
W ocenie Sądu sprawa, która zawisła przed Sądem Okręgowym w [...] nie stanowiła prejudykatu w sprawie o przyznanie zasiłku celowego.
Zebrany w sprawie materiał dowodowy, w tym przeprowadzony wywiad środowiskowy stanowił wystarczającą podstawę do wydania rozstrzygnięcia, a podnoszona w odwołaniu kwestia wysokości dochodu, dla ustalenia kryterium dochodowego powinna podlegać samodzielnej ocenie organu odwoławczego.
Zgodnie z art. 134 ust. 1 pkt 5 z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych ( Dz.U. z 2021 r., poz. 291) wypłatę świadczeń wstrzymuje się, jeżeli świadczenia nie mogą być doręczone z przyczyn niezależnych od organu rentowego. W sytuacji wstrzymania wypłaty świadczenia na podstawie art. 134 ust. 1 pkt 5 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych prawo do niego nie wygasa i mimo jego niezrealizowania nadal przysługuje uprawnionemu do dnia śmierci. Brak wniosku emeryta czy rencisty o wypłatę wstrzymanego świadczenia nie oznacza jednak, że przepada emerytura lub renta niepobrana przez zaginionego do dnia śmierci. Niepobrane świadczenie nadal jest świadczeniem majątkowym uprawnionego. Jeżeli ubezpieczony odmówił dwukrotnie przyjęcia świadczenia emerytalnego, to wstrzymanie wypłaty świadczeń jest zgodne z art. 134 ust. 1 pkt 5 ustawy o emeryturach i rentach z funduszu ubezpieczeń społecznych. Złożenie następnie wniosku o wznowienie wypłaty świadczenia powoduje, że świadczenie emerytalne może zostać wypłacone za okres nie dłuższy niż 3 lata poprzedzające bezpośrednio miesiąc, w którym taki wniosek złożono (wyrok Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z 6 lipca 2017 r. III AUa 49/17).Okoliczności te powinny były zostać przez organ ocenione samodzielnie.
Ponadto stwierdzić należy, że zawieszenie postępowania w sprawie przyznania zasiłku celowego gubi sens świadczenia celowego i mija się z jego celem, którym jest zabezpieczenie nagłej potrzeby bytowej, mając na względzie, że skarżący wnosił o przyznanie pomocy na pokrycie kosztów leczenia. Uznaniowy zaś charakter tego świadczenia pozwala organowi na rozpoznanie wniosku w ramach przysługującego luzu decyzyjnego przy zachowaniu standardów procedury Kodeksu postępowania administracyjnego.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie. Skarżący korzystał z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI