II SA/Rz 910/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w RzeszowieRzeszów2024-11-05
NSAnieruchomościŚredniawsa
ewidencja gruntówklasyfikacja gruntówgrunty rolne zabudowanenieruchomościprawo geodezyjnepostępowanie administracyjneWSA Rzeszów

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę na decyzję odmawiającą aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków, uznając brak podstaw do zmiany klasyfikacji działki z terenów mieszkaniowych na grunty rolne zabudowane.

Skarżąca domagała się zmiany klasyfikacji działki z terenów mieszkaniowych (B) na grunty rolne zabudowane (Br), twierdząc, że stanowi ona integralną część jej gospodarstwa rolnego. Organy administracji odmówiły aktualizacji, wskazując na brak dowodów potwierdzających rolnicze przeznaczenie działki i znajdujących się na niej obiektów budowlanych. Sąd, analizując zebrany materiał dowodowy, w tym informacje o braku zgody na oględziny spornego obiektu budowlanego, uznał, że nie wykazano przesłanek do zmiany klasyfikacji gruntu.

Przedmiotem sprawy była skarga G. Z. na decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Rzeszowie, utrzymującą w mocy decyzję Starosty o odmowie aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków. Skarżąca wnioskowała o przywrócenie klasyfikacji działki nr [...] jako gruntów rolnych zabudowanych (Br), argumentując, że jest rolnikiem, a działka stanowi część jej gospodarstwa rolnego, na której znajdują się budynki gospodarcze, kurnik, kacznik oraz place manewrowe dla maszyn rolniczych. Organy administracji odmówiły zmiany, wskazując, że modernizacja ewidencji z 2018 r. prawidłowo zakwalifikowała działkę jako tereny mieszkaniowe (B), a późniejsze postępowanie nie wykazało błędów ani nie potwierdziło rolniczego charakteru obiektów budowlanych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, opierając się na wcześniejszych wytycznych dotyczących konieczności wyjaśnienia charakteru małego budynku na działce, stwierdził, że organy prawidłowo wykonały swoje zadania. Podkreślono, że Skarżąca nie umożliwiła przeprowadzenia oględzin spornego obiektu budowlanego, a zgromadzony materiał dowodowy nie potwierdził, aby obiekt ten był budynkiem gospodarczym służącym produkcji rolniczej. Wobec braku dowodów na wadliwe oznaczenie gruntu, sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, działka nie powinna być klasyfikowana jako grunty rolne zabudowane, ponieważ nie wykazano, aby znajdujący się na niej obiekt budowlany (potencjalnie gospodarczy) spełniał wymogi definicji budynku gospodarczego służącego produkcji rolniczej, tworzącego zorganizowaną całość gospodarczą z budynkiem mieszkalnym.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy prawidłowo oceniły materiał dowodowy. Skarżąca nie wykazała, że sporny obiekt budowlany jest budynkiem gospodarczym w rozumieniu przepisów, a nadto nie umożliwiła przeprowadzenia oględzin, co uniemożliwiło pełne ustalenie jego funkcji i charakteru.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (15)

Główne

P.g.i.k. art. 24 § 2a

Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne

P.g.i.k. art. 24 § 2a

Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne

Dotyczy aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków z urzędu lub na wniosek, w tym wykrycia błędnych informacji.

P.g.i.k. art. 24 § 2a

Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne

pkt 1 lit. d - umożliwia dokonanie z urzędu zmian w ewidencji w przypadku wykrycia błędnych informacji.

rozporządzenie e.g.i.b. art. zał. nr 1 § lp. 5

Rozporządzenie Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków

Definiuje grunty rolne zabudowane, w tym grunty zajęte pod budynki przeznaczone do produkcji rolniczej oraz budynki mieszkalne tworzące z nimi zorganizowaną całość gospodarczą.

rozporządzenie e.g.i.b. art. zał. nr 1 § lp. 5

Rozporządzenie Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków

ust. 1 pkt 1 - budynki przeznaczone do produkcji rolniczej.

rozporządzenie e.g.i.b. art. zał. nr 1 § lp. 5

Rozporządzenie Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków

ust. 1 pkt 3 - budynki mieszkalne oraz inne budynki i urządzenia tworzące z gruntami, budynkami, budowlami lub urządzeniami, o których mowa w pkt 1 i 2, zorganizowaną całość gospodarczą.

rozporządzenie e.g.i.b. art. zał. nr 1 § lp. 5

Rozporządzenie Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków

ust. 3 - w przypadku gdy w skład siedliska wchodzi wyłącznie budynek mieszkalny i urządzenia, grunt zalicza się do gruntów rolnych zabudowanych, jeżeli z planu zagospodarowania przestrzennego lub decyzji o warunkach zabudowy wynika przeznaczenie pod zabudowę zagrodową.

P.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 3 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

K.p.a. art. 138 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

P.g.i.k. art. 7b § 2

Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne

rozporządzenie e.g.i.b. art. 29

Rozporządzenie Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków

Wymienia źródła danych ewidencyjnych, w tym materiały z państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, wyniki pomiarów, oględzin oraz dane z innych rejestrów i dokumentów.

u.o.g.r.l.

Ustawa z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak wystarczających dowodów na to, że sporny obiekt budowlany jest budynkiem gospodarczym służącym produkcji rolniczej. Skarżąca nie umożliwiła przeprowadzenia oględzin spornego obiektu budowlanego, co uniemożliwiło jego pełną ocenę. Modernizacja ewidencji z 2018 r. została przeprowadzona prawidłowo, a późniejsze postępowanie nie wykazało błędów. Klasyfikacja działki jako terenów mieszkaniowych (B) jest prawidłowa w świetle zgromadzonego materiału dowodowego.

Odrzucone argumenty

Twierdzenia skarżącej o rolniczym przeznaczeniu działki i budynków gospodarczych nie zostały poparte wystarczającymi dowodami. Wcześniejsze decyzje administracyjne i akty notarialne nie przesądzają o obecnej klasyfikacji gruntu w ewidencji. Argumentacja skarżącej opiera się na subiektywnym postrzeganiu przeznaczenia działki, a nie na obiektywnych dowodach.

Godne uwagi sformułowania

nie wykazano przesłanek przemawiających za uwzględnieniem wniosku Skarżącej i uznaniem obecnej kwalifikacji gruntu za wadliwą nie było możliwe uwzględnienie wniosku Postępowanie w zakresie aktualizacji ewidencji gruntów i budynków jest znacznie sformalizowane i opiera się na dokumentach wystawionych w prawidłowej formie, których treść ma jedyny wpływ na zapisy dokonane w przedmiotowej ewidencji. Usuwanie błędów i omyłek w prowadzonej ewidencji jest dopuszczalne, jednakże jedynie pod warunkiem, że uzasadnia to aktualny stan prawny, który ewidencja gruntów ma odzwierciedlać, a nie tworzyć.

Skład orzekający

Jolanta Kłoda-Szeliga

sprawozdawca

Paweł Zaborniak

przewodniczący

Piotr Godlewski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących klasyfikacji gruntów w ewidencji, w szczególności rozróżnienia między gruntami rolnymi zabudowanymi a terenami mieszkaniowymi, oraz znaczenie dowodów w postępowaniu ewidencyjnym."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i interpretacji przepisów Prawa geodezyjnego i kartograficznego oraz rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego dla właścicieli nieruchomości aspektu klasyfikacji gruntów i potencjalnych zmian w ewidencji. Choć nie zawiera nietypowych faktów, pokazuje złożoność postępowania administracyjnego w tym zakresie.

Czy Twoja działka siedliskowa to nadal grunt rolny? Sąd wyjaśnia, kiedy zmiana klasyfikacji jest możliwa.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Rz 910/24 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2024-11-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-07-31
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Jolanta Kłoda-Szeliga /sprawozdawca/
Paweł Zaborniak /przewodniczący/
Piotr Godlewski
Symbol z opisem
6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne
Ewidencja gruntów
Skarżony organ
Główny Geodeta Kraju
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2021 poz 1990
art. 24 ust. 2a pkt 1
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - t.j.
Dz.U. 2021 poz 1390
lp. 5 zał. nr 1, § 29
Rozporządzenie Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Paweł Zaborniak Sędziowie WSA Piotr Godlewski AWSA Jolanta Kłoda-Szeliga /spr./ po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 5 listopada 2024 r. sprawy ze skargi G. Z. na decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Rzeszowie z dnia 5 lipca 2024 r,. nr GK-II.7221.43.2024 w przedmiocie odmowy aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków – skargę oddala –
Uzasadnienie
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Rzeszowie (dalej: PWINGiK bądź organ odwoławczy) z 5 lipca 2024 r., nr GK-II.7221.43.2024, utrzymująca w mocy decyzję Starosty [...] (dalej: Starosta bądź organ I instancji) z 24 maja 2024 r. nr [...] o odmowie aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków.
W podstawie prawnej zaskarżonej decyzji wskazano art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 2000; dalej: K.p.a.) oraz art. 7b ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 1990 ze zm.; dalej: P.g.i.k.)
Wydanie decyzji poprzedzało postępowanie administracyjne o następującym przebiegu.
G. Z. (dalej: Skarżąca) zwróciła się do Starosty [...] z wnioskiem o wszczęcie procedury zmiany danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków poprzez przywrócenie klasyfikacji działki nr [...] położonej w [...] Gmina [...] - tereny mieszkaniowe na Br - grunty rolne zabudowane. Skarżąca zaznaczyła, że przedmiotową działkę nabyła jako rolną z przeznaczeniem na działkę siedliskową. Podała, że działka ta stanowi integralną część jej gospodarstwa rolnego i nie podlega wyłączeniu z całości gospodarstwa rolnego oraz innemu opodatkowaniu niż całość gospodarstwa.
Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego, w tym oględzin działki nr [...] w dniu 28 grudnia 2021 r. organ I instancji, decyzją z dnia 30 marca 2022 r. orzekł o odmowie wnioskowanej aktualizacji ewidencji gruntów i budynków tj. o pozostawieniu bez zmian użytku gruntowego B o pow. 0,0944 ha na działce nr [...] w [...]. Decyzja ta, w wyniku rozpoznania odwołania Skarżącej, została uchylona w całości przez organ odwoławczy.
W ponownie prowadzonym postępowaniu organ I instancji stwierdził, że nie zachodzą przesłanki do zaliczenia przedmiotowej działki do gruntów rolnych zabudowanych i decyzją z 9 listopada 2022 r. orzekł o odmowie aktualizacji ewidencji gruntów i budynków obrębu [...], gmina [...]. Organ odwoławczy utrzymał w mocy przedmiotową decyzję, na które to orzeczenie Skarżąca złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.
Prawomocnym wyrokiem z 5 września 2023 r. sygn. akt II SA/Rz 374/23 Sąd uchylił zaskarżoną decyzję PWINGiK oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty.
W wytycznych sformułowanych dla organów ewidencyjnych, w celu ponownego przeprowadzenia postępowania administracyjnego, sąd nakazał wyjaśnienie nieścisłości w ustaleniach faktycznych sprawy, co do charakteru i kwalifikacji jednego z budynków, znajdującego się na działce Skarżącej. Sąd odwołał się do oględzin nieruchomości przeprowadzonych 28 grudnia 2021 r., w wyniku których ustalono, że na działce nr [...] znajduje się budynek mieszkalny wraz z innym budynkiem niemieszkalnym (w którym znajduje się sklep). Za budynkiem znajduje się zaplecze dla gospodarstwa rolnego, mały budynek oznaczony jako "ib", w którym przechowywane są drobne narzędzia rolnicze oraz paliwo do ciągnika. Ciągnik i inne maszyny rolnicze garażowane są bez zadaszenia. Na działce znajduje się również zagroda dla drobiu (hodowane są kury i kaczki). Sąd podkreślił, że z protokołu oględzin oraz dołączonych do nich zdjęć wynika, że ów mały budynek znajdujący się na działce Skarżącej, podczas pierwszych oględzin określono jako ruinę, a podczas drugich opisano jako mały budynek, w którym przechowywane są drobne narzędzia rolnicze. Zauważając, że charakter i kwalifikacja tego budynku została całkowicie pominięta w uzasadnieniach decyzji organów obu instancji, a także stwierdzając że ustalenie funkcji, jaką pełni wskazany budynek oraz jego przeznaczenia może mieć istotne znaczenie dla oceny wniosku - nakazał ponowienie postępowania dowodowego, w tym zakresie i wyjaśnienie charakteru i kwalifikacji spornego budynku.
Stosownie do wytycznych, zadaniem organów ewidencyjnych, w ramach ponownie prowadzonego postępowania, było ustalenie, czy znajdujący się na działce Skarżącej budynek opisany w jednym protokole jako ruina, w drugim jako mały budynek przeznaczony do przechowywania drobnych narzędzi rolniczych, oznaczony według protokołu "ib", może pełnić funkcję budynku gospodarczego, o jakim mowa w lp. 5 ust. 1 pkt 1 załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii w sprawie ewidencji gruntów i budynków z dnia 27 lipca 2021 r. (Dz.U. z 2021 r. poz. 1390 ze zm.; dalej: rozporządzenie e.g.i.b.), jak również lp. 5 ust. 3 tegoż załącznika.
Mając na uwadze wytyczne zawarte w ww. wyroku, organ I instancji zwrócił się do Wydziału Architektury i Budownictwa Starostwa Powiatowego w [...] z zapytaniem dotyczącym przedmiotowego obiektu budowlanego, w odpowiedzi na które otrzymał informację, że w okresie od 29 stycznia 2020 r. do 31 stycznia 2024 r., nie wydano pozwolenia na budowę ani nie wniesiono sprzeciwu do zgłoszenia budowy lub wykonania innych robót budowlanych na przedmiotowej działce, a także szkic sytuacyjny projektu zagospodarowania terenu, stanowiącego załącznik do decyzji Starosty [...] z 15 marca 2010r., na podstawie którego doszedł do wniosku, że przedmiotowy obiekt budowlany został zaprojektowany jako garaż - blaszak.
Na 12 marca 2024 r. organ I instancji zaplanował przeprowadzenie wizji terenowej na działce Skarżącej z udziałem pracownika Starostwa Powiatowego w [...] wraz z przedstawiciela firmy G. Sp. z o.o. [...] Sp. k., o czym poinformowano Skarżącą zawiadomieniem z 13 lutego 2024 r. W dniu planowanych oględzin, obecny na terenie nieruchomości syn właścicielki nie wyraził zgody na przeprowadzenie oględzin terenu tj. zarówno wejścia na działkę, jak też dokonania oględzin spoza posesji.
W tym stanie faktycznym, organ I instancji stwierdził brak podstaw do wykazania na działce Skarżącej użytku gruntowego Br i decyzją z 24 maja 2024 r. orzekł o odmowie aktualizacji ewidencji gruntów i budynków obrębu [...], gmina [...], tj. pozostawieniu bez zmian użytku gruntowego B o pow. 0,0944 ha w działce nr [...].
W odwołaniu od tej decyzji, wnosząc jej uchylenie w całości i przywrócenie klasyfikacji jej działki siedliskowej o nr ewid. [...] położonej w [...] gm. [...] na Br - grunty rolne zabudowane, Skarżąca podkreśliła, że jest to trzecia decyzja wydana w tej samej sprawie, w sposób nieprawidłowy i niezgodny z faktami.
Utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję organ odwoławczy, odwołał się do przepisów art. 2 pkt 8, art. 7d pkt 1, art. 24 ust. 2a i 2b ustawy P.g.i.k., podkreślił, że z dokumentów zgromadzonych w przedmiotowej sprawie nie wynika, aby wniosek Skarżącej był zasadny.
Wyjaśnił, że wniosek dotyczący przywrócenia klasyfikacji działki siedliskowej Skarżącej na Br - grunty rolne zabudowane, sprowadzał zakres postępowania do zbadania, czy w wyniku przeprowadzonej w 2018 r. modernizacji ewidencji gruntów i budynków, popełniono błąd w oznaczeniu użytku B na działce nr [...]. Prowadzone z wniosku strony postępowanie, miało na celu zbadanie ewentualnego występowania okoliczności, o których mowa w art. 24 ust. 2a pkt 1 lit. d ustawy P.g.i.k. i w konsekwencji - do ewentualnego dokonania z urzędu żądanych zmian. Postępowanie to, nie mogło więc dotyczyć ewentualnych zmian sposobu użytkowania zaistniałych już po przeprowadzonej modernizacji, gdyż organ związany był treścią zgłoszonego przez stronę żądania.
Postępowanie administracyjne w przedmiotowej sprawie prowadzone było przez organ I instancji na wniosek Skarżącej w oparciu o art. 24 ust. 2a pkt 2 ustawy P.g.i.k.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że w czasie prowadzonej w 2018 r. modernizacji ewidencji gruntów i budynków obrębu [...], w odniesieniu do działki nr [...] zmieniono dotychczas wykazany na niej użytek gruntowy - grunty rolne zabudowane oznaczone symbolem Br-PsVI, na tereny mieszkaniowe oznaczone symbolem B. Przebieg konturów użytków gruntowych dla przedmiotowej działki został zweryfikowany przy pomocy ortofotomapy. Wykonawca modernizacji w dniu 4 listopada 2019 r. przeprowadził także wizję terenową na działkach nr [...] w [...], podczas której stwierdził, iż działka nr [...] zabudowana jest budynkiem mieszkalnym oraz przylegającym do niego innym budynkiem niemieszkalnym, natomiast na działce nr [...] nie istnieje żaden budynek, który można zaliczyć jako ewidencyjny. Niezgodności w określeniu oznaczenia i zasięgu konturu użytku B w działce nr [...] nie stwierdzono. WSA w Rzeszowie w wyroku z dnia 5 września 2023 r. sygn. II SA/Rz 374/23, zwrócił uwagę, na rozbieżności dotyczące opisu i kwalifikacji małego budynku znajdującego się na działce Skarżącej i nakazał organom ewidencyjnym poczynienie dodatkowych ustaleń w odniesieniu do charakteru tego budynku, podkreślając że ewentualne ustalenie, że budynek ten może pełnić funkcję budynku gospodarczego, o jakim mowa w lp. 5 ust.1 pkt 1 załącznika nr 1 do rozporządzenia e.g.i.b. - może mieć istotne znaczenie dla pozytywnego rozstrzygnięcia wniosku.
W ocenie organu odwoławczego z dokumentów zebranych w toku postępowania (pismo Wydziału Architektury i Budownictwa z 2 lutego 2024 r.) nie wynika aby budynek, którego charakter należało ustalić zgodnie z wytycznymi WSA w Rzeszowie, mógł być budynkiem gospodarczym, mogącym służyć potrzebom rolnictwa, w którym mogłyby być garażowane maszyny czy sprzęt rolniczy. Potwierdzeniem tego jest garażowanie ciągnika i maszyn rolniczych bez zadaszenia w innej części działki. Organ odwoławczy zwrócił uwagę na fakt, że przedmiotowy obiekt budowlany nie jest budynkiem, w świetle przepisów prawa budowlanego, a jedynie budowlą. Z dokumentacji fotograficznej wynika bowiem, że nie posiada fundamentu, a w dotychczasowym postępowaniu wyrażenia "budynek" użyto w potocznym znaczeniu tego słowa, a nie w znaczeniu nadanym przepisami prawa budowlanego.
Organ odwoławczy podkreślił też, że Skarżąca nie zgłaszała żadnych uwag ani zastrzeżeń w czasie prowadzonej modernizacji - pismem z dnia 28 września 2019 r. Skarżąca złożyła "wniosek o wycofanie nieuprawnionej zmiany klasyfikacji z rolnej na budowlaną przedmiotowych gruntów", lecz 30 stycznia 2020 r. wycofała wniosek, co skutkowało umorzeniem postępowania - wobec czego wykonawca modernizacji jak i organ ewidencyjny nie mieli jakichkolwiek wątpliwości w przedmiocie zmiany dotychczasowego stanu. W ocenie organu odwoławczego, wobec powyższego nie sposób przyjąć, że w czasie przeprowadzonej w 2018 r. modernizacji ewidencji gruntów i budynków popełniono błąd w oznaczeniu użytku gruntowego B w działce nr [...]. Skoro tak, to nie ma też przesłanek do dokonania w tym zakresie aktualizacji z urzędu, o jakiej mowa w art. 24 ust. 2a pkt 1 lit. d P.g.i.k.
W skardze na powyższą decyzję, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz o przywrócenie klasyfikacji działki siedliskowej nr [...] położonej w [...] na Br, tj. grunty rolne zabudowane, Skarżąca opisała przebieg postępowania administracyjnego a następnie wskazała, że nie zgadza się z zapadłymi w sprawie decyzjami. Podkreśliła że sporna działka, zgodnie z aktem notarialnym z 26 lipca 1993 r., stała się jej własnością jako użytek rolny - rola pastwisko. Ponadto zgodnie z prawomocną i ostateczną decyzją Wójta Gminy [...] z 15 października 1996 r. o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu przedmiotowej działki cyt. "warunki wynikające z ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego działka inwestora zgodnie z ww. planem znajduje się w konturach: B 115 MRMN - tereny zabudowy zagrodowej i jednorodzinnej", również w załączniku graficznym do tej decyzji działka siedliskowa oznaczona jest jako użytek rolny – Ps.
Skarżąca wyjaśniła również, że decyzją z 20 lutego 1997 r. Urząd Rejonowy w [...] udzielił jej pozwolenia na budowę domu na działce siedliskowej nr ewid. [...] bez konieczności jej odrolnienia, stanowiącej użytek rolny R - VI , które stało się prawomocne. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nie wniósł sprzeciwu do zawiadomienia z 3 listopada 2006 r. o zakończeniu budowy domu na działce siedliskowej nr [...] a na mapie z 11 października 2006 r. pt. "inwentaryzacja powykonawcza tej inwestycji" nieruchomość ta zaklasyfikowana jest jako użytek rolny R – VI. W nakazach podatkowych działka siedliskowa do 2018 r. (do tzw. modernizacji) wliczana była do całości jej gospodarstwa rolnego i był za nią opłacany podatek rolny, natomiast dom to budynek mieszkalny położony na gruntach gospodarstw rolnych. Skarżąca podniosła, że jest rolnikiem, a jej gospodarstwo rolne ma powierzchnię 3,6 ha, co daje 1,3 ha powierzchni przeliczeniowej i posiada siedlisko na działce nr ewid. [...] położonej w [...]. Wskazała również, że na jej działce siedliskowej i sąsiedniej nr ewid. [...] także rolnej, poza domem mieszkalnym są budynki gospodarcze do przechowywania sprzętu rolniczego, kurnik oraz kacznik z wybiegiem dla drobiu, place postojowe i manewrowe dla maszyn rolniczych, tj. ciągnika rolniczego i dwóch przyczep, a pozostałe grunty zajęte są pod rabaty, kwietniki i warzywniki, rosną tam również drzewka owocowe.
Skarżąca zarzuciła, że Organ odwoławczy manipuluje faktami, gdyż w dokumentach organu I instancji jej działka przed modernizacją została oznaczona jako Br – grunty rolne zabudowane, a nie B.
W odpowiedzi na skargę PWINGiK wniósł o jej oddalenie, podtrzymując rozstrzygnięcie zawarte w zaskarżonej decyzji oraz stanowisko wyrażone w jej uzasadnieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej: P.p.s.a.), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania w sposób, który odpowiednio miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 P.p.s.a.).
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja odmawiająca aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków wsi [...] gmina [...] na działce nr ewid. [...] tj. użytek gruntowy B o pow. 0,0944 ha.
Z akt sprawy wynika, że na podstawie modernizacji ewidencji gruntów przeprowadzonej w 2017 r. usunięto rozbieżność w zapisach dotyczących użytków działki nr [...] poprzez zastąpienie dotychczasowych wpisów: w części graficznej użytek B, w opisowej użytku Br/PsIV jednym wpisem - użytek B.
Skarżąca twierdzi, że stan ten nie jest zgodny ze stanem rzeczywistym. Podnosi, że nabyła działkę jako rolną i takie nadal jest jej przeznaczenie. Twierdzi, że jest rolnikiem, prowadzi gospodarstwo rolne, które ma powierzchnię 3,6 ha, co daje 1,3 ha powierzchni przeliczeniowej, na przedmiotowej działce znajduje się jej siedlisko. Uzasadnia, że zarówno na tej działce, jak i na działce nr ewid. [...] znajdują się budynki gospodarcze do przechowywania sprzętu rolniczego, kurnik oraz kacznik z wybiegiem dla drobiu, place postojowe i manewrowe dla maszyn rolniczych tj. ciągnika rolniczego i dwóch przyczep. Pozostałe grunty zajęte są pod rabaty, kwietniki i warzywniki także drzewa owocowe.
Spór sprowadza się do prawidłowej kwalifikacji działki nr [...] do użytku B.
Wiążące w przedmiotowej sprawie są wytyczne sformułowane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w wyroku z 5 września 2023 r. w sprawie o sygn. II SA/Rz 374/23, w ramach których nakazano wyjaśnienie czy budynki mieszkalne znajdujące się na przedmiotowej nieruchomości stanowią całość gospodarczą z budynkami przeznaczonymi do produkcji rolniczej. Sąd uznał za konieczne wyjaśnienie jaką funkcję pełni opisany powyżej obiekt budowlany nazywany "małym budynkiem" bądź "ruderą" w kontekście jego ewentualnego związku z produkcją rolniczą prowadzona przez Skarżącą.
Odpowiadając zatem na zarzuty Skarżącej podniesione w przedmiotowej sprawie podkreślić należy, że w prowadzonym uprzednio postępowaniu sądowoadministracyjnym sąd nie przyznał racji Skarżącej, co do prawidłowej - jej zdaniem – klasyfikacji spornego gruntu, ale dopatrzył się takich nieścisłości w ustaleniach faktycznych organów ewidencyjnych, które mogłyby rzutować na wynik sprawy. Polecił zatem wyjaśnić zauważone nieścisłości w ponownie prowadzonym postępowaniu dowodowym.
Formułując wytyczne dla ponownie prowadzonego postępowania, Sąd zobowiązał organy ewidencyjne do ustalenia czy znajdujący się na działce budynek opisany w jednym protokole jako ruina, w drugim jako mały budynek przeznaczony do przechowywania drobnych narzędzi, może pełnić funkcję budynku gospodarczego, o którym mowa w lp. 5 zał. nr 1 do rozporządzenia e.g.i.b.
Zgodnie z powołanym przepisem do gruntów rolnych zabudowanych zalicza się grunty zajęte pod:
1) budynki przeznaczone do produkcji rolniczej, nie wyłączając produkcji rybnej, w szczególności: spichlerze, przechowalnie owoców i warzyw, stodoły, budynki inwentarskie, budynki na sprzęt rolniczy, magazyny i sortownie ryb, wylęgarnie ryb, podchowalnie ryb, wędzarnie, przetwórnie, chłodnie, a także budowle i urządzenia rolnicze, w szczególności: zbiorniki na płynne odchody zwierzęce, płyty do składowania obornika, silosy na kiszonki, silosy na zboże i pasze, komory fermentacyjne i zbiorniki biogazu rolniczego, a także instalacje służące do otrzymywania biogazu rolniczego, place składowe, place postojowe i manewrowe dla maszyn rolniczych;
2) budynki przeznaczone do przetwórstwa rolno-spożywczego, z wyłączeniem gruntów zajętych pod przemysłowe zakłady przetwórstwa rolniczego bazujących na surowcach pochodzących spoza gospodarstwa rolnego, w skład którego wchodzą te budynki;
3) budynki mieszkalne oraz inne budynki i urządzenia, takie jak: komórki, garaże, szopy, kotłownie, podwórza, śmietniki, składowiska odpadów, jeżeli z gruntami, budynkami, budowlami lub urządzeniami, o których mowa w pkt 1 i 2, tworzą zorganizowaną całość gospodarczą i są położone w tej samej miejscowości lub w bezpośrednim sąsiedztwie w miejscowości sąsiedniej.
2. Do gruntów rolnych zabudowanych zalicza się także:
1) grunty położone między budynkami i urządzeniami, o których mowa w ust. 1 pkt 1-3, lub w bezpośrednim sąsiedztwie tych budynków i urządzeń, i niewykorzystywane na inny cel, który uzasadniałby zaliczenie ich do innej grupy użytków gruntowych, w tym zajęte pod rabaty, kwietniki, warzywniki;
2) grunty zajęte pod budynki, budowle i urządzenia, o których mowa w ust. 1, niewykorzystywane obecnie do produkcji rolniczej, jeżeli grunty te nie zostały wyłączone z produkcji rolnej w rozumieniu ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 1161).
3. W przypadku gdy w skład siedliska usytuowanego na gruncie rolnym wchodzi wyłącznie budynek mieszkalny i urządzenia, o których mowa w ust. 1 pkt 3, to grunt w granicach tego siedliska zalicza się do gruntów rolnych zabudowanych, jeżeli z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo z decyzji o warunkach zabudowy wydanej w związku z budową tego budynku wynika, że przeznaczony jest tylko pod zabudowę zagrodową, albo też z projektu budowlanego stanowiącego załącznik do ważnego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia budowy upoważniającego do rozpoczęcia budowy wynika, że na gruncie tym mogą być budowane budynki i urządzenia, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 2.
W ocenie Sądu orzekającego w przedmiotowej sprawie, wskazania co do zakresu ponownego postępowania zostały przez organy ewidencyjne wykonane prawidłowo. Na podstawie dostępnego materiału dowodowego organy ewidencyjne obu instancji – oceniając zebrany materiał samodzielnie, zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego – wykluczyły, aby sporny obiekt budowlany mógł pełnić funkcję budynku gospodarczego, służącego do prowadzenia produkcji rolnej, o którym mowa w lp. 5 zał nr 1 do rozporządzenia e.g.i.b., a wobec tego stwierdziły brak podstaw do zakwalifikowania spornego gruntu Skarżącej do gruntów rolnych zabudowanych.
Postępowaniu organów ewidencyjnych w przedmiotowej sprawie nie można zarzucić nieprawidłowości. Organ I instancji dokonał ustaleń w zakresie charakteru spornego obiektu budowlanego zarówno z urzędu, pozyskując dane od innych organów, jak i umożliwił Skarżącej, bezpośrednio zainteresowanej wynikiem prowadzonego na jej wniosek postępowania, wykazanie charakteru i funkcji spornego obiektu budowlanego w ramach oględzin na miejscu, a także końcowe wypowiedzenie się na temat zebranego materiału oraz ewentualne dołączenie dodatkowych dokumentów. Tak uzupełnione postępowanie dowodowe nie doprowadziło organu do wniosku, że znajdujący się na nieruchomości obiekt budowlany jest po pierwsze budynkiem, a nadto budynkiem gospodarczym wykorzystywanym do prowadzenia produkcji rolnej - wobec czego nie stwierdzono podstaw do uznania twierdzeń Skarżącej za zasadne.
W ocenie Sądu dokonującego kontroli zaskarżonej decyzji organu odwoławczego, organ ten, działając na podstawie przepisów prawa, podjął wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz jej załatwienia zgodnie ze słusznym interesem strony. Dostępny materiał dowodowy został poddany wnikliwej analizie i oceniony w granicach swobodnej oceny dowodów. W ocenie Sądu, nie była to ocena powierzchowna, jak zarzuca strona. O podejmowanych w ramach postępowania czynnościach strona była informowana, mogła zapoznać się ze zgromadzonym materiałem dowodowym, jak i złożyć w tym zakresie wnioski i zastrzeżenia. Pamiętać również należy, że postępowanie dowodowe nie ma charakteru nieograniczonego w tym sensie, że organ administracyjny zobowiązany jest do zgromadzenia dowodów i uwzględniania wszelkich wniosków dowodowych, w takim zakresie, w jakim jest to niezbędne do ustalenia stanu faktycznego sprawy, a działając w trybie wnioskowym obowiązany jest umożliwić stronie wnioskującej wykazanie prezentowanych przez nią twierdzeń.
W przedmiotowej sprawie Skarżąca, której zgodnie z wytycznymi sądu sformułowanymi w powołanym wyżej wyroku umożliwiono wykazanie twierdzeń o gospodarczym przeznaczeniu znajdującego się na jej nieruchomości budynku - nie umożliwiła przeprowadzenia jego oględzin. W materiale dowodowym przedmiotowej sprawy nie ma zatem dowodów świadczących o tym, że wspomniany obiekt budowlany jest budynkiem o charakterze gospodarczym, stanowiącym zaplecze dla prowadzonej przez Skarżącą działalności rolniczej i wraz z pozostałymi budynkami tworzy zorganizowaną całość gospodarczą. Nie zostały zatem wykazane przesłanki przemawiające za uwzględnieniem wniosku Skarżącej i uznaniem obecnej kwalifikacji gruntu za wadliwą.
Zgodnie z art. 24 ust. 2a pkt 1 P.g.i.k., informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków podlegają aktualizacji z urzędu, jeżeli zmiany tych informacji wynikają m.in. z wykrycia błędnych informacji, bądź na wniosek zainteresowanych podmiotów. Podstawową wpisu do ewidencji mogą być konkretne dokumenty źródłowe. § 29 rozporządzenia e.g.i.b. jako źródła danych ewidencyjnych wymienia: materiały zgromadzone w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym; wyniki pomiarów geodezyjnych lub oględzin; dane zawarte w innych ewidencjach i rejestrach; dane zawarte w dokumentach udostępnionych przez zainteresowane osoby, organy i jednostki organizacyjne.
Postępowanie w zakresie aktualizacji ewidencji gruntów i budynków jest znacznie sformalizowane i opiera się na dokumentach wystawionych w prawidłowej formie, których treść ma jedyny wpływ na zapisy dokonane w przedmiotowej ewidencji. Usuwanie błędów i omyłek w prowadzonej ewidencji jest dopuszczalne, jednakże jedynie pod warunkiem, że uzasadnia to aktualny stan prawny, który ewidencja gruntów ma odzwierciedlać, a nie tworzyć.
Tymczasem z materiału dowodowego zgromadzonego w przedmiotowej sprawie nie wynika, aby twierdzenia Skarżącej w zakresie wadliwego oznaczenia jej działki były uzasadnione. Wniosek Skarżącej dotyczył "przywrócenia klasyfikacji (...) działki siedliskowej nr ewidencyjny [...] położonej w [...] Gmina [...] na Br - grunty rolne zabudowane", po przeprowadzonej w 2018 r. modernizacji ewidencji gruntów i budynków obrębu [...]. Treść żądania, wiążąca dla organów ewidencyjnych prowadzących postępowanie w sprawie, powodowała konieczność zbadania, czy w wyniku przeprowadzonej w 2018 r. modernizacji ewidencji gruntów i budynków, popełniono błąd w oznaczeniu użytku B w działce nr [...]. Postępowanie, miało zatem na celu wykrycie ewentualnych błędnych informacji, co zgodnie z art. art. 24 ust. 2a pkt 1 lit. d P.g.i.k. umożliwiłoby dokonanie z urzędu żądanych przez stronę zmian. Przeprowadzone w sprawie postępowanie, zgodne z wytycznymi zawartymi w w/w wyroku nie wykazało podstaw do dokonania zmian w ewidencji. Wobec braku dowodów na potwierdzenie stanowiska Skarżącej, nie było możliwe uwzględnienie wniosku.
Z uwagi na powyższe, Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI