II SA/Rz 896/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w RzeszowieRzeszów2025-11-24
NSAAdministracyjneŚredniawsa
służebność gruntowauchwała rady gminyprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymikognicja sąduniedopuszczalność skargiodrzucenie skargiKodeks postępowania administracyjnegopostępowanie wnioskowe

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odrzucił skargę na uchwałę Rady Gminy dotyczącą służebności gruntowej, uznając ją za niedopuszczalną z powodu braku kognicji sądu administracyjnego.

Skarżąca wniosła skargę na uchwałę Rady Gminy dotyczącą odmowy ustanowienia służebności gruntowej. Sąd administracyjny, badając dopuszczalność skargi, stwierdził, że uchwała ta stanowi jedynie zawiadomienie o sposobie załatwienia wniosku w trybie Kodeksu postępowania administracyjnego i nie podlega kontroli sądu administracyjnego. W konsekwencji, skarga została odrzucona jako niedopuszczalna.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie rozpoznał skargę wniesioną przez AD na uchwałę Rady Gminy dotyczącą odmowy ustanowienia służebności gruntowej przejazdu. Sąd, zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.), w pierwszej kolejności ocenił dopuszczalność skargi. Stwierdzono, że zaskarżona uchwała została podjęta na podstawie art. 241 k.p.a. w związku z wnioskiem skarżącej i stanowi jedynie zawiadomienie o sposobie załatwienia wniosku zgodnie z art. 244 § 2 k.p.a. Sąd podkreślił, że sądy administracyjne sprawują kontrolę nad aktami wymienionymi w art. 3 § 2 p.p.s.a., a uchwała ta nie mieści się w katalogu aktów podlegających kognicji sądu administracyjnego. Nie jest to decyzja administracyjna ani akt prawa miejscowego, a jedynie forma zawiadomienia w ramach postępowania wnioskowego. W związku z tym, że sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, skarga została odrzucona. Sąd zarządził również zwrot uiszczonego przez skarżącą wpisu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, uchwała taka nie podlega kontroli sądu administracyjnego, ponieważ nie mieści się w katalogu aktów podlegających kognicji sądu administracyjnego określonym w art. 3 § 2 p.p.s.a.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że zaskarżona uchwała jest jedynie formą zawiadomienia o sposobie załatwienia wniosku w trybie Kodeksu postępowania administracyjnego i nie rozstrzyga indywidualnej sprawy administracyjnej w sposób podlegający zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Kontroli sądowoadministracyjnej podlegają akty wymienione w art. 3 § 2 p.p.s.a., a uchwała ta do nich nie należy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (9)

Główne

p.p.s.a. art. 58 § 1 pkt 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego lub skarga jest niedopuszczalna z innych przyczyn, podlega ona odrzuceniu.

p.p.s.a.

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Tekst jednolity.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 3 § 2 pkt 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne.

p.p.s.a. art. 3 § 2 pkt 4

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Kontrola obejmuje akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach określonych postępowań.

p.p.s.a. art. 3 § 2 pkt 5

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Kontrola obejmuje akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej.

p.p.s.a. art. 3 § 2 pkt 6

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Kontrola obejmuje akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej.

k.p.a. art. 241

Kodeks postępowania administracyjnego

Przepis dotyczący sposobu załatwienia wniosku.

k.p.a. art. 244 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Przepis dotyczący zawiadomienia wnioskodawcy o sposobie załatwienia wniosku.

k.p.a.

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Tekst jednolity.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Uchwała Rady Gminy stanowiąca zawiadomienie o sposobie załatwienia wniosku w trybie art. 241 i 244 § 2 k.p.a. nie podlega kontroli sądu administracyjnego.

Godne uwagi sformułowania

uchwała ta nie rozstrzyga jednak konkretnej indywidualnej sprawy administracyjnej, a jedynie kończy jednoinstancyjne uproszczone postępowanie jako forma zawiadomienia o sposobie rozpoznania skargi. Stanowisko wyrażone przez właściwy do rozpoznania skargi organ nie może być zatem poddane kontroli organu wyższego stopnia, jak też sądu administracyjnego. Kontroli sądowoadministracyjnej nie podlega również ocena prawidłowości prowadzenia postępowania wnioskowego w trybie przepisów Działu VIII k.p.a., jako że nie jest ono postępowaniem administracyjnym, którego finalny akt podlega kognicji sądu administracyjnego.

Skład orzekający

Magdalena Józefczyk

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie granic kognicji sądów administracyjnych w zakresie zaskarżania uchwał organów samorządowych, w szczególności tych będących formą zawiadomienia o sposobie załatwienia wniosku."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy uchwała jest jedynie zawiadomieniem w ramach postępowania wnioskowego, a nie rozstrzygnięciem merytorycznym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważną kwestię granic kognicji sądów administracyjnych i może być pouczająca dla prawników praktyków zajmujących się sprawami samorządowymi i administracyjnymi.

Kiedy uchwała rady gminy nie jest tym, czym się wydaje: Sąd administracyjny odrzuca skargę.

Dane finansowe

WPS: 300 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Rz 896/25 - Postanowienie WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2025-11-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-07-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Magdalena Józefczyk /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6079 Inne o symbolu podstawowym 607
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Skarżony organ
Rada Gminy
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Zwrócić uiszczony wpis w sprawie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 58 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
24 listopada 2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie: Przewodniczący – Sędzia WSA Magdalena Józefczyk po rozpoznaniu 24 listopada 2025 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi AD na uchwałę Rady Gminy [...] z [...] maja 2025 r. nr [...] w przedmiocie rozpatrzenia wniosku - p o s t a n a w i a - I. odrzucić skargę; II. zwrócić AD kwotę 300 zł /słownie: trzystu złotych/, tytułem wpisu od odrzuconej skargi.
Uzasadnienie
Uchwałą z [...] maja 2025 r. nr [...] Rada Gminy [...] uznała za bezzasadny wniosek Skarżącej o wyrażenie zgody na ustanowienie służebności gruntowej przejazdu [...]. W podstawie prawnej uchwały wskazano art. 241 i art. 244 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 572) – dalej: "k.p.a.".
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, AD wniosła o poddanie kontroli zaskarżonej uchwały.
W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o jej oddalenie, umorzenie postępowania oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje;
Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania sprawy Sąd w pierwszej kolejności obowiązany jest ocenić dopuszczalność skargi. Zgodnie bowiem z art. 58 § 1 pkt 1 i 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm.) – dalej: "p.p.s.a.", jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego albo skarga jest niedopuszczalna z innych przyczyn, wówczas podlega ona odrzuceniu. Jej rozpoznanie rodziłoby bowiem nieważność postępowania (art. 183 § 2 pkt 1 p.p.s.a.).
W myśl art. 184 Konstytucji RP, Naczelny Sąd Administracyjny oraz inne sądy administracyjne sprawują, w zakresie określonym w ustawie, kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, że kognicja sądów administracyjnych została wyznaczona przepisami ustaw i aby sąd mógł rozpoznać merytorycznie skargę na zaskarżony akt (lub bezczynność), akt ten musi posiadać określone cechy, pozwalające na zakwalifikowanie go do katalogu aktów podlegających zaskarżeniu do sądu administracyjnego. W obowiązującym systemie prawa istnieje bowiem domniemanie właściwości sądów powszechnych (art. 177 Konstytucji RP). Co nie mniej istotne, sąd rozpoznając sprawę nie jest związany jedynie zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Jest natomiast związany wskazanym przez stronę skarżącą przedmiotem zaskarżenia.
Stosownie do art. 3 § 2 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty w nim określone. Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a.) oraz na akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w K.p.a., postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej, oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw (art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.). Przedmiotem zaskarżenia można również uczynić akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej (art. 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a.) oraz akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej (art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a.).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy Sąd stwierdza, że określony przez Skarżącą przedmiot zaskarżenia nie podlega kognicji sądu administracyjnego, co w konsekwencji obliguje Sąd do odrzucenia skargi.
Jak wynika z uzasadnienia skargi oraz nadesłanych akt sprawy, zaskarżona uchwała Rady Gminy [...] z [...] maja 2025 r. nr [...] został podjęta na skutek wniosku Skarżącej o zmianę przebiegu służebności drogi koniecznej. W przekonaniu Sądu organ prawidłowo uznał, że wniosek Skarżącej został zgłoszony w trybie art. 241 k.p.a. Zgodnie zaś z art. 244 § 2 k.p.a., o sposobie załatwienia wniosku zawiadamia się wnioskodawcę.
Mając na względzie powyższe Sąd stwierdza, że zaskarżona uchwała pozostaje poza granicami właściwości sądu administracyjnego. Stanowi ona w istocie zawiadomienie, o którym mowa w art. 244 § 2 k.p.a. Nie może zmienić tego stanowiska okoliczność, że sprawa skargi na działalność organu administracji załatwiana jest przez radę gminy w formie uchwały – tak jak stało się to w niniejszej sprawie. Uchwała jest bowiem formą właściwą dla działania organu kolegialnego, jakim jest rada gminy (miasta). Uchwała ta nie rozstrzyga jednak konkretnej indywidualnej sprawy administracyjnej, a jedynie kończy jednoinstancyjne uproszczone postępowanie jako forma zawiadomienia o sposobie rozpoznania skargi. Stanowisko wyrażone przez właściwy do rozpoznania skargi organ nie może być zatem poddane kontroli organu wyższego stopnia, jak też sądu administracyjnego. Kontroli sądowoadministracyjnej nie podlega również ocena prawidłowości prowadzenia postępowania wnioskowego w trybie przepisów Działu VIII k.p.a., jako że nie jest ono postępowaniem administracyjnym, którego finalny akt podlega kognicji sądu administracyjnego.
Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia
O zwrocie wpisu od skargi orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI