II SA/Rz 91/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził nieważność uchwały Rady Miejskiej zezwalającej na bezprzetargową sprzedaż działki, uznając brak uzasadnienia i wadliwe zastosowanie przepisów o poprawie warunków zagospodarowania nieruchomości przyległej.
Skarżący S. C. zaskarżył uchwałę Rady Miejskiej zezwalającą na bezprzetargową sprzedaż działki gminnej, twierdząc, że narusza ona jego interes jako właściciela nieruchomości przyległej i powinna być sprzedana w trybie przetargu. Sąd uznał, że uchwała jest wadliwa, ponieważ została podjęta w odniesieniu do działki, która jeszcze nie istniała prawnie, a także brakowało jej uzasadnienia, które wyjaśniałoby, dlaczego sprzedaż ma nastąpić w trybie bezprzetargowym i czy poprawia ona warunki zagospodarowania nieruchomości przyległych.
Skarżący S. C. złożył skargę na uchwałę Rady Miejskiej zezwalającą na bezprzetargową sprzedaż działki gminnej, argumentując, że narusza ona jego interes prawny jako właściciela nieruchomości przyległej i że sprzedaż powinna odbyć się w trybie przetargu. Skarżący wskazał, że wielokrotnie występował o sprzedaż tej działki na swoją rzecz, a Rada faworyzując innych właścicieli nieruchomości przyległych, naruszyła przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uwzględnił skargę, stwierdzając nieważność zaskarżonej uchwały. Sąd uznał, że uchwała była wadliwa z dwóch głównych powodów: po pierwsze, została podjęta w odniesieniu do działki, która w momencie jej podejmowania jeszcze nie istniała prawnie (projekt podziału został zatwierdzony po wydaniu uchwały). Po drugie, uchwała nie posiadała żadnego uzasadnienia, co uniemożliwiło ocenę, czy odstąpienie od trybu przetargowego było prawnie zasadne. Sąd podkreślił, że w przypadku, gdy sprzedaż nieruchomości ma nastąpić w celu poprawy warunków zagospodarowania nieruchomości przyległej, a zainteresowanych jest kilku właścicieli, organ gminy musi dokonać analizy i uzasadnić swoją decyzję, aby zapewnić równość wobec prawa. Brak takiej analizy i uzasadnienia stanowi istotne naruszenie prawa, prowadzące do stwierdzenia nieważności uchwały.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (4)
Odpowiedź sądu
Nie, uchwała taka jest wadliwa i podlega stwierdzeniu nieważności.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że uchwała została podjęta w odniesieniu do działki, która nie istniała w obrocie prawnym w dacie jej wydania, co stanowi istotne naruszenie prawa.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
stwierdzono_nieważność
Przepisy (8)
Główne
u.g.n. art. 37 § 2 pkt 6
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Nieruchomość jest zbywana w drodze bezprzetargowej, jeżeli jej część może poprawić warunki zagospodarowania nieruchomości przyległej, stanowiącej własność osoby zamierzającej ją nabyć, i nie może być zagospodarowana jako odrębna nieruchomość.
u.s.g. art. 18 § ust. 2 pkt 9 lit. a
Ustawa o samorządzie gminnym
Do wyłącznej właściwości rady gminy należy podejmowanie uchwał w sprawach majątkowych gminy, przekraczających zakres zwykłego zarządu, dotyczących zasad zbywania nieruchomości.
P.p.s.a. art. 147 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd stwierdza nieważność uchwały organu jednostki samorządu terytorialnego w całości lub w części, jeżeli została wydana z naruszeniem prawa.
P.p.s.a. art. 101 § ust. 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą organu gminy, może zaskarżyć ją do sądu administracyjnego.
Pomocnicze
k.c. art. 140
Kodeks cywilny
Właściciel może korzystać z rzeczy z wyłączeniem innych osób i mieć posiadanie rzeczy i rozporządzać rzeczą.
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej.
Konstytucja RP art. 7
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa.
Konstytucja RP art. 32
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Wszyscy są równi wobec prawa. Wszyscy mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Uchwała została podjęta w odniesieniu do działki, która nie istniała prawnie w momencie jej wydania. Uchwała nie posiadała uzasadnienia, co uniemożliwia ocenę jej legalności. Sprzedaż w trybie bezprzetargowym była niezasadna, gdy zainteresowanych było kilku właścicieli nieruchomości przyległych.
Odrzucone argumenty
Skarżący nie wykazał interesu prawnego do wniesienia skargi (argument organu, odrzucony przez sąd).
Godne uwagi sformułowania
nie funkcjonowała ona jeszcze w obrocie prawnym nie posiada ona jakiegokolwiek uzasadnienia nie można więc z niej wyczytać racji, które przemawiały za jej podjęciem organ nie może więc dowolnie wybrać jednego z zainteresowanych właścicieli nieruchomości przyległych brak reakcji właścicieli innych nieruchomości przylegających do sprzedawanej działki nie może oznaczać, że organ nie ma obowiązku przeprowadzenia przetargu.
Skład orzekający
Stanisław Śliwa
przewodniczący sprawozdawca
Elżbieta Mazur-Selwa
członek
Karina Gniewek-Berezowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie uchwał samorządowych, zasady zbywania nieruchomości gminnych w trybie bezprzetargowym, interes prawny w sprawach dotyczących nieruchomości."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji podziału nieruchomości i sprzedaży jej części w celu poprawy warunków zagospodarowania nieruchomości przyległej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak istotne jest prawidłowe uzasadnienie decyzji administracyjnych i jak błędy proceduralne mogą prowadzić do stwierdzenia nieważności uchwał, nawet w sprawach majątkowych gmin.
“Gmina sprzedała działkę, której jeszcze nie było? Sąd stwierdził nieważność uchwały!”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Rz 91/22 - Wyrok WSA w Rzeszowie Data orzeczenia 2022-04-27 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-01-20 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie Sędziowie Elżbieta Mazur-Selwa Karina Gniewek-Berezowska Stanisław Śliwa /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6079 Inne o symbolu podstawowym 607 6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym) Hasła tematyczne Samorząd terytorialny Gospodarka mieniem Skarżony organ Rada Miasta Treść wyniku Stwierdzono nieważność zaskarżonej uchwały Powołane przepisy Dz.U. 2021 poz 1899 art. 37 ust. 2 pkt 6 Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - t.j. Dz.U. 2022 poz 329 art. 147 § 1 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz.U. 2021 poz 1372 art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. a Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Stanisław Śliwa /spr./ Sędziowie WSA Elżbieta Mazur - Selwa AWSA Karina Gniewek - Berezowska Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 kwietnia 2022 r. sprawy ze skargi S. C. na uchwałę Rady Miejskiej z dnia [...] listopada 2021 r. nr [...] w przedmiocie wyrażenia zgody na sprzedaż działki w drodze bezprzetargowej I. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały; II. zasądza od Rady Miejskiej na rzecz skarżącego S. C. kwotę 797 zł /słownie: siedemset dziewięćdziesiąt siedem złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie S. C. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę na uchwałę Rady Miejskiej w [...] z dnia [...] listopada 2021 r. Nr [...] w sprawie przeznaczenia nieruchomości do sprzedaży. W § 1 tej uchwały Rada wyraziła zgodę na sprzedaż w drodze bezprzetargowej działki nr [...] o powierzchni 0,0042 ha, położonej w [....], objętej KW nr [...], stanowiącej własność Gminy i Miasta [...], na poprawienie warunków zagospodarowania nieruchomości przyległej tj. działki nr [...], stanowiącej własność G. i S. L. W § 2 Rada stwierdziła, że działka nr [....] nie może być zagospodarowana jako odrębna nieruchomość. Paragraf 3 uchwały zlecił jej wykonanie Burmistrzowi Gminy i Miasta [...], a nadzór nad wykonaniem powierzył Komisji do Spraw Gospodarczych, Budżetu, Finansów i Rolnictwa. Z kolei w § 4 wskazano, że uchwała wchodzi w życie z dniem podjęcia i podlega wywieszeniu na tablicy ogłoszeń. We wskazanej na wstępie skardze S. C. wniósł o stwierdzenie nieważności kwestionowanego aktu w całości oraz przeprowadzenie sprzedaży działek nr [...] i [...] w trybie przetargu, jak też o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania. Wskazał, że w latach 2017 - 2021 kilkukrotnie kierował do Gminy i Miasta [...] wnioski o sprzedaż na jego rzecz działki nr [...] w [...] celem poprawienia warunków zagospodarowania nieruchomości przyległych tj. będących jego własnością działek nr [....] i [...] podając, że wymieniona działka ma służyć na przygotowanie drogi dojazdowej do budynku mieszkalnego znajdującego się na działce nr [...]. Skarżący podniósł, że S. i G. L. - właściciele nieruchomości nr [...] w [...] – również występowali o taką sprzedaż, wskazując na potrzebę poprawy warunków zagospodarowania swojej nieruchomości. W takiej sytuacji, zdaniem skarżącego, Rada Miejska winna celem sprzedaży przedmiotowej działki - zgodnie z art. 37 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami - wszcząć procedurę przetargową jej sprzedaży. Bezprzetargowy tryb sprzedaży nie ma bowiem zastosowania w sprawie, w której nabycie działki zmierza do poprawienia warunków nie jednej nieruchomości przyległej, ale przynajmniej dwóch. Skarżący podniósł, że Rada faworyzując właścicieli jednej z nieruchomości przyległych dokonała podziału działki i zaskarżoną uchwałą zezwoliła na bezprzetargową jej sprzedaż, nie bacząc na innego zainteresowanego, ani nie dokonując analizy poprawy warunków zagospodarowania innych nieruchomości przyległych. W ocenie skarżącego, kwestionowana przez niego uchwała narusza art. 37 ust. 2 pkt 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami także w zakresie w jakim ustala, że nieruchomość powstała w wyniku podziału, tj. działka nr [...] nie może być zagospodarowana jako odrębna nieruchomość. Nie uzasadnia bowiem takiego ustalenia. W niniejszym stanie faktycznym nie jest natomiast wykluczone, aby teren tejże działki mógł zostać zagospodarowany jako droga dojazdowa na potrzeby okolicznych mieszkańców, w tym jego. Uzasadniając swój interes prawny S. C. wskazał, że w razie wszczęcia procedury przetargowej miałby możliwość przystąpić do niej i zakupić działkę wystawioną na sprzedaż, zaś na skutek odstąpienia od organizacji przetargu został tej możliwości pozbawiony. W odpowiedzi na skargę Burmistrz Gminy i Miasta [...], działający imieniem Rady Miejskiej, wniósł o jej oddalenie. W pierwszej kolejności organ podniósł, że skarżący nie wykazał interesu prawnego uprawniającego go do wniesienia skargi, a jedynie swój interes faktyczny, który opiera na chęci zakupu całej działki [...] (przed podziałem). Organ potwierdził, że skarżący występował do Gminy [...] z podaniami o sprzedaż wskazanej działki, natomiast G. i S. L. występowali z podaniami o sprzedaż części tej działki o szerokości jednego metra na poprawienie warunków zagospodarowania swojej nieruchomości tj. nr [...]. Burmistrz podkreślił, że wyłączna właściwość i kompetencja do podjęcia decyzji o zbyciu nieruchomości gminnej leży po stronie Rady Gminy i to ona decyduje i wyraża zgodę na sprzedaż nieruchomości gminnej (art. 18 ust. 2 pkt. 9 lit. a ustawy z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym). Wnioski podmiotów zainteresowanych nabyciem nieruchomości gminnych nie są wiążące dla rady gminy. Dodatkowo, jeżeli nieruchomość stanowi tzw. "mienie gminne", do jej zbycia potrzebna jest zgoda zebrania wiejskiego (art. 48 ustawy o samorządzie gminnym.) Działka, której sprawa dotyczy podlegała temu rygorowi. Burmistrz zaznaczył, że ani zebranie wiejskie wsi [...] ani Rada Miejska w [...] nigdy nie wyrażały zgody na zbycie działki nr [...]. Natomiast zebranie wiejskie wsi [....] w dniu [....] czerwca 2021 r. podjęło uchwałę nr [...] o wyrażeniu zgody na sprzedaż G. i S. L. części ówczesnej działki nr [...] o szerokości jednego metra po całej długości. Pas ten miał służyć na poszerzenie drogi przebiegającej przez ich działkę nr [...], stanowiącej dojazd do działki [...], nie stanowiącej ich własności. Równocześnie zebranie podjęło uchwałę nr [...] o wyrażeniu zgody na sprzedaż skarżącemu części ówczesnej działki nr [...], ale pomniejszonej o pas jednego metra jako przeznaczonego do sprzedaży Państwu L. W takiej sytuacji, Burmistrz Gminy i Miasta [...] wszczął procedurę związaną z podziałem działki nr [...] w celu poszerzenia działki nr [...]. W wyniku tego podziału powstała działka nr [...] o pow. 0,0392 ha, jak również działka nr [...] o pow. 0,0042 ha. W dalszej części Burmistrz zauważył, że działka nr [...] przylega bezpośrednio do działki nr [...] stanowiącej własność Państwa L. i niewątpliwie jej zbycie spowoduje polepszenie warunków zagospodarowania działki nr [...]. Nie może być ona równocześnie zagospodarowana jako odrębna nieruchomość z uwagi na powierzchnię 42 m2. Dlatego też, w ocenie Burmistrza, przesłanki z art. 37 ust. 1 pkt 6 u.g.n., jeżeli chodzi o zbycie działki nr [...] - spełniała jedynie nieruchomość nr [...]. W żaden sposób takich warunków nie spełniały zaś działki nr [...] i nr [...] stanowiące własność skarżącego. Ta druga w ogóle nie przylega do działki nr [...] zbywanej bez przetargu. Natomiast działka nr [...] ma wspólną granicę z działką nr [...] na odcinku tylko 1 metra i w żaden sposób nie można przyjąć, że mogłaby ona poprawić warunki zagospodarowania działki nr [...]. Dojazd do tej ostatniej nieruchomości może się odbywać przez działkę nr [...], również stanowiącą własność skarżącego, jak także przez działkę nr [...], stanowiącą własność Gminy [...], która jest dostępna dla wszystkich bez żadnych ograniczeń. Ze względu więc na to, że przesłankę do poprawienia warunków zagospodarowania nieruchomości spełnia tylko jeden właściciel nieruchomości, nie istnieje obowiązek sprzedaży działki nr [...] w drodze przetargu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Z mocy art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości kontrolując działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Formy takiej działalności określa art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329), określanej następnie jako P.p.s.a.". Jedną z nich stanowią (pkt 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5 (a więc inne niż akty prawa miejscowego), podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej. Uwzględniając skargę na taki akt sąd stwierdza jego nieważność w całości lub w części albo stwierdza, że został on wydany z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie jego nieważności (art. 147 § 1 P.p.s.a.). Jeśli chodzi o legitymację skargową, to normuje ją zasadniczo art. 50 P.p.s.a., jednak w przypadku uchwał lub zarządzeń podjętych przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej zastosowanie znajduje regulacja szczególna zawarta w art. 101 ust. 1 u.s.g. Przepis ten stanowi, że każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone tego rodzaju aktem, może go zaskarżyć do sądu administracyjnego. Wnosząc skargę w trybie wskazanego unormowania składający ją winien więc wykazać nie tylko, że kwestionowany akt narusza prawo, ale również bezpośrednio, w sposób negatywny wpływa na jego indywidualną sferę prawno-materialną, pozbawiając go pewnych prawem gwarantowanych uprawnień lub nakładając na niego określone obowiązki. Istotą interesu prawnego, o którym mowa w art. 101 ust. 1 u.s.g. jest jego związek z konkretną normą prawa materialnego, którą można wskazać jako jego podstawę i z której podmiot legitymujący się tym interesem może wywodzić swoje racje. W orzecznictwie sądowym podkreśla się, że interes prawny, do którego odwołuje się wskazana regulacja musi być konkretny, bezpośredni, realny i aktualny. Do złożenia skargi w oparciu o art. 101 u.s.g. nie legitymuje zatem ani sama ewentualna sprzeczność z prawem zaskarżonej uchwały, ani też ewentualny stan zagrożenia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia [por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego (NSA): z 12.03.2013 r. I OSK 1761/12, z 22.03.2013 r. I OSK2236/12]. Zakwestionowaną w niniejszym postępowaniu uchwałą Rada Miejska w [...] wyraziła zgodę na sprzedaż w drodze bezprzetargowej działki nr [...], położonej w [...]. Podstawę prawną tego aktu stanowiły: art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. a u.s.g. oraz art. 28 i art. 37 ust. 2 pkt 6 u.g.n. Wedle pierwszego z powołanych przepisów, do wyłącznej właściwości rady gminy należy podejmowanie uchwał w sprawach majątkowych gminy, przekraczających zakres zwykłego zarządu, a dotyczących zasad nabywania, zbywania i obciążania nieruchomości oraz ich wydzierżawiania lub wynajmowania na czas oznaczony dłuższy niż 3 lata lub na czas nieoznaczony, o ile ustawy szczególne nie stanowią inaczej; uchwała rady gminy jest wymagana również w przypadku, gdy po umowie zawartej na czas oznaczony do 3 lat strony zawierają kolejne umowy, których przedmiotem jest ta sama nieruchomość; do czasu określenia zasad wójt może dokonywać tych czynności wyłącznie za zgodą rady gminy. Zgodnie z kolei z art. 28 ust. 1 u.g.n., sprzedaż nieruchomości albo oddanie w użytkowanie wieczyste nieruchomości gruntowej następuje w drodze przetargu lub w drodze bezprzetargowej, stosownie do przepisów rozdziału 4 niniejszego działu. W rozdziale tym znajduje się m. in. wskazany wyżej art. 37 ust. 2 pkt 6 u.g.n., w myśl którego, nieruchomość jest zbywana w drodze bezprzetargowej, jeżeli przedmiotem zbycia jest nieruchomość lub jej części, jeśli mogą poprawić warunki zagospodarowania nieruchomości przyległej, stanowiącej własność lub oddanej w użytkowanie wieczyste osobie, która zamierza tę nieruchomość lub jej części nabyć, jeżeli nie mogą być zagospodarowane jako odrębne nieruchomości. W orzecznictwie sądowym wyrażone zostało stanowisko, które Sąd w składzie orzekającym podziela, że jeżeli nieruchomość zbywana jest w drodze bezprzetargowej, w celu poprawy warunków zagospodarowania nieruchomości przyległej (a zatem stosownie do art. 37 ust. 2 pkt 6 u.g.n.), stanowiącej własność lub oddanej w użytkowanie wieczyste, to osoba, która zamierza tę nieruchomość lub jej części nabyć, posiada interes prawny znajdujący materialnoprawne oparcie we własności nieruchomości sąsiedniej (art. 140 Kodeksu cywilnego) i wspomnianym art. 37 ust. 2 pkt 6 u.g.n. Wprawdzie z normy zawartej w tym artykule nie sposób wywieść roszczenia o zbycie nieruchomości, niemniej jednak osoba, która zamierza ją (lub też jej część) nabyć ma interes prawny na podstawie powołanego przepisu oraz art. 32 Konstytucji, który może chronić wnosząc skargę do sądu administracyjnego na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. Interesem tej osoby jest bowiem to, aby wniosek złożony przez nią w odpowiednim czasie (wyrażający chęć nabycia działki), został wzięty pod uwagę przez procedujące organy na równych zasadach jak wnioski pochodzące od innych podmiotów oraz aby działanie organów w tej kwestii odpowiadało przepisom prawa. Odmienne zapatrywanie nie pozwalałoby osobom w sposób aktualny i rzeczywisty zainteresowanym nabyciem działki od gminy w oparciu o art. 37 ust. 2 pkt 6 u.g.n. na eliminowanie naruszeń prawa dostrzeżonych przy zbywaniu lub wydzierżawianiu przez podmiot publiczny działki objętej ich zainteresowaniem. Przyjęte zatem stanowisko wzmacnia i chroni praworządność działania administracji - art. 7 Konstytucji RP (zob. np. wyroki NSA: z 1.07.2015 r. I OSK 861/15, z 23.01.2020 r. I OSK 1503/18, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z 14.12.2021 r. II SA/Ol 843/21). Mając powyższe na uwadze, nie ulega – w ocenie Sądu, wątpliwości, że skarżący posiada interes prawny w zaskarżeniu uchwały Rady Miejskiej w [....], a to ze względu na to, że jest właścicielem działki (nr [...]) przylegającej do tej (nr [...]), na której bezprzetargową sprzedaż wyrażono zgodę kwestionowaną uchwałą, zaś wcześniej również wyrażał wolę zakupu tej działki (tj. przed jej podziałem) składając stosowny wniosek (ostatni datowany jest na 4 stycznia 2021 r., przy czym o nabycie działki nr [...], z której wydzielono m. in. działkę nr [...] skarżący starał się już wcześniej kilkukrotnie). Nie może być też kwestionowane to, że skarżona uchwała jest uchwalą podjętą w sprawie z zakresu administracji publicznej, bowiem Rada Miejska podjęła ją w zakresie powierzonych jej ustawowo kompetencji organu jednostki samorządu terytorialnego (art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. a u.s.g.). Fakt przynależności kwestionowanej uchwały do grupy aktów, o których mowa w art. 101 ust. 1 u.s.g., jak też legitymowanie się przez skarżącego interesem prawnym otwarł Sądowi drogę do merytorycznego rozpoznania skargi, czyli do badania, czy do naruszenia tego interesu doszło jednocześnie z istotnym naruszeniem prawa. W myśl reguły wyrażonej w art. 37 ust. 1 u.g.n., nieruchomości są sprzedawane lub oddawane w użytkowanie wieczyste w drodze przetargu. Wyjątki w tym zakresie, jak stanowi powyższy przepis, wynikają z art. 37 ust. 2 i ust. 3 u.g.n. Jednym z nich jest określona w ust. 2 pkt 6 sytuacja, kiedy przedmiotem zbycia jest nieruchomość lub jej części, jeśli mogą poprawić warunki zagospodarowania nieruchomości przyległej, stanowiącej własność lub oddanej w użytkowanie wieczyste osobie, która zamierza tę nieruchomość lub jej części nabyć, jeżeli nie mogą być zagospodarowane jako odrębne nieruchomości. Orzecznictwo sądowe, które ukształtowało się na gruncie art. 37 ust. 2 pkt 6 u.g.n. jest jednolite w zakresie przyjęcia, że kwestią rozstrzygającą, czy konkretna działka może być zbyta w drodze bezprzetargowej w oparciu o powołane unormowanie jest okoliczność, czy istnieją inne nieruchomości, których właściciele mieliby na podstawie tego przepisu prawo wystąpienia do organu z wnioskiem o sprzedaż nieruchomości na poprawę warunków zagospodarowania własnej nieruchomości. Przy czym, brak reakcji właścicieli innych nieruchomości przylegających do sprzedawanej działki nie może oznaczać, że organ nie ma obowiązku przeprowadzenia przetargu. Poprawa powinna być rzeczywista, możliwa i aktualna, nie zaś hipotetyczna, a do oceny powyższego trzeba sięgnąć po obiektywne kryteria. Organ gminy nie może więc dowolnie wybrać jednego z zainteresowanych właścicieli nieruchomości przyległych - nawet jeżeli uważa, że nabycie przez niego nieruchomości najbardziej poprawiłoby warunki zagospodarowania jego nieruchomości. Dokonana przez organ analiza w powyższym przedmiocie winna znaleźć wyraz w uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia. Wprawdzie nie istnieje jakiś szczegółowy przepis prawa, który nakazywałby motywowanie stanowiska zajętego w uchwale organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego, jednak powinność w tym zakresie wyprowadza się z obowiązku działania organów władzy publicznej na podstawie i w granicach prawa (art. 7 Konstytucji RP) oraz z zasady, iż Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym (art. 2 Konstytucji RP). Przedstawienie argumentacji w danym zakresie ma także znaczenie z punktu widzenia działalności organów nadzoru oraz sądów administracyjnych, które do oceny prawidłowości określonego aktu muszą znać motywy, jakimi kierował się organ. W innym wypadku, taka ocena jest faktycznie nierealna (por. wyrok NSA: z 23 maja 2013 r. I OSK 240/13, z 14.09.2017 r. I OSK 407/17, z 4.01.2022 r. I OSK 1715/20). Przechodząc do okoliczności niniejszej sprawy należy wskazać, że Rada Miejska w [...], podejmując w dniu [....] listopada 2021 r. uchwałę Nr [...], wyraziła zgodę na sprzedaż w trybie bezprzetargowym nieistniejącej działki. Jak bowiem wynika z nadesłanych dokumentów, projekt podziału stanowiącej własność Gminy i Miasta [...] nieruchomości położonej w [...], a oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] o pow. 0,0434 ha na działki nr [...] o pow. 0,0392 ha oraz nr [...] o pow. 0,0042 ha został zatwierdzony decyzją Burmistrza Gminy i Miasta [...] z dnia [...] grudnia 2021 r. nr [...], a zatem dopiero po podjęciu skarżonej uchwały. W dacie więc przeznaczania przez Radę do sprzedaży działki nr [...], nie funkcjonowała ona jeszcze w obrocie prawnym. Ponadto, istotną wadą kwestionowanej uchwały jest to, że nie posiada ona jakiegokolwiek uzasadnienia. Nie można więc z niej wyczytać racji, które przemawiały za jej podjęciem. Tym samym, Rada nie wyjaśniła, czy zastosowanie przez nią odstępstwa od zasady zbywania nieruchomości w drodze przetargu jest prawnie zasadne. Z uzasadnienia winno zaś wynikać, czy nieruchomość, której zgoda dotyczy może być zagospodarowana jako nieruchomość odrębna oraz, czy może ona poprawić warunki zagospodarowania nieruchomości przyległej. Przy czym, jeśli nabyciem danej nieruchomości zainteresowanych jest kilku właścicieli nieruchomości sąsiednich, to należy dokonać oceny tej ostatniej przesłanki w każdym z tych przypadków tak, aby wykluczyć zbycie danej nieruchomości w drodze przetargu. Tymczasem Rada Miejska w [...], rozstrzygając o niewątpliwie spornych interesach, nie wskazała jakichkolwiek motywów podjętej uchwały, co uniemożliwia dokonanie jej merytorycznej oceny. Argumentacja w powyższym zakresie została podana dopiero w odpowiedzi na skargę, co należy jednakże uznać za mocno spóźnione. Wprawdzie, co już wyżej zaznaczono, prawodawca nie nałożył wprost obowiązku uzasadniania uchwał organów jednostek samorządu terytorialnego, jednak w wielu wypadkach uzasadnienie takie należy uznać za niezbędne. Konieczność taka występuje – zdaniem Sądu – bez wątpienia w sprawie niniejszej. Skoro bowiem dla oceny legalności przeznaczenia do bezprzetargowej sprzedaży danej działki istotne jest to, czy jej nabycie zmierza do poprawienia warunków nie jednej nieruchomości przyległej, ale przynajmniej dwóch, to Rada winna była dokonać w uzasadnieniu uchwały analizy, czy działka, na której sprzedaż bez przetargu wyraża zgodę poprawiłaby warunki zagospodarowania tylko nieruchomości należącej do G. L. i S. L., czy też poprawa taka nastąpiłaby także w odniesieniu do nieruchomości skarżącego. Zaznaczyć bowiem trzeba, że sam fakt przylegania nie oznacza automatycznie funkcjonalnego powiązania. W tym miejscu podkreślenia wymaga również, że nie chodzi o wskazanie nieruchomości, w przypadku której poprawa miałaby największy wymiar, ale czy byłaby realna. Stwierdzenie zaistnienia poprawy warunków zagospodarowania nieruchomości należących do co najmniej dwóch podmiotów skutkuje koniecznością zbycia określonej nieruchomości na równych dla wszystkich prawach, a to zapewnia tryb przetargowy. Zatem ocena, czy w danym wypadku należy postąpić zgodnie z zasadą, czy też odstąpić od niej winna stanowić wynik wykładni art. 37 ust. 2 pkt 6 u.g.n. w uwarunkowaniach konkretnej sprawy. Tego rodzaju analizy w niniejszej sprawie zabrakło, które to uchybienie organ starał się sanować dopiero odpowiadając na złożoną skargę, co jednak nie może zasługiwać na aprobatę. Uzasadnienie uchwały organu jednostki samorządu terytorialnego ma istotny wymiar w demokratycznym państwie prawa, stanowiąc wyraz jawności działania władzy publicznej. Z wyżej podanych względów Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały, działając na podstawie art. 147 § 1 P.p.s.a. Orzeczenie o kosztach postępowania oparto o art. 200 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a. Zasądzając ich zwrot od organu na rzecz skarżącego wzięto pod uwagę, że składają się na nie: uiszczony wpis od skargi w kwocie 300 zł, wynagrodzenie pełnomocnika (adwokata) w wysokości 480 zł (§ 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie – Dz. U. poz. 1800 ze zm.) oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa – 17 zł.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI